Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về cơ chế chi tạm ứng Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ ngân sách trung ương. Theo dự thảo, Bộ sẽ tiếp nhận nguồn tạm ứng từ ngân sách, phân bổ cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước quản lý, theo dõi, kiểm tra. Quỹ sẽ được tạm ứng cho các thương nhân đầu mối để điều hành giá.
Về quy trình lần đầu, dựa kịch bản điều hành giá, doanh nghiệp đầu mối gửi đề nghị tạm ứng theo sản lượng tiêu thụ dự kiến 7 ngày (x) mức chi quỹ cho diesel là 5.000 đồng, các mặt hàng khác 4.000 đồng một lít.
Trước mỗi kỳ điều hành tiếp theo, doanh nghiệp báo cáo việc sử dụng, số dư và nhu cầu tạm ứng từ quỹ.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ trình Bộ Công Thương duyệt và chuyển tiền vào tài khoản của doanh nghiệp đầu mối dùng riêng cho chi, trích lập và hoàn trả ngân sách.
Trường hợp nguồn tạm ứng không đủ cho chu kỳ điều hành 7 ngày, Cục đánh giá, đề xuất liên Bộ Công Thương – Tài chính trình cấp có thẩm quyền bổ sung dự toán ngân sách để tiếp tục tạm ứng.
Sau quá trình bình ổn, doanh nghiệp xác định số tiền đã chi theo sản lượng tiêu thụ, hoàn thiện hồ sơ để rút tiền từ tài khoản phong tỏa. Lãi phát sinh được cộng vào quỹ.
Với trường hợp trích lập quỹ, trong 5 ngày sau mỗi kỳ điều hành, thương nhân xác định và chuyển toàn bộ tiền vào tài khoản phong tỏa. Số trích lập = mức trích (x) sản lượng tiêu thụ thực tế.
Khi quy mô quỹ đạt 8.000 tỷ đồng trở lên, Bộ Công Thương yêu cầu thương nhân đầu mối kiểm toán độc lập để xác định số chi, trích lập làm cơ sở quyết toán, hoàn trả ngân sách trong 3 tháng. Tiếp đó, thương nhân phải nộp số dư quỹ vào tài khoản trong vòng 5 ngày để cơ quan quản lý hoàn trả ngân sách và quyết toán.
Nếu sau 12 tháng từ khi trích lập, quỹ chưa đủ để hoàn trả, Bộ Công Thương báo cáo Bộ Tài chính trình Chính phủ xem xét.
Trước đó, theo quyết định của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chính phủ bổ sung 8.000 tỷ đồng cho Bộ Công Thương từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương 2025 để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Các giải pháp này được đưa ra trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông tiếp tục căng thẳng, khiến thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 11 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 24.330 đồng, dầu diesel 35.440 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 40.000 đồng một lít.
Để ổn định thị trường, nhà điều hành đã sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu 9 lần với mức chi gần 5.300 tỷ đồng. Hiện quỹ này còn khoảng 320 tỷ. Ngoài công cụ quỹ bình ổn, Chính phủ cũng giảm tối đa các loại thuế (bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt) nhằm giảm áp lực tăng giá nhiên liệu.
Thông tin được OAPEC xác nhận hôm 3/5. Ban thư ký OAPEC cho biết đã được thông báo về quyết định qua nội dung thư của Bộ trưởng Năng lượng UAE Mohammed Al Mazrouei gửi Bộ trưởng Dầu khí Libya Khalifa Rajab Abdul Sadiq, Chủ tịch phiên họp hiện tại của Hội đồng Bộ trưởng OAPEC.
"Ban thư ký OAPEC bày tỏ trân trọng vai trò UAE trong suốt thời gian là thành viên và những đóng góp hiệu quả của nước này trong việc hỗ trợ tiến trình hành động chung của các nước Arab lĩnh vực dầu khí và năng lượng", OAPEC nêu.
Việc rút khỏi OAPEC có hiệu lực từ 1/5.
OAPEC thành lập vào năm 1968 bởi Kuwait, Libya và Arab Saudi, nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các nước xuất khẩu dầu mỏ Arab. Sau khi UAE rời đi, tổ chức còn 10 thành viên, gồm Algeria, Ai Cập, Arab Saudi, Bahrain, Iraq, Kuwait, Libya, Qatar, Syria và Tunisia.
Liên minh này không trực tiếp điều tiết cung cầu dầu thô thế giới như OPEC và OPEC+. Họ chủ yếu hợp tác kỹ thuật, chia sẻ nguồn lực, chuyên môn, phối hợp triển khai các dự án chung và tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư trong lĩnh vực năng lượng trong các nước Arab.
Trước đó, hôm 28/4, UAE bất ngờ thông báo rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), từ ngày 1/5. Bộ Năng lượng nước này cho biết quyết định đưa ra sau quá trình rà soát toàn diện chính sách sản xuất cũng như năng lực hiện tại và tương lai của đất nước, giúp UAE linh hoạt hơn trong ứng phó với biến động thị trường.
