Chiều 1-4, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã phát biểu kết luận Hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
Mở đầu phát biểu, ông Quang điểm lại một số việc TP.HCM làm được trong quý 1-2026, và nhận định về bối cảnh thuận lợi, khó khăn sắp tới.
Nói về vấn đề y tế, Bí thư Trần Lưu Quang yêu cầu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân TP.HCM phải được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất 1 lần, không chia giai đoạn. Ông chỉ đạo ngành y tế TP.HCM phải triển khai bằng được nhiệm vụ khám, tầm soát sức khỏe cho 100% người dân TP ít nhất 1 lần trong năm 2026.
Ông Quang nhấn mạnh đây là nội dung phải thực hiện theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Bộ Chính trị.
“Với tiềm lực, cơ sở y tế của ngành y tế thành phố mà không làm được việc này là chưa ổn. Phải làm được việc này, vướng gì, cần gì trong quá trình thực hiện thì báo cáo ngay”, ông Quang yêu cầu và gia hạn cho ngành y tế trong vòng hai tuần phải xây dựng kế hoạch trình Thường trực Thành ủy.
Ông Quang cũng yêu cầu Đảng ủy UBND TP.HCM lãnh đạo trực tiếp và TP.HCM phải xung phong làm trước nội dung này.
Một nội dung nữa được Bí thư Thành ủy TP.HCM đặc biệt quan tâm là việc miễn phí xe buýt, hạ tầng cảng biển để giải quyết kẹt xe, ô nhiễm.
Theo ông Quang, Thường trực Thành ủy TP.HCM đã có chủ trương miễn phí xe buýt cho người dân trên địa bàn TP.HCM và miễn phí hạ tầng cảng biển. Hiện nội dung này đang được giao cho Sở Xây dựng tính toán thực hiện.
Tính toán sơ bộ, TP.HCM dự kiến chi khoảng 7.000 tỉ cho việc miễn phí xe buýt. Đây là một giải pháp để giải quyết một trong những nhiệm vụ mà Tổng Bí thư đã yêu cầu thành phố tập trung giải quyết vấn đề kẹt xe, ô nhiễm môi trường.
Ông Quang yêu cầu Sở Xây dựng tham mưu thực hiện hiệu quả việc quy hoạch lại các tuyến xe buýt hiệu quả hơn, đúng giờ hơn, lịch sự hơn.
Cùng với đó phải phấn đấu tăng số lượng xe buýt điện bằng cơ chế, bằng giải pháp kinh tế để giải quyết tốt câu chuyện môi trường từ những việc nhỏ.
Về miễn phí hạ tầng cảng biển, Bí thư Trần Lưu Quang nói trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, TP có nguồn lực và chia sẻ để động viên mọi người cùng ứng phó với những biến động của thế giới.
Cũng trong phần phát biểu, Bí thư Thành ủy TP.HCM một lần nữa nhắc đến tình trạng có rất nhiều dự án đã có chủ trương từ lâu nhưng chúng ta chưa làm được, mà điển hình như khu Mả Lạng (quận 1 cũ). Ông nói người dân ở đó hiện sinh sống, sinh hoạt nhếch nhác, trong đó không thấy ánh mặt trời, người dân che mái tôn để ở.
“Chúng tôi cố gắng giải quyết nhưng giải quyết không được vì ngày xưa tính toán phải có giấy đỏ (sổ đỏ) mới biết đền bù kiểu gì. Bây giờ tính toán cách khác để đẩy nhanh việc chỉnh trang đô thị, tôi giao các giám đốc sở ngành làm việc này”, ông Quang nói.
Bí thư Thành ủy TP nhắc lại: “Có những hộ 10 người chỉ ở 8m2 họ ngủ phải xoay tua hoặc mình trong nhà nhưng chân ngoài hẻm. Ở TP.HCM, thành phố đáng sống vậy sao được”.
Một dự án khác được ông Quang nhắc đến là dự án chợ Gà (phường Cầu Ông Lãnh). “Chúng tôi sẽ đẩy mạnh làm cái này trước. Hãy nghĩ cách khác để giải quyết vấn đề này. Chúng ta có đất, có cơ chế thì làm thôi, miễn sao nghĩ tới dân và làm sao để dân có điều kiện sống tốt hơn”, ông Quang nhấn mạnh.
Các bác sĩ khoa sản - kế hoạch hóa gia đình, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An vừa thực hiện thành công thủ thuật lấy vòng tránh thai lạc chỗ cho bệnh nhân C.T.N. (64 tuổi, trú tại xã Đức Châu, Nghệ An). Đáng chú ý, chiếc vòng đã được đặt cách đây 25 năm nhưng không được kiểm tra định kỳ.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau bụng và ra máu âm đạo kéo dài. Qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ phát hiện chiếc vòng tránh thai bằng đồng hình chữ T đã lệch hoàn toàn khỏi buồng tử cung, đâm sâu khoảng 3mm vào lớp cơ tử cung.
Trước đó bệnh nhân đã hai lần can thiệp lấy vòng tại cơ sở y tế tuyến dưới, nhưng không thành công do vị trí vòng khó tiếp cận.
