Bên cạnh những môn “thần công” được sáng tạo hoàn toàn bởi trí tưởng tượng, cố văn hào Kim Dung vẫn giữ lại một số môn võ công tồn tại ngoài đời thật trong 14 bộ tiểu thuyết võ hiệp nổi tiếng của mình (không bao gồm truyện ngắn Việt nữ kiếm).
Nổi danh nhất, tất nhiên là Thái Cực quyền với nguồn gốc từ Võ Đang. Kế đến là nhóm các tuyệt kỹ của Thiếu Lâm Tự, một số môn võ mô phỏng theo động vật của các phái Thanh Thành, Không Động…, hay cả Thái Tổ trường quyền của Triệu Khuông Dẫn.
Vậy môn võ công có thật nào lợi hại nhất trong trọn bộ 14 tiểu thuyết của Kim Dung?
Đây là một chủ đề được tranh luận khá nhiều, nhưng đáng buồn cho cộng đồng fan kung fu Trung Hoa, câu trả lời có thể lại không nằm trong niềm tự hào của họ.
Đó là vật Mông Cổ (bokh), môn võ từng được nhắc đến trong tiểu thuyết Anh hùng xạ điêu, gắn liền với nhân vật chính Quách Tĩnh.
Quách Tĩnh lớn lên tại Mông Cổ, được “thần tiễn thủ” Triết Biệt nhận làm đồ đệ. Triết Biệt là danh tướng có thật dưới trướng Thành Cát Tư Hãn. Và giống như nhiều nam nhân phương Bắc, ông rất giỏi cưỡi ngựa, bắn cung và vật.
Theo Kim Dung mô tả, kỹ thuật vật Mông Cổ do Triết Biệt truyền thụ đã không ít lần giúp Quách Tĩnh thủ thắng.
Đáng nhớ nhất là trong trận so tài với Âu Dương Khắc tại đảo Đào Hoa, Quách Tĩnh bằng một đòn vật Mông Cổ khéo léo đã khiến đối thủ “đo đất” trước, khi cả hai cùng rớt từ mái đình xuống.
Tất nhiên trong tiểu thuyết, vật Mông Cổ không quá được Kim Dung đề cao. Càng về sau, Quách Tĩnh càng tu luyện nhiều môn thần công lợi hại của người Trung Thổ (tức người Hán), và hầu như không còn sử dụng võ vật nữa.
Dù vậy ngoài đời thật, vật Mông Cổ lại là môn võ có tính thực chiến hơn xa những môn kung fu truyền thống của người Trung Hoa.
Sự lợi hại của thiết kỵ Mông Cổ vang danh đến cả châu Âu, khi Triết Biệt cùng Tốc Bất Đài chỉ dùng 2 vạn quân đã có thể vượt qua sông Volga, đánh đến tận vương quốc Kievan Rus – tức lãnh thổ các nước Nga, Belarus, Ukraine và Bulgaria ngày nay.
Bắn cung và cưỡi ngựa là hai trong “tam nghệ nam nhi” (cùng với vật) của người Mông Cổ, gắn liền với việc họ phát triển kỵ binh. Nhưng trước đó, mọi nam nhân Mông Cổ đều phải học vật từ nhỏ. Đây mới thực sự được xem là môn cơ bản của người phương Bắc.
Nguồn gốc của bokh có thể truy về thời kỳ trước cả Thành Cát Tư Hãn, khi các bộ lạc du mục Mông Cổ sinh sống trong điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, buộc phải phát triển những kỹ năng thể chất thiết yếu để tồn tại.
Các sử gia cho rằng chính môi trường chiến tranh liên tục đã định hình bokh theo hướng thực dụng.
Theo những nghiên cứu về văn hóa võ thuật du mục, vật Mông Cổ không có hệ thống bài quyền hay động tác biểu diễn, mà tập trung hoàn toàn vào việc quật ngã đối thủ.
Luật thi đấu truyền thống rất đơn giản: bất kỳ phần nào của cơ thể ngoài bàn chân chạm đất đều bị tính thua. Sự đơn giản này loại bỏ hoàn toàn yếu tố trình diễn, giữ lại phần cốt lõi của đối kháng.
Từ góc độ võ học, bokh dựa trên ba nguyên lý chính: kiểm soát trọng tâm, phát lực toàn thân và áp sát cự ly.
