Sáng nay 2.4, tại hội nghị chuẩn bị tuyển sinh đầu cấp và thi tốt nghiệp THPT 2026 do Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức, ông Hà Xuân Nhâm, Trưởng phòng Giáo dục trung học (Sở GD-ĐT Hà Nội) đã thông tin cơ bản về kết quả kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh lớp 12 và định hướng chỉ đạo ôn tập chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Theo đó, kỳ khảo sát được tổ chức với 119.340 học sinh tham gia, đạt tỷ lệ 99,6%. Kết quả phản ánh tương đối đầy đủ, sát thực chất lượng dạy học của các nhà trường.
Qua tổng hợp và đặc biệt là từ rà soát dữ liệu chi tiết đến từng học sinh, ông Hà Xuân Nhâm rút ra một số nhận định.
Thứ nhất, mặt bằng chất lượng chung ở mức trung bình nhưng không vững, điểm trung bình toàn thành phố khoảng 5,31; trong đó khối công lập đạt khoảng 5,77, khối tư thục tiệm cận, khối giáo dục thường xuyên thấp, khoảng 3,52.
Điều này cho thấy sự phân hóa lớn giữa các khối, đồng thời tiềm ẩn rủi ro ở nhóm đơn vị có chất lượng thấp.
Thứ hai, các môn nền tảng đang là điểm nghẽn lớn, đặc biệt là môn toán. Phổ điểm toán lệch trái, tập trung nhiều ở nhóm 3 – 5 điểm; số lượng học sinh dưới trung bình còn lớn, nếu không có giải pháp mạnh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ tốt nghiệp toàn thành phố. Môn ngữ văn tuy ổn định hơn nhưng vẫn còn nhóm học sinh yếu đáng kể.
Thứ ba, xu hướng lựa chọn môn thi đang lệch về “an toàn”, học sinh tăng lựa chọn các môn xã hội, giảm mạnh các môn tự nhiên. Tuy nhiên, chất lượng không tương xứng, đặc biệt môn địa lý là môn có điểm trung bình thấp nhất.
Như vậy, tồn tại tình trạng “chọn nhiều nhưng điểm không cao”, nếu không điều chỉnh sẽ không đạt hiệu quả.
Thứ tư, dữ liệu chi tiết cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở sự chênh lệch giữa các trường, mà còn là sự phân hóa rất lớn trong từng nhà trường.
Có trường điểm trung bình không thấp nhưng tỷ lệ học sinh dưới trung bình vẫn cao; đồng thời “môn yếu” ở mỗi trường khác nhau.
Điều này khẳng định, không thể ôn tập theo một mô hình chung, mà bắt buộc phải phân hóa, cá thể hóa theo từng nhóm học sinh và từng đơn vị.
Thứ năm, qua kết quả khảo sát, đã xuất hiện nhóm đơn vị có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tốt nghiệp nếu không có giải pháp kịp thời. Ví dụ như các trường THPT Ứng Hòa B, THPT Lưu Hoàng, THPT Đại Cường; một số trung tâm như Trung tâm GDNN-GDTX Ba Vì, Trung tâm GDNN-GDTX Mỹ Đức.
“Đây là các đơn vị cần phải chú ý đặc biệt, có kế hoạch ôn tập ngay và có kiểm đếm kết quả theo tuần”, ông Nhâm nhấn mạnh.
Từ các phân tích trên, ông Nhâm đề xuất cần “rõ người, rõ việc” trong công tác ôn tập chuẩn bị ôn thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Trong đó, yêu cầu tất cả các nhà trường rà soát lại toàn bộ dữ liệu khảo sát, phân loại học sinh theo 3 nhóm: nguy cơ trượt tốt nghiệp, nhóm trung bình và nhóm khá, giỏi; trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch ôn tập riêng cho từng nhóm, không dạy đồng loạt.
Tập trung xử lý dứt điểm các môn nền tảng, đặc biệt là toán và ngữ văn; tổ chức các lớp phụ đạo bắt buộc đối với học sinh dưới trung bình; kiểm đếm kết quả theo từng tuần.
