Theo The Guardian ngày 7.5, công tố viên Pháp Paul-Edouard Lallois cho biết ông Montaclair hiện bị điều tra về các tội danh làm giả tài liệu, mạo danh và lừa đảo.
Khởi nguồn của vụ việc là vào năm 2016, tại buổi lễ trao giải ở trụ sở quốc hội Pháp, trước sự chứng kiến của nhiều quan chức và học giả, bao gồm những người đoạt giải Nobel, ông Florent Montaclair đã lên bục nhận “Huy chương Vàng Ngữ văn” từ tổ chức học thuật mang tên “Hiệp hội Quốc tế về Ngữ văn”.
Thế nhưng, thực tế hiệp hội nói trên không hề tồn tại. Ngôi trường đại học ở Mỹ được cho là cơ quan chủ quản của hiệp hội này cũng là một trang web ảo.
Giải thưởng danh giá được ví tương tự “giải Nobel” mà ông Montaclair nhận năm 2016 thực chất do chính ông tự phong. Vị giáo sư đã bỏ 250 euro để mua một tấm huy chương tại tiệm kim hoàn ở Paris và “tự biên tự diễn” lễ trao giải cho chính mình.
Sau lần trót lọt ban đầu, ông Montaclair tiếp tục trao “giải thưởng ảo” này cho triết gia nổi tiếng người Mỹ Noam Chomsky vào năm 2017. Vị học giả này thậm chí đã lặn lội tới Paris để nhận giải. Sau đó, giải thưởng do ông Montaclair bịa ra được trao cho học giả người Romania Eugen Simion vào năm 2018.
Đó là lúc vụ việc vỡ lở khi các nhà báo Romania điều tra giải thưởng do đồng hương nhận được và phát hiện toàn bộ tổ chức học thuật đứng sau thực tế đều là các trang web do ông Montaclair lập ra.
Trọng tâm vụ điều tra hiện nay là làm rõ liệu vị giáo sư thuộc Đại học Marie và Louis Pasteur (Pháp) có dùng tấm huy chương “tự phong” và một “bằng tiến sĩ” giả mạo từ Mỹ để xin thăng chức và tăng lương vào năm 2018 hay không.
Công tố viên Lallois gọi đây là “trò lừa bịp khổng lồ có thể dựng thành phim”.
Về phần mình, ông Montaclair thừa nhận đã đặt làm huy chương nhưng phủ nhận mọi hành vi lừa đảo. Luật sư của ông lập luận rằng việc tự tạo ra một giải thưởng quốc tế không phải là tội hình sự.
Nếu bị kết tội, ông Montaclair có thể đối mặt mức án lên đến 5 năm tù. Ông cũng đã nhận được thông báo đình chỉ công tác từ phía Đại học Marie và Louis Pasteur nhưng cho biết sẽ tiến hành kháng cáo.
Thông tin quân đội Mỹ chặn bắt các tàu dầu Iran diễn ra trong lúc Washington đang áp đặt lệnh phong tỏa đối với hoạt động hàng hải của Iran, trong lúc phía Tehran nổ súng vào các tàu nhằm ngăn chặn chúng di chuyển qua eo biển Hormuz.
Sau gần 2 tháng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, ít có dấu hiệu nào cho thấy khả năng các bên nối lại đàm phán.
Việc đóng cửa eo biển Hormuz do xung đột đã làm gián đoạn nguồn cung gồm khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu, gây ra khủng hoảng năng lượng trên diện rộng.
Trong những ngày gần đây, lực lượng Mỹ đã bắt giữ một tàu hàng và một tàu chở dầu của Iran. Về phần mình, Iran hôm 22.4 thông báo bắt giữ hai tàu container tìm cách rời Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz. Trước khi bắt tàu, phía Iran đã nổ súng vào các tàu này cùng một tàu khác.
Cùng ngày, Reuters dẫn 2 nguồn tin thuộc ngành vận tải biển Mỹ, Ấn Độ và 2 nguồn an ninh hàng hải phương Tây tiết lộ Washington đã chuyển hướng thêm ít nhất 3 tàu chở dầu mang cờ Iran trong những ngày gần đây.
Quân đội Mỹ chưa bình luận về những thông tin trên.
Một trong các tàu bị chặn được cho là siêu tàu dầu Deep Sea, vận chuyển một phần dầu thô và lần cuối được ghi nhận ngoài khơi Malaysia cách đây một tuần, theo dữ liệu của MarineTraffic.
Bên cạnh đó, tàu Sevin nhỏ hơn với sức chứa tối đa 1 triệu thùng và đang chở khoảng 65% tải trọng cũng bị chặn. Lần xuất hiện gần nhất của tàu này là ngoài khơi Malaysia cách đây một tháng.
Siêu tàu chở dầu Dorena, chở đầy khoảng 2 triệu thùng dầu thô, cũng bị chặn và 3 ngày trước được ghi nhận ngoài khơi miền nam Ấn Độ.
New York Post dẫn lời quan chức giấu tên của Mỹ ngày 24/5 cho hay, phía Mỹ tin rằng Lãnh đạo Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã phê duyệt khuôn khổ cho một thỏa thuận hòa bình với Mỹ. Tuy nhiên, thỏa thuận cuối cùng vẫn đang được thảo luận trước khi 2 bên ký kết bất kỳ văn kiện nào.
Quan chức này nói thêm, bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào đạt được cũng sẽ mất vài ngày để được thông qua và ký kết.