Người tập phải học cách giữ thăng bằng trong khi phá trụ đứng của đối phương, sử dụng sức mạnh từ hông và lưng thay vì chỉ dùng tay. Đồng thời rút ngắn khoảng cách để đưa trận đấu về thế giằng co. Đây là những nguyên lý mang tính phổ quát trong chiến đấu tay không, và cũng là lý do khiến vật Mông Cổ được đánh giá cao về tính thực chiến.
Không chỉ dừng ở kỹ thuật, bokh còn gắn liền với tinh thần chiến binh của người Mông Cổ. Trong các lễ hội truyền thống như Naadam, vật là nội dung thi đấu quan trọng nhất, thu hút hàng trăm đô vật tham gia.
Những danh hiệu đạt được không mang tính biểu diễn mà phản ánh năng lực thực sự. Các nghi thức trước và sau trận đấu, mô phỏng hình ảnh chim ưng hay đại bàng, cũng cho thấy sự liên kết giữa võ thuật và tư duy săn mồi, chinh phục của xã hội du mục.
Sử gia Meir Shahar, khi so sánh các hệ thống võ thuật châu Á, cho rằng những môn luôn gắn với đối kháng trực tiếp thường bảo tồn tốt hơn tính chiến đấu, trong khi các hệ thống phát triển theo hướng biểu diễn đều dần dà đánh mất yếu tố thực chiến.
Bokh dựa trên nguyên tắc lặp lại trong điều kiện thực chiến, giúp cơ thể thích nghi trực tiếp với áp lực đối kháng.
Các yếu tố như sức mạnh cơ bắp, khả năng giữ thăng bằng và phản xạ được phát triển thông qua va chạm thực tế. Đây chính là yếu tố “sparring” (thực hành chiến đấu) cực kỳ quan trọng của võ hiện đại ngày nay.
Những nguyên lý của bokh cũng xuất hiện trong nhiều môn võ hiện đại, đặc biệt là các hệ vật và đối kháng toàn diện. Điều này cho thấy giá trị của nó không chỉ nằm ở lịch sử, mà còn ở khả năng thích ứng với môi trường chiến đấu hiện đại.
Không màu mè, không hoa mỹ, cũng không có chút phóng đại nào, vật Mông Cổ được nhắc đến một cách rất bình dị trong truyện Kim Dung, nhưng lại là môn võ lợi hại nhất ở đời thật.
Ngày 22.4, tiền vệ ngôi sao CLB CAHN Stefan Mauk đã có một chia sẻ thú vị trên story với ảnh chụp sân PVF Hưng Yên đang được xây dựng, đưa ra so sánh thú vị tiến độ xây dựng với quê nhà Úc.
Ngoại binh đến từ Úc đã chia sẻ sự thán phục: "Những con người này xây dựng sân vận động 65.000 chỗ ngồi (công suất thiết kế là 60.000 chỗ ngồi - PV) nhanh hơn cả tốc độ xây nhà tại Úc", kèm theo đó là tấm ảnh cho thấy công trình tất bật với cần cầu, xe tải, các lán kỹ thuật...
Được biết, sân bóng mà Stefan Mauk nhắc đến chính là sân vận động PVF Hưng Yên - một khi xây xong sẽ là sân bóng lớn nhất lịch sử bóng đá Việt Nam, cho đến khi sân Trống Đồng có sức chứa dự kiến 135.000 chỗ ngồi hoàn thành.
Sân vận động PVF Hưng Yên được khởi công vào tháng 10.2025. Sau nửa năm xây dựng, dự án đã thoát hình hài từ nền móng. Các khán đài tầng 1 đã cơ bản hoàn thiện, đang tập trung thi công lên tầng 2.
Dự kiến công trình khổng lồ này sẽ hoàn tất thi công vào tháng 7.2027. Khi đưa vào sử dụng sẽ là sân bóng có sức chứa lớn nhất Việt Nam, với mặt cỏ hybrid (kết hợp sợi cỏ tự nhiên và sợi cỏ nhân tạo) giúp thoát nước cực nhanh.
Do đội CAHN vốn ăn ở và tập luyện thường xuyên tại trung tâm PVF, nên bản thân tiền vệ Stegan Mauk có thể xem là nhân chứng cụ thể, dễ dàng chứng kiến sân bóng PVF Hưng Yên lột xác mỗi ngày.
Mùa bóng này, Stefan Mauk đã có 17 trận đá chính cho CLB CAHN, ghi 3 bàn và có 1 kiến tạo, góp công không nhỏ giúp đội bóng thủ đô một mình dẫn đầu bảng xếp hạng sau vòng 19, với 48 điểm, bỏ xa đội nhì bảng Thể Công Viettel đến 7 điểm.