Đối với các môn có kết quả thấp như địa lý, yêu cầu các đơn vị rà soát lại phương pháp dạy học, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo cụm, thống nhất cách tiếp cận, tránh tình trạng dạy học không sát dạng đề.
Tổ chức ôn tập theo tổ hợp xét tuyển, đặc biệt đối với các môn tự chọn và tiếng Anh; tăng cường luyện đề, nâng cao chất lượng ở nhóm học sinh khá, giỏi để tạo nguồn điểm cao.
Đối với các đơn vị có kết quả thấp, yêu cầu xây dựng kế hoạch riêng, báo cáo tiến độ theo tuần. Sở sẽ tổ chức theo dõi riêng theo cụm, không để tình trạng “điểm yếu kéo dài”.
Giao các đơn vị có kết quả cao thực hiện vai trò hỗ trợ chuyên môn, chia sẻ đề, chia sẻ phương pháp cho các đơn vị trong cụm.
Ông Hà Xuân Nhâm cho rằng, kết quả khảo sát lần này đã chỉ ra rất rõ những vấn đề cốt lõi, không còn là nhận định chung mà đã có số liệu cụ thể đến từng đơn vị, từng nhóm học sinh. Vì vậy, đề nghị các nhà trường nghiêm túc nhìn thẳng vào kết quả, không né tránh, không đánh giá chung chung, xác định rõ trách nhiệm của từng tập thể, từng cá nhân trong tổ chức ôn tập.
Đối với các đơn vị có kết quả thấp, không để kéo dài tình trạng yếu kém, phải có giải pháp cụ thể, có cam kết kết quả. Đối với các đơn vị có kết quả tốt, yêu cầu phát huy vai trò dẫn dắt, hỗ trợ chuyên môn trong cụm.
Theo ông Nhâm, Sở GD-ĐT sẽ tổ chức hội nghị riêng với các trường, TTGDTX có kết quả khảo sát thấp để hỗ trợ thêm các giải pháp nâng cao chất lượng cho học sinh khối 12 từ nay đến khi thi tốt nghiệp.
10 chuyên đề ôn tập môn hóa học thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Phạm Lê Thanh, Trường THPT Nguyễn Hiền (P.Bình Thới, TP.HCM), thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=87N6u4io5h0
Trong chuyên đề 5: Cân bằng hóa học, giáo viên sẽ giúp học sinh nắm gọn các yếu tố ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cân bằng. Chuyên đề trang bị tư duy giải nhanh bài toán hiệu suất và lý thuyết thực hành, bám sát các câu hỏi liên hệ sản xuất trong đề thi THPT.
Trước đó, vào ngày 1.5, trong chuyên đề 4 - Cân bằng trong dung dịch nước, giáo viên hệ thống lý thuyết trọng tâm phần điện li và pH. Tập trung vào bản chất thuyết Acid-Base của Bronsted và các dạng bài tập tính toán nồng độ ion, giúp học sinh không còn lúng túng trước các câu hỏi vận dụng.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến ngày 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Ghi nhận tại các trường THCS tại TP.HCM cho thấy, việc điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 không diễn ra ồ ạt, thậm chí có trường việc này được nhận xét là “khá hiếm”.
Ông Cao Đức Khoa, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành), cho hay hôm nay là hạn cuối của thời hạn cho phép điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 nhưng hiếm thấy học sinh lớp 9 của trường thực hiện. Ngay từ đợt đăng ký nguyện vọng nhà trường đã quán triệt với giáo viên chủ nhiệm phải sát cánh, tư vấn chính xác, trao đổi 24/24 nếu phụ huynh cần để giúp học sinh và gia đình lựa chọn một cách đúng và trúng.
Chính vì vậy ông Khoa nói rằng khi phụ huynh, học sinh được tư vấn chính xác về năng lực học tập để đưa ra lựa chọn phù hợp và nguyện vọng nên không có nhu cầu điều chỉnh.
