Bác sĩ chỉ ‘quy tắc vàng’ khi đi vệ sinh để tránh nhiều bệnh

Bằng chứng nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ung thư từng có các triệu chứng ở bụng trước khi được chẩn đoán. Điều đáng lưu ý là ung thư không phải lúc nào cũng gây đau dữ dội. Nhiều trường hợp chỉ là cảm giác âm ỉ, khó chịu nhẹ nên dễ bị phớt lờ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).

Chính vì vậy, nhận diện sớm những kiểu đau bụng bất thường là rất quan trọng. Dưới đây là những dạng đau bụng có thể liên quan đến ung thư.

Đau âm ỉ vùng trên rốn là kiểu đau rất dễ bị nhầm với các vấn đề tiêu hóa thông thường như đầy hơi, khó tiêu hoặc viêm dạ dày. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài nhiều tuần hoặc lặp lại thường xuyên thì người mắc không nên xem nhẹ.

Ung thư dạ dày có thể gây đau vùng bụng trên kèm cảm giác khó tiêu, đầy bụng. Đặc điểm của kiểu đau này là không rõ ràng, không dữ dội nhưng dai dẳng, khiến người bệnh thường chủ quan hoặc tự điều trị bằng thuốc dạ dày thông thường.

Nguyên nhân cơn đau là khi phát triển trong dạ dày, khối u gây viêm niêm mạc và làm rối loạn hoạt động co bóp. Điều này kích thích các dây thần kinh nội tạng, tạo ra cảm giác đau âm ỉ, khó xác định chính xác vị trí.

Các chuyên gia khuyến cáo người mắc nên khám nếu cơn đau kéo dài trên 2 - 3 tuần, không cải thiện khi dùng thuốc hoặc đi kèm các dấu hiệu như chán ăn, sụt cân, mau no sau khi ăn.

Đây là kiểu đau cần đặc biệt chú ý vì có thể liên quan đến ung thư đại trực tràng. Nhiều người có xu hướng bỏ qua vì nghĩ rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa tạm thời.

Nếu đau bụng đi kèm với táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, thay đổi hình dạng phân hoặc cảm giác đi ngoài không hết, thì đó có thể là dấu hiệu bất thường. Nguyên nhân là do khối u trong đại tràng có thể làm hẹp bên trong ruột, khiến phân khó di chuyển và gây táo bón. Ngược lại, khối u cũng có thể kích thích niêm mạc ruột, dẫn đến tiêu chảy. Trong một số trường hợp, phân có thể trở nên nhỏ, dẹt hoặc có lẫn máu.

Đau vùng bụng dưới, đặc biệt ở phụ nữ, thường bị nhầm với đau do kinh nguyệt hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu cơn đau xuất hiện thường xuyên và không liên quan đến kinh nguyệt thì cần nghĩ đến khả năng bệnh lý khác, trong đó có ung thư buồng trứng.

Khối u buồng trứng khi phát triển có thể chèn ép các cơ quan xung quanh như bàng quang hoặc ruột. Ngoài ra, khối u còn có thể gây tích tụ dịch trong ổ bụng, làm tăng áp lực và gây đau lan ra vùng lưng hoặc hông.

Mọi người nên chú ý nếu cơn đau xảy ra thường xuyên, kèm theo các dấu hiệu như đầy bụng, nhanh no, tiểu nhiều hoặc cảm giác khó chịu kéo dài, theo Healthline.

Nguồn: https://thanhnien.vn/3-kieu-dau-bung-khong-nen-xem-nhe-vi-co-the-lien-quan-ung-thu-18526040513252893.htm

Tham dự sự kiện có GS.TS Phan Trọng Lân - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương (Bộ Y tế), Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam, Trưởng Ban cố vấn thường trực; PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế); cùng đông đảo lãnh đạo, bác sĩ, chuyên gia nhiều lĩnh vực đến từ các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế và doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM.

