Bác sĩ Yoko Okayama tốt nghiệp Đại học Y khoa tỉnh Kyoto năm 1996, từng làm bác sĩ gây mê tại bệnh viện này và Bệnh viện Nishijin trước khi chuyển sang lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tại nhà. Năm 2015, bà mở Phòng khám Chăm sóc tại nhà Okayama ở thành phố Kyoto, chuyên hỗ trợ thăm khám tận nơi, chăm sóc giảm nhẹ và điều trị sa sút trí tuệ. Là một bác sĩ chuyên về chăm sóc cuối đời, bà Okayama không chỉ thực hành y khoa tại cộng đồng mà còn chủ trì các nhóm nghiên cứu về vấn đề này.
Theo bác sĩ, có 11 dấu hiệu báo hiệu một người đang bước vào “những giây phút cuối đời”. Vậy những cơ quan nào vẫn tiếp tục duy trì hoạt động cho đến tận giây phút cuối cùng, ngay cả khi mọi chức năng cơ thể dần đình trệ? Bà Okayama đã chia sẻ điều này trong bài viết đăng trên tờ President Online trích từ cuốn sách của bà, do Nhà xuất bản Discover Twenty-One phát hành.
Chuyên gia cho biết cơ thể con người sẽ trải qua những trạng thái biến đổi sinh lý đặc trưng trước khi nhắm mắt xuôi tay. Là bác sĩ đồng hành cùng bệnh nhân ở giai đoạn cuối, bà thường sử dụng những ghi chép chuyên môn để giải thích tình trạng của người bệnh cho gia quyến, giúp họ chuẩn bị tâm lý và tránh rơi vào trạng thái hoảng loạn, sợ hãi hay lo âu quá mức. Những thay đổi này không nhất thiết xảy ra ở mọi người và trình tự có thể khác nhau nhưng là những dấu hiệu phổ biến nhất.
Bà Okayama cho hay một trong những dấu hiệu đầu tiên thường xuất hiện trước khi một người qua đời là chán ăn hoặc ăn uống kém đi đáng kể. Khi một người gần như không còn ăn uống được gì, đó thường là tín hiệu cho thấy sự sống chỉ còn tính bằng ngày.
Tiếp đó, giọng nói của họ sẽ dần mất đi năng lượng và độ vang, đôi khi chỉ còn là những tiếng thào thào, báo hiệu thời gian còn lại thậm chí chỉ có thể tính bằng giờ. Trong giai đoạn này, người bệnh thường rơi vào trạng thái ngủ thiếp đi và thường thức giấc giữa chừng.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là thính giác của họ còn rất nhạy bén, vẫn có thể nghe thấy mọi chuyện ngay cả khi trông như đang ngủ sâu, vì vậy gia đình nên tránh nói những điều có thể gây đau lòng.
Về mặt nhận thức, người bệnh dễ bị nhầm lẫn về không gian, thời gian, thậm chí không nhận ra người thân. Đôi khi họ có thể la hét hoặc có những hành động bất thường như cởi đồ do rơi vào trạng thái mê sảng, lúc này cần có sự can thiệp y tế để hỗ trợ.
Về mặt thể chất, phần thân dưới và mu bàn tay của người bệnh có thể xuất hiện tình trạng phù nề, đôi khi có thể được xoa dịu bằng cách massage nhẹ nhàng, chậm rãi. Hiện tượng phù nề thường có xu hướng trầm trọng hơn sau khi bệnh nhân được truyền dịch.
Bên cạnh đó, hơi thở cũng trở nên nặng nề hơn với những tiếng lọc xọc do nước bọt hoặc nước dãi tích tụ trong cổ họng. Nếu bệnh nhân đang được truyền dịch tĩnh mạch, lượng dịch tiết này có thể tăng lên, làm cho tình trạng khó chịu trở nên trầm trọng hơn.