Hôm 4/5, ông Sultan al-Jaber, Bộ trưởng Công nghiệp và Công nghệ tiên tiến UAE kiêm Giám đốc điều hành tập đoàn dầu khí quốc doanh ADNOC khẳng định việc rút khỏi OPEC và OPEC+ "không nhằm chống lại bất kỳ ai".
"Việc rời OPEC phục vụ lợi ích quốc gia và các mục tiêu chiến lược dài hạn của chúng tôi, phù hợp với tham vọng công nghiệp, kinh tế và phát triển, giúp có thêm dư địa để đẩy nhanh đầu tư, mở rộng quy mô và tạo ra giá trị", ông nói.
Dự báo nhu cầu dầu mỏ toàn cầu sẽ sớm đạt đỉnh, UAE muốn khai thác tối đa trữ lượng càng nhanh càng tốt, trước khi thế giới chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Abu Dhabi đặt mục tiêu tăng sản xuất lên 5 triệu thùng mỗi ngày vào 2027.
Ngay sau khi không bị ràng buộc bởi hạn ngạch sản xuất khoảng 3,4 triệu thùng mỗi ngày của OPEC, hôm 3/5, ADNOC tuyên bố cam kết chi 55 tỷ USD cho các dự án mới trong hai năm tới.
Giá vàng mở đầu tháng 6 với diễn biến khá thận trọng. Sau giai đoạn tăng mạnh trước đó, kim loại quý đang đối mặt với áp lực điều chỉnh khi đồng USD phục hồi và giá dầu leo thang, làm gia tăng lo ngại lạm phát toàn cầu.
Trong phiên giao dịch đầu tuần, giá vàng giao ngay giảm 0,4%, xuống còn khoảng 4.518 USD/ounce. Hợp đồng vàng tương lai giao tháng 8 tại Mỹ cũng mất 1%, lùi về gần 4.549 USD/ounce.
Tuy nhiên, đằng sau những biến động ngắn hạn, thị trường vẫn đang hướng sự chú ý tới một câu hỏi lớn hơn là liệu vàng có đủ động lực để tiến tới mốc 5.500 USD/ounce trong những tháng cuối năm hay không.
Giá dầu và xung đột Trung Đông đang tạo sức ép mới
Yếu tố đầu tiên được giới đầu tư theo dõi là diễn biến của giá dầu. Trong những ngày gần đây, giá dầu đã tăng hơn 2%, vượt ngưỡng 93 USD/thùng. Đà tăng này xuất hiện trong bối cảnh thị trường lo ngại căng thẳng tại Trung Đông có thể kéo dài lâu hơn dự kiến, làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng.
Thông thường, bất ổn địa chính trị sẽ hỗ trợ nhu cầu nắm giữ vàng như một tài sản trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, lần này thị trường lại phản ứng theo cách phức tạp hơn. Giá dầu tăng mạnh đồng nghĩa chi phí năng lượng leo thang, kéo theo nguy cơ lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao.
Theo Invezz, tâm điểm hiện nay là các cuộc đàm phán liên quan đến đề xuất gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Iran và các đối thủ trong khu vực. Thị trường đang chờ đợi quyết định cũng như các tín hiệu mới từ Washington.
Ông Tim Waterer, chuyên gia phân tích thị trường tại KCM Trade, nhận định nhà đầu tư đang hạn chế thực hiện các giao dịch lớn cho đến khi có thêm sự rõ ràng về tình hình. Nếu lệnh ngừng bắn được kéo dài, áp lực lên thị trường năng lượng có thể hạ nhiệt. Ngược lại, việc đàm phán thất bại có thể khiến giá dầu tiếp tục neo cao và làm gia tăng các lo ngại về lạm phát.
Đây là yếu tố quan trọng bởi giá dầu không chỉ tác động tới triển vọng kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định chính sách tiền tệ của Mỹ.
Fed và đồng USD sẽ quyết định hướng đi của vàng
Yếu tố thứ hai và thứ ba đang chi phối thị trường vàng là chính sách lãi suất của Fed và sức mạnh của đồng USD. Theo các chuyên gia, vàng vốn là tài sản không sinh lãi. Vì vậy, khi lãi suất duy trì ở mức cao hoặc lợi suất trái phiếu tăng lên, sức hấp dẫn của vàng thường suy giảm.
Các quan chức Fed hiện vẫn theo dõi sát tác động của giá năng lượng đối với lạm phát. Thống đốc Fed Michelle Bowman cảnh báo một cú sốc năng lượng kéo dài có thể khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn, buộc ngân hàng trung ương phải duy trì lập trường thận trọng trong thời gian dài hơn.
Nếu Fed tiếp tục giữ lãi suất ở mức cao hoặc phát tín hiệu cứng rắn hơn, đồng USD nhiều khả năng sẽ được hỗ trợ. Khi đó, vàng sẽ đối mặt với áp lực lớn hơn bởi chi phí nắm giữ kim loại quý tăng lên.
