Chia sẻ tại hội nghị cộng tác viên báo chí nhân Ngày Vi chất dinh dưỡng 1-2/6, do Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) tổ chức chiều 28/5, ThS.BS Trịnh Hồng Sơn, Giám đốc Trung tâm Giáo dục truyền thông dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng cho biết, ăn đủ, ăn đa dạng và phối hợp các nhóm thực phẩm là rất quan trọng để đảm bảo dinh dưỡng cân bằng, khoa học.
Theo chuyên gia này, không có một loại thực phẩm đơn lẻ nào cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho nhu cầu của cơ thể. Chế độ ăn uống đơn điệu, thiên lệch sẽ dẫn tới nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng các vitamin và khoáng chất.
Các vitamin, vi chất dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp cơ thể sản xuất các enzyme, hormone và các chất cần thiết cho sự tăng trưởng, phát triển bình thường của cơ thể; giúp tăng cường sức đề kháng, phát triển tầm vóc, trí tuệ và nâng cao sức khỏe toàn diện của mỗi người.
Vì thế, sự phối hợp đa dạng các nhóm thực phẩm giúp cơ thể được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết, đồng thời hỗ trợ quá trình hấp thu các vi chất.
Ông khuyến nghị, trong bữa ăn hằng ngày cần ăn đủ 4 nhóm thực phẩm gồm: bột đường (gạo, mì, ngô, khoai…); nhóm chất đạm (thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, đậu đỗ…); nhóm chất béo (mỡ động vật, dầu thực vật); nhóm vitamin và khoáng chất (rau xanh và quả chín).
Cần đa dạng hóa bữa ăn hằng ngày, thường xuyên thay đổi món ăn, đa dạng thực phẩm.
“Mỗi ngày nên có ít nhất 15-20 loại thực phẩm khác nhau. Nhiều người nghe số lượng này thấy khó, nhưng thực ra lại rất đơn giản.
Ví như món thịt bò xào với rau giá, mướp, thêm hành lá, tỏi, hạt tiêu, mắm… đã có 5-6 loại thực phẩm; hay như trong bát phở ngoài tinh bột còn có thịt, chanh, hành, ăn cùng nhiều loại rau sống; trái cây tráng miệng, thay vì ăn một loại, có thể bổ một quả ổi, vài quả vải, mận, mỗi thứ một chút sẽ đa dạng thực phẩm”, BS Sơn nói.
Ngoài ra, hãy tô điểm cho bữa ăn gia đình bằng nhiều loại rau quả màu sắc, bởi mỗi loại rau củ lại chứa các chất dinh dưỡng và những dưỡng chất thực vật đặc trưng.
“Rau, củ và quả chín là nguồn cung cấp vitamin C, betacaroten (tiền vitamin A), kali, chất xơ và các chất chống oxy hóa tự nhiên, góp phần duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh và hỗ trợ phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm”, BS Sơn cho biết.
Như rau lá màu xanh đậm (rau cải, rau muống, súp lơ xanh…) giàu folate (vitamin B9), vitamin C, vitamin K, sắt, canxi, magiê và kali…; rau, quả màu đỏ, tím… (cà chua, củ cải đỏ, bắp cải tím, củ dền, thanh long đỏ…) nhiều chất khoáng như phốt pho, canxi, sắt, kali, magiê… và lycopene, anthocyanin có hoạt tính sinh học tốt cho tim mạch, kháng viêm và chống ung thư.
Các loại rau, quả màu vàng, cam (cà rốt, cà chua, bí đỏ, đu đủ, xoài…) giàu Beta-caroten (tiền vitamin A) giúp tăng cường thị lực, bảo vệ da, hỗ trợ hệ miễn dịch…
Người trưởng thành cần đạt mức tối thiểu 400g rau, quả mỗi ngày để cung cấp đủ các vi chất dinh dưỡng, chất xơ, dưỡng chất thực vật cho cơ thể.
Vì sao trẻ cần uống vitamin A liều cao?
PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng cho biết, trong số các vi chất dinh dưỡng thiết yếu, vitamin A có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, thị giác, bảo vệ toàn vẹn biểu mô và tăng cường miễn dịch của trẻ.
Theo khuyến cáo chuyên môn, việc bổ sung vitamin A là rất cần thiết đối với sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ, đặc biệt là với trẻ em 6-60 tháng tuổi (đây là nhóm tuổi có nguy cơ cao thiếu vitamin A).
