Chiều 1-4, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã phát biểu kết luận Hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
Mở đầu phát biểu, ông Quang điểm lại một số việc TP.HCM làm được trong quý 1-2026, và nhận định về bối cảnh thuận lợi, khó khăn sắp tới.
Nói về vấn đề y tế, Bí thư Trần Lưu Quang yêu cầu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân TP.HCM phải được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất 1 lần, không chia giai đoạn. Ông chỉ đạo ngành y tế TP.HCM phải triển khai bằng được nhiệm vụ khám, tầm soát sức khỏe cho 100% người dân TP ít nhất 1 lần trong năm 2026.
Ông Quang nhấn mạnh đây là nội dung phải thực hiện theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Bộ Chính trị.
“Với tiềm lực, cơ sở y tế của ngành y tế thành phố mà không làm được việc này là chưa ổn. Phải làm được việc này, vướng gì, cần gì trong quá trình thực hiện thì báo cáo ngay”, ông Quang yêu cầu và gia hạn cho ngành y tế trong vòng hai tuần phải xây dựng kế hoạch trình Thường trực Thành ủy.
Ông Quang cũng yêu cầu Đảng ủy UBND TP.HCM lãnh đạo trực tiếp và TP.HCM phải xung phong làm trước nội dung này.
Một nội dung nữa được Bí thư Thành ủy TP.HCM đặc biệt quan tâm là việc miễn phí xe buýt, hạ tầng cảng biển để giải quyết kẹt xe, ô nhiễm.
Theo ông Quang, Thường trực Thành ủy TP.HCM đã có chủ trương miễn phí xe buýt cho người dân trên địa bàn TP.HCM và miễn phí hạ tầng cảng biển. Hiện nội dung này đang được giao cho Sở Xây dựng tính toán thực hiện.
Tính toán sơ bộ, TP.HCM dự kiến chi khoảng 7.000 tỉ cho việc miễn phí xe buýt. Đây là một giải pháp để giải quyết một trong những nhiệm vụ mà Tổng Bí thư đã yêu cầu thành phố tập trung giải quyết vấn đề kẹt xe, ô nhiễm môi trường.
Ông Quang yêu cầu Sở Xây dựng tham mưu thực hiện hiệu quả việc quy hoạch lại các tuyến xe buýt hiệu quả hơn, đúng giờ hơn, lịch sự hơn.
Cùng với đó phải phấn đấu tăng số lượng xe buýt điện bằng cơ chế, bằng giải pháp kinh tế để giải quyết tốt câu chuyện môi trường từ những việc nhỏ.
Về miễn phí hạ tầng cảng biển, Bí thư Trần Lưu Quang nói trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, TP có nguồn lực và chia sẻ để động viên mọi người cùng ứng phó với những biến động của thế giới.
Cũng trong phần phát biểu, Bí thư Thành ủy TP.HCM một lần nữa nhắc đến tình trạng có rất nhiều dự án đã có chủ trương từ lâu nhưng chúng ta chưa làm được, mà điển hình như khu Mả Lạng (quận 1 cũ). Ông nói người dân ở đó hiện sinh sống, sinh hoạt nhếch nhác, trong đó không thấy ánh mặt trời, người dân che mái tôn để ở.
“Chúng tôi cố gắng giải quyết nhưng giải quyết không được vì ngày xưa tính toán phải có giấy đỏ (sổ đỏ) mới biết đền bù kiểu gì. Bây giờ tính toán cách khác để đẩy nhanh việc chỉnh trang đô thị, tôi giao các giám đốc sở ngành làm việc này”, ông Quang nói.
Bí thư Thành ủy TP nhắc lại: “Có những hộ 10 người chỉ ở 8m2 họ ngủ phải xoay tua hoặc mình trong nhà nhưng chân ngoài hẻm. Ở TP.HCM, thành phố đáng sống vậy sao được”.
Một dự án khác được ông Quang nhắc đến là dự án chợ Gà (phường Cầu Ông Lãnh). “Chúng tôi sẽ đẩy mạnh làm cái này trước. Hãy nghĩ cách khác để giải quyết vấn đề này. Chúng ta có đất, có cơ chế thì làm thôi, miễn sao nghĩ tới dân và làm sao để dân có điều kiện sống tốt hơn”, ông Quang nhấn mạnh.
