Công an TP.HCM và các địa phương đã lên thông báo nhắc nhở nhiều nội dung quan trọng liên quan đến vai trò, trách nhiệm của admin (quản trị viên, người kiểm duyệt) về thực trạng này.
Mới đây, thông tin cảnh báo và nhắc nhở admin các hội, nhóm trên mạng xã hội, được chia sẻ rộng rãi trên fanpage của Công an TP.HCM (Công an P.Tân Bình, Công an xã Nhuận Đức…), Công an tỉnh Quảng Ngãi (Công an xã Tư Nghĩa, Công an phường Đăk Cấm…).
Theo một cán bộ công an phường tại TP.HCM, việc nhắc nhở là cần thiết trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, nhiều hội, nhóm hoạt động sôi nổi với số lượng thành viên lớn.
“Bên cạnh những thông tin hữu ích, vẫn còn nhiều tình trạng đăng tải, chia sẻ nội dung sai sự thật, quảng cáo trái phép, lừa đảo, vay tiền, đòi nợ, đánh ghen… gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và quyền lợi người dân”, vị cán bộ cho biết.
Trao đổi với người viết qua điện thoại, đại diện Công an xã Tư Nghĩa (Công an tỉnh Quảng Ngãi), cho biết xã Tư Nghĩa có nhiều hội, nhóm hoạt động trên mạng xã hội, có vài hội nhóm trên 10.000 người.
“Công an tỉnh Quảng Ngãi đã quán triệt các đơn vị công an xã, phường về vấn đề này. Năm ngoái, chúng tôi đã làm việc cùng các admin hội nhóm để thông tin, tuyên truyền về nội dung đăng tải trên trang của mình: mỗi bài đăng, mỗi chia sẻ phải đúng pháp luật”, vị cán bộ nói.
Trong thực tế, nhiều vụ đòi nợ online đã sử dụng hình thức đăng bài “đòi nợ” kèm theo thông tin cá nhân của người bị cho là “con nợ” như họ tên, số điện thoại, địa chỉ, nơi làm việc, thông tin con cái để gây áp lực xã hội.
Theo Luật sư Đặng Thị Thúy Huyền (Công ty Luật TNHH HPL và Cộng sự, TP.HCM), nếu admin biết nội dung chưa được kiểm chứng, nhưng vẫn duyệt đăng thông tin đòi nợ, bóc phốt, bôi nhọ người khác, họ không còn đứng ngoài câu chuyện. “Ngay cả trường hợp thông tin đăng tải là đúng sự thật nhưng cách thức công khai nhằm xúc phạm danh dự, cô lập xã hội hoặc hạ nhục người khác thì vẫn có thể bị xử lý”, luật sư Huyền lưu ý.
Công an xã Tư Nghĩa khuyến cáo: admin phải chịu trách nhiệm đối với nội dung được đăng tải trong nhóm mình quản lý, không thể miễn trừ trách nhiệm bằng cách chỉ đóng vai trò “người duyệt bài”.
“Không thể lấy lý do “không biết”, “do hệ thống tự duyệt” để né tránh trách nhiệm. Các nội dung vi phạm pháp luật khi xuất hiện trong nhóm có thể bị xử lý theo quy định hiện hành: nhẹ thì xử phạt hành chính, nặng admin có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm”, đại diện Công an xã Tư Nghĩa thông tin.
Đồng tình với quan điểm này, dưới góc nhìn của luật sư Đặng Thị Thúy Huyền, yếu tố quyết định trách nhiệm của admin thường nằm ở 3 vấn đề: Có biết nội dung vi phạm hay không? Có quyền kiểm soát việc đăng tải hay không? Có hành vi chủ động hỗ trợ lan truyền hay không?
Nữ luật sư phân tích, trong môi trường mạng xã hội, hành vi “giúp sức” có thể được hiểu rất rộng: tạo nền tảng đăng tải, kiểm duyệt cho bài được xuất hiện, duy trì bài viết dù biết có nội dung sai sự thật, khóa bình luận phản biện nhưng để bình luận xúc phạm tồn tại, ghim bài nhằm lan truyền mạnh hơn hoặc thu lợi từ hoạt động “đăng bài đòi nợ”.
