Mỗi tối, hàng triệu người cầm điện thoại lên giường với suy nghĩ chỉ lướt vài phút trước khi ngủ. Nhưng thực tế, chính ánh sáng phát ra từ màn hình nhỏ bé ấy lại đang tác động sâu sắc đến não bộ và chu kỳ sinh học, khiến giấc ngủ trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Theo các chuyên gia, màn hình điện thoại phát ra lượng lớn ánh sáng xanh, một loại ánh sáng có năng lượng cao.
Não người vốn dựa vào ánh sáng để xác định thời điểm ngày và đêm thông qua cơ chế nhịp sinh học. Khi tiếp xúc với ánh sáng xanh vào ban đêm, não sẽ hiểu nhầm rằng trời vẫn còn sáng. Điều này khiến cơ thể trì hoãn quá trình buồn ngủ tự nhiên, làm bạn khó đi vào giấc ngủ dù đã mệt.
Không chỉ dừng lại ở cảm giác, việc sử dụng điện thoại trước khi ngủ còn có thể làm lệch pha đồng hồ sinh học. Bạn dễ ngủ muộn hơn, dậy trễ hơn và rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, tương tự như bị lệch múi giờ dù không hề di chuyển.
Một trong những tác động rõ rệt nhất của ánh sáng màn hình là khả năng ức chế hormone melatonin, yếu tố quan trọng giúp cơ thể chuẩn bị đi ngủ.
Các nghiên cứu cho thấy ánh sáng xanh có thể làm giảm đáng kể lượng melatonin, khiến bạn mất nhiều thời gian hơn để chìm vào giấc ngủ. Chỉ cần sử dụng điện thoại trong khoảng 30 – 60 phút trước khi ngủ đã đủ để tạo ra sự thay đổi đáng kể.
Hệ quả không chỉ là khó ngủ mà còn là ngủ không sâu. Thời gian ngủ sâu và giấc ngủ REM đều bị rút ngắn. Đây là những giai đoạn quan trọng giúp phục hồi cơ thể, củng cố trí nhớ và điều hòa cảm xúc. Vì vậy, dù ngủ đủ giờ, nhiều người vẫn cảm thấy mệt mỏi khi thức dậy.
Thiếu ngủ kéo dài do ảnh hưởng của điện thoại có thể gây ra hàng loạt hệ lụy. Khả năng tập trung suy giảm, hiệu suất làm việc giảm sút và tâm trạng trở nên dễ cáu gắt hơn.
Đáng chú ý, việc thiếu ngủ mãn tính còn liên quan đến nguy cơ lo âu và trầm cảm. Đây là vấn đề ngày càng phổ biến ở nhóm người trẻ, những người có tần suất sử dụng điện thoại cao vào ban đêm.
Không chỉ ánh sáng, chính nội dung trên màn hình cũng góp phần khiến não bộ bị kích thích. Tin tức, mạng xã hội hay video ngắn đều có thể khiến bạn rơi vào trạng thái tỉnh táo kéo dài, tạo ra vòng lặp khó dứt trước khi ngủ.
Trong khoảng hơn một thập kỷ, điện thoại thông minh đã thay đổi hoàn toàn thói quen sinh hoạt của con người. Tuy nhiên, não bộ vẫn vận hành theo cơ chế cũ, vốn thích nghi với chu kỳ tự nhiên của ánh sáng mặt trời.
Việc mang ánh sáng nhân tạo lên giường mỗi tối vô tình khiến cơ thể rơi vào trạng thái mâu thuẫn sinh học. Một bên là nhu cầu nghỉ ngơi, một bên là tín hiệu tỉnh táo do ánh sáng xanh kích hoạt.
Giải pháp không quá phức tạp. Hạn chế sử dụng điện thoại trước khi ngủ từ 30 – 60 phút, giảm độ sáng màn hình hoặc bật chế độ ban đêm có thể giúp cải thiện đáng kể chất lượng giấc ngủ.
Trong một thế giới nơi chiếc điện thoại luôn ở trong tầm tay, việc kiểm soát ánh sáng trước khi ngủ có thể chính là chìa khóa đơn giản nhưng hiệu quả để lấy lại những giấc ngủ trọn vẹn.
Tuy nhiên, GPS lại không hoạt động hiệu quả dưới độ sâu của đại dương vì tín hiệu vệ tinh không thể xuyên qua nước biển, buộc các phương tiện dưới nước như tàu ngầm phải dựa vào hệ thống định vị thay thế, cụ thể là Hệ thống Định vị Quán tính (INS), để xác định vị trí.