Đồng thời, bàn tay và bàn chân sẽ dần trở nên lạnh và nhợt nhạt do cơ thể ưu tiên đưa máu về các cơ quan nội tạng quan trọng để duy trì sự sống cuối cùng, dẫn đến tình trạng mất nước và giảm thiểu (hoặc mất hẳn) lượng nước tiểu. Cơn sốt cũng có thể xuất hiện trong giai đoạn này và thường không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường.
Càng gần thời khắc cuối cùng, nhịp thở của người bệnh càng trở nên bất ổn. Có thể xuất hiện kiểu thở Cheyne-Stokes, trong đó nhịp thở chậm dần rồi ngưng hẳn khoảng 30 giây trước khi bắt đầu lại dồn dập. Sau đó là kiểu “thở cơ hàm” (mandibular breathing), dấu hiệu cận tử rõ rệt nhất, khi người bệnh há miệng thở dốc, hàm dưới chuyển động lên xuống. Đây là phản ứng sinh lý tự nhiên diễn ra vài giờ trước khi ra đi.
Khi cái chết thực sự đến, việc xác định “hơi thở cuối cùng” đôi khi khó khăn ngay cả với các chuyên gia y tế nếu không có máy điện tâm đồ (EGC) hỗ trợ. Sau khi tim ngừng đập, máy móc có thể vẫn hiển thị những dạng sóng điện học nhưng đó không phải là dấu hiệu của sự hồi sinh. Một số hiện tượng tự nhiên khác như bài tiết không tự chủ hoặc những âm thanh phát ra khi dịch chuyển thi thể do không khí thoát ra từ phổi cũng có thể xảy ra.
Dù cơ thể có trải qua bao nhiêu biến đổi về mặt sinh lý (như tim ngừng đập, hơi thở lọc xọc hay mất ý thức), thì vẫn có một thứ không hề thay đổi, đó chính là khả năng nghe của người bệnh. Điều này ngụ ý người bệnh vẫn có thể nghe thấy lời nói của người thân ngay cả khi họ có vẻ như đã hôn mê hoặc sắp ra đi.
Nhận định này đồng nhất với nghiên cứu của Đại học British Columbia (Canada) công bố trên tạp chí khoa học Scientific Reports năm 2020. Nghiên cứu sử dụng điện não đồ chứng minh não bộ của bệnh nhân vô thức vẫn ghi nhận phản ứng với âm thanh trong những giờ cuối đời, tương đương với não của người khỏe mạnh.
Vì vậy, thay vì hoảng loạn gọi bác sĩ ngay lập tức khi thấy người thân ngừng thở, gia đình nên dành những khoảnh khắc tĩnh lặng đó để trò chuyện và gửi gắm những lời yêu thương cuối cùng, bởi tiếng nói của những người quen thuộc chính là sự an ủi lớn nhất đối với họ trong hành trình đi về cõi vĩnh hằng.
Trước đó, khoảng 19 giờ 45 phút ngày 6.5, nữ công nhân T.L.S (33 tuổi) nhập viện tại Trung tâm Y tế Phú Quốc. Người nhà cho biết, trong lúc làm việc tại một công trình ở Phú Quốc, chị S. bị ngã giàn giáo, tiếp đất trong tư thế ngồi.
Qua thăm khám, bác sĩ xác định chị S. mất hoàn toàn cảm giác ngang mức chi phối L1, mất hoàn toàn vận động 2 chi dưới, sức cơ 0/5... Theo hình ảnh, bệnh nhân bị vỡ thân L1, gãy cuống, mỏm gai L1, trượt D12 ra trước gây chèn ép cột sống ngang mức, phân loại C, Gãy D12 phân loại A2. Chẩn đoán chấn thương cột sống thắt lưng vỡ thân đốt sống L1.
Các bác sĩ đưa ra hướng điều trị là phẫu thuật giải ép, cố định cột sống thắt lưng. Do đây là kỹ thuật khó, các bác sĩ của Trung tâm Y tế Phú Quốc chưa từng thực hiện nên lãnh đạo trung tâm quyết định nhờ sự hỗ trợ của Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM).
Tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết sau khi tiếp nhận đề nghị hỗ trợ khẩn từ Trung tâm Y tế Phú Quốc, Ban giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy đã nhanh chóng chỉ đạo Khoa Ngoại Thần kinh phối hợp triển khai hỗ trợ chuyên gia nhằm kịp thời xử trí cho người bệnh.
Các bác sĩ xác định đây là trường hợp chấn thương cột sống nặng do tai nạn lao động, nguy cơ gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động, cũng như chất lượng sống của bệnh nhân nếu không được can thiệp phù hợp.
Trong quá trình hội chẩn và phẫu thuật, ê kíp của 2 đơn vị đã phối hợp rất chặt chẽ, đánh giá kỹ tình trạng tổn thương, lựa chọn phương án phẫu thuật tối ưu và triển khai xử trí đúng thời điểm.
Tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo cùng cộng sự đáp máy bay xuống Phú Quốc lúc 19 giờ ngày 7.5, sau đó tiến hành phẫu thuật ngay cho bệnh nhân.
Đến hơn 21 giờ cùng ngày, ca phẫu thuật hoàn thành, bước đầu đạt kết quả tích cực về mặt giải ép thần kinh và cố định cột sống. Hiện tại, tình trạng bệnh nhân ổn định, các dấu hiệu thần kinh được theo dõi sát và tiên lượng phục hồi khả quan.
Tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo đánh giá cao năng lực chuyên môn, tinh thần chủ động và trách nhiệm của đội ngũ y bác sĩ Trung tâm Y tế Phú Quốc trong công tác tiếp nhận, hồi sức ban đầu và phối hợp điều trị. Sự phối hợp hiệu quả giữa tuyến cuối và y tế địa phương có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao cơ hội cứu chữa và phục hồi cho người bệnh, đặc biệt ở các trường hợp ngoại thần kinh cấp cứu.
"Thông qua trường hợp này, chúng tôi cũng mong muốn nhấn mạnh ý nghĩa của việc phát triển mạng lưới hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và phối hợp điều trị giữa các cơ sở y tế. Đây là một trong những định hướng mà Bệnh viện Chợ Rẫy luôn ưu tiên nhằm nâng cao chất lượng điều trị cho người dân ở các địa phương", tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo nói.
Bên cạnh đó, bác sĩ Bảo cũng khuyến cáo các đơn vị sử dụng lao động và người lao động cần tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn lao động, đặc biệt trong môi trường làm việc có nguy cơ cao, nhằm hạn chế tối đa các tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra như trường hợp ngã giàn giáo nên trên.
Sau một đêm dài, cơ thể dễ bị thiếu nước nhẹ. Lựa chọn đồ uống đầu ngày phù hợp có thể hỗ trợ thận hoạt động hiệu quả hơn trong việc lọc chất thải, cân bằng dịch và duy trì huyết áp ổn định.
Nước lọc được xem là lựa chọn tốt cho thận. Theo Verywell Health, uống nước vào buổi sáng giúp cơ thể bù nước sau nhiều giờ ngủ, hỗ trợ thận đào thải chất thải và duy trì chức năng lọc máu.
Uống đủ nước (1,8-2 lít nước mỗi ngày ở người trưởng thành) có thể giúp giảm nguy cơ sỏi thận và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Sau một đêm dài, cơ thể dễ bị thiếu nước nhẹ. Lựa chọn đồ uống đầu ngày phù hợp có thể hỗ trợ thận hoạt động hiệu quả hơn trong việc lọc chất thải, cân bằng dịch và duy trì huyết áp ổn định.
Nước lọc được xem là lựa chọn tốt cho thận. Theo Verywell Health, uống nước vào buổi sáng giúp cơ thể bù nước sau nhiều giờ ngủ, hỗ trợ thận đào thải chất thải và duy trì chức năng lọc máu.
Uống đủ nước (1,8-2 lít nước mỗi ngày ở người trưởng thành) có thể giúp giảm nguy cơ sỏi thận và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Cà phê đen là một trong những đồ uống buổi sáng có lợi cho thận nếu dùng điều độ. Uống cà phê điều độ còn hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh thận và giúp duy trì khả năng lọc của thận lâu hơn.