Còn hiệu trưởng một trường THCS ở phường Bình Lợi Trung cũng cho biết, nhóm học sinh có năng lực loại giỏi thì ổn định, chỉ có một số học sinh thuộc nhóm khá hay đạt thì điều chỉnh nguyện vọng.
Hiệu trưởng này cho biết có khoảng 20% học sinh điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 theo hướng lựa chọn thấp hơn sau khi có kết quả kiểm tra học kỳ và bài thi thử năng lực. Tuy nhiên theo hiệu trưởng, việc điều chỉnh này sát với thực tế hơn vì trước đó có một số phụ huynh không “đồng thuận” với tư vấn của giáo viên.
Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), cho biết trước khi Sở GD-ĐT TPHCM công bố số liệu nguyện vọng 1, các trường THCS đã triển khai tư vấn hướng nghiệp cho học sinh bằng nhiều hình thức khác nhau. Bên cạnh đó, dựa vào kết quả học tập của 3 môn thi, giáo viên chủ nhiệm cũng đã đưa ra những nhận định, tư vấn cụ thể với từng phụ huynh học sinh.
Vì vậy phụ huynh, học sinh không nên dao động trước số liệu thí sinh đăng ký nguyện vọng vào từng trường. Thay vào đó các em cần tận dụng thời gian còn lại để tập trung ôn tập, củng cố kiến thức nhằm đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi.
Theo ông Phú, việc thay đổi hay không thay đổi nguyện vọng đều có thể tạo áp lực lớn đối với học sinh. Nếu thay đổi thiếu cân nhắc có thể dẫn trượt nguyện vọng, trong khi giữ nguyên thì có khả năng trúng tuyển sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý học sinh. Do vậy điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là học sinh giữ tâm lý ổn định, tập trung học tập thay vì bị chi phối bởi tỷ lệ chọi.
Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), cho rằng tỷ lệ chọi vào từng trường cao hay thấp còn phụ thuộc vào yếu tố khách quan, chỉ tiêu tuyển sinh ít hay nhiều, tăng hay giảm so với năm trước. Đồng thời, bà Trang nhấn mạnh nếu thấy trường này ít học sinh đăng ký nguyện vọng mà "ào ào" điều chỉnh lựa chọn thì cũng không phải là tối ưu. Bà Trang cũng lưu ý Sở GD-ĐT chỉ công bố số liệu một lần và sau đó thì không ai biết dữ liệu nguyện vọng điều chỉnh ra sao.
Chính vì vậy, hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn khẳng định tiêu chí quan trọng nhất vẫn là năng lực học tập của học sinh. Thời điểm này, toàn bộ học sinh lớp 9 đã có kết quả bài kiểm tra học kỳ 2 và điểm tổng kết cả năm học lớp 9. Từ đó phụ huynh cùng học sinh có thể có đánh giá toàn diện khả năng học tập 3 môn thi của mình. Đây là kết quả quan trọng để cân nhắc có nên điều chỉnh nguyện vọng đã đăng ký hay không.
Còn bà Ngô Nguyễn Thiên Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Lý Thường Kiệt (P.Tân Hòa), chia sẻ, số liệu đăng ký nguyện vọng 1 vào các trường THPT chỉ là một kênh để thí sinh dự thi tuyển sinh vào lớp 10 tham khảo. Phụ huynh và học sinh cần thực sự lưu ý dù tỷ lệ chọi các trường THPT tốp đầu có giảm nhưng để tự tin đăng ký nguyện vọng 1, thí sinh phải có học lực giỏi ổn định, có điểm trung bình môn từ 8,5 trở lên. Nếu không thực sự tự tin mà có ý định điều chỉnh nguyện vọng tăng hạng trường thì cần suy nghĩ thật sự nghiêm túc và cẩn thận.
"Các nguyện vọng học sinh đăng ký trước đó nếu đã được giáo viên chủ nhiