Ngày 9/5, Lê Quang Cường (Nicky) sinh năm 1989, đại diện Việt Nam, giành Giải vô địch Thử nếm Cà phê Thế giới 2026 (World Cup Tasters Championship – WCTC). Đây cũng là năm đầu tiên Việt Nam tham dự cuộc thi này.
Giải đấu năm nay diễn ra vào 7-9/5 tại Trung tâm Triển lãm và Thương mại Quốc tế Bangkok (BITEC), Thái Lan. Sự kiện quy tụ 46 thí sinh từ khắp nơi trên thế giới để thử thách kỹ năng cảm quan ở mức độ cao nhất.
Quang Cường được chọn tham dự sau khi chiến thắng Giải vô địch Thử nếm Cà phê Việt Nam 2026 – tổ chức lần đầu tiên tại TP HCM hồi tháng 4.
Trong mỗi vòng đấu, các thí sinh phải chạy đua với thời gian để tìm ra tách cà phê khác biệt trong 8 nhóm tam giác (gồm hai tách giống nhau và một tách khác biệt) bằng phương pháp thử nếm. Kết quả ưu tiên số lượng tách cà phê phân biệt đúng, tiếp đó là thời gian hoàn thành. Người thắng sẽ đi tiếp vào vòng trong.
Thử nếm là quy trình đánh giá hạt cà phê thông qua đa giác quan. Thí sinh sử dụng khứu giác để phân tích hương khô và hương ướt nhằm nhận diện các đặc tính của mẫu.
Thí sinh thực hiện kỹ thuật nếm bằng cách húp mạnh để đưa cà phê tiếp xúc tối đa với các gai vị giác trên lưỡi và vòm họng. Thí sinh đồng thời đánh giá thể chất (body) của chất lỏng trong khoang miệng để tìm sự chênh lệch về độ đậm đặc.
Thứ hạng của Quang Cường xuyên suốt giải đấu lần lượt là 3/46 (vòng sơ khảo); 6/16 (vòng tứ kết) và 2/8 (vòng bán kết). Tại trận chung kết, đại diện Việt Nam tìm đúng 7/8 tách khác biệt trong thời gian 3 phút 35 giây. Người xếp thứ hai tìm đúng 6/8 tách trong thời gian 2 phút 34 giây.
“Nicky đã vượt lên trên tất cả, chứng minh tốc độ vượt trội, độ chính xác tuyệt đối cùng khả năng làm chủ khứu giác, vị giác và sự tập trung để giành lấy danh hiệu cao quý nhất”, ban tổ chức cuộc thi ca ngợi đại diện Việt Nam sau trận đấu.
Anh Cường cho biết ban tổ chức đã cài những “bẫy” rất khó đoán, nếu không đủ tập trung sẽ dễ mắc sai lầm. Trong 8 nhóm ở trận chung kết, anh Cường tự tin đã đoán đúng ly khác biệt ở nhóm số 7 nhưng cuối cùng lại sai. Sau trận đấu, đại diện Việt Nam cho biết áp lực tâm lý, môi trường thi đấu đã khiến anh chọn sai dù chuẩn bị kỹ.
Một khó khăn đặc thù khác với người tham gia thi là hiện tượng “bão hòa khứu giác”.
Anh Cường cho biết độ bền trong việc nhận diện hương vị của mỗi người là khác nhau. Nếu kỹ năng không được rèn luyện kỹ, thí sinh chỉ cần ngửi qua ngửi lại khoảng 3 vòng, các mùi hương sẽ bị trung hòa, khứu giác rơi vào trạng thái rối loạn và không thể nhận ra điểm khác biệt được nữa.
Theo anh Cường, kết quả cuộc thi phản ánh kỹ năng cảm quan (sensory) của những chuyên gia cà phê. Đây là cội rễ quyết định thành công của cả ngành. Từ cảm quan, người ta mới điều chỉnh cách trồng trọt, sơ chế, rang xay và pha chế. Nếu gốc rễ không vững, chất lượng sản phẩm chắc chắn không đủ để đáp ứng yêu cầu của khách hàng.
“Kết quả này cũng có ý nghĩa lớn với ngành cà phê Việt Nam”, anh Cường nói. Theo anh, người trong ngành cà phê quốc tế thường chỉ biết đến Việt Nam về sản lượng, không đánh giá cao về chất lượng. Thế giới từng coi Việt Nam là “vùng trũng” về văn hóa thưởng thức cà phê, thậm chí đứng sau cả Thái Lan, Malaysia hay Indonesia.