Điều quan trọng là hạn chế thêm quá nhiều đường, kem béo hoặc sữa nhiều phốt pho và kali vào tách cà phê. Chúng có thể làm tăng lượng đường và calo, gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, thận.
Cà phê đen là một trong những đồ uống buổi sáng có lợi cho thận nếu dùng điều độ. Uống cà phê điều độ còn hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh thận và giúp duy trì khả năng lọc của thận lâu hơn.
Điều quan trọng là hạn chế thêm quá nhiều đường, kem béo hoặc sữa nhiều phốt pho và kali vào tách cà phê. Chúng có thể làm tăng lượng đường và calo, gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, thận.
Trà xanh chứa nhiều polyphenol - hợp chất chống oxy hóa có thể giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Các chuyên gia khuyến nghị nên uống trà xanh nguyên chất, hạn chế thêm đường hoặc sữa đặc để tránh tăng lượng đường nạp vào cơ thể.
Trà xanh chứa nhiều polyphenol - hợp chất chống oxy hóa có thể giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Các chuyên gia khuyến nghị nên uống trà xanh nguyên chất, hạn chế thêm đường hoặc sữa đặc để tránh tăng lượng đường nạp vào cơ thể.
Nước hương vị tự nhiên thường làm từ trái cây, thảo mộc hoặc tinh chất tự nhiên nhưng không chứa nhiều đường hay phụ gia. Bạn có thể thêm vài lát chanh, cam, dưa leo, bạc hà vào cốc nước, nhâm nhi buổi sáng để thay thế cho nước lọc thông thường.
Nước hương vị tự nhiên thường làm từ trái cây, thảo mộc hoặc tinh chất tự nhiên nhưng không chứa nhiều đường hay phụ gia. Bạn có thể thêm vài lát chanh, cam, dưa leo, bạc hà vào cốc nước, nhâm nhi buổi sáng để thay thế cho nước lọc thông thường.
Uống sữa bò có thể hỗ trợ sức khỏe thận. Tuy nhiên, những người mắc bệnh thận mạn nên hạn chế sữa bò và sữa yến mạch do hàm lượng phốt pho và kali trong các loại đồ uống này.
Uống sữa bò có thể hỗ trợ sức khỏe thận. Tuy nhiên, những người mắc bệnh thận mạn nên hạn chế sữa bò và sữa yến mạch do hàm lượng phốt pho và kali trong các loại đồ uống này.
Hứa Lộ Nhi là nhà thiết kế kiêm blogger thời trang nổi tiếng tại Đài Loan (Trung Quốc). Cô được truyền thông quốc tế ca ngợi sở hữu "vẻ ngoài trẻ trung đến kinh ngạc" dù đã ở tuổi 50. Diện mạo trẻ trung bất chấp thời gian của mỹ nhân họ Hứa không chỉ đến từ việc chăm sóc da hay các liệu trình thẩm mỹ mà quan trọng hơn cả chính là nhờ thói quen ăn uống lành mạnh và duy trì ổn định trong suốt thời gian dài.
Ngày mới của Hứa Lộ Nhi luôn bắt đầu bằng việc uống khoảng một lít nước sau khi thức dậy. Cô cho biết việc cấp đủ nước cho cơ thể chính là chìa khóa để thúc đẩy quá trình trao đổi chất diễn ra nhanh hơn. Nước không chỉ giúp đào thải các chất cặn bã mà còn là yếu tố quan trọng trong quá trình đốt cháy mỡ thừa. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, làn da sẽ tự động trở nên căng bóng, rạng rỡ không bị xỉn màu.
