Dấu hiệu nhận biết ông lão ngoài 70 tuổi chạy xe ôm là đôi mũ một vàng, một xanh của hai hãng xe công nghệ được treo trên móc. “Xe không cháu?”, ông Tiến chào mời khi thấy khách du lịch đi ngang. Nhưng không ai đáp lại. Ông cũng không buồn chèo kéo thêm.
Hơn 20 năm đưa đón khách trên tuyến phố đắt đỏ bậc nhất thành phố, ông Tiến “không biết sắp tới còn trụ được bao lâu”. Bởi Tràng Tiền, con phố dẫn từ Nhà Hát Lớn ra khu vực Hồ Gươm cùng hàng loạt tuyến phố trung tâm vùng lõi phường Hoàn Kiếm dự kiến bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7 đến hết năm. Khu vực rộng nửa cây số vuông, bao trùm 11 tuyến phố gồm Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ.
Xe ôm truyền thống chạy xăng – tức loại hình chở khách, hàng hóa không dùng phần mềm ứng dụng, sẽ bị cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp theo khung giờ quy định. Ngoài thời điểm trên, phương tiện muốn đi lại phải đáp ứng quy chuẩn khí thải mà cấp ngành quy định. Riêng xe ôm công nghệ chạy xăng bị cấm hoàn toàn trong khu vực này.
Những lao động tự do chạy xe ôm truyền thống như ông Tiến hai thập niên qua chứng kiến nhiều thay đổi của nghề. Họ dần mất đi thị trường, khách hàng trước làn sóng bùng nổ của xe ôm công nghệ, nay đứng trước lựa chọn chuyển đổi phương tiện sang xe điện hoặc nghề nghiệp nếu đề xuất được thông qua.
“Chưa dự tính được gì, cũng không biết tính thế nào cho ổn thỏa”, ông Tiến không phản đối chủ trương của thành phố nhưng trăn trở với sinh kế của mình. Bởi chuyển sang xe điện để tiếp tục với nghề thì không thành thạo công nghệ, tiền sắm xe mới là khoản đáng kể với người già không có lương hưu. Chiếc xe cũ dùng để đi lại cũng là phương tiện mưu sinh, với ông Tiến vẫn là gia tài không nỡ bỏ. Xe ông mua 17 năm trước, giá bằng gần bằng cây vàng thời ấy.
Những năm đầu chạy xe, ông Tiến nhận trung bình 4-5 khách, sau còn một nửa, có ngày không nổi cuốc nào. Nhiều bạn nghề không bám trụ được với nắng mưa đã nghỉ xoay sang việc khác hoặc về quê. Riêng ông Tiến cố “túc tắc kiếm tiền tiêu vặt” khi còn sức khỏe. Ông chuyển sang nhận những cuốc ngắn hơn, chủ yếu chở khách du lịch lên chợ Đồng Xuân hoặc vào phố cổ với giá thỏa thuận 20.000-30.000 đồng. Nếu di chuyển xa hơn, xe ôm truyền thống thường “không có cửa” bởi khách chọn đặt tài xế công nghệ để được chiết khấu cao.
“Thanh niên trẻ khỏe chạy xe công nghệ còn dịch chuyển nơi khác được chứ cánh già như mình khó lắm. Tuổi này cũng không còn sức đi làm bảo vệ, chẳng ai thuê”, ông nói, tính nếu không chuyển đổi sang xe điện sẽ nghỉ ở nhà. Những lao động tự do lớn tuổi như ông Tiến biết khó còn cơ hội chuyển đổi nghề.
Cách gần một cây số, ông Thái mỗi ngày từ phòng trọ qua cầu Chương Dương, loanh quanh mạn phố cổ đón khách, mua đồ giúp hoặc giao đồ ăn, đón trẻ con đi học về. Nguồn thu nhập của tài xế 68 tuổi chủ yếu từ tệp khách hàng quen trong khu tập thể cũ.
“Ai thuê gì thì chạy. Nhưng chạy đi đâu cũng ít nhiều đều dính vào vành đai 1, ít nhiều đều ảnh hưởng”, ông Thái trăn trở. Bởi quán xá bán đồ ăn ngon khách đặt thường nằm trong phố cổ. Nguồn thu nhập ổn định nhất của ông là cố định 5 buổi một tuần đón trẻ con đi học về. Trường học trên phố Lý Thái Tổ, nơi sẽ là vùng phát thải thấp từ ngày 1/7. Ông Thái chỉ mong khung giờ hạn chế xe xăng không trùng với lịch tan trường của học sinh để có thể duy trì thu nhập.
“Xe xăng khó chạy quá thì chuyển sang chạy xe điện, không biết thành phố có phương án hỗ trợ không?”, tài xế già thắc mắc. Hơn 30 năm chạy xe ôm, ông Thái đã quen với Lò Sũ, Hàng Dầu, Hàng Mắm, loanh quanh lại về Hàng Khay, Tràng Tiền. Đi nơi khác ông sợ khó bắt khách lại không quen địa bàn.
Con cái đã lập gia đình và đi làm ăn xa. Ở quê nhà Hưng Yên, vợ ông chăm sóc ruộng vườn, nhà cửa. Người tài xế già cố chạy xe thêm vài năm khi còn sức khỏe để tích cóp cho tuổi già không có hưu trí. Chế độ duy nhất ông được hưởng là bảo hiểm y tế 100% khi từng là cựu chiến binh bảo vệ biên giới phía Bắc.
“Cũng đương tính, có vài lựa chọn, không được thì về quê với vườn tược, lợn gà, mấy sào ruộng, cũng đến tuổi rồi”, ông Thái cười lớn, tổng kết sau hơn nửa đời người bám trụ với phố xá Thủ đô.
Với những tài xế xe công nghệ chạy bằng xăng như Nguyễn Đức, lựa chọn lại dễ dàng hơn xe ôm truyền thống: không nhận chuyến hoặc thỏa thuận trước với khách chỉ di chuyển tới sát vùng phát thải thấp. Địa bàn hoạt động của nam tài xế trải dài nhưng thường nhận khách từ Lĩnh Nam về khu vực phố cổ, chủ yếu ngoài vành đai 1.
“Chắc hệ thống sẽ có phương án điều hướng xe máy điện với xe xăng, trong vùng cấm thì phân phối cho xe điện và ngoài phạm vi thì chuyển cho xe xăng”, tài xế 22 tuổi dự đoán.
Đức cho rằng cấm xe công nghệ lưu thông trong vùng phát thải thấp trước mắt chưa ảnh hưởng nhiều đến cơ hội việc làm, bởi có thể chuyển địa bàn nhận khách. Như cậu chủ yếu di chuyển ở phía Nam, thi thoảng mới chở khách vào vùng lõi. Khu vực này thời gian qua dần hạn chế phương tiện và tổ chức tuyến phố đi bộ, các tài xế cũng dần quen.
Tài xế xe công nghệ phần lớn là người trẻ, sinh viên làm thêm, không gắn bó lâu dài và vẫn có thể chuyển đổi nghề nghiệp. Cậu dẫn chứng bản thân chỉ chạy theo giờ để có thêm 5-6 triệu đồng mỗi tháng chi phí phòng trọ, tiền ăn. Với người xác định chạy toàn thời gian, lâu dài nên đưa vào nhóm lao động chính thức, có đóng bảo hiểm xã hội để hưởng quyền lợi.
“Tốt nghiệp xong em về quê tìm việc cho nhàn người, ở lại sợ kham không nổi với chi phí đắt đỏ. Thanh niên cũng không chạy xe mãi được”, tài xế quê Phú Thọ tính, nhẩm đếm quanh vùng có 5 khu công nghiệp. Cước xe tăng, mỗi chuyến cậu nhận được thêm vài nghìn, nhưng giá mỗi suất cơm, bát bún cũng tăng tương ứng.
Hà Nội hiện có khoảng 6,9 triệu xe môtô, xe gắn máy và hơn 11.000 xe đạp điện, xe máy điện, chưa tính 10-15% phương tiện các tỉnh lân cận hoạt động thường xuyên. Khoảng 126.000 xe ôm công nghệ và chưa thể thống kê tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh vận tải tự phát.
