Tuổi trẻ quân đội tặng con giống, trao sinh kế cho dân vùng lũ

Tê tay về đêm, triệu chứng thường bị xem nhẹ

Nhiều người từng trải qua cảm giác tê râm ran, châm chích hoặc nóng nhẹ ở bàn tay khi ngủ. Triệu chứng này thường xuất hiện khi cơ thể nghỉ ngơi, đặc biệt vào ban đêm, và có xu hướng giảm sau khi thay đổi tư thế. Chính vì tính chất thoáng qua, không gây đau nhiều, tê tay về đêm thường bị bỏ qua. Tuy nhiên, đây có thể là tín hiệu sớm cho thấy hệ thần kinh đang chịu áp lực hoặc bị tổn thương.

Cơ thể hiếm khi phát ra những tín hiệu lặp đi lặp lại mà không có nguyên nhân. Khi triệu chứng xuất hiện thường xuyên, có quy luật hoặc ngày càng rõ rệt, cần được theo dõi nghiêm túc.

Vì sao tê tay thường xuất hiện vào ban đêm?

Thời điểm ban đêm có nhiều yếu tố thuận lợi làm bộc lộ các vấn đề thần kinh tiềm ẩn. Trước hết, tư thế ngủ đóng vai trò quan trọng. Khi ngủ, cổ tay dễ bị gập hoặc đè ép trong thời gian dài, làm tăng áp lực lên các dây thần kinh đi qua vùng này. Đặc biệt, dây thần kinh giữa – chạy qua ống cổ tay – rất dễ bị chèn ép.

Bên cạnh đó, khi cơ thể nghỉ ngơi, cơ bắp giãn ra, lưu lượng máu thay đổi và các chuyển động giảm xuống. Điều này khiến các tín hiệu bất thường từ thần kinh trở nên rõ ràng hơn so với ban ngày. Ngoài ra, ban ngày với nhiều hoạt động liên tục có thể "che lấp" các triệu chứng nhẹ. Khi cơ thể tĩnh lặng vào ban đêm, cảm giác tê trở nên dễ nhận biết hơn.

Những nguyên nhân phổ biến gây tê tay

Tê tay không phải là một bệnh riêng mà là triệu chứng của nhiều tình trạng khác nhau. Nguyên nhân thường được xác định dựa vào vị trí, tần suất và mức độ biểu hiện.

Hội chứng ống cổ tay là nguyên nhân phổ biến nhất, gây tê ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, rõ hơn vào ban đêm.

Vấn đề cột sống cổ như thoái hóa, thoát vị đĩa đệm có thể chèn ép rễ thần kinh, gây tê lan xuống tay.

Bệnh lý thần kinh ngoại biên (thường gặp ở người tiểu đường) gây tê, châm chích ở tay hoặc chân.

Ngoài ra, một số yếu tố toàn thân như thiếu vitamin B12, rối loạn tuyến giáp, lạm dụng rượu hoặc tác dụng phụ của thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng thần kinh và gây triệu chứng tương tự.

Khi nào tê tay trở thành dấu hiệu đáng lo ngại?

Không phải mọi trường hợp tê tay đều nguy hiểm. Nếu chỉ xuất hiện thoáng qua do ngủ sai tư thế, triệu chứng thường tự hết khi thay đổi vị trí. Tuy nhiên, cần chú ý khi tê tay có các đặc điểm sau: Xuất hiện thường xuyên, lặp lại theo chu kỳ; Làm bạn thức giấc vào ban đêm; Tập trung ở một số ngón tay nhất định; Kéo dài lâu hơn hoặc nặng dần theo thời gian...

Đặc biệt, các dấu hiệu đi kèm sau đây cần được đánh giá sớm: Yếu tay, giảm lực nắm; Dễ làm rơi đồ vật; Cảm giác nóng rát hoặc đau; Khó thực hiện các động tác tinh như cài cúc áo...

Đây có thể là dấu hiệu cho thấy dây thần kinh đang bị chèn ép kéo dài hoặc tổn thương tiến triển.

Dây thần kinh có khả năng phục hồi, nhưng chỉ trong một giới hạn nhất định. Khi bị chèn ép hoặc tổn thương kéo dài, chức năng thần kinh sẽ suy giảm dần. Ban đầu, triệu chứng chỉ là tê nhẹ thoáng qua. Sau đó có thể chuyển sang tê kéo dài, mất cảm giác, giảm sức mạnh cơ. Nếu không được điều trị, các cơ ở bàn tay có thể bị teo do không nhận đủ tín hiệu thần kinh.

Ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên khó khăn hơn và khả năng phục hồi giảm đáng kể. Vì vậy, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời là yếu tố quyết định.

Làm gì để cải thiện tình trạng tê tay về đêm?

Việc xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể, tuy nhiên một số biện pháp đơn giản có thể giúp cải thiện triệu chứng:

Điều chỉnh tư thế ngủ: Tránh gập cổ tay hoặc đè lên tay trong thời gian dài; giữ cổ tay ở vị trí trung lập để giảm áp lực lên dây thần kinh.

Sử dụng nẹp cổ tay: Giúp cố định cổ tay khi ngủ, đặc biệt hữu ích với người mắc hội chứng ống cổ tay.

Bổ sung dinh dưỡng hợp lý: Thiếu vitamin B12 là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương thần kinh; cần bổ sung qua chế độ ăn hoặc theo chỉ định của bác sĩ.

Kiểm soát bệnh nền: Người mắc tiểu đường cần duy trì đường huyết ổn định để hạn chế tổn thương thần kinh.

Tập luyện, vận động nhẹ nhàng: Các bài tập giãn cơ cổ tay, vai, cổ giúp cải thiện lưu thông máu và giảm chèn ép dây thần kinh.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi: Tê tay kéo dài trên vài tuần; Triệu chứng ngày càng nặng; Xuất hiện yếu cơ hoặc giảm vận động; Tê lan rộng hoặc ảnh hưởng sinh hoạt...

Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm như đo dẫn truyền thần kinh để đánh giá mức độ tổn thương và xác định nguyên nhân chính xác.

Tê bì tay chân là vấn đề thường gặp khiến người bệnh có cảm giác đau buốt, tê nhức kéo dài gây mất ngủ và suy giảm sức khỏe, ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Nếu không điều trị kịp thời, tê bì tay chân có thể dẫn đến teo cơ, liệt chi, mất khả năng vận động hoặc rối loạn tiểu tiện thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Nhiều quốc gia đang xem việc kiểm soát trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội là một vấn đề khẩn cấp, cần được điều chỉnh bằng luật pháp thay vì chỉ phụ thuộc vào lựa chọn riêng của từng gia đình hay từng cá nhân.

Từ tháng 12-2025, Úc chính thức cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội. Sau đó, Indonesia và Pháp cũng triển khai các quy định tương tự từ tháng 3-2026. Anh đang thí điểm hạn chế trẻ vị thành niên tiếp cận một số nền tảng, trong khi Hy Lạp dự kiến cấm người dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội từ năm 2027.

Điều đó cho thấy nhiều quốc gia không còn nhìn mạng xã hội đơn thuần như một công cụ giải trí hay kết nối. Trong bối cảnh công nghệ và nền tảng số phát triển vũ bão, kéo theo hàng loạt hệ lụy về nghiện thiết bị, bắt nạt trực tuyến, nội dung độc hại và khủng hoảng sức khỏe tinh thần ở thanh thiếu niên, mạng xã hội đang được xem là vấn đề liên quan trực tiếp đến sự phát triển nhận thức, tâm lý và sự an toàn của trẻ em.

Ở Việt Nam, câu chuyện ấy cũng đang hiện diện rất rõ trong trường học và từng gia đình. Không khó để bắt gặp hình ảnh nhiều học sinh hôm nay vừa ăn vừa cầm điện thoại, học được vài phút lại vô thức mở mạng xã hội, thức "cày" những video ngắn đến tận khuya rồi sáng hôm sau vào lớp trong trạng thái vật vờ, thiếu tập trung.

Cùng với đó là việc nhiều em dễ bị cuốn vào các trào lưu phản cảm, nội dung cực đoan hay "hóng" những "drama" vô bổ xuất hiện dày đặc mỗi ngày trên mạng xã hội.

Tôi cho rằng vấn đề không đơn thuần nằm ở việc trẻ em dành bao nhiêu thời gian cho mạng xã hội, mà đáng lo hơn là các em đang lớn lên giữa những nội dung gì, những hệ giá trị nào và kiểu tác động tâm lý ra sao từ môi trường mạng.

Một đứa trẻ thường xuyên tiếp xúc với những nội dung lệch chuẩn, phản khoa học hay cực đoan rất dễ dần xem đó là điều bình thường. Một đứa trẻ lớn lên giữa văn hóa công kích, chế giễu và bạo lực ngôn từ cũng dễ trở nên chai lì cảm xúc, thậm chí vô cảm trước tổn thương của người khác.