Từ sự thay đổi góc nhìn này, anh Cường kỳ vọng các nhà đầu tư và thương lái quốc tế sẽ tìm đến Việt Nam nhiều hơn để mua cà phê nhân xanh chất lượng cao, đánh dấu một bước chuyển mình của cà phê đặc sản Việt trên bản đồ thế giới.
World Cup Tasters Championship là giải đấu quốc tế, tổ chức lần đầu năm 2004, thuộc hệ thống giải của World Coffee Championships (Giải vô địch cà phê thế giới). Đây là hệ thống các cuộc thi cà phê quốc tế đỉnh cao, thường niên, nhằm tôn vinh kỹ năng và niềm đam mê trong ngành công nghiệp cà phê toàn cầu.
Bảng xếp hạng dựa trên đánh giá của người đọc TasteAtlas, tính đến ngày 29.3 nhận được 37.987 đánh giá. Dưới đây là top 5 món ngon Đông Nam Á:
Sate kambing là món ăn truyền thống với satay được chế biến cùng thịt dê hoặc thịt cừu làm nguyên liệu chính. Thịt được cắt thành miếng hoặc khối vuông và ướp trong hỗn hợp các nguyên liệu như kecap manis (nước tương ngọt), riềng, hành tím xay, nước ép dứa và ớt. Sau khi ướp, thịt được xiên vào những que xiên lớn để nướng.
Bánh mì heo quay là biến thể bánh mì truyền thống với thịt ba chỉ quay là nguyên liệu chính. Thịt heo được quay với một lớp muối và gia vị dày, sau đó cắt lát và kẹp vào bánh mì mới nướng. Bánh mì được phết hỗn hợp mayonnaise, thêm cà rốt và củ cải muối chua, dưa leo, rau mùi và hành. Nếu muốn, có thể thêm ớt cắt lát lên trên để bánh mì thêm cay. Một mặt của bánh mì heo quay cũng có thể được phết pate gan gà trước khi cho thịt ba chỉ quay vào. Loại bánh mì này có thể mua được ở các quán ăn đường phố và là một trong những loại bánh mì phổ biến nhất Việt Nam.
Roti canai là loại bánh mì dẹt truyền thống được chiên trên chảo, làm từ bột mì, nước, trứng và mỡ, có nguồn gốc từ Ấn Độ, nhưng chủ yếu được biết đến ở Malaysia và các nước lân cận như Indonesia, Brunei và Thái Lan. Bột làm roti canai được gấp nhiều lần, vì vậy sản phẩm cuối cùng có kết cấu nhiều lớp, bên trong mềm và bên ngoài giòn.
Soto Betawi là món súp thịt bò thịnh soạn gồm những miếng thịt và nội tạng được ninh nhỏ lửa trong nước cốt dừa, thường được nêm thêm nhiều loại gia vị như sả, nghệ, riềng, lá chanh và rau mùi. Khi ăn, súp được ăn kèm với nhiều loại gia vị khác nhau, thường bao gồm cà chua, hành lá, nước tương ngọt và bánh emping.
Cà ri Phanaeng là loại cà ri Thái Lan đặc trưng bởi kết cấu sánh mịn và hương vị đậu phộng mặn ngọt. Món ăn này gồm thịt được hầm với nước cốt dừa, bột cà ri panang, lá chanh makrut, nước mắm và đường thốt nốt. Thịt dùng trong cà ri phanaeng thường là thịt bò, thịt gà, thịt vịt hoặc thịt heo, và món ăn truyền thống này không có rau.
Trong khi đó, phở bò, món ăn phổ biến toàn cầu của Việt Nam đứng vị trí 15 trong top 100 món ngon Đông Nam Á, thậm chí đứng sau món bún bò Nam bộ (14), tiếp theo có mì Quảng, bún chả, bò kho, bún bò Huế...
Theo Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, tính đến 12h30 ngày 30/4, hơn 5.000 người đã làm thủ tục xuất cảnh sang Trung Quốc. Lượng khách này cao gấp ba lần ngày 29/4, ghi nhận mức kỷ lục về số người xuất cảnh trong đợt nghỉ lễ Giỗ Tổ và 30/4-1/5.
Trước đó, từ 22h ngày 29/4, nhiều công ty du lịch đã cử nhân viên xếp vali giữ chỗ tại cửa khẩu nhằm hỗ trợ đoàn khách xuất cảnh nhanh trong sáng hôm sau. Tuy nhiên, bà Ngọc Châm, đại diện Top One Travel cho biết cơ quan chức năng đã yêu cầu tất cả rời đi và chỉ bắt đầu xếp hàng từ 7h ngày 30/4.