Ở chiều ngược lại, triển vọng dài hạn của vàng vẫn được đánh giá tích cực nếu một số điều kiện thuận lợi xuất hiện đồng thời. Theo giới phân tích, khả năng vàng chạm mốc 5.500 USD/ounce vào cuối năm 2026 vẫn hiện hữu nếu giá dầu hạ nhiệt, đồng USD suy yếu trở lại, các ngân hàng trung ương tiếp tục gia tăng dự trữ vàng và nhu cầu phòng ngừa lạm phát duy trì ở mức cao.
Trong ngắn hạn, thị trường vẫn đang chờ thêm các dữ liệu kinh tế quan trọng như chỉ số PMI, báo cáo việc làm của Mỹ và những tín hiệu mới từ Fed để xác định xu hướng tiếp theo.
Theo đánh giá của các chuyên gia được Times of India dẫn lại, vàng hiện vẫn chưa tạo được động lực bứt phá đủ mạnh. Chừng nào giá còn giao dịch dưới vùng 4.580-4.600 USD/ounce, đà tăng vẫn được xem là hạn chế. Tuy nhiên, nếu vượt thành công khu vực này, thị trường có thể mở ra một giai đoạn tăng giá mới.
Điều đó đồng nghĩa hành trình hướng tới mốc 5.500 USD/ounce sẽ không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu trú ẩn an toàn, mà còn nằm ở cách 3 biến số lớn gồm giá dầu, chính sách lãi suất của Fed và đồng USD diễn biến trong những tháng tới.
Nói với VnExpress, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết sản lượng vải năm 2026 sụt giảm chủ yếu do thời tiết bất lợi, ảnh hưởng đến quá trình phân hóa mầm hoa, ra hoa và đậu quả.
Cả nước hiện có khoảng 55.000 ha vải thiều, tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc. Trong đó, Bắc Ninh (khu vực Bắc Giang cũ) là vùng trồng lớn nhất với gần 29.800 ha, sản lượng năm nay ước đạt khoảng 95.000 tấn, tương đương 59,5% kế hoạch và giảm mạnh so với mức 215.000 tấn của năm 2025. Cơ quan chuyên môn lưu ý, con số này được ước tính trên cơ sở tình trạng ra hoa hiện tại; khi bước vào thu hoạch, sản lượng thực tế có thể thay đổi và có thể cao hơn.
Tại Hải Phòng (khu vực Hải Dương cũ), diện tích vải khoảng 9.345 ha, sản lượng ước đạt 55.000 tấn, thấp hơn so với năm ngoái. Một số địa phương khác như Hưng Yên và Đăk Lăk có diện tích khiêm tốn, lần lượt khoảng 1.860 ha và 2.000 ha.
Riêng sản lượng vải sớm năm nay chỉ đạt khoảng 85.000-90.000 tấn, giảm 35-50% so với cùng kỳ.
Do nguồn cung sụt giảm, giá vải thiều đầu vụ tăng mạnh. Giá thu mua tại vườn dao động 50.000-95.000 đồng mỗi kg, cao nhất từ trước tới nay. Trên thị trường bán lẻ, vải chín sớm phổ biến ở mức 140.000-180.000 đồng mỗi kg, trong khi một số lô hàng chất lượng cao hoặc vận chuyển bằng đường hàng không có thể lên tới khoảng 195.000-210.000 đồng mỗi kg.
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nguyên nhân chính đến từ diễn biến thời tiết không thuận lợi trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Mùa đông không lạnh sâu, nền nhiệt đầu năm cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5-1 độ C, kèm theo mưa phùn và sương mù kéo dài từ cuối tháng 2 đến tháng 3 đã làm gián đoạn quá trình phân hóa mầm hoa. Điều này khiến nhiều vườn ra hoa không đồng đều, xuất hiện tình trạng "hoa xen lộc", làm giảm tỷ lệ đậu quả.
Độ ẩm không khí cao trong thời kỳ ra hoa cũng ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn, thụ tinh và giữ quả non, đồng thời tạo điều kiện cho sâu bệnh phát sinh. Bên cạnh đó, chi phí vật tư tăng cao trong khi tỷ lệ ra hoa thấp khiến một số nhà vườn giảm đầu tư chăm sóc, làm năng suất tiếp tục bị ảnh hưởng.
Không chỉ Việt Nam, nguồn cung vải thiều tại Trung Quốc cũng có dấu hiệu giảm. Truyền thông nước này cho biết nhiều vùng trồng lớn như Quảng Đông, Hải Nam ra hoa kém do mùa đông ấm và mưa ẩm sai thời điểm. Sau một năm bội thu, cây vải bước vào chu kỳ suy giảm cũng khiến sản lượng đi xuống, qua đó đẩy giá tăng sớm và làm thị trường đảo chiều so với năm 2025.
