Cuộc thi Viết thư Quốc tế UPU do Liên minh Bưu chính Thế giới tổ chức thường niên từ năm 1971, dành cho học sinh dưới 15 tuổi. Việt Nam tham gia từ năm 1989 và đã giành 19 giải thưởng quốc tế.
UPU lần thứ 55 có chủ đề “Hãy viết thư cho một người bạn, giải thích vì sao sự kết nối giữa người với người lại cần thiết trong thế giới số”, được phát động từ ngày 19/12/2025 đến 5/3/2026. Năm nay, Việt Nam ghi nhận 1,3 triệu bài dự thi, tương đương hơn 10.000 kg thư. Sau vòng sơ khảo, 143 bài được chọn vào vòng chấm giải. Bài dự thi đoạt giải Nhất đã được dịch sang tiếng Pháp để gửi tham dự vòng quốc tế tại Bern, Thụy Sĩ.
Robot cũng có trái tim
Trong bài thi giành giải Nhất UPU Việt Nam năm 2026, Trần Chí Cường, học sinh lớp 9D, Trường THCS Bình Hàn, Hải Phòng, không chọn viết cho một người bạn cùng lớp hay người thân quen thuộc. Em để hai robot viết thư cho nhau.
Một robot tên Buddy, chăm sóc trẻ tự kỷ. Robot còn lại là Jibo, hỗ trợ người cao tuổi. Cả hai xuất hiện trong một gia đình hiện đại, nơi mọi người đều bận rộn. Ban đầu, robot được tạo ra để hỗ trợ con người. Nhưng trong câu chuyện của Cường, chúng dần trở thành “người chứng kiến” sự xa cách giữa các thành viên trong gia đình.
Chúng quan sát cảnh mỗi người gắn với một màn hình riêng, ít trò chuyện, ít chia sẻ. Và rồi chính các robot lại bắt đầu đặt câu hỏi về cảm xúc con người. Không xây dựng những chi tiết công nghệ phức tạp, bài viết của nam sinh lớp 9 tập trung vào cảm xúc và các mối quan hệ trong đời sống hiện đại.
Cường gửi gắm thông điệp trong cuộc trò chuyện giữa hai robot: “Tớ mong những robot như chúng ta được tạo ra không phải để thay thế con người trong các mối quan hệ, mà để nhắc họ nhớ rằng phía bên kia màn hình luôn có một con người thật đang chờ được thấu hiểu”.
Nhận xét về bài viết của Cường, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long, Trưởng ban tổ chức cuộc thi, cho rằng câu chuyện chứa đựng thông điệp sâu sắc về giá trị của tình thân và của sự hiện diện trong thời đại số.
Thư gửi mèo máy Doraemon
Nguyễn Minh Thu, học sinh lớp 9A3, Trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành, Hà Nội, chọn Doraemon – nhân vật quen thuộc với nhiều thế hệ trẻ em để gửi gắm câu chuyện.
Trong thư, Thu gọi đây là “chú mèo máy phiên bản lỗi”. Em lý giải, Doraemon vốn là robot nhưng lại mang nhiều cảm xúc rất con người: biết buồn, vui, sợ hãi, thích ăn bánh rán và luôn gắn bó với những người bạn của mình. Nhưng chính những điều không hoàn hảo lại khiến nhân vật trở nên đặc biệt.
Doraemon là mèo máy “phiên bản lỗi” bởi không có tai vì từng bị chuột cắn mất. Nhưng “lỗi” lớn hơn, theo cách nhìn của nữ sinh, là một robot lại có cảm xúc và tình cảm chân thành như con người. Từ đó, em đặt ra câu hỏi: “Phải chăng chính những điều không hoàn hảo lại tạo nên giá trị đặc biệt nhất?”
Xuyên suốt bức thư, Thu liên tục hỏi vì sao Doraemon quyết định ở lại thế giới con người, ở lại bên Nobita và những người bạn. Và câu trả lời em tìm thấy là sự kết nối chân thành giữa con người với nhau luôn đáng quý, kể cả trong thời đại số.
“Thế giới số mang lại nhiều điều kỳ diệu cho nhân loại, nhưng không thể thay thế sự hiện diện của tình người và sự tìm đến bên nhau của những trái tim cùng chung nhịp đập”, em viết.
Nhà văn Lê Phương Liên, Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam, cho biết bà xúc động khi đọc bức thư này. Theo giám khảo, khát vọng lớn nhất khi con người tạo ra robot là khiến chúng trở nên gần gũi nhất với con người. Doraemon chính là hình ảnh thể hiện điều đó. “Các em đều biết Doraemon sợ chuột và thích ăn bánh rán. Đó đều là những cảm xúc rất con người”, bà nói.
Thư gửi người “ăn mày laptop”
Khác với những câu chuyện giàu màu sắc tưởng tượng, Nguyễn Anh Khôi, học sinh lớp 8A5, Trường THCS Linh Đàm, Hà Nội, chọn viết thư cho một người có thật. Đó là nhà báo Trần Trọng An – nhà sáng lập dự án “Ăn mày laptop”, chuyên xin laptop cũ, sửa chữa rồi tặng lại cho sinh viên khó khăn.