Cơm và thịt gà là nguồn cung cấp năng lượng ổn định cùng đạm nạc, góp phần hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả.
Tuy nhiên, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health, việc ăn lặp lại cơm và thịt gà mỗi ngày mà thiếu các nhóm thực phẩm khác sẽ khiến cơ thể mất cân bằng dinh dưỡng.
Nghiên cứu trên tạp chí Nutrients vào năm 2023 cho thấy thịt gà cung cấp protein hoàn chỉnh với đầy đủ axit amin cần thiết cho cơ thể. Nguồn đạm này hỗ trợ xây dựng cơ bắp, sửa chữa mô và duy trì hoạt động sống. Thịt gà còn chứa vitamin nhóm B, choline, sắt, magie, phốt pho, kali và selen.
Nghiên cứu trên tạp chí J Nutr Sci Vitaminol vào năm 2019 chỉ ra cơm đóng vai trò là nguồn cung cấp năng lượng chính nhờ hàm lượng tinh bột. Ngoài ra, cơm còn bổ sung một số vi chất như sắt, selen và axit folic.
Khi ăn cơm cùng thịt gà, quá trình hấp thu đường diễn ra chậm hơn, giúp duy trì năng lượng ổn định trong ngày. Lượng calo trong cơm tương đối thấp, phù hợp cho việc kiểm soát cân nặng.
Dù lành mạnh, nhưng chế độ ăn đơn điệu chỉ cơm và thịt gà có thể gây thiếu hụt dinh dưỡng vì:
Theo nghiên cứu trên Journal of Preventive Medicine and Hygiene (năm 2022): Ăn lặp lại lâu dài một món có thể gây thiếu dinh dưỡng; làm tăng nguy cơ bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường; thiếu dưỡng chất, cơ thể hoạt động kém hiệu quả, ảnh hưởng hệ thần kinh, miễn dịch.
Ăn đúng lượng và tần suất giúp tận dụng lợi ích mà không gây mất cân bằng.
Lưu ý: Hạn chế cơm trắng (có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường loại 2). Ưu tiên gạo lứt để kiểm soát đường huyết tốt hơn.
Gạo lứt giữ lại nhiều dưỡng chất hơn nhờ ít qua chế biến. Gạo lứt còn giàu chất xơ, vitamin nhóm B, tocopherol, cung cấp axit béo và axit amin.
Chìa khóa không nằm ở món ăn, mà ở sự đa dạng thực phẩm.
Nhiều năm trước, lời khuyên là không nên ăn quá một hoặc hai quả trứng mỗi tuần. Lý do là do lượng cholesterol cao trong lòng đỏ trứng, khoảng 200mg mỗi quả. Hướng dẫn về cholesterol trước đây khuyến nghị không nên ăn quá 300mg cholesterol mỗi ngày.
Tuy nhiên, BS Howard LeWine (Mỹ) chia sẻ trên trang web của Trường Y Harvard rằng nghiên cứu gần đây hơn cho thấy cholesterol trong chế độ ăn uống ít ảnh hưởng đến nồng độ cholesterol toàn phần và cholesterol LDL (cholesterol "xấu") trong máu. Thay vào đó, chính chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống làm tăng nồng độ này trong máu.
Lý do, hầu hết cholesterol trong cơ thể bạn không đến từ chế độ ăn uống mà được gan sản xuất. Và chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống có thể khiến gan sản xuất nhiều cholesterol.
Mặc dù các nghiên cứu gần đây vẫn chưa đưa ra câu trả lời nhất quán, nhưng người khỏe mạnh bình thường có thể không bị hại gì khi ăn tới 7 quả trứng mỗi tuần.
“Trên thực tế, trứng là một loại thực phẩm bổ dưỡng. Chúng tương đối ít calo và chất béo bão hòa, đồng thời giàu protein, vitamin và khoáng chất. Chúng cũng chứa các chất dinh dưỡng như lutein và zeaxanthin, tốt cho mắt và choline, giúp hỗ trợ não bộ và hệ thần kinh”, BS Howard LeWine nhấn mạnh.