Trong khi đó, việc mỗi ngày liên tục nhìn thấy những hình ảnh hào nhoáng, những cuộc sống được tô vẽ quá mức đến mức "không tì vết" trên mạng xã hội rất dễ khiến nhiều em rơi vào tâm lý tự ti, so sánh bản thân hoặc hình thành những lệch lạc về giá trị sống và cách nhìn nhận chính mình.

Theo khảo sát của UNICEF, 21% thanh thiếu niên Việt Nam từng là nạn nhân của bắt nạt trên mạng. Nhưng điều khiến tôi ám ảnh hơn là có tới 75% các em không biết tìm sự trợ giúp ở đâu nếu bị bạo lực mạng. Điều đó đồng nghĩa rất nhiều đứa trẻ đang chịu tổn thương trong im lặng, một mình đối diện với áp lực, sự công kích hay nỗi sợ ngay trên chiếc điện thoại mà mỗi ngày các em vẫn cầm trên tay.

Chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận với nhau rằng trẻ em hiện nay tiếp cận Internet quá sớm, nhưng lại gần như chưa được trang bị đủ kỹ năng để tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Ở tuổi dưới 16, khả năng kiểm soát cảm xúc, nhận thức đúng - sai hay tự điều chỉnh hành vi của các em vẫn chưa hoàn thiện. Trong khi đó, không ít đối tượng đang lợi dụng mạng xã hội để tạo ra các nội dung phản khoa học, lệch chuẩn hoặc độc hại nhằm thu hút lượt xem và trục lợi.

Người lớn đôi khi còn có những lúc cầm điện thoại lên chỉ định xem vài phút, nhưng rồi bị cuốn từ video này sang video khác đến cả tiếng đồng hồ mà không nhận ra. Với trẻ em, "sức đề kháng" trước những cơ chế gây nghiện ấy càng yếu hơn nhiều, dễ bị dẫn dắt, thao túng bởi sự tò mò, hiếu kỳ tuổi mới lớn.

Hôm qua, tôi đọc thông tin tại Tây Ninh xuất hiện một số trường hợp học sinh tiểu học và trung học cơ sở có hành vi liên quan đến việc mua bán, sử dụng và thờ cúng búp bê Kuman Thong.

Câu chuyện khiến nhiều người lớn giật mình, nhưng nếu nhìn rộng hơn, đó không phải hiện tượng quá khó hiểu trong bối cảnh trẻ em đang tiếp xúc với đủ loại nội dung thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội, trong đó có loạt video mang màu sắc tâm linh, giật gân, huyền bí được dựng với mục đích câu view, tăng tương tác, nhiều học sinh có thể tò mò làm theo mà chưa đủ nhận thức để hiểu bản chất vấn đề.

Một nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Đại học California tại San Francisco (Mỹ), theo dõi gần 12.000 trẻ em từ 9-13 tuổi trong suốt 3 năm, cho thấy thời gian sử dụng mạng xã hội tăng mạnh đi kèm với mức gia tăng khoảng 35% các triệu chứng trầm cảm ở trẻ vị thành niên. Nghiên cứu cũng ghi nhận những trẻ bị bắt nạt trên mạng có nguy cơ xuất hiện ý nghĩ tự tử cao hơn đáng kể.

Vì thế, tôi hiểu vì sao nhiều quốc gia buộc phải hành động mạnh tay hơn. Bởi nếu tiếp tục xem mạng xã hội đơn thuần là một công cụ giải trí vô hại, cái giá phải trả có thể không chỉ là vài giờ trẻ em "nghiện điện thoại", mà là sự bào mòn về nhận thức, sức khỏe tinh thần, cả tuổi thơ của một thế hệ và thậm chí còn hơn cả thế.

Tôi không phủ nhận sức mạnh của pháp luật trong việc tạo ra những giới hạn cần thiết và tác động đến ý thức xã hội. Dẫu vậy, tôi cho rằng sẽ rất khó giải quyết tận gốc vấn đề nếu chỉ trông chờ vào một lệnh cấm.

Thực tế, nhiều học sinh hiện nay đã biết cách tạo tài khoản bằng ngày sinh giả, nhờ người thân đăng ký hộ, thậm chí sử dụng công nghệ để vượt qua các bước xác minh độ tuổi. Công nghệ càng phát triển, việc "lách" quy định càng trở nên dễ dàng hơn.

Thiết nghĩ, điều quan trọng không chỉ "cậy nhờ" những hàng rào pháp lý, mà là cách gia đình, nhà trường và xã hội cùng tạo ra một "hệ miễn dịch số" cho trẻ em. Bởi sẽ không có cha mẹ nào đủ khả năng ngồi cạnh con 24/24 giờ để kiểm tra xem các em đang xem gì, trò chuyện với ai hay bị tác động bởi điều gì trên mạng xã hội.