Thành phố cho rằng loại hình xe môtô, xe gắn máy và các loại tương tự kinh doanh vận tải hành khách, hàng hóa, gồm cả xe ôm truyền thống và xe ôm công nghệ, ba gác, xích lô chở khách tăng nhanh về số lượng, khó kiểm soát đang gây nhiều bất cập nên cần quản lý chặt. Dự thảo Quyết định về sử dụng xe môtô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa trên địa bàn sau khi lấy ý kiến sẽ được trình cấp thẩm quyền, ban hành vào tháng 6 năm nay.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ ngày 18 đến hết ngày 19/5, thời tiết nhiều khu vực trên cả nước có mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to.
Trong đó, khu vực Tây Bắc Bộ xuất hiện mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa lớn. Đông Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to, tập trung vào chiều và đêm. Khu vực từ Thanh Hóa đến Huế và duyên hải Nam Trung Bộ có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và tối xuất hiện mưa rải rác, cục bộ có nơi mưa to.
Tây Nguyên và Nam Bộ tiếp tục duy trì hình thái ngày nắng, chiều và đêm có mưa dông rải rác, cục bộ có nơi mưa lớn. Cơ quan khí tượng cảnh báo trong các cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Dự báo thời tiết ngày 18/5, các khu vực trên cả nước:
Hà Nội: Có mây, có lúc có mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to. Gió đông nam cấp 2-3. Nhiệt độ thấp nhất: 25-27 độ C. Nhiệt độ cao nhất 30-33 độ C.
Tây Bắc Bộ: Có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to, mưa tập trung vào chiều tối và đêm. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất: 23-26 độ C, có nơi dưới 22 độ C. Nhiệt độ cao nhất 31-34 độ C.
Đông Bắc Bộ: Có mưa, mưa vừa và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Gió đông nam cấp 2-3. Nhiệt độ thấp nhất: 24-27 độ C, vùng núi có nơi dưới 23 độ C. Nhiệt độ cao nhất 30-33 độ C, có nơi trên 33 độ C; riêng vùng ven biển 28-31 độ C.
Thanh Hóa đến Huế: Có mưa rào và dông vài nơi, chiều tối và tối có mưa rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất: 25-28 độ C. Nhiệt độ cao nhất 32-35 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ: Có mưa rào và dông vài nơi; chiều tối và tối có mưa rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió đông nam cấp 2-3. Nhiệt độ thấp nhất: 25-28 độ C. Nhiệt độ cao nhất 31-34 độ C, có nơi trên 34 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ: Ngày có mưa rào và dông vài nơi; chiều và đêm có mưa rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất: 20-23 độ C. Nhiệt độ cao nhất 29-32 độ C, có nơi trên 32 độ C.
Nam Bộ: Ngày có mưa rào và dông vài nơi; chiều và đêm có mưa rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất: 24-27 độ C. Nhiệt độ cao nhất 32-35 độ C.
TPHCM: Ngày có mưa rào và dông vài nơi; chiều và đêm có mưa rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất: 25-27 độ C. Nhiệt độ cao nhất 32-35 độ C.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, dự báo thời tiết tháng 5 nắng nóng sẽ gia tăng cường độ trên phạm vi cả nước, trong đó miền Bắc sẽ có nhiều ngày nắng nóng hơn so với trung nhiều năm. Còn ở Nam bộ, cao nguyên miền Trung, mùa mưa năm nay cũng đến muộn hơn.
Thống kê trong tháng 4, các tỉnh Tây Bắc bộ liên tiếp xảy ra 2 đợt nắng nóng diện rộng vào 5 - 13.4 và 15 - 16.4.
Trong đó, đợt nắng nóng từ 5 - 13.4 đã mở rộng phạm vi các khu vực Việt Bắc vào ngày 6 - 12.4 và Đồng bằng Bắc bộ trong các ngày 6 - 7.4 và ngày 11 - 12.4; nhiệt độ cao nhất ngày trong các đợt nắng nóng phổ biến từ 36 - 39 độ C, có nơi cao hơn.