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Bộ Y tế), trẻ em sau 6 tháng và người lớn có thể ăn trứng 3-4 lần/tuần. Với người bị cao huyết áp hoặc cholesterol máu cao vẫn có thể ăn trứng.
Lý do vì lecithin trong trứng có tác dụng điều hòa lượng cholesterol, ngăn ngừa tích lũy cholesterol, thúc đẩy quá trình phân tách cholesterol và đào thải các thành phần thu được ra khỏi cơ thể.
Trứng cũng chứa lượng cholesterol đáng kể (600mg cholesterol/ 100gr trứng gà). Nhưng nhờ có tương quan thuận lợi giữa lecithin và cholesterol nên lecithin sẽ phát huy vai trò điều hòa cholesterol, ngăn ngừa quá trình xơ vữa động mạch (liên quan tới bệnh tăng huyết áp, tim mạch) và đào thải cholesterol ra khỏi cơ thể.
Do vậy, người bị tăng huyết áp hay mỡ máu cao vẫn có thể ăn trứng được nhưng chỉ nên ăn 2-3 lần trong một tuần.
Cách ăn trứng đúng
Bên cạnh đó, theo Viện Dinh dưỡng, để đảm bảo an toàn, chúng ta không nên ăn trứng gà sống hay hòa tan trứng sống trong cháo nóng, canh nóng mà nên luộc hoặc nấu chín để phòng nhiễm khuẩn...
Đường sinh dục của gà có rất nhiều vi khuẩn nên cả trong và ngoài trứng gà đều có thể nhiễm khuẩn, đặc biệt là salmonella - một yếu tố gây ngộ độc thức ăn. Để ngăn ngừa bệnh do vi khuẩn Salmonella, bạn nên giữ trứng trong tủ lạnh, nấu trứng cho đến khi lòng đỏ cứng lại và nấu chín kỹ các loại thực phẩm có chứa trứng.
Ngoài ra, trong lòng trắng trứng sống còn có một chất chống lại biotin (vitamin H), cản trở hấp thu dưỡng chất này. Vitamin H là yếu tố không thể thiếu được trong quá trình sử dụng protein và đường - bột, cần thiết cho sự phát triển bình thường của cơ thể.
Vì vậy, ăn trứng sống hoặc chín tái đều có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Trứng gà rán hoặc ốp nếu dùng lửa to dễ khiến bên ngoài cháy trong khi bên trong chưa chín. Lúc đó, lòng trắng trứng bị cháy sẽ khó hấp thu, lại tiêu hủy các vitamin tan trong nước như vitamin B1, B2, còn lòng đỏ chưa được tiệt khuẩn nếu có.
Vì vậy, khi rán hoặc ốp trứng, nên để lửa nhỏ, thời gian lâu một chút cho lòng đỏ vừa chín là tốt.
Nếu ăn trứng gà sống, tỷ lệ hấp thu và tiêu hóa chỉ được 40%. Trong khi đó, ở trứng luộc là 100%, trứng rán chín tới 98,5%, trứng rán già 81%, trứng ốp 85%, trứng chưng 87,5%.
Do đó, tốt nhất là nên ăn trứng luộc chín tới. Điều này không những bảo đảm được chất dinh dưỡng như protein, lipid, khoáng chất…, các vitamin cũng bị mất đi ít.
Đột quỵ xảy ra khi dòng máu đến một phần não bị gián đoạn hoặc tắc nghẽn, khiến tế bào não thiếu oxy và dưỡng chất cần thiết để hoạt động. Đây là tình trạng cấp cứu y khoa cần được xử trí càng sớm càng tốt để giảm nguy cơ tử vong, di chứng lâu dài.
Không phải mọi trường hợp đột quỵ đều có dấu hiệu báo trước. Tuy nhiên, ở một số người, cơ thể có thể phát ra các tín hiệu cảnh báo từ nhiều ngày hoặc vài tuần trước khi cơn đột quỵ thực sự xảy ra.