Ở nhóm trẻ này, trong giai đoạn phát triển, qua phân tích thực phẩm về hàm lượng vi chất dinh dưỡng, không chỉ thiếu vitamin A mà còn thiếu các vi chất khác như sắt, kẽm. Vì thế, chế độ ăn dù đa dạng nhưng vẫn không đủ nhu cầu vitamin A ở trẻ nhỏ.
Tại Việt Nam, theo kết quả Tổng điều tra Dinh dưỡng năm 2020 của Viện Dinh dưỡng, tỷ lệ thiếu vitamin A tiền lâm sàng ở trẻ 6–59 tháng tuổi là 8,9%, trong đó tỷ lệ thiếu vitamin A ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc lên tới 13,4%; tỷ lệ vitamin A trong sữa mẹ thấp ở bà mẹ cho con bú là 16,7%.
Chiến dịch bổ sung vitamin A liều cao cho trẻ em được tổ chức định kỳ hằng năm là một giải pháp can thiệp quan trọng nhằm phòng chống thiếu vitamin A, góp phần bảo vệ thị lực, tăng cường miễn dịch và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ em.
Năm nay Viện Dinh dưỡng đã ban hành Quyết định số 449/QĐ-VDD ngày 4/5 về việc phân bổ số lượng thuốc vitamin cho các tỉnh/thành phố để phục vụ Chiến dịch bổ sung vitamin A đợt 1 năm 2026.
Theo đó, trong chiến dịch bổ sung vitamin A đợt 1 năm 2026, Viện Dinh dưỡng đã cấp phát cho các tỉnh, thành phố trên toàn quốc hơn 2,9 triệu viên nang vitamin A loại 200.000 IU.
Đối tượng được bổ sung viên nang vitamin A trong chiến dịch gồm trẻ em từ 6 tháng đến dưới 60 tháng tuổi và các đối tượng có nguy cơ cao thiếu vitamin A như người mắc bệnh sởi, trẻ suy dinh dưỡng cấp tính nặng, viêm đường hô hấp cấp tính hoặc tiêu chảy kéo dài.
Chỉ tiêu đặt ra là tối thiểu 98% trẻ trong diện được uống vitamin A nhằm bảo đảm tất cả trẻ trong độ tuổi được tiếp cận đầy đủ với hoạt động can thiệp dinh dưỡng quan trọng này.
Ngày 8/7, đại diện Bệnh viện Nhi đồng Thành phố TP HCM cho biết bệnh nhi hồi phục tốt và gần như không để lại di chứng thần kinh. Thời điểm nhập viện hồi tháng 5, em ở trong tình trạng hôn mê sâu, co giật, co cứng toàn thân, chỉ số oxy trong máu giảm sâu và có các dấu hiệu tổn thương não nghiêm trọng do thiếu oxy, kèm chấn thương vùng cột sống cổ.
Trước tình trạng nguy kịch của bệnh nhi, các bác sĩ cho thở máy, sử dụng thuốc kháng sinh, chống co giật, chống phù não, điều chỉnh điện giải và nuôi dưỡng qua ống thông kết hợp vật lý trị liệu tích cực. Nhờ nỗ lực điều trị, sức khỏe của em cải thiện rõ rệt qua từng ngày.
Sau khi tỉnh táo, bệnh nhi đã được hỗ trợ đánh giá tâm lý. Đại diện viện cho biết em chia sẻ bản thân từng rơi vào khủng hoảng tinh thần nghiêm trọng sau một thời gian dài bị một nhóm bạn chặn đường, đe dọa và ép buộc nộp tiền hàng ngày. Áp lực dồn nén không thể chia sẻ cùng ai đã dẫn đến việc em có hành động tự gây nguy hiểm.
Hiện tại, bệnh viện tiếp tục phối hợp với các chuyên gia tâm lý để nâng đỡ tinh thần, giúp nam sinh sớm ổn định để hòa nhập lại cuộc sống.
Cuối tháng 5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố một nam sinh lớp 8 về hành vi cưỡng đoạt tài sản. Theo điều tra, nam sinh này bị cáo buộc cùng nhóm bạn nhiều lần đánh đập, đe dọa và ép nạn nhân trên nộp từ 20.000 đến 50.000 đồng mỗi ngày. Nhà chức trách đang tiếp tục điều tra, xử lý những người liên quan.
Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo cha mẹ cần quan tâm nhiều hơn đến những thay đổi về tâm lý, hành vi của con, đặc biệt khi trẻ có biểu hiện lo âu, sợ hãi, né tránh đến trường hoặc thường xuyên xin tiền bất thường. Gia đình cần phối hợp chặt chẽ với nhà trường để phát hiện sớm các dấu hiệu bạo lực học đường và can thiệp kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc.
Hệ thống nghiên cứu phát triển thử nghiệm lâm sàng của Việt Nam (VN) về vắc xin đã được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) kiểm định và công nhận.
Các đơn vị nghiên cứu phát triển vắc xin của VN là VNVC và Vabiotech sẽ tiếp tục trao đổi, hợp tác quốc tế trong chuyển giao công nghệ, thử nghiệm lâm sàng và hợp tác trong phát triển vắc xin mRNA phục vụ điều trị bệnh.
Trong nước, mới đây, Bệnh viện K đã được phê duyệt triển khai thử nghiệm lâm sàng quốc tế đa trung tâm giai đoạn 3 so sánh phác đồ kết hợp thuốc trị ung thư nhắm trúng đích (thuốc liên hợp kháng thể - thuốc) và hóa trị có hoặc không phối hợp với thuốc miễn dịch; và phác đồ hóa trị kết hợp trastuzumab có hoặc không phối hợp với pembrolizumab trong điều trị bước một ung thư dạ dày dương tính với HER2, không thể cắt bỏ, ở giai đoạn tiến triển cục bộ hoặc di căn.
Với ung thư, thử nghiệm lâm sàng có thể là cơ hội cho người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị thử nghiệm mới nhất, bên cạnh các phác đồ điều trị thường quy đã được phê duyệt.
Sáng 3-7, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM tổ chức lễ ra mắt cơ sở 4 tại khu vực Bình Dương.
Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành y tế TP.HCM sau hợp nhất, bởi lần đầu tiên người dân khu vực Bình Dương có một bệnh viện chuyên khoa tâm thần chất lượng cao. Sự kiện còn đánh dấu hành trình "hồi sinh" một cơ sở y tế từng xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm bỏ không.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Đăng Khoa - Giám đốc Bệnh viện Tâm thần TP.HCM - cho biết Bệnh viện Tâm thần TP.HCM cơ sở 4 được tiếp nhận, bàn giao từ Bệnh viện Đa khoa Bình Dương và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Bình Dương.
Ngay sau tiếp nhận, bệnh viện đã khẩn trương chuẩn bị đồng bộ về tổ chức bộ máy, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, quy trình chuyên môn và các điều kiện pháp lý, đảm bảo đưa cơ sở vào hoạt động đúng định hướng chuyên khoa tâm thần, an toàn, hiệu quả và đúng quy định.
Cơ sở 4 hoạt động theo mô hình bệnh viện chuyên khoa tâm thần với quy mô 50 giường nội trú; từng bước triển khai khám chữa bệnh ngoại trú và nội trú; cấp cứu tâm thần; chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng tâm thần; tham vấn, trị liệu tâm lý lâm sàng.
"Đây là bước đi thiết thực, góp phần đưa y tế chuyên sâu đến các địa bàn xa trung tâm TP, tạo điều kiện cho người dân, đặc biệt là người dân khu vực Bình Dương được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần chuyên sâu ngay tại địa phương, mà không phải di chuyển hơn 40km như trước đây", ông Khoa nói.
Ông Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho biết đúng tròn một năm sau khi TP.HCM hợp nhất, ngành y tế đã không ngừng nỗ lực rút ngắn khoảng cách về chăm sóc sức khỏe giữa các khu vực, và sẽ tiếp tục đẩy mạnh mô hình y tế đa trung tâm để người dân ở mọi địa bàn đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.
Việc đưa Bệnh viện Tâm thần TP.HCM cơ sở 4 vào hoạt động là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành y tế thành phố.
Đây không chỉ là cơ sở điều trị chuyên sâu về tâm thần, mà còn là bước cụ thể hóa chiến lược phát triển mạng lưới y tế đa trung tâm của TP.HCM.
Ông Thượng yêu cầu Bệnh viện Tâm thần TP.HCM cơ sở 4 đặt chất lượng và an toàn người bệnh lên hàng đầu trong mọi hoạt động.
Đồng thời tiếp tục triển khai các kỹ thuật chuyên sâu về tâm thần, bảo đảm người dân được thụ hưởng dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần chuyên sâu ngay tại địa phương mình.