Thỏa thuận được đồng ý về mặt nguyên tắc sẽ là một quy trình gồm 2 bước: bắt đầu bằng việc mở cửa ngay lập tức eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran, tiếp theo là các cuộc đàm phán về một cơ chế để Iran từ bỏ các phần khác nhau trong chương trình hạt nhân của mình.
Mỹ muốn Iran cam kết xử lý số uranium làm giàu ở mức độ cao và giải quyết các vấn đề hạt nhân khác. Quan chức trên cho biết, chính quyền Tổng thống Donald Trump tin rằng đây là một thỏa thuận tốt hơn so với thỏa thuận năm 2015 dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama vốn cho phép Tehran làm giàu uranium ở một mức độ nhất định.
Các quan chức Mỹ vẫn đang làm việc với những người đã được Lãnh tụ Tối cao Iran trao quyền đàm phán về các chi tiết của cơ chế liên quan đến cách thức xử lý số uranium.
Theo quan chức cấp cao của Mỹ, hiện Washington vẫn chưa có quyết định cuối cùng về việc giải băng các tài sản của Iran, nhưng bất kỳ sự dỡ bỏ lệnh trừng phạt nào cũng sẽ tương xứng với Tehran đáp ứng những gì phía Mỹ yêu cầu.
Tổng thống Trump hôm 23/5 thông báo thỏa thuận hòa bình với Iran "về cơ bản đã đàm phán xong", nhưng một ngày sau đó, ông lại tuyên bố "không vội vã ký thỏa thuận" vì "thời gian đang đứng về phía chúng ta".
Theo quan chức Mỹ, Iran hiện đang có một số "nhượng bộ nghiêm túc" đối với các điểm mà trước đây họ hoàn toàn không sẵn lòng đàm phán.
Tehran hiện chưa bình luận về thông tin trên.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội và cũng là trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Baqer Qalibaf cuối tuần qua khẳng định Iran sẽ không thỏa hiệp về các quyền quốc gia của mình.
Ông Qalibaf nhấn mạnh, Iran sẽ theo đuổi "các quyền hợp pháp" của mình, cả trên chiến trường lẫn thông qua con đường ngoại giao. Ông tuyên bố lực lượng vũ trang Iran đã tái xây dựng năng lực trong thời gian ngừng bắn, và nếu Mỹ tái khởi động cuộc chiến, “hậu quả sẽ nghiêm trọng và đau đớn hơn nhiều" so với thời điểm bắt đầu cuộc xung đột.
Cảnh sát Singapore ngày 15/5 cảnh báo đường dây lừa đảo nhằm vào các doanh nhân từng giao dịch với các quan chức chính phủ Singapore. Một nạn nhân đã bị lừa 4,9 triệu đôla Singapore (3,8 triệu USD) sau khi nhận được tin nhắn qua ứng dụng WhatsApp có hình Thư ký Nội các Wong Hong Kuan.
Kẻ giả mạo yêu cầu doanh nhân tham gia cuộc họp có mặt Thủ tướng Lawrence Wong, đồng thời nhận được email từ Thư ký Nội các về hỗ trợ tài chính khẩn cấp cho chính phủ do tình hình eo biển Hormuz.
"Email này bao gồm một văn bản giả thư bảo lãnh do chính phủ ban hành, có chữ ký của Thủ tướng Wong, trong đó nêu rõ rằng chính phủ Singapore sẽ hoàn trả số tiền trong vòng 15 ngày làm việc", cảnh sát Singapore cho hay.
Sau cuộc họp, một kẻ lừa đảo đã giả danh luật sư liên hệ riêng với nạn nhân để thuyết phục chuyển tiền. Nạn nhân đã chuyển hàng triệu USD thông qua loạt giao dịch vào tài khoản mang tên doanh nghiệp do nhóm lừa đảo cung cấp. Chuyển tiền xong, nạn nhân mới cảm thấy bất thường và lập tức liên hệ với Thư ký Nội các hôm 14/5. Lúc này, ông mới phát hiện ra mình đã bị lừa.
Cảnh sát Singapore ngày 16/5 cho biết đã thu thập được video cuộc họp trực tuyến qua Zoom liên quan tới vụ lừa đảo. Cuộc họp này được dàn dựng hoàn toàn bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra các hình ảnh, âm thanh giả nhưng trông như thật (deepfake).
Video hiển thị hình ảnh ông Wong, Tổng thống Tharman Shanmugaratnam, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Indranee Rajah cùng các đại diện đến từ Ngân hàng trung ương Singapore.
Trong video còn xuất hiện các quan chức chính phủ nước ngoài như Ngoại trưởng Canada, Cố vấn ngoại giao cấp cao của Tổng thống Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), cùng các đại diện thuộc khối tư nhân như tập đoàn tài chính BlackRock và Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai.
"Nạn nhân được giới thiệu tham gia cuộc họp với tư cách là một trong những đại diện thuộc khu vực tư nhân", cảnh sát Singapore cho hay. "Cuộc họp trực tuyến sau đó diễn ra với phần báo cáo ngắn từ các quan chức chính phủ về tình hình eo biển Hormuz, kết thúc bằng một video Deepfake quay cảnh Thủ tướng Lawrence Wong phát biểu bế mạc, trong đó ghi nhận sự hiện diện của nạn nhân tại buổi họp".
Cảnh sát Singapore nhận định có nguy cơ xuất hiện thêm nhiều trường hợp tương tự và khuyến cáo người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, đặc biệt thận trọng khi liên lạc qua nền tảng trực tuyến.
"Các sản phẩm giả mạo bằng AI Deepfake ngày càng tinh vi, khiến việc phân biệt giữa nội dung thật và giả trở nên vô cùng khó khăn", cảnh sát Singapore nhấn mạnh.