Tại buổi họp báo, ban tổ chức sẽ chính thức ra mắt và giới thiệu Hội đồng cố vấn chuyên môn của chương trình.

Trong khuôn khổ sự kiện còn diễn ra hội thảo với chủ đề "Kinh tế bạc thúc đẩy hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe", với nhiều bài tham luận và một phiên thảo luận. Nội dung tập trung vào các vấn đề trọng tâm như y tế dự phòng, già hóa dân số và các giải pháp phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Nhà báo Trần Xuân Toàn - Phó tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ - đã thay mặt Ban Tổ chức bày tỏ niềm vinh dự khi, cùng với Văn phòng Bộ Y tế và các đơn vị đồng hành, chính thức ra mắt chương trình "Vì một Việt Nam khỏe mạnh".

Đây không chỉ là một chương trình truyền thông, mà còn là một nỗ lực nhằm thúc đẩy một tư duy mới về sức khỏe quốc gia. Tư duy này đã được khẳng định trong Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về chăm sóc sức khỏe toàn dân: chuyển từ "chữa bệnh" sang "chăm sóc sức khỏe toàn diện", lấy người dân làm trung tâm.

Trong nhiều năm qua, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong công tác khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một điều rất rõ: người dân chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi đã mắc bệnh, thì chi phí sẽ cao hơn, rủi ro lớn hơn và chất lượng cuộc sống cũng bị ảnh hưởng nhiều hơn.

Xuất phát từ thực tế đó, chương trình "Vì một Việt Nam khỏe mạnh" ra đời với một mục tiêu giản dị nhưng mang ý nghĩa lâu dài: đưa tinh thần của các chính sách y tế đến gần hơn với người dân bằng những hành động cụ thể, dễ tiếp cận và có khả năng thay đổi hành vi.

Nhà báo Trần Xuân Toàn chia sẻ với thông điệp xuyên suốt: "Người dân khỏe mạnh là nền tảng của một quốc gia thịnh vượng", chương trình được kỳ vọng sẽ: nâng cao nhận thức cộng đồng về sống khỏe chủ động; thúc đẩy chăm sóc sức khỏe theo vòng đời; góp phần hình thành và phát triển một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện, bền vững.

Bên cạnh đó, chương trình sẽ được xây dựng xoay quanh ba trụ cột chính:

Thứ nhất nâng cao nhận thức - thay đổi hành vi. Thông qua hệ sinh thái của Báo Tuổi Trẻ và các cơ quan báo chí, truyền thông bạn, chúng tôi sẽ triển khai các tuyến bài chuyên sâu về sức khỏe toàn diện (các câu chuyện truyền cảm hứng về thay đổi thói quen tốt trong sinh hoạt hàng ngày như: thói quen ăn uống/thói quen vận động/thói quen sinh hoạt).

Các chiến dịch truyền thông đại chúng về phòng bệnh, dinh dưỡng, vận động, sức khỏe tinh thần. Các nội dung đa nền tảng, từ báo in, báo điện tử đến mạng xã hội và video. Mục tiêu là giúp người dân hiểu rằng: "Giữ gìn sức khỏe là một lựa chọn mỗi ngày, không phải là phản ứng khi có bệnh".

Thứ hai là kết nối hệ sinh thái y tế - đưa dịch vụ đến gần người dân. Với sự đồng hành của Bộ Y tế và Sở Y tế TP.HCM, dự án sẽ: tăng cường truyền thông về y tế cơ sở, bác sĩ gia đình; giới thiệu các mô hình chăm sóc sức khỏe hiệu quả; kết nối người dân với các dịch vụ khám, tư vấn, tầm soát sớm. Qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu: mỗi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe một cách liên tục.