Theo luật sư Huyền, nếu có đủ căn cứ chứng minh admin nhận thức rõ hành vi vi phạm nhưng vẫn hỗ trợ thực hiện, cơ quan điều tra có thể xem xét vai trò đồng phạm trong các tội như: tội làm nhục người khác (Điều 155 bộ Luật Hình sự), tội vu khống (Điều 156 bộ Luật Hình sự)…
“Nếu việc đăng tải có mục đích ép buộc trả nợ bằng cách khủng bố tinh thần, gây áp lực danh dự thì tùy tính chất vụ việc còn có thể bị xem xét dấu hiệu: cưỡng đoạt tài sản, xâm phạm bí mật đời tư, đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 bộ Luật Hình sự”, luật sư Huyền nói.
Trăn trở với thực trạng nhiều fanpage đăng tin bài đòi nợ, bóc phốt, bôi nhọ danh dự người khác tràn lan trên mạng xã hội thời gian qua, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết đây là cảnh báo cần thiết và đúng với thực tế của môi trường số hiện nay.
Luật sư Hoàng Hà nhận thấy fanpage và hội nhóm ảnh hưởng rất mạnh đến giới trẻ và xã hội, không chỉ truyền thông tin mà còn định hình suy nghĩ, cảm xúc và hành vi. Mặt tích cực là kết nối cộng đồng, chia sẻ kiến thức, cơ hội học tập và việc làm.
Mặt tiêu cực là tin giả, nội dung cực đoan, bôi nhọ, kích động rất dễ lan nhanh. Nhất là khi người trẻ tiếp nhận thông tin theo tâm lý đám đông mà thiếu kiểm chứng. Nguy hiểm hơn là nhiều hội, nhóm không chỉ phản ánh dư luận mà còn dẫn dắt dư luận.
Vụ việc bắt giữ nhóm quản trị fanpage chuyên cưỡng đoạt tài sản ở Hải Phòng mới đây là một ví dụ. Báo Thanh Niên ngày 7.4 đăng thông tin: Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.Hải Phòng, cho biết đơn vị vừa bắt giữ Vũ Tùng Lâm (36 tuổi) và Nguyễn Văn Tài (34 tuổi), để điều tra hành vi cưỡng đoạt tài sản, thông qua hệ thống fanpage, group Facebook có lượng tương tác lớn.
Theo luật sư Hà, nếu admin duyệt cho đăng nội dung đòi nợ có tính bôi nhọ, xúc phạm người khác thì có thể bị xử phạt hành chính từ 10 đến 20 triệu đồng theo Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP và bị buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
“Trường hợp nặng hơn, nếu có dấu hiệu làm nhục hoặc vu khống thì còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Điểm mấu chốt là một khi admin đã biết và trực tiếp phê duyệt cho nội dung vi phạm xuất hiện trên trang thì họ không còn là người đứng ngoài nữa”, luật sư Hoàng Hà thông tin.
Một đoạn clip ngắn chia sẻ khoảnh khắc tài xế xe buýt chạy chậm đợi học sinh Trường THPT Giồng Ông Tố, P.Bình Trưng, TP.HCM, đã thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội những ngày qua. Clip có nội dung bình dị nhưng đã chạm đến cảm xúc của người xem, đặc biệt là các bạn trẻ.
Cụ thể, mới đây hàng loạt fanpage chia sẻ clip tài xế xe buýt cho xe chạy chậm đợi học sinh. Đoạn clip chỉ 36 giây nhưng đã thu hút hơn 1 triệu lượt xem cùng hàng ngàn bình luận tích cực.
Anh Nguyễn Thanh Sơn, người sáng lập fanpage Buýt Sài Gòn, cho biết anh là người quay clip này. Clip được quay trên tuyến xe buýt số 43, đoạn gần Trường THPT Giồng Ông Tố (đường Nguyễn Thị Định, P.Bình Trưng, TP.HCM).
"Nhà tôi ở đường Nguyễn Thị Định nên tôi đi xe này mỗi ngày. Hôm đó, tôi tình cờ chứng kiến bác tài chủ động chạy chậm lại một đoạn khá dài để chờ một em học sinh kịp lên xe. Tôi quay lại và chia sẻ hành động nhỏ nhưng rất nhân văn này. Mong câu chuyện này có thể lan tỏa những điều tích cực đến nhiều người hơn", anh Sơn nói.
Anh Sơn cũng bất ngờ khi clip lan tỏa mạnh mẽ đến vậy. Theo admin Buýt Sài Gòn, hiện tổng lượt xem đã hơn 1,2 triệu trên cả Facebook và TikTok, chưa kể nhiều trang khác chia sẻ lại. Theo anh, điều khiến khoảnh khắc này chạm đến cảm xúc cộng đồng chính là tính nhân văn trong hành động của bác tài xe buýt.
"Lâu nay nhiều người vẫn có định kiến rằng xe buýt chạy ẩu, thái độ phục vụ chưa tốt. Vì vậy, khi xuất hiện một hình ảnh đẹp như vậy, sự đối lập này càng khiến mọi người bất ngờ và dễ đồng cảm hơn", anh Sơn bày tỏ.
Hàng ngàn bình luận dưới clip gửi lời cảm ơn bác tài và nữ tiếp viên xe buýt cùng lời chúc sức khỏe, vạn dặm bình an. Giữa đô thị đông đúc, bận rộn, nơi mỗi chuyến xe buýt gắn với áp lực thời gian, việc "chậm lại một chút" không phải dễ dàng.
Vũ Đăng Khoa, Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng, cho biết: "Tôi cũng từng được bác tài xe buýt chạy chậm chờ kịp lên xe, nên khi xem clip tôi rất xúc động".
Ngày 23.4, chúng tôi đến bến xe Miền Đông (cũ) từ sáng sớm mong gặp bác tài và tiếp viên chuyến xe buýt số 43 trong clip. Theo tìm hiểu, tài xế trong clip là anh Nguyễn Quốc Việt (39 tuổi), tiếp viên là chị Nguyễn Thị Ngọc Bích (38 tuổi), chuyên chạy tuyến xe buýt số 43 (tuyến Bến xe Miền Đông - Phà Cát Lái).
Chị Bích cho biết anh Việt đã chạy xe chậm khoảng 200 m để chờ các em học sinh. "Hôm thấy clip được chia sẻ lên mạng xã hội, mọi người bình luận vậy, tôi vui lắm", chị nói.
Chị Bích cũng cho biết có người xem thắc mắc "tại sao bác tài không dừng xe ngay đó, mở cửa xe cho các em học sinh lên, sau đó đến trạm đón những khách sau". Nữ tiếp viên giải thích xe buýt phải ra vào đúng trạm, nếu dừng sai trạm sẽ bị phạt.
Khi gặp, chúng tôi ấn tượng với tài xế Nguyễn Quốc Việt bởi sự dí dỏm, hài hước và luôn tươi cười. Anh Việt cho biết đã gắn bó với nghề lái xe hơn 20 năm. "Trước đó, tôi cũng nhiều lần chạy chậm chờ cô bác lớn tuổi. Bữa đó, xe chạy gần tới điểm dừng Trường THPT Giồng Ông Tố, cách bến khoảng gần 200 m, tôi quan sát thấy các em chạy nhanh để kịp đón xe. Tôi hét lớn: Chạy từ từ thôi, chú đợi", anh Việt kể lại.
"Tôi đọc bình luận thấy mọi người chúc tôi sức khỏe, vui lắm. Đó là động lực để tôi và các đồng nghiệp tiếp tục theo nghề", nam tài xế cười.
Đồng nghiệp nhận xét anh Nguyễn Quốc Việt là người hòa đồng, dễ mến, thường xuyên giúp đỡ anh em. "Anh Việt cũng có con nhỏ nên hiểu trời nắng nóng, học sinh chờ đợi lâu rất mệt; vì vậy anh chạy chậm đợi. Tôi đã xem clip và rất tự hào về đồng nghiệp của mình", tài xế Nguyễn Minh Tấn (31 tuổi) nói.
Hành động nhẹ chân ga chờ các em học sinh lên xe, dù chỉ vài chục giây, cũng khiến người xem suy ngẫm. Đằng sau tay lái không chỉ là một bác tài làm đúng nhiệm vụ, mà còn là một người cha, một con người biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để cảm thông, chia sẻ.
Hiện nay, một thực tế đang dần trở nên phổ biến là ngày càng nhiều người trẻ chọn rời môi trường công sở để làm việc tay chân.
Nguyễn Kim Hiền (29 tuổi, làm việc ở đường Nguyễn Văn Trỗi, P.Phú Nhuận, TP.HCM) từng làm kế toán nhiều năm trước khi quyết định rẽ hướng. "Công việc áp lực âm ỉ mỗi ngày, mình hay bị đau đầu, tối vẫn nghĩ tới công việc, nhiều hôm đang ngủ cũng giật mình vì lo lắng", Hiền kể.