Nhận định đây là trường hợp khó, các bác sĩ khoa sản - kế hoạch hóa gia đình đã hội chẩn và chuẩn bị phương án xử trí phù hợp. Trong quá trình thực hiện, bệnh nhân được hỗ trợ giảm đau và động viên tinh thần. Ê kíp bác sĩ sử dụng siêu âm ngay tại phòng thủ thuật để xác định chính xác vị trí vòng tránh thai, từ đó định hướng thao tác lấy vòng an toàn.
Sau khi tiếp cận đúng vị trí, chiếc vòng tránh thai đã được lấy ra thành công qua đường âm đạo. Thủ thuật diễn ra thuận lợi, không ghi nhận chảy máu hay biến chứng. Sau can thiệp, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân ổn định và được xuất viện vào hôm sau.
Theo bác sĩ Trần Văn Bảo - Trưởng khoa sản - kế hoạch hóa gia đình, vòng tránh thai là biện pháp tránh thai hiệu quả và an toàn nếu được theo dõi đúng cách. Tuy nhiên nếu để quá lâu hoặc không kiểm tra định kỳ, vòng có thể bị lệch vị trí, xuyên vào cơ tử cung hoặc các cơ quan lân cận, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
TS Lê Huy Ngọc - Phó trưởng khoa ngoại tiết niệu, Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An - cho biết tỉ lệ vòng thai hiếm khi lạc vào ổ bụng hay bàng quang. Một năm có 1-3 ca trường hợp bị vòng tránh thai lạc đâm xuyên vào bàng quang tạo sỏi.
Bác sĩ Lâm Hoàng Duy, Trung tâm Sản phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết vòng tránh thai có thời hạn sử dụng 5-10 năm tùy loại. Biến chứng vòng tránh thai đâm thủng tử cung, đi lạc vào ổ bụng ít gặp, phần lớn do phụ nữ ngừa thai nhưng quên không tháo ra. Vòng quá hạn 20-40 năm dễ gây biến chứng.
Tuy nhiên có những trường hợp vòng tránh thai chưa hết hạn sử dụng nhưng biến chứng xuyên tử cung đi vào bụng. Như trường hợp người phụ nữ 25 tuổi đi khám vì đau bụng âm ỉ, tiểu buốt một tháng. Kết quả, bất ngờ phát hiện vòng tránh thai xuyên qua tử cung và chui vào ổ bụng, nằm sát trên đáy bàng quang.
"Nguyên nhân có thể do bệnh nhân đã đặt vòng sau hai tháng sinh con là quá sớm", bác sĩ Duy nói. Lúc này cơ tử cung còn khá mềm, nhão, thành tử cung mỏng và kích thước buồng tử cung lớn hơn bình thường làm tăng nguy cơ vòng bị di chuyển, tụt thấp hoặc dễ dàng đâm xuyên qua lớp cơ tử cung.
Bác sĩ Duy khuyến cáo sau sinh con khoảng 4-6 tháng mới nên đặt vòng ngừa thai. Tử cung co bóp hoặc do hoạt động thường ngày, tạo ra áp lực, có thể đẩy chiếc vòng đâm xuyên qua thành tử cung.
Vòng tránh thai sau đó có thể di chuyển tự do trong ổ bụng, gây tổn thương ruột, mạc nối. Trường hợp của bệnh nhân một đầu vòng cắm vào tử cung, đầu còn lại găm gần tới bàng quang, dễ gây nhiễm trùng đường tiểu, nguy cơ nhiễm trùng, rò bàng quang - tử cung nếu không được xử lý kịp thời. Các bác sĩ phẫu thuật nội soi gắp vòng tránh thai, tránh gây tổn thương cho bàng quang và các cơ quan lân cận của người bệnh.
Các chuyên gia nhấn mạnh đặt vòng là phương pháp tránh thai an toàn, hiệu quả, song vẫn có một số trường hợp y văn thế giới ghi nhận biến chứng nghiêm trọng như xuyên vào ruột, bàng quang, vùng khác ở bụng, tĩnh mạch chậu, viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết. Phụ nữ cũng có thể gặp tác dụng phụ như dị ứng vòng, lệch hoặc đứt dây, nhiễm trùng.
EV71 là chủng tay chân miệng có nguy cơ gây bệnh nặng cao gấp 3-5 lần so với các tác nhân khác và đang chiếm ưu thế trong các ca bệnh diễn tiến nặng tại TP HCM. Thống kê những tháng đầu năm cho thấy ca mắc trên địa bàn đã tăng hơn gấp đôi, đặc biệt ca nặng tăng vọt gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước, 4 trẻ tử vong. Giám sát dịch tễ ghi nhận EV71 tập trung chủ yếu ở trẻ dưới 3 tuổi, đồng thời xuất hiện biến thể mới so với đợt dịch năm 2023 làm tăng nguy cơ tái nhiễm.