Trên nền tảng Giving Singapore, FAS đặt mục tiêu huy động 500.000 đôla Singapore (hơn 10 tỷ đồng). Theo nội dung kêu gọi, số tiền này sẽ góp phần duy trì tiêu chuẩn phía sau màu áo, đồng thời phục vụ công tác chuẩn bị, phát triển và xây dựng lộ trình cho các đội tuyển quốc gia, từ cấp trẻ đến đội tuyển nam.
Singapore vừa khép lại vòng loại thứ ba với chiến thắng 1-0 trước Bangladesh, để đứng đầu bảng và giành quyền dự Asian Cup. Đây là lần đầu tiên đội tuyển này vượt qua vòng loại, thay vì hưởng suất đặc cách hay với tư cách chủ nhà như năm 1984. Thành tích này được FAS xem là cột mốc lớn, phản ánh quá trình tích lũy lâu dài về chuyên môn, kỷ luật và niềm tin.
Sau hơn một ngày, đã có 53 người ủng hộ cho FAS, tổng số tiền 24.708 SGD (hơn 500 triệu đồng).
Đại diện FAS cho biết việc gây quỹ chỉ là một trong nhiều kênh để người hâm mộ đồng hành cùng bóng đá Singapore. Theo tổ chức này, điều quan trọng không nằm ở số tiền, mà là sự chung tay của cộng đồng trong hành trình xây dựng nền bóng đá bền vững. "Khoảnh khắc này là cơ hội để người hâm mộ sát cánh cùng đội tuyển, không chỉ cho Asian Cup mà cả tương lai lâu dài", người phát ngôn FAS nói.
Chiến dịch gây quỹ diễn ra sau khi bóng đá Singapore vừa nhận được cú hích tài chính lớn từ khu vực doanh nghiệp. Chủ tịch FAS, Forrest Li, đồng thời là lãnh đạo của Sea Limited, đã cam kết tài trợ tổng cộng 50 triệu SGD (hơn 1.000 tỷ đồng) cho sự phát triển bóng đá nước này. Trong đó, 10 triệu SGD đã được chuyển giao từ đầu năm 2026, phần còn lại sẽ được phân bổ cho các chương trình nâng cao thành tích đội tuyển, phát triển cầu thủ trẻ và cải thiện cơ sở hạ tầng.
Forrest Li (Lý Tiểu Đông) là tỷ phú 49 tuổi, sở hữu nhiều công ty như Shopee, Garena hay Monee. Theo ông, đây có thể là khoản tài trợ doanh nghiệp lớn nhất trong lịch sử bóng đá Singapore. Tuy vậy, ông vẫn kêu gọi thêm sự chung tay từ xã hội, với quan điểm bóng đá không thể phát triển bền vững nếu thiếu nền tảng cộng đồng.
Việc Singapore trở lại Asian Cup sau hơn bốn thập kỷ cũng góp phần giúp Đông Nam Á có thêm đại diện tại sân chơi châu lục. Khu vực có bốn đội giành vé, gồm Việt Nam, Thái Lan, Indonesia và Singapore, nhiều nhất kể từ năm 2007 với bốn nước chủ nhà.
Việt Nam gây ấn tượng khi toàn thắng sáu trận vòng loại, còn Thái Lan giành vé nhờ chiến thắng 2-1 trước Turkmenistan ở lượt cuối. Indonesia đi tiếp từ vòng loại thứ hai, trong khi Singapore tạo bất ngờ khi đứng đầu bảng C.
Asian Cup 2027 sẽ diễn ra tại Arab Saudi từ ngày 7/1 đến 5/2/2027 với 24 đội tham dự. Các đội được chia thành sáu bảng, chọn hai đội đứng đầu mỗi bảng cùng bốn đội xếp thứ ba có thành tích tốt vào vòng knock-out.
Nếu nhìn riêng từng cá nhân, Xuân Son, Hoàng Hên và Tài Lộc đều sở hữu phẩm chất đủ sức tạo khác biệt ở cấp độ châu Á. Xuân Son mạnh về khả năng càn lướt, dứt điểm và chơi trong vòng cấm. Hoàng Hên và Tài Lộc đều là mẫu cầu thủ kỹ thuật, chơi bóng thông minh và rất giỏi kết nối lối chơi.