Còn tại miền Trung, nắng nóng trên diện rộng xảy ra từ ngày 3 - 16.4, với nhiệt độ cao nhất ngày từ 37 - 40 độ C,có nơi cao hơn.
Tại cao nguyên miền Trung đã xảy ra các đợt nắng nóng từ ngày 4 - 14.4, với nhiệt độ cao nhất ngày từ 35 - 38 độ C, có nơi cao hơn.
Tại miền Đông Nam bộ, nắng nóng xuất hiện liên tục, sau mở rộng ra toàn Nam bộ vào các ngày từ ngày 6 - 12.4, từ ngày 16 - 19.4 và từ ngày 24 - 30.4.
Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, do có nhiều ngày nắng nóng, trong tháng 4, nhiệt độ trung bình ở miền Bắc, từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng cao hơn từ 1,5 - 3 độ C so với trung bình nhiều năm.
Các khu vực còn lại có nhiệt độ trung bình phổ biến ở mức xấp xỉ đến cao hơn từ 0,5 - 1,5 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong tháng 5, nắng nóng có xu hướng gia tăng ở hầu khắp các khu vực trên cả nước; riêng cao nguyên miền Trung và Nam bộ có khả năng suy giảm dần từ khoảng tuần cuối tháng 5.
Còn tại miền Bắc và các tỉnh miền Trung từ Thanh Hóa đến TP.Huế dự báo sẽ có nhiều ngày nắng nóng hơn so với trung bình nhiều năm. Thời tiết nắng nóng và nắng nóng gay gắt trong tháng 5 ở các khu vực nói trên sẽ ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất, đời sống dân sinh.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cũng nhận định, trong tháng 5, trên phạm vi toàn quốc có khả năng xảy ra một số đợt mưa rào và giông diện rộng, trong đó mưa tập trung nhiều hơn ở miền Bắc.
Dự báo từ nửa cuối tháng 5 trở đi, gió mùa tây nam ở phía nam bắt đầu hoạt động, gây mưa rào và dông gia tăng ở cao nguyên Trung bộ và Nam bộ. Theo đó, mùa mưa năm nay tại khu vực cao nguyên miền Trung và Nam bộ xuất hiện muộn hơn so với trung bình nhiều năm.
Theo thống kê trung bình nhiều năm, mùa mưa ở cao nguyên Trung bộ sẽ bắt đầu khoảng tuần cuối tháng 4 và tuần đầu tháng 5; còn tại Nam bộ mùa mưa bắt đầu từ khoảng nửa đầu tháng 5.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia khuyến cáo, trong tháng 5, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như giông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước, tập trung nhiều hơn ở miền Bắc bộ, cao nguyên miền Trung và Nam bộ.
Ngày 2.4, TAND TP.Hà Nội mở phiên tòa xét xử, tuyên phạt bị cáo Chu Văn Tuấn (52 tuổi, trú tại Hưng Yên) mức án 16 năm tù về tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản".
Theo cáo buộc, bị cáo Tuấn vốn làm nghề kinh doanh tự do. Cần tiền chi tiêu cá nhân và trả nợ, bị cáo đưa ra thông tin gian dối về việc mình là thiếu tướng công tác tại Bộ Công an, có nhiều mối quan hệ với lãnh đạo các ngành công an, y tế, công thương và tòa án.
Tuấn "nổ" mình có thể tác động vào việc bổ nhiệm chức danh lãnh đạo, xin cấp giấy chứng nhận bán hàng đa cấp hoặc dàn xếp, giải quyết các tranh chấp dân sự…, nhằm chiếm đoạt tiền của những người cả tin.
Với chiêu trò này, Tuấn đã lừa đảo, chiếm đoạt tổng cộng hơn 11 tỉ đồng của nhiều người.
Một trong những người bị hại là ông Hoàng (tên nhân vật đã được thay đổi), trưởng khoa thuộc Bệnh viện đa khoa Đức Giang (Hà Nội), đang có mong muốn được bổ nhiệm làm phó giám đốc bệnh viện này.