Điều chúng ta có thể làm không phải là nhốt trẻ khỏi Internet, mà là trao cho các em một "lớp kháng thể" trước thế giới số. Đó là kỹ năng nhận diện đúng - sai, khả năng phản biện, năng lực tự bảo vệ mình trước những nội dung độc hại và cả cảm giác đủ được yêu thương để không quá lệ thuộc vào sự công nhận từ thế giới ảo.

Nếu một đứa trẻ thiếu bản lĩnh, thiếu kỹ năng số và thiếu sự đồng hành từ gia đình, thì ngay cả khi bị cấm mạng xã hội hôm nay, các em vẫn có thể đối diện những rủi ro khác vào ngày mai.

Tôi nghĩ điều trẻ em cần không phải là sự kiểm soát, mà hơn hết là sự hiện diện thật sự của cha mẹ. Là khi người lớn học cách làm bạn với con, chịu đặt điện thoại xuống để lắng nghe xem con đang nghĩ gì, gặp chuyện gì, đang vui hay đang tổn thương vì điều gì.

Một đứa trẻ được quan tâm, được kết nối và có đời sống tinh thần đủ đầy thường sẽ không quá khao khát tìm kiếm sự công nhận từ mạng xã hội. Ngược lại, nhiều em tìm đến và bị cuốn vào thế giới ảo đôi khi chỉ vì ngoài đời thực quá cô đơn, thiếu sẻ chia và không tìm thấy cảm giác được lắng nghe.

Suy cho cùng, điều đáng sợ nhất không phải là trẻ em biết dùng công nghệ quá sớm, mà là người lớn đang để các em bước vào thế giới số quá sớm nhưng lại chưa kịp trang bị đủ kỹ năng, bản lĩnh và điểm tựa tinh thần để tự bảo vệ mình trước những mặt trái của nó.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tại cuộc họp báo kinh tế và xã hội TP.HCM chiều 16-4, Sở Nội vụ TP.HCM cho biết nhóm lao động trung niên chiếm tỉ lệ cao trong số người tìm việc. Chủ yếu là những người đã tích lũy kinh nghiệm, có xu hướng chuyển việc để cải thiện thu nhập hoặc môi trường làm việc.

Trên cơ sở dữ liệu của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, khoảng hơn 52.600 người có nhu cầu tìm việc, doanh nghiệp cần tuyển 82.700 vị trí, phân bổ không đồng đều giữa các nhóm tuổi, trình độ và ngành nghề.

Doanh nghiệp phần lớn hướng đến nhóm lao động dưới 40 tuổi với mục tiêu tối ưu hiệu quả hoạt động, khả năng thích nghi nhanh với công nghệ, quy trình mới.

Nhóm lao động trung niên thường chịu áp lực về gia đình, tài chính nên ưu tiên sự ổn định trong công việc, nhất là các doanh nghiệp có môi trường làm việc tốt, chính sách phúc lợi ưu đãi.

Để hỗ trợ người lao động trung niên tìm việc, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM thường xuyên tổ chức các phiên giao dịch việc làm trực tiếp và trực tuyến tại các trụ sở và chi nhánh/điểm tiếp nhận bảo hiểm thất nghiệp; giới thiệu việc làm tại các xã, phường, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nhanh nguồn lao động phù hợp.

Song song đó đẩy mạnh kết nối cung - cầu lao động, luôn chủ động liên hệ, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu tuyển dụng cụ thể về số lượng, ngành nghề, mức lương, điều kiện làm việc; tăng cường kết nối - liên kết vùng trong việc giới thiệu, cung ứng lao động các vùng lân cận; tư vấn định hướng cho lao động chuyển đổi nghề nghiệp học tập nâng cao kỹ năng nghề.

Với lao động thất nghiệp tuổi trung niên, trung tâm tư vấn giới thiệu việc làm và định hướng cho lao động chuyển sang học thêm nghề để có thể tự tạo thu nhập cho bản thân, gia đình như nấu ăn, pha chế, trang điểm…

Trung tâm phối hợp với các trường đào tạo nghề đẩy mạnh công tác hỗ trợ học nghề và nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp, giúp người lao động thích nghi tốt hơn với yêu cầu của thị trường lao động hiện nay;

Tuyển dụng lao động trên nhiều phương thức như trực tiếp, triển khai rộng rãi đến các địa phương, trên website, Zalo… giúp người lao động có nhu cầu về việc làm tiếp cận thông tin nhanh chóng, tiết kiệm chi phí.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