Trong ngày 30/4, Top One Travel phục vụ khoảng 1.300 khách du lịch Trung Quốc qua các cửa khẩu đường bộ, trong đó lượng khách qua cửa khẩu Lào Cai chiếm đa số. Bà Châm cho biết nhờ chủ động chuẩn bị hồ sơ và điều phối đoàn từ sớm nên quy trình xuất nhập cảnh diễn ra ổn định.
So với các kỳ nghỉ trước, công tác điều phối khách tại hai đầu cửa khẩu năm nay được đánh giá tốt hơn. Hầu như các đoàn không gặp sự cố dù lượng khách được nhiều đơn vị lữ hành nhận định là đông nhất từ sau dịch.
Hoàng Anh, du khách Hà Nội cho biết, đoàn làm thủ tục nhập cảnh chỉ sau khoảng một giờ chờ. Thời tiết mát mẻ nên việc xếp hàng không quá mệt mỏi. Tại Trung Quốc, lượng khách ở ga Hà Khẩu chưa đông vào sáng sớm, nhưng hướng dẫn viên cảnh báo sẽ có tình trạng chen chúc khi tới các điểm tham quan chính như Lệ Giang, Côn Minh.
Tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, các đoàn dùng hộ chiếu được ưu tiên nhập cảnh trước những đoàn dùng sổ thông hành.
Thời gian xuất cảnh dao động từ 40 phút tới 2 giờ. Bà Châm cho biết quá trình làm thủ tục tại Lào Cai diễn ra nhanh hơn Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh) và Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn) nhờ số lượng làn nhập cảnh nhiều hơn. Cụ thể, phía Cửa khẩu Quốc tế Hà Khẩu (Trung Quốc) có 16 làn nhập cảnh, trong khi Cửa khẩu Quốc tế Bằng Tường (giáp Hữu Nghị) chỉ có ba làn dành cho khách du lịch.
Theo bà Hoàng Tuyết, đại diện Vân Nam Group Tours, kỳ nghỉ lễ 1/5 cũng là cao điểm du lịch Trung Quốc nên lượng khách nội địa rất lớn. Các đơn vị cung cấp tour đều chủ động đặt dịch vụ trước một tháng để đảm bảo lộ trình không gián đoạn. Tuy nhiên, một số điểm đến tại Côn Minh như nhà ga hay con đường hoa phượng tím được dự báo đông khách, tốn thời gian di chuyển.
Theo đại diện Vân Nam Group Tours, du lịch Trung Quốc đường bộ vẫn là lựa chọn ưu tiên của khách Việt, đặc biệt trong bối cảnh nhiều chuyến bay charter bị hủy hoặc tạm dừng. Nhờ hạ tầng cửa khẩu được đầu tư giúp việc xuất nhập cảnh thuận lợi và giá tour cạnh tranh nên thị trường giữ mức ổn định.
Năm nay, giá tour đường bộ tăng 10-12% so với ngày thường do chi phí vận chuyển và lưu trú phía Trung Quốc tăng trong dịp lễ. Các chương trình tour có lịch trình từ 3 đến 7 ngày, trong đó tuyến Bình Biên - Mông Tự có giá thấp nhất, khoảng 3,9-5,9 triệu đồng. Tuyến Đại Lý - Lệ Giang - Shangrila có giá cao nhất, từ 7,5 đến 13 triệu đồng tùy điểm đến và thời gian khởi hành.
Đợt khảo sát hang động tháng 4 của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA) đã công bố phát hiện 26 hang động mới tại tỉnh Quảng Trị. Trong đó, hang Chả Nghéo trở thành tâm điểm chú ý nhờ cấu trúc thác nước đổ thẳng vào lòng vực sâu. Tuy nhiên, đằng sau sự kỳ vĩ là những giới hạn nghiêm ngặt về tính an toàn.
Theo thông số khảo sát của đoàn BCRA, hang Chả Nghéo sở hữu một hố sụt thẳng đứng (vertical shaft) sâu 350 m, kết nối với một đoạn hang ngang dài 600 m ở dưới đáy. Đây là hố sụt thẳng đứng đơn lẻ sâu nhất mà đoàn từng ghi nhận tại Việt Nam sau hơn 36 năm thám hiểm. Cấu trúc này khác biệt hoàn toàn với các hang ngang ổn định thường thấy tại khu vực này như Sơn Đoòng hay hang Én.
Ông Howard Limbert, Trưởng đoàn thám hiểm BCRA, đánh giá độ sâu 350 m khiến hang Chả Nghéo khó tiếp cận, đòi hỏi kỹ thuật đi dây phức tạp và tiêu tốn nhiều sức lực hơn so với thám hiểm các hang động nằm ngang. Nhìn từ dưới đáy lên rất ấn tượng, nhưng không có cách nào để xuống đó được. Chỉ có một vài người trên thế giới đủ khả năng xuống hang này an toàn. Dù đoàn có 10 người dày dạn kinh nghiệm, nhưng chỉ hai chuyên gia kỹ thuật tốt nhất được phép đu dây xuống tiếp cận lòng hang.