Hiền cho biết hiện làm nhân viên bán hàng, công việc phải bê vác đồ, đứng cả ngày, có hôm về nhà người mệt rã rời, nhưng cô thấy đầu óc nhẹ hơn trước rất nhiều. "Tối về mình ngủ ngon hơn, ít bị đau đầu. Mình thấy tự do hơn, hết ca là được nghỉ chứ không mang việc về nhà nữa", Hiền trải lòng.
Chị Lê Trần Xuân Phương (33 tuổi, ngụ đường Bình Thới, P.Hòa Bình, TP.HCM) nghỉ việc công sở chuyển sang nghề làm móng (nail). "Hồi đó sáng đi làm, tối về nhưng cũng không được nghỉ ngơi, có khi mình áp lực quá mà trở nên cáu gắt với mọi người xung quanh, không còn hứng thú với điều gì nữa", chị chia sẻ.
Chị Phương thẳng thắn nhìn nhận những đánh đổi khi từ bỏ công việc bàn giấy: "Chỗ mình đang làm không đảm bảo các chế độ phúc lợi được như công việc văn phòng, lương cũng kém ổn định". Chị cũng có lúc nhớ cảm giác đi làm được diện đồ đẹp, có hình ảnh, chức danh mà ba mẹ hài lòng, bạn bè ngưỡng mộ. "Thế nhưng nếu cứ cố làm công việc cũ, mình nghĩ mình sẽ kiệt quệ tinh thần", chị nói.
Theo tiến sĩ Cao Thanh Tâm, giảng viên Khoa Công tác xã hội - nhân học - xã hội học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, vấn đề hiện nay nhiều người trẻ muốn rời công việc văn phòng đến từ nhiều nguyên nhân cộng hưởng. "Áp lực tinh thần liên tục từ những cuộc họp, KPI, deadline (hạn chót hoàn thành công việc - PV) dễ khiến người trẻ căng thẳng và mất cân bằng. Bên cạnh đó là sự đơn điệu khi ngồi máy tính mỗi ngày, tạo cảm giác nhàm chán, thiếu vận động và ít cơ hội sáng tạo", tiến sĩ Tâm phân tích.
Tiến sĩ Tâm cũng cho rằng thế hệ trẻ ngày nay đề cao sự linh hoạt, tự do, không muốn bị ràng buộc trong khuôn khổ giờ hành chính. Ở chiều ngược lại, việc lao động phổ thông có những điểm hấp dẫn riêng. "Hết giờ làm là hết việc, ít khi phải mang công việc về nhà như nhiều người làm văn phòng", ông Tâm nói.
Bà Trần Thị Nga, Tổng giám đốc Công ty CP Help All 247, nhìn nhận xu hướng này từ góc độ quản lý doanh nghiệp, khi cho rằng nhiều bạn trẻ đang hướng tới lao động phổ thông vì có được cảm giác sống thật hơn. "Những công việc lao động phổ thông cũng có đòi hỏi và yêu cầu riêng, nhưng điều khiến người trẻ cảm thấy hấp dẫn có lẽ không phải vì công việc nhẹ nhàng hơn, mà là cảm giác được sống thật hơn và nhìn thấy rõ hơn giá trị từ công sức mình bỏ ra", bà nhận định.
Dù vẫn làm việc văn phòng, Lê Hoàng Trung Kiên (26 tuổi, ngụ đường Cây Keo, P.Tam Bình, TP.HCM) bắt đầu tìm hiểu các tin tuyển dụng về pha chế vì cảm thấy đó là môi trường thoải mái hơn. "Ngoài áp lực cao, môi trường văn phòng nơi mình làm cũng căng thẳng. Có hôm mình đi mua đồ uống, nhìn các bạn pha chế làm việc với không khí thoải mái, thao tác linh hoạt, mình nghĩ công việc này cũng đáng cân nhắc", Kiên chia sẻ.
Điều khiến Kiên hứng thú là cảm giác được làm ra một sản phẩm cụ thể. "Vốn dĩ ở nhà mình cũng thích pha cà phê, làm xong một ly nước, nó cho mình cảm giác có thành quả rõ ràng", Kiên bày tỏ.
Theo tiến sĩ Tâm, xu hướng này phản ánh sự thay đổi sâu xa trong quan niệm về thành công của thế hệ trẻ. "Thành công mới không còn gắn với chức danh hay văn phòng sang trọng, mà gắn với sự cân bằng, sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. Người trẻ muốn công việc phù hợp với giá trị sống, thay vì chỉ chạy theo thu nhập hay địa vị", ông Tâm nhìn nhận.
