Sữa chua vẫn chứa lactose, một loại đường tự nhiên có trong sữa. Khi vào cơ thể, lactose sẽ được phân giải thành đường glucose và galactose. Do đó, sữa chua vẫn có thể ảnh hưởng đến đường huyết, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Tuy nhiên, lượng đường trong sữa chua không đường thường không quá cao. Một hộp sữa chua nguyên chất thông thường chỉ chứa khoảng 5 – 10 gram đường, thấp hơn nhiều so với các món tráng miệng ngọt.
Điều đáng lưu ý là nhiều loại sữa chua chế biến sẵn hiện nay chứa lượng đường bổ sung khá cao. Các sản phẩm có hương vị trái cây, socola hoặc dạng uống thường được thêm đường, siro hoặc chất tạo ngọt để tăng hương vị.
Một hộp sữa chua khoảng 100 – 170 gram hoặc một chai sữa chua uống 180 – 250 ml có thể chứa hơn 20 gram đường. Dùng hết một phần này có thể khiến đường huyết tăng nhanh.
Trên thực tế, người mắc tiểu đường không cần phải kiêng hoàn toàn sữa chua. Điều quan trọng là chọn loại sữa chua không đường và dùng ở mức vừa phải.
Một trong những lợi ích lớn của sữa chua là hàm lượng protein khá cao, đặc biệt ở sữa chua Hy Lạp. Protein giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, từ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng quá nhanh sau bữa ăn. Ngoài ra, thực phẩm giàu protein cũng giúp tạo cảm giác no lâu hơn, hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Sữa chua còn chứa probiotic, tức các vi khuẩn có lợi như lactobacillus và bifidobacterium. Những lợi khuẩn này có thể góp phần cải thiện hệ vi sinh đường ruột, giảm viêm và hỗ trợ chuyển hóa glucose tốt hơn.
Để tận dụng lợi ích của sữa chua mà không làm tăng nhanh đường huyết, người bị tiểu đường nên dùng sữa chua không đường.
Lượng sữa chua phù hợp phụ thuộc vào tổng chế độ ăn, mức đường huyết hiện tại và kế hoạch điều trị của từng người. Thông thường, một khẩu phần sữa chua khoảng 100 – 170 gram có thể phù hợp cho bữa phụ hoặc ăn kèm bữa sáng.
Ngoài ra, trong một số trường hợp, người mắc tiểu đường cần cẩn trọng khi sử dụng sữa chua. Chẳng hạn, những nhóm người không dung nạp lactose, người mắc bệnh thận cần kiểm soát lượng protein hoặc khoáng chất, theo Healthline (Mỹ).
Theo ThS.BS Bùi Thị Duyên, Phó trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, thời điểm ăn uống quan trọng không kém chất lượng bữa ăn. Cơ thể vận hành theo nhịp sinh học, trong đó khả năng chuyển hóa năng lượng thay đổi theo từng thời điểm trong ngày.
Vào buổi tối, độ nhạy insulin giảm, cơ thể xử lý glucose kém hiệu quả. Nếu ăn muộn, đặc biệt là nhiều tinh bột hoặc chất béo, phần năng lượng dư thừa dễ chuyển thành mỡ tích trữ.
Nghiên cứu trên Cell Metabolism cho thấy người ăn muộn sẽ giảm cân kém hiệu quả hơn dù cùng chế độ ăn. Nghiên cứu khác trên Obesity cũng ghi nhận việc tiêu thụ nhiều năng lượng vào buổi tối làm tăng đề kháng insulin và nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Không chỉ ảnh hưởng cân nặng, ăn tối muộn còn tác động xấu đến hệ tiêu hóa và giấc ngủ. Ăn sát giờ ngủ khiến dạ dày vẫn phải hoạt động khi cơ thể nghỉ ngơi, làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản, đầy bụng và khó ngủ. Theo American Journal of Gastroenterology, ăn trong vòng 3 giờ trước khi ngủ làm tăng đáng kể nguy cơ trào ngược.
Về lâu dài, thói quen ăn muộn còn liên quan đến nhiều bệnh mạn tính. Báo cáo của Endocrine Society cho thấy ăn muộn có thể làm tăng đường huyết, giảm khả năng đốt mỡ, từ đó góp phần gây hội chứng chuyển hóa, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.
Bác sĩ khuyến cáo nên ăn trước giờ ngủ ít nhất 2-3 giờ. Tránh bữa tối quá nhiều năng lượng, đặc biệt là đồ chiên, nhiều đường. Hạn chế ăn sau 22h.
Theo thiếu tá - bác sĩ Nguyễn Thanh Bình, Khoa Tim mạch, Bệnh viện Quân y 175 (TP.HCM), khi thời tiết nắng nóng, các bác sĩ thường gặp nhóm bệnh nhân tụt huyết áp do mất nước và nhóm huyết áp tăng dao động thất thường.
“Mùa nắng nóng, không ít người lớn tuổi đang dùng thuốc huyết áp và lợi tiểu phải nhập viện vì mất nước, dẫn đến chóng mặt, mệt lả, tụt huyết áp và suy giảm chức năng thận. Bên cạnh đó, tình trạng ngủ kém, stress nhiệt hoặc lạm dụng cà phê, nước ngọt, bia lạnh để giải nhiệt cũng có thể khiến huyết áp tăng vọt, tim đập nhanh hoặc đau ngực. Đặc biệt, việc tự ý tăng giảm thuốc theo cảm giác mà không đo huyết áp tại nhà rất nguy hiểm”, bác sĩ Bình cho hay.