Thứ ba là tạo ra các nền tảng tương tác và lan tỏa cộng đồng. Dự án không dừng lại ở việc "truyền thông một chiều", mà hướng tới: các diễn đàn, tọa đàm, hội thảo chuyên đề; các chương trình tương tác trực tuyến giữa chuyên gia và người dân; các chiến dịch cộng đồng về lối sống khỏe

"Chúng tôi mong muốn hình thành một cộng đồng cùng hành động vì sức khỏe, nơi mỗi cá nhân vừa là người thụ hưởng, vừa là người lan tỏa", ông Toàn nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, trong suốt năm 2026, chương trình sẽ triển khai một chuỗi hoạt động đa dạng, liên tục và có chiều sâu:

-Chuyên trang "Cẩm nang sống khỏe", một kênh thông tin y tế chính thống, cung cấp kiến thức thiết thực về phòng bệnh, dinh dưỡng, vận động và các giải pháp chăm sóc sức khỏe hiện đại.

-Chuỗi hội thảo, podcast, talkshow chuyên đề tạo không gian trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và người dân về các vấn đề sức khỏe toàn dân, từ chính sách đến thực hành.

-Các minigame tương tác cộng đồng khuyến khích người dân xây dựng thói quen sống khỏe thông qua những hình thức gần gũi, dễ tiếp cận và có tính lan tỏa cao.

-Sự kiện "10.000 bước chân - Thay đổi cuộc sống", một hoạt động thể thao cộng đồng quy mô lớn, truyền đi thông điệp: sống khỏe bắt đầu từ những hành động đơn giản mỗi ngày, qua đó khuyến khích người dân hình thành thói quen vận động thường xuyên.

-Hoạt động "Chuyến xe sức khỏe", mang các dịch vụ khám, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc thiết yếu đến với người dân vùng sâu, vùng xa, góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận y tế và lan tỏa giá trị nhân văn của chương trình.

Phát biểu tại buổi họp báo, GS.TS Phan Trọng Lân - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương - bày tỏ vinh dự và cho rằng chương trình có ý nghĩa quan trọng góp phần thúc đẩy một cách tiếp cận phù hợp về chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn hiện nay.

Đó là chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; chú trọng bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.

"Chúng ta không thể chờ đến khi người dân mắc bệnh mới can thiệp, mà phải bắt đầu từ việc giữ cho người dân khỏe mạnh ngay từ khi còn khỏe; phát hiện sớm nguy cơ, can thiệp sớm, quản lý sức khỏe liên tục, và nâng cao chất lượng sống ở từng giai đoạn của cuộc đời"- ông Lân nói.

GS Trọng Lân cho rằng, hiệu quả lớn nhất không chỉ nằm ở chỗ xử lý tốt khi bệnh xảy ra, mà quan trọng hơn là loại bỏ, ngăn ngừa được nguy cơ trước khi bệnh xuất hiện, giảm được bệnh tật trước khi phải điều trị, giúp người dân sống khỏe hơn, sống lâu hơn, sống có chất lượng hơn.

"Được vinh dự, tín nhiệm trong ban cố vấn, chúng tôi cùng chương trình tư vấn các nội dung truyền thông về sức khỏe phù hợp, khoa học, có kiểm chứng và phù hợp với thực tiễn Việt Nam; là cầu nối giữa khoa học, chính sách và thực tiễn; kết nối giữa tri thức chuyên môn với ngôn ngữ truyền thông, để người dân dễ hiểu, dễ tiếp cận và có thể chuyển hóa thành hành vi có lợi cho sức khỏe; từng bước đưa chương trình trở thành một sáng kiến có chiều sâu chuyên môn, có uy tín xã hội, và có khả năng đồng hành lâu dài cùng người dân trong hành trình chăm sóc sức khỏe chủ động"- GS Trọng Lân cho biết.

GS Trọng Lân còn nêu bối cảnh hiện nay, người dân tiếp cận thông tin rất nhanh, rất rộng, nhưng cũng phải đối mặt với không ít thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng trong lĩnh vực sức khỏe. Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc, bởi thông tin sai có thể dẫn đến nhận thức sai, lựa chọn sai và hành vi sai, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cá nhân, gia đình và cộng đồng.