"Rất ít chuyên gia có đủ kỹ năng để xuống và leo lên an toàn, thậm chí là đi bộ đến cửa hang cũng khó khăn, chắc chắn không dành cho khách du lịch", ông Howard nói.
Anh Phạm Hồng Đại, chuyên gia an toàn của đoàn, cho biết thông tin về hang Chả Nghéo thực chất đã được tiếp cận từ năm 2024 dựa trên chỉ dẫn của người dân địa phương. Để xác định dòng chảy, người dân bản địa từng dùng phương pháp dân gian là viết tên lên quả bưởi rồi ném xuống hố sụt, nhưng không tìm thấy dấu vết nổi lên của chúng.
Ban đầu, hang được dự đoán chỉ sâu khoảng 50 m. Năm 2024, đoàn mang theo 250 m dây chuyên dụng nhưng xuống hết dây vẫn chưa chạm đáy. Đợt thám hiểm năm nay, đoàn mang gần 500 m dây mới có thể tiếp cận lòng hang sau hành trình băng rừng 1,5 ngày từ trung tâm xã.
Theo anh Đại, Chả Nghéo nguy hiểm do tình trạng đá mẻ và đá mồ côi thường xuyên rơi tự do từ vách hố sụt xuống đáy. Vào đợt thám hiểm năm 2024, khoảng 15h, một chuyên gia thám hiểm người Australia đã bị đá đè gãy tay trong quá trình khảo sát hang Chả Nghéo.
Sau khi sơ cứu và kết nối điện thoại vệ tinh về bộ phận điều hành, 17h30, anh Đại yêu cầu nhóm thám hiểm di tản ngay lập tức. Sau 6 tiếng băng rừng trong đêm và 3 giờ chạy xe, đoàn đưa nạn nhân đến bệnh viện tại Đồng Hới lúc 3h. Kết quả chụp X-quang xác nhận nạn nhân chấn thương nghiêm trọng.
Bên cạnh rủi ro địa chất, hệ thống thác nước dội trực tiếp vào hố sụt cũng là thách thức lớn. Anh Đại cho biết, việc lắp dây dọc theo đường nước chảy không đảm bảo an toàn do dây bị trơn và người thám hiểm dễ bị cảm lạnh nếu tiếp xúc với nước quá lâu. Vì vậy, đoàn quyết định lắp đường dây đi ngang qua vách hang khô phía đối diện thác nước nhằm hạn chế tiếp xúc với nước ở mức tối thiểu.
Anh Đại cho biết một số porter địa phương bày tỏ mong muốn xuống thám hiểm hang, đoàn khảo sát đã từ chối để đảm bảo an toàn.
"Nếu người leo núi không nắm vững kỹ thuật đi dây lên và xuống, khi xảy ra sự cố, công tác cứu hộ sẽ rất khó khăn", anh Đại nói.
Theo ông Howard Limbert, tại đoạn hang ngang dài 600 m dưới đáy hang Chả Nghép, đoàn đã phát hiện một dòng sông ngầm nhưng buộc phải dừng lại và lên kế hoạch quay lại vào năm sau để tiếp tục khám phá.
Vị trưởng đoàn BCRA cũng nhấn mạnh sự quý hiếm của Chả Nghéo. Tại Việt Nam, việc tìm thấy một hố sụt thẳng đứng sâu kèm thác nước như vậy là rất hiếm. Đa số hang động ở Quảng Bình là hang ngang, trong khi dạng hang đứng này thường chỉ thấy ở Hà Giang hay Sơn La.
"Nó rất thú vị cho các nhà thám hiểm, nhưng vô giá trị với du khách vì quá rủi ro", ông Limbert nói.
Trong đợt khảo sát 26 hang động lần này, ngoài Chả Nghéo, các chuyên gia xác định có hai địa điểm sở hữu giá trị khai thác du lịch cao nhờ vị trí gần trung tâm Phong Nha và khả năng tiếp cận thuận tiện là hang Tối Khô và một nhánh mới của hang Tiên Sơn.
Từ năm 1990 đến nay, định kỳ vào tháng 3 hoặc đầu tháng 4 hằng năm, đoàn thám hiểm BCRA dành khoảng hơn một tháng để khảo sát các hang động mới dựa trên thông tin cung cấp từ người dân địa phương. Anh Phạm Hồng Đại cho biết, công việc này sẽ tiếp tục được triển khai vào năm sau khi có những manh mối mới về các hệ thống hang chưa được khám phá.