Theo bác sĩ Thanh Bình, khi trời nóng, cơ thể sẽ tự điều hòa bằng cách giãn mạch máu ngoài da để tăng tỏa nhiệt. Điều này giúp hạ nhiệt độ cơ thể nhưng đồng thời cũng làm huyết áp giảm tự nhiên.
Trong khi đó, nhiều thuốc điều trị tăng huyết áp như thuốc giãn mạch, thuốc lợi tiểu hay thuốc chẹn kênh canxi vốn đã có tác dụng hạ áp. Khi kết hợp với tình trạng giãn mạch do nắng nóng, hiệu quả hạ áp có thể “cộng dồn”, khiến huyết áp tụt nhiều hơn bình thường.
Ngoài ra, mùa nóng còn làm cơ thể mất nước và mất điện giải qua mồ hôi. Thể tích tuần hoàn giảm cũng khiến huyết áp dễ tụt hơn, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh tim mạch nền.
Từ đó, bác sĩ chỉ ra những dấu hiệu cảnh báo sớm người bệnh đang bị tụt huyết áp do nắng nóng:
Nếu xuất hiện các dấu hiệu này trong thời tiết nóng, đặc biệt ở người đang dùng thuốc huyết áp, nên ngồi nghỉ ở nơi mát, bổ sung nước và kiểm tra huyết áp sớm.
Không uống quá nhiều bia rượu hoặc cà phê để “giải nhiệt”
Bác sĩ Bình nhấn mạnh, điều quan trọng nhất là không tự ý bỏ thuốc, cần điều chỉnh lối sống phù hợp trong mùa nóng:
Nếu huyết áp tụt nhiều, chóng mặt kéo dài hoặc mệt bất thường, cần đi khám bệnh để bác sĩ điều chỉnh thuốc phù hợp, tuyệt đối không tự giảm liều.
Theo Học viện Y học Giấc ngủ Mỹ (AASM) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, người trưởng thành nên ngủ từ 7 - 9 giờ mỗi đêm để duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần.
Tiến sĩ Raj Dasgupta, bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ tại Đại học Southern California (Mỹ), cho biết điều quan trọng nhất để cải thiện chất lượng giấc ngủ là duy trì lịch ngủ đều đặn.
Bác sĩ Raj Dasgupta cho biết cơ thể hoạt động theo đồng hồ sinh học. Khi đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, não sẽ dễ dàng điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức, giúp chúng ta buồn ngủ đúng giờ và ngủ sâu hơn.
Theo Quỹ Giấc ngủ Quốc gia Mỹ, ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính bảng và ti vi có thể ức chế quá trình tiết melatonin - hormone giúp cơ thể buồn ngủ.
Các chuyên gia khuyến cáo nên ngừng sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 30 - 60 phút trước giờ đi ngủ. Thay vào đó, có thể đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc thực hiện các bài thư giãn.
Hoạt động thể chất đều đặn giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm thời gian để đi vào giấc ngủ.
Theo giáo sư Charlene Gamaldo, chuyên gia thần kinh và giấc ngủ tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), người trưởng thành nên duy trì khoảng 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần. Tuy nhiên, không nên tập luyện cường độ cao trong vòng 2 - 3 giờ trước khi đi ngủ vì có thể khiến cơ thể hưng phấn, khó ngủ hơn.
Cà phê, trà đặc, nước tăng lực hay nước ngọt chứa caffeine có thể tồn tại trong cơ thể nhiều giờ.
Nên tránh dùng caffeine ít nhất 6 - 8 giờ trước khi đi ngủ. Trong khi đó, rượu bia có thể khiến người uống dễ ngủ lúc đầu nhưng lại làm giấc ngủ bị gián đoạn và giảm chất lượng ngủ trong nửa sau của đêm, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Nhiệt độ phòng, tiếng ồn và ánh sáng đều ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Theo Quỹ Giấc ngủ Quốc gia Mỹ, phòng ngủ nên được giữ ở nhiệt độ khoảng 18 - 20 độ C, đồng thời hạn chế ánh sáng và tiếng ồn để tạo môi trường thuận lợi cho giấc ngủ.
Ăn quá nhiều hoặc dùng các món nhiều dầu mỡ sát giờ ngủ có thể làm tăng nguy cơ đầy bụng, khó tiêu và trào ngược dạ dày.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn tối trước giờ đi ngủ khoảng 2 - 3 giờ. Nếu thấy đói, có thể dùng bữa nhẹ với sữa chua, chuối hoặc một ít hạt.
Tiến sĩ Raj Dasgupta khuyến cáo không nên nằm trên giường quá lâu nếu vẫn tỉnh táo. Nếu sau khoảng 20 phút vẫn chưa ngủ được, hãy rời khỏi giường để đọc sách hoặc nghe nhạc nhẹ rồi quay lại khi bắt đầu buồn ngủ. Điều này giúp não bộ hình thành thói quen xem chiếc giường là nơi để ngủ, thay vì nơi để lo lắng hay trằn trọc.
Các chuyên gia cũng lưu ý, nếu tình trạng mất ngủ kéo dài trên 3 tháng, xảy ra ít nhất 3 đêm mỗi tuần hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến công việc và sinh hoạt, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