Biết chuyện, một người bạn của ông Hoàng nói quen Chu Văn Tuấn hiện là thiếu tướng của Bộ Công an, có nhiều mối quan hệ nên có thể giúp.
Đầu tháng 5.2021, người bạn mang chuyện ông Hoàng muốn lên chức kể với bị cáo Tuấn. Tuấn nói dối quen biết lãnh đạo Bộ Y tế, có thể giúp ông Hoàng được bổ nhiệm trong vòng 3 tháng.
Tuấn yêu cầu gửi thông tin lý lịch cá nhân, các quyết định, văn bằng chứng chỉ của ông Hoàng, đồng thời "phát giá" 150.000 USD, tương đương 3,5 tỉ đồng.
Người bạn thuật lại lời bị cáo Tuấn cho ông Hoàng nghe. Vợ chồng ông này đồng ý, chuyển 3,5 tỉ đồng cùng các giấy tờ cho người bạn, để người bạn chuyển cho Tuấn.
Tháng 8.2021, Sở Y tế TP.Hà Nội quyết định bổ nhiệm vị trí phó giám đốc Bệnh viện đa khoa Đức Giang cho một bác sĩ khác tại bệnh viện. Vợ chồng ông Hoàng thắc mắc thì Tuấn nói vẫn thiếu một vị trí phó giám đốc và bảo tiếp tục chờ.
Đến tháng 7.2022, Bệnh viện đa khoa Đức Giang bổ nhiệm vị trí phó giám đốc cuối cùng, song vẫn không phải ông Hoàng.
Vợ chồng ông Hoàng hỏi người bạn, người bạn hỏi Tuấn thì Tuấn cắt đứt liên lạc. Người bạn của ông Hoàng do đó làm đơn tố giác. Người này được xác định không phải đồng phạm với Tuấn. Ông này đã chủ động bỏ tiền túi trả lại toàn bộ tiền cho vợ chồng ông Hoàng, đồng thời yêu cầu Tuấn trả lại tiền cho mình.
Ngoài vụ việc trên, Chu Văn Tuấn bị cáo buộc giả danh từng công tác trong ngành công an, có nhiều mối quan hệ với lãnh đạo Bộ Công thương.
Tin lời, một doanh nghiệp nhờ Tuấn "chạy" thủ tục cấp giấy chứng nhận bán hàng đa cấp. Tuấn cam kết 3 - 5 tháng sẽ giải quyết xong, đồng thời yêu cầu chi phí "ngoại giao" 400.000 USD, tương đương 9,1 tỉ đồng.
Phía doanh nghiệp sau đó chuyển đủ 9,1 tỉ đồng cho Tuấn. Bị cáo nhận tiền nhưng không làm thủ tục cho công ty như đã hứa hẹn mà chi tiêu cá nhân hết.
Vụ việc khác liên quan đến tranh chấp dân sự xảy ra tại tỉnh Bắc Ninh. Ông Ân vay của ông Cường (tên các nhân vật đã được thay đổi) 4 tỉ đồng, trong thời gian trả lãi đã trả được 2,8 tỉ đồng. Tuy vậy, ông Cường vẫn khởi kiện, đòi ông Ân cả gốc lẫn lãi tổng số gần 4,4 tỉ đồng.
Thông qua các mối quan hệ, ông Ân quen Tuấn, được Tuấn giới thiệu là thiếu tướng tình báo. Tuấn nói có thể giúp ông Ân chứng minh đã trả 2,8 tỉ đồng, chỉ cần trả thêm 1 tỉ đồng là ông Cường sẽ rút đơn. Đổi lại, ông Ân phải chi phí 350.000 triệu đồng.
Ngỡ là thật, vợ chồng ông Ân chuyển đủ số tiền theo yêu cầu cho Tuấn. Tuấn nhận tiền nhưng chi tiêu cá nhân hết, còn ông Ân thua kiện. Ông Ân liên lạc với Tuấn không được nên đã gửi đơn trình báo tới cơ quan công an.