Do đó, vai trò của báo chí chính thống, của các cơ quan truyền thông có trách nhiệm xã hội, cùng với sự đồng hành của cơ quan chuyên môn và đội ngũ chuyên gia, là hết sức quan trọng.

Ông Lân kỳ vọng rằng dự án "Vì một Việt Nam khỏe mạnh" sẽ từng bước trở thành một kênh thông tin tin cậy, chuẩn xác, dễ tiếp cận, giúp người dân hiểu đúng hơn, hành động đúng hơn và chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe.

Một Việt Nam khỏe mạnh không chỉ là một Việt Nam kiểm soát tốt bệnh tật, mà còn là một Việt Nam trong đó mỗi người dân có cơ hội tiếp cận thông tin đúng, dịch vụ phù hợp và các điều kiện cần thiết để bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe ngay từ sớm, từ xa, từ cơ sở.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa biến chứng như tim mạch, đột quỵ, suy thận hay tổn thương thần kinh. Tuy nhiên, việc kiểm soát ở nhóm này cần linh hoạt hơn do cơ thể đã suy giảm chức năng và thường có nhiều bệnh lý đi kèm.

Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA), khi tuổi càng lớn, cơ thể giảm độ nhạy insulin, tuyến tụy hoạt động kém hiệu quả hơn và khối cơ giảm dần. Những thay đổi này khiến đường huyết dễ tăng cao, đặc biệt sau bữa ăn.

Tiến sĩ Robert Gabbay, Giám đốc khoa học của ADA, cho biết việc kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi không chỉ nhằm đạt con số lý tưởng mà còn phải đảm bảo an toàn, tránh hạ đường huyết quá mức.

Chế độ ăn đóng vai trò then chốt. Người lớn tuổi nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, đậu, ngũ cốc nguyên hạt để làm chậm hấp thu đường. Đồng thời, hạn chế đường đơn và tinh bột tinh chế như bánh kẹo, nước ngọt.

Bà Erin Palinski-Wade, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết việc kết hợp tinh bột với protein và chất béo lành mạnh có thể giúp ổn định đường huyết sau ăn và giảm nguy cơ tăng đường huyết đột ngột, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health.

Thay vì ăn 3 bữa lớn, người cao tuổi nên chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Cách này giúp duy trì đường huyết ổn định hơn và hạn chế tình trạng tăng - giảm thất thường.

Hoạt động thể chất giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn. Người lớn tuổi có thể lựa chọn các hình thức nhẹ nhàng như đi bộ, tập dưỡng sinh hoặc yoga. Theo khuyến nghị của các chuyên gia, chỉ cần khoảng 30 phút vận động mỗi ngày cũng mang lại lợi ích rõ rệt.

Việc theo dõi đường huyết tại nhà giúp phát hiện sớm bất thường. Người bệnh cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ khi dùng thuốc hoặc insulin, tránh tự ý điều chỉnh liều.

Tiến sĩ Anne Peters, chuyên gia nội tiết tại Trường Y Keck (Đại học Nam California, Mỹ), nhấn mạnh rằng người cao tuổi đặc biệt cần cảnh giác với hạ đường huyết vì triệu chứng có thể không điển hình nhưng lại rất nguy hiểm.

Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và kiểm soát tốt các bệnh như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu sẽ giúp ổn định đường huyết hiệu quả hơn.

Người lớn tuổi nên đi khám nếu có các dấu hiệu như khát nước nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài. Việc phát hiện sớm giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng.

Kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi cần sự kết hợp giữa dinh dưỡng hợp lý, vận động, theo dõi thường xuyên và tuân thủ điều trị. Chủ động chăm sóc sức khỏe sẽ giúp người lớn tuổi sống khỏe và hạn chế rủi ro lâu dài.

Tin Gốc: Thanh Niên