Ths.BS Vũ Thị Thùy Dương, Phó khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết nguyên nhân chính gây ra bệnh tay chân miệng là do các virus thuộc họ đường ruột, điển hình là hai nhóm tác nhân Coxsackie A16 và Enterovirus 71 (EV71). Trong khi chủng Coxsackie A16 thường gây bệnh nhẹ thì EV71 lại rất nguy hiểm.
Thực tế lâm sàng cho thấy triệu chứng ban đầu của trẻ nhiễm chủng EV71 thường rất kín đáo. Trẻ vẫn có biểu hiện sốt, nổi ban hay loét miệng nhưng số lượng không nhiều và không điển hình, dễ khiến phụ huynh chủ quan. Trong khi đó, EV71 có độc lực cao và lây lan rất nhanh, chúng tấn công trực tiếp vào vùng thân não - nơi có trung khu điều khiển hô hấp và tim mạch - nên có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng.
Bác sĩ Dương nhấn mạnh, từ lúc trẻ có dấu hiệu nghi ngờ, chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ đã có thể dẫn đến các biến chứng nặng về thần kinh, tim mạch và tuần hoàn. Đây là lý do khiến chúng ta không thể phân biệt được bằng mắt thường là trẻ mắc chủng Coxsackie A16 bình thường hay chủng EV71 nguy hiểm.
Tại bệnh viện, tỷ lệ bệnh nhân tay chân miệng nhập viện hiện đã tăng khoảng 20-30% so với những tháng trước đó. Trong số các ca nhập viện điều trị nội trú, có tới 16% đến 17% là các ca bệnh nặng từ độ 2B trở lên. Đây là nhóm bệnh nhân bắt buộc phải có chỉ định truyền thuốc đặc hiệu, được theo dõi sinh hiệu liên tục để giành giật lại sự sống.
Vì diễn tiến của bệnh tay chân miệng do EV71 nhanh và khó lường, bác sĩ Dương lưu ý giải pháp then chốt là theo dõi sát để phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển độ. Đặc biệt tại môi trường nhà trẻ, để phát hiện bệnh sớm, giáo viên và phụ huynh cần thường xuyên kiểm tra các biểu hiện bất thường của trẻ dù là nhỏ nhất.
Đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như trẻ sốt nhẹ nhưng kéo dài, hoặc sốt cao khó hạ, có biểu hiện mệt mỏi, thiếu sức sống; trẻ quấy khóc, từ chối ăn uống và chảy nhiều nước dãi do các vết loét sâu trong miệng gây đau rát. Lưu ý khi giật mình chới với là dấu hiệu điển hình của biến chứng thần kinh, thường xuất hiện lúc trẻ đang thiu thiu ngủ; trẻ run chi, đi đứng loạng choạng, ngồi không vững.
Tôi 52 tuổi, gần đây thường đau âm ỉ vùng thượng vị, ăn nhanh no và sụt khoảng 5kg trong 2 tháng. Khi đi nội soi, bác sĩ phát hiện có khối u ở dạ dày. Kết quả sinh thiết nghi ngờ ung thư.
Xin hỏi bác sĩ, với trường hợp như tôi, cần làm thêm những xét nghiệm gì để xác định giai đoạn bệnh và lựa chọn hướng điều trị phù hợp?
(Thành Đông - Hà Nội)
ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai trả lời:
Khi nội soi phát hiện tổn thương nghi ngờ ung thư dạ dày và sinh thiết đã có kết quả giải phẫu bệnh, bước tiếp theo rất quan trọng là đánh giá giai đoạn bệnh. Việc này giúp bác sĩ xác định khối u còn ở giai đoạn sớm hay đã xâm lấn sâu, có di căn hạch hoặc lan sang cơ quan khác hay chưa.
Với ung thư dạ dày giai đoạn rất sớm, khi tổn thương còn khu trú ở lớp niêm mạc, người bệnh có thể được cân nhắc điều trị bằng can thiệp qua nội soi. Một trong những kỹ thuật được áp dụng là cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi, giúp loại bỏ tổn thương mà chưa cần phẫu thuật lớn.
Tuy nhiên, nếu khối u đã lan xuống lớp dưới niêm mạc hoặc xâm lấn sâu hơn vào thành dạ dày, điều trị qua nội soi có thể không còn đảm bảo loại bỏ hoàn toàn tổn thương. Khi đó, phẫu thuật thường là phương án được ưu tiên.
Trong trường hợp bệnh đã tiến triển sâu hơn, xuất hiện hạch di căn hoặc dấu hiệu lan rộng, người bệnh có thể cần phối hợp nhiều phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị, tùy theo giai đoạn và thể trạng cụ thể.
Để đánh giá đầy đủ, người bệnh thường cần làm thêm các thăm dò cận lâm sàng như chụp cắt lớp vi tính ổ bụng nhằm đánh giá mức độ lan rộng của khối u, tình trạng hạch và các cơ quan lân cận. Ngoài ra, siêu âm nội soi cũng là phương pháp quan trọng giúp xác định mức độ xâm lấn của khối u vào các lớp của thành dạ dày.
Từ các kết quả này, bác sĩ sẽ có cơ sở để phân giai đoạn bệnh và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp nhất cho từng người bệnh.