Từ thực tiễn công tác tại địa bàn dân cư, tôi mong đại hội sẽ có những định hướng và giải pháp cụ thể hơn nhằm nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn ở cơ sở. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, cán bộ Đoàn cần được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng để trở thành cầu nối đưa công nghệ, chuyển đổi số đến gần hơn với thanh niên và người dân. Tổ chức Đoàn không chỉ là nơi tập hợp thanh niên mà còn là lực lượng tiên phong trong việc lan tỏa những giá trị mới, cách làm mới và tư duy đổi mới.
Tôi cũng mong đại hội sẽ dành nhiều sự quan tâm hơn đến thanh niên nông thôn, đặc biệt là vấn đề khởi nghiệp, tạo việc làm và phát triển kinh tế tại địa phương. Điều thanh niên cần không chỉ là nguồn vốn hỗ trợ mà còn là cơ hội được tiếp cận kiến thức, KH-CN, thị trường và các mô hình phát triển hiệu quả. Khi có môi trường thuận lợi để phát triển, người trẻ sẽ mạnh dạn lập nghiệp trên chính quê hương mình, góp phần xây dựng nông thôn ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Với niềm tin đó, tuổi trẻ cơ sở sẵn sàng hành động, biến những định hướng của đại hội thành những công trình, phần việc cụ thể, thiết thực và hiệu quả ngay từ địa phương mình.
Huỳnh Tâm Như, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Bí thư Đoàn xã Thường Tân, TP.HCM
Là cán bộ Đoàn tại địa phương có nhiều trường đại học, khu công nghiệp và đông thanh niên sinh sống, học tập như P.Đông Hòa, tôi mong đại hội sẽ quan tâm nhiều hơn đến các chính sách hỗ trợ thanh niên về học tập, việc làm, khởi nghiệp, kỹ năng số và đời sống tinh thần; đồng thời tạo thêm nhiều môi trường để thanh niên phát huy sức trẻ, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm với cộng đồng.
Tôi cũng kỳ vọng Đại hội Đoàn toàn quốc lần này sẽ tiếp tục đề ra nhiều giải pháp mới, thiết thực để tổ chức Đoàn thật sự trở thành người bạn đồng hành của thanh niên trong thời đại chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Bên cạnh đó, tôi cũng kỳ vọng công tác Đoàn trong nhiệm kỳ mới sẽ tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, tăng tính kết nối giữa Đoàn với thanh niên, nhất là trên không gian mạng, để mỗi hoạt động đều thật sự gần gũi, thiết thực và truyền cảm hứng cho giới trẻ hôm nay.
Bùi Lê Đông Trúc, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn P.Đông Hòa, TP.HCM
Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII là sự kiện chính trị quan trọng, đồng thời là ngày hội lớn của tuổi trẻ cả nước.
Tôi kỳ vọng đại hội sẽ diễn ra thành công tốt đẹp, phát huy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, nhiệt huyết và sáng tạo của tuổi trẻ. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra vô cùng mạnh mẽ, tôi mong muốn đại hội sẽ vận dụng các thành tựu KH-CN, đặc biệt là các nền tảng ứng dụng số vào chương trình công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi toàn quốc.
Ngoài ra, Đại hội cần tập trung thảo luận thêm về công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên là công nhân lao động tại các công ty, doanh nghiệp. Triển khai những đề án, chương trình, mô hình mới phù hợp với đối tượng thanh niên đặc thù này nhằm phát huy công tác tập hợp đa dạng thanh niên vào tổ chức Đoàn.
La Hải Dương, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn P.Lái Thiêu, TP.HCM
Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII là một cột mốc quan trọng đánh dấu sự đổi mới mạnh mẽ, sự trưởng thành của thế hệ trẻ toàn quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trước thềm đại hội, tôi kỳ vọng vào sự đổi mới phương thức hoạt động Đoàn, thể hiện tinh thần tiên phong, xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ toàn quốc.
Đồng thời tôi tin tưởng rằng đại hội sẽ đoàn kết, trách nhiệm, bầu ra Ban Chấp hành khóa mới là những đại diện tiêu biểu trong các lĩnh vực, có đạo đức, năng lực, tâm huyết, có trách nhiệm cao và gắn bó mật thiết với thanh thiếu nhi, thực hiện thành công các nghị quyết đề ra trong đại hội, đưa công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi toàn quốc ngày càng vươn cao, vươn xa hơn nữa.
Bùi Minh Trung, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn P.Tân Đông Hiệp, TP.HCM