Đau đầu dữ dội hoặc khác thường
Một cơn đau đầu nghiêm trọng, xuất hiện đột ngột hoặc khác với những cơn đau đầu từng gặp trước đó có thể là dấu hiệu sớm của đột quỵ thiếu máu não.
Năm 2020, các nhà khoa học từ Đại học Y khoa Quốc gia Ural (Nga), Đại học Copenhagen (Đan Mạch) đã tiến hành nghiên cứu đánh giá mối liên hệ giữa đau đầu và nguy cơ đột quỵ. Nhóm tham gia gồm 550 người trưởng thành, trong đó có 275 bệnh nhân đột quỵ thiếu máu não và 275 người không bị đột quỵ.
Kết quả cho thấy khoảng 15% bệnh nhân đột quỵ từng xuất hiện cơn đau đầu bất thường trong vòng một tuần trước khi phát bệnh, tỷ lệ cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Các tác giả cho rằng đau đầu dữ dội hoặc khác thường có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ ở một số người.
Những cơn đau này thường dữ dội, kéo dài và không giảm nhiều dù dùng thuốc giảm đau. Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận nhóm có đau đầu cảnh báo trước đột quỵ thường liên quan nhiều hơn đến rung nhĩ - một dạng rối loạn nhịp tim làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Yếu hoặc tê một bên cơ thể
Tình trạng yếu tay, chân hoặc tê mặt, đặc biệt chỉ xảy ra ở một bên cơ thể, là dấu hiệu điển hình của đột quỵ. Người bệnh có thể gặp khó khăn khi cầm nắm đồ vật, đi lại hoặc thực hiện các hoạt động hàng ngày. Một số trường hợp xuất hiện cảm giác mất lực đột ngột ở cánh tay hoặc chân.
Khó nói, nói ngọng
Cục máu đông trong não có thể ảnh hưởng đến vùng điều khiển ngôn ngữ, khiến người bệnh nói khó, phát âm không rõ hoặc không hiểu lời người khác nói. Một số người vẫn tỉnh táo nhưng gặp khó khăn khi nói một câu hoàn chỉnh hoặc không thể diễn đạt ý muốn nói.
Rối loạn thị lực
Thay đổi thị lực đột ngột cũng có thể là dấu hiệu đột quỵ. Các triệu chứng cảnh báo như nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực ở một hoặc cả hai mắt. Chúng thường xuất hiện nhanh, đôi khi đi kèm chóng mặt hoặc rối loạn thần kinh khác do lưu lượng máu lên não bị gián đoạn.
Mất thăng bằng, chóng mặt
Một số người có thể cảm thấy choáng váng, đi đứng loạng choạng hoặc mất phối hợp vận động trước khi đột quỵ xảy ra. Cảm giác căn phòng quay cuồng, khó giữ thăng bằng hoặc té ngã không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu não không nhận đủ máu và oxy.
Lú lẫn, khó hiểu lời nói
Đột ngột lú lẫn, mất phương hướng hoặc khó hiểu các câu đơn giản cũng là dấu hiệu cần chú ý. Người bệnh có thể không theo kịp cuộc trò chuyện, phản hồi chậm hoặc không nhận ra người quen. Theo các chuyên gia, đây là biểu hiện cho thấy não đang thiếu oxy.
Buồn nôn hoặc co giật
Buồn nôn, nôn ói không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đi kèm đau đầu hoặc chóng mặt, có thể liên quan đến tăng áp lực trong não do cục máu đông gây ra. Một số trường hợp còn xuất hiện co giật, mất ý thức hoặc các cử động bất thường. Đây có thể là triệu chứng đầu tiên của tình trạng tắc mạch não ở một số bệnh nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo nên kiểm soát huyết áp, cholesterol và đường huyết ở mức phù hợp; điều trị bệnh tim theo hướng dẫn bác sĩ; duy trì cân nặng hợp lý; tập thể dục thường xuyên; hạn chế chất béo bão hòa và bỏ hút thuốc lá. Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng bất thường có thể giúp tăng cơ hội điều trị thành công và giảm nguy cơ biến chứng nặng.