Khôi cho biết em biết đến nhà báo An với những câu chuyện về sinh viên nghèo phải chật vật tìm cách tiếp tục việc học, thậm chí có bạn phải bán tóc để mua máy tính.
Từ câu chuyện ấy, nam sinh lớp 8 nhìn lại chiếc laptop cũ trong nhà theo cách khác. Đó từng là món đồ bố mẹ mua cho em, nhưng sau thời gian không sử dụng, chiếc máy gần như bị bỏ quên.
Lúc này, em mới nhận ra rằng những món đồ với mình có thể không còn giá trị sử dụng, nhưng với người khác lại là một tài sản lớn. Cảm xúc đó đã được em cụ thể hóa thành những dòng thư gửi tới nhà báo chưa từng gặp.
Theo nhà báo Đỗ Thị Thanh Bình, Phó trưởng ban giám khảo, chủ đề năm nay của cuộc thi gần gũi với thế hệ Gen Z, Gen Alpha – những người lớn lên cùng Internet và công nghệ số.
Người bạn trong câu chuyện của các em có thể là những chuyên gia công nghệ, những nhà khoa học máy tính hàng đầu thế giới, những nhà sáng tạo nội dung, ca sĩ nổi tiếng; cũng có thể là các trợ lý ảo như Siri, ChatGPT, Gemini; hay những nhân vật hoạt hình, văn học như Hoàng tử bé, Doraemon… “Có những bức thư gửi tới nhân vật trên không gian mạng nhưng chứa đựng thông điệp khiến cả người lớn cũng phải suy ngẫm”, bà nói.
Ban giám khảo cũng ghi nhận sự xuất hiện ngày càng rõ nét của AI trong các bài dự thi. Theo bà Bình, phần lớn học sinh đã biết sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ phát triển ý tưởng. “Vấn đề không nằm ở việc học sinh có dùng AI hay không, mà là khả năng làm chủ công nghệ và sáng tạo của người viết”, nữ giám khảo cho hay.
Đáng chú ý, đây chỉ là một trong bốn nâng cấp camera mà Apple đang phát triển cho các mẫu iPhone tương lai, bắt đầu với iPhone 18 Pro ra mắt trong năm nay. Tuy nhiên, khẩu độ thay đổi là tính năng nổi bật nhất, cho phép người dùng kiểm soát lượng ánh sáng đi vào cảm biến camera, từ đó điều chỉnh độ sâu trường ảnh.
Theo Digitaltrends, nhờ trang bị khẩu độ thay đổi, camera trên iPhone 18 Pro có thể cải thiện khả năng chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng, tăng độ mờ hậu cảnh trong ảnh chân dung, hoặc giảm ánh sáng khi chụp phong cảnh dưới ánh sáng ban ngày. Nói cách khác, iPhone 18 Pro có thể sẽ có khả năng điều chỉnh khẩu độ tương tự như máy ảnh DSLR, nhưng thông qua các nút điều khiển trên màn hình thay vì vòng xoay cơ học.
Ngoài nâng cấp khẩu độ, ba cải tiến khác cũng đang được Apple phát triển, mặc dù chưa rõ khả năng công ty áp dụng ngay với iPhone 18 Pro hay triển khai dần cho các mẫu iPhone tương lai.
Đầu tiên, camera chính có thể được trang bị cảm biến lớn hơn với kích thước 1/1,12 inch, giúp tăng độ chi tiết và cải thiện hiệu suất chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng. Thứ hai, camera siêu rộng sẽ được trang bị tính năng chống rung quang học (OIS), cho phép thu được góc nhìn rộng hơn trong chế độ chụp ảnh hành động thay vì sử dụng ổn định hình ảnh điện tử (EIS) như hiện tại. Cuối cùng, camera tele có thể đạt độ phân giải 200 MP, giúp camera zoom trên iPhone có thể cạnh tranh mạnh mẽ với các sản phẩm như Find X9 Ultra và vivo X300 Ultra.
Ở thời điểm hiện tại, Apple vẫn chưa xác nhận bất kỳ thông tin nào về những nâng cấp này. Mặc dù nâng cấp khẩu độ thay đổi trên iPhone 18 Pro rất đáng mong đợi, ba cải tiến còn lại có thể mang lại nhiều lợi ích hơn. Sẽ không ngạc nhiên nếu ba tính năng nói trên sẽ được Apple triển khai dần cho các thế hệ iPhone tiếp theo nhằm tạo ra sự khác biệt theo từng năm.
Theo đài Fox News dẫn thông tin từ Văn phòng Công tố liên bang khu vực Nam Texas ngày 27-6, bốn người bị truy tố gồm Huu An Nguyen Dinh, John Alexander Meza, Patrick Heer và Jordan Lee Zale với cáo buộc vi phạm các lệnh hạn chế bay tạm thời (TFR) được thiết lập quanh các địa điểm diễn ra FIFA World Cup.
Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cho biết người đàn ông tên Dinh trước đó đã từng được cảnh sát cảnh báo, nhưng bị cáo buộc vẫn điều khiển drone vào vùng cấm bay chỉ vài ngày sau.
Nhân vụ việc, văn phòng FBI tại thành phố Houston (bang Texas) phát đi thông điệp cứng rắn đối với những người có ý định sử dụng drone gần các trận đấu hoặc khu vực dành cho người hâm mộ.
"Không muốn bị truy tố liên bang? Vậy thì đừng điều khiển drone trong khu vực cấm bay (#NoDroneZone)", văn phòng FBI Houston viết trên mạng xã hội.
Theo FBI, kể từ khi FIFA World Cup khởi tranh, lực lượng hành pháp đã tịch thu hơn 400 drone hoạt động trái phép trong không phận bị hạn chế tại toàn bộ 11 thành phố đăng cai ở Mỹ. Cơ quan này cho biết chiến dịch được triển khai nhờ sự phối hợp chưa từng có giữa FBI và Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS).
Trước đó, Cơ quan An ninh Vận tải Mỹ (TSA) cho biết chính phủ liên bang, dưới sự điều phối của lực lượng đặc nhiệm Nhà Trắng, đã phối hợp với FBI, DHS, TSA, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cùng các cơ quan thực thi pháp luật liên bang, bang và địa phương để triển khai chiến dịch bảo vệ không phận và ngăn chặn drone trong suốt giải đấu.
"Việc điều khiển drone trái phép trong khu vực hạn chế là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật liên bang", người phát ngôn TSA nói với kênh FOX Local.
Theo TSA, người vi phạm có thể bị phạt tới 100.000 USD (hơn 2,6 tỉ đồng), bị tịch thu drone và đối mặt với cáo buộc hình sự liên bang.
FAA đã chỉ định tất cả các sân vận động tổ chức các trận đấu thuộc World Cup và khu vực fan festival chính thức là "No Drone Zone" (khu vực cấm drone), đồng thời thiết lập các lệnh hạn chế bay tạm thời để bảo vệ cầu thủ, người hâm mộ, các đội tuyển và hoạt động của lực lượng an ninh.
Tuy nhiên, pin của laptop có tuổi thọ hữu hạn, thường chỉ kéo dài từ 2 đến 5 năm hoặc khoảng 500 - 1.000 chu kỳ sạc. Nhưng quan trọng hơn, chính thói quen sử dụng của người dùng có ảnh hưởng lớn đến thời gian hoạt động thực tế của pin.
Dù laptop rất tiện lợi, chúng vẫn là thiết bị phức tạp và có thể tiêu thụ năng lượng đáng kể tùy thuộc vào cách sử dụng. Việc sử dụng pin liên tục với cường độ cao sẽ làm giảm dung lượng pin, trong khi việc sạc pin thường xuyên cũng có thể làm giảm khả năng lưu trữ năng lượng của pin theo thời gian. Chính vì vậy, để kéo dài tuổi thọ pin, người dùng cần cân nhắc cách sử dụng và thời gian sử dụng mỗi lần.
Pin laptop có thể hoạt động hiệu quả trong khoảng 5 năm nếu được dùng đúng cách. Tuy nhiên, sau khoảng thời gian này, người dùng có thể bắt đầu nhận thấy các dấu hiệu hỏng hóc như giảm dung lượng sạc, tắt máy đột ngột hoặc phồng pin, gây nguy hiểm.
Mặc dù pin lithium-ion sẽ suy giảm theo thời gian, sự hao mòn chủ yếu đến từ số chu kỳ sạc. Mỗi lần xả cạn pin và sạc lại đến 100% sẽ làm giảm tuổi thọ pin, vì vậy các chuyên gia khuyến cáo việc sạc một phần thường tốt hơn so với xả cạn hoàn toàn. Số chu kỳ sạc mà pin có thể chịu đựng thay đổi tùy theo hãng và kiểu máy, nhưng nhìn chung, pin có thể chịu được khoảng 500 - 1.000 chu kỳ trong suốt vòng đời của nó.
Để tối đa hóa tuổi thọ pin, người dùng nên tránh để pin cạn kiệt nhanh chóng và hạn chế việc sạc đi sạc lại nhiều lần. Các hoạt động nặng như chơi game, xem video trực tuyến và dựng hình 3D sẽ tiêu hao pin nhanh hơn, đặc biệt khi nhiệt độ cao và độ sáng màn hình ở mức tối đa.
Trong trường hợp cần bảo vệ pin, giới chuyên gia khuyến cáo người dùng nên cắm sạc khi thực hiện các tác vụ nặng, đặt máy ở nơi thoáng mát, thông gió tốt và tắt các tính năng không cần thiết. Ngoài ra, việc thường xuyên vệ sinh các khe thông gió cũng giúp tiết kiệm pin vì khe thông gió bị tắc tạo ra nhiều nhiệt hơn, khiến máy hoạt động vất vả và tiêu hao pin nhanh hơn.