HLV Nguyễn Tuấn Phong, người từng làm việc cùng Tài Lộc ở CLB Sài Gòn đánh giá tiền đạo gốc Brazil vẫn duy trì phong độ rất ổn định dù đã bước sang tuổi 32. Ông chia sẻ: "Geovane rất siêng năng, sinh hoạt chuyên nghiệp, chăm tập gym, không bia rượu, không nước ngọt nên thể trạng vẫn tốt. Nhiều cầu thủ Brazil ở tuổi này thường xuống thể lực hoặc tăng cân, nhưng cậu ấy vẫn giữ được vóc dáng và phong độ".
Nhờ đó, Tài Lộc được kỳ vọng nâng cấp hàng công đội tuyển Việt Nam. Quan trọng hơn, ông Phong cho rằng HLV Kim Sang-sik hoàn toàn có thể sử dụng cùng lúc cả 3 cầu thủ nhập tịch này gồm Tài Lộc, Hoàng Hên và Xuân Son.
Theo HLV Nguyễn Tuấn Phong, để phát huy tối đa sức mạnh của cả ba cầu thủ, đội tuyển Việt Nam có thể cân nhắc chuyển sang sơ đồ 4-3-3 thay vì hệ thống 3-4-3 quen thuộc. Dù vậy, điều này đồng nghĩa đội tuyển phải thay đổi gần như toàn bộ cấu trúc chiến thuật vốn được xây dựng suốt thời gian qua.
Ngay cả khi tiếp tục đá 3-4-3, HLV Nguyễn Tuấn Phong cho rằng Tài Lộc vẫn có thể hòa nhập nhờ khả năng hỗ trợ phòng ngự rất tốt: "Tài Lộc là cầu thủ có trách nhiệm, sẵn sàng lùi sâu hỗ trợ phòng ngự và tham gia triển khai bóng. Nhờ đó, đội tuyển Việt Nam có thể sử dụng cả 3 cầu thủ này. Khi đó, chúng ta đủ sức khiến các đối thủ mạnh ở châu Á cũng phải dè chừng".
Điểm khiến giới chuyên môn băn khoăn là Hoàng Hên và Tài Lộc đều thích hoạt động rộng, thường xuyên bó vào trung lộ để cầm bóng và tạo đột biến. Nếu không có cơ chế vận hành phù hợp, hai cầu thủ này hoàn toàn có thể "dẫm chân" nhau. Bởi vậy, chìa khóa lớn nhất không nằm ở hàng công, mà ở tuyến giữa. Khi sử dụng đồng thời ba cầu thủ thiên về tấn công, đội tuyển Việt Nam cần một tiền vệ phòng ngự thực thụ phía sau để cân bằng hệ thống.
"Phải có mẫu tiền vệ số 6 giỏi tranh chấp như Nguyễn Thái Sơn hay Doãn Ngọc Tân để hỗ trợ", HLV Nguyễn Tuấn Phong nhấn mạnh. Đây chính là điều quyết định thành bại của phương án dùng 3 tiền đạo nhập tịch. Nếu tuyến giữa không đủ khả năng thu hồi bóng và bọc lót, đội tuyển Việt Nam sẽ dễ mất cân bằng khi gặp các đối thủ có tốc độ chuyển trạng thái cao.
Ngoài câu chuyện chiến thuật, việc sử dụng quá nhiều cầu thủ nhập tịch cũng đặt ra bài toán dài hạn cho bóng đá Việt Nam. HLV Nguyễn Tuấn Phong cho rằng đội tuyển quốc gia cần có sự điều tiết hợp lý, tránh để cầu thủ nội mất cơ hội phát triển, đặc biệt ở vị trí tiền đạo.
Theo ông, ở các giải đấu khu vực như AFF Cup hay FIFA ASEAN Cup, đội tuyển Việt Nam nên sử dụng xen kẽ giữa tiền đạo nội và nhập tịch. Ngược lại, tại sân chơi lớn như Asian Cup 2027, nơi Việt Nam phải đối đầu các đội bóng vượt trội về thể hình và đẳng cấp, việc tung ra bộ ba Xuân Son - Hoàng Hên - Tài Lộc là lựa chọn hợp lý hơn.
Suy cho cùng, nhập tịch không phải con đường tắt để thành công, mà chỉ là một phần trong chiến lược nâng tầm đội tuyển quốc gia. Nếu xây dựng được hệ thống vận hành phù hợp, bộ ba Xuân Son - Hoàng Hên - Tài Lộc hoàn toàn có thể trở thành hàng công đáng xem, hiệu quả, đưa "Những chiến binh sao vàng" đến những thành công mới.