Với người đẹp, việc ăn uống chưa bao giờ là sự chịu đựng hay ăn kiêng cực đoan mà là ăn uống điều độ và nhất quán. Cô đặc biệt coi trọng bữa sáng và tin rằng đây là chìa khóa để kích hoạt nhịp trao đổi chất cho cả ngày dài. Thực đơn buổi sáng thông thường của Hứa Lộ Nhi sẽ gồm ly cà phê đen không đường, kết hợp một lượng nhỏ protein như thịt, rau xanh và một ít bánh mì để cung cấp carbohydrate. Bên cạnh đó, cô cũng kiên trì nói không với các loại đồ uống có đường. Thói quen này không chỉ hỗ trợ kiểm soát lượng mỡ cơ thể để giữ dáng mà còn làm giảm phản ứng đường hóa (glycation), giúp duy trì cấu trúc da mịn màng, săn chắc.
Đến bữa trưa, để duy trì trạng thái ổn định cho cả buổi chiều, nguyên tắc ăn trưa của Hứa Lộ Nhi là "ăn no nhưng không quá căng bụng", trong đó cô đặc biệt chú trọng đến sự cân bằng giữa các nhóm chất. Cô thường chọn ngũ cốc nguyên hạt làm nguồn tinh bột chính cho bữa ăn, kết hợp với các loại đạm ít béo nhưng giàu dinh dưỡng như cá, tôm hoặc ức gà, đồng thời tăng cường tối đa lượng rau xanh tiêu thụ. Phương pháp chế biến cũng được tối giản hết mức để giữ vị thanh đạm, ít dầu, ít muối và tránh các loại thực phẩm siêu chế biến nhằm ưu tiên cho thực phẩm nguyên bản. Cách ăn này không những giúp ổn định đường huyết, giảm cảm giác mệt mỏi vào buổi chiều mà còn ngăn chặn tình trạng tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, giúp làn da luôn duy trì trạng thái thông thoáng, rạng rỡ.
Vào buổi tối, Hứa Lộ Nhi cố gắng đẩy giờ ăn lên càng sớm càng tốt để giảm bớt gánh nặng cho cơ thể và thường kết thúc bữa ăn trước 19h. Ở bữa ăn này, cô sẽ thay thế hoàn toàn tinh bột tinh chế bằng khoai tây hoặc bí đỏ, kết hợp các thực phẩm dễ tiêu hóa như rau xanh, đậu phụ và hải sản. Sự kết hợp nhẹ nhàng này vừa giảm tải áp lực cho hệ đường ruột, vừa nâng cao chất lượng giấc ngủ, từ đó gián tiếp thúc đẩy hiệu quả phục hồi và trao đổi chất của cơ thể, mang lại điểm cộng lớn cho cả vóc dáng lẫn làn da.
Mặc dù tuân thủ nghiêm túc chế độ ăn uống hàng ngày nhưng Hứa Lộ Nhi không ép buộc bản thân vào những khuôn khổ quá cực đoan. Thỉnh thoảng, cô vẫn tự thưởng cho mình những bữa ăn thoải mái với đồ nướng hoặc ẩm thực Trung Hoa như một cách để xả stress. Chính tư duy "tự giác một cách linh hoạt" này đã giúp cô dễ dàng theo đuổi lối sống lành mạnh trong dài hạn mà không bị rơi vào trạng thái thèm ăn do bị ức chế quá mức.
Về bản chất, chế độ ăn của Hứa Lộ Nhi gần với khái niệm của chế độ ăn Địa Trung Hải: ưu tiên thực phẩm nguyên bản, nạp protein chất lượng cao, ăn nhiều rau xanh và cắt giảm tối đa đường tinh chế. Cô cho rằng không cần phải nhịn ăn một cách gượng ép, cũng không cần theo đuổi các phương pháp cắt giảm tinh bột quá mức hay thực đơn đơn điệu. Điều quan trọng nhất là phải ăn sạch, duy trì ba bữa đều đặn và giảm thiểu lượng đường nạp vào, bởi sự kiên trì tích lũy theo thời gian không chỉ giúp vóc dáng thon gọn ổn định mà còn giúp làn da tự động toát lên vẻ sáng khỏe, rạng ngời tự nhiên.