INS có khả năng tính toán chuyển động và hướng đi của tàu ngầm mà không cần tham chiếu bên ngoài, từ đó giúp đảm bảo an toàn cho các tuyến đường trong điều kiện tầm nhìn hạn chế. Để giảm thiểu sai sót trong quá trình định vị, thủy thủ đoàn có thể kết hợp INS với các bản đồ địa hình đáy biển và các phương pháp ước lượng vị trí thủ công (dead reckoning) dựa trên hướng đi và tốc độ của tàu.
Ngoài ra, tàu ngầm cũng có thể sử dụng sonar (định vị và đo khoảng cách bằng sóng âm) hoặc các phương pháp âm thanh khác để xác định vị trí, mặc dù cần thận trọng vì việc phát tín hiệu có thể tiết lộ vị trí của tàu cho đối thủ. Một giải pháp kín đáo hơn là định vị tương đối địa hình, vốn so sánh địa hình thực tế với bản đồ để điều chỉnh hướng đi.
Một trong những lý do khiến GPS không hoạt động dưới nước là do tín hiệu sóng radio mà nó sử dụng nhanh chóng suy yếu khi xuyên qua nước, đặc biệt là nước biển có độ dẫn điện cao. Kết quả là tàu ngầm hoàn toàn bị cô lập khỏi các vệ tinh GPS khi hoạt động dưới biển. Mặc dù có một số phương án sóng vô tuyến tần số cực thấp có thể liên lạc với tàu ngầm, nhưng tốc độ truyền tải rất chậm và không phù hợp cho việc định vị trong thời gian thực.
Tuy nhiên, ngay cả khi không có GPS, tàu ngầm vẫn có những phương án hiệu quả để định vị và đảm bảo an toàn trong các nhiệm vụ dưới nước.
USB và thẻ nhớ là những thiết bị lưu trữ quen thuộc, thường được nhiều người sử dụng để sao chép tài liệu, hình ảnh hoặc cất giữ các tệp quan trọng. Sự nhỏ gọn và tiện lợi của chúng cũng khiến không ít người mặc nhiên xem đây là nơi lưu dữ liệu an toàn trong thời gian dài.
Tuy nhiên, trên thực tế, khả năng lưu trữ của USB và thẻ nhớ không bền vững như nhiều người vẫn nghĩ. Một số hiểu lầm phổ biến về tuổi thọ của các thiết bị này có thể khiến người dùng chủ quan, từ đó đối mặt nguy cơ hỏng dữ liệu hoặc mất file quan trọng.
Đây là thông tin không mới trong giới công nghệ, nhưng vẫn dễ bị bỏ qua trong thói quen sử dụng hằng ngày.
Video dưới đây sẽ nói rõ hơn về tuổi thọ thật sự của USB và thẻ nhớ, cũng như lý do vì sao nhiều người dùng dễ hiểu sai về khả năng lưu trữ lâu dài của chúng.
Một khảo sát mới đây từ Samsung đã gióng lên hồi chuông cảnh báo cho tất cả người dùng smartphone về tình trạng đánh cắp mã PIN điện thoại thông minh.
Theo báo cáo được công bố vào ngày 2.4, có tới 56% người lạ thừa nhận thường xuyên liếc nhìn điện thoại của người bên cạnh trên các phương tiện công cộng như xe buýt hay tàu điện ngầm. Đáng chú ý, 1/4 trong số đó thực hiện việc này một cách có chủ đích. Hành vi này không đơn thuần là tò mò mà đã trở thành một kỹ thuật tấn công an ninh nguy hiểm mang tên 'nhìn lén qua vai' (shoulder surfing).
Thay vì sử dụng các phần mềm mã độc phức tạp, tội phạm hiện đại chỉ cần đứng sau lưng nạn nhân để ghi nhớ mã PIN khi mở khóa máy. Một khi có được mã PIN và chiếm đoạt được thiết bị, chúng có thể dễ dàng truy cập vào các ứng dụng ngân hàng, tài khoản email và các thông tin nhạy cảm khác.
Giới chuyên gia khuyến cáo người dùng cần thay đổi tư duy bảo mật ngay lập tức:
Dù công nghệ bảo mật có hiện đại đến đâu, sự cẩn trọng của chính người dùng vẫn là lớp phòng thủ quan trọng nhất. Hãy kiểm tra và cập nhật lại mã khóa của bạn ngay hôm nay để tránh những rủi ro đáng tiếc.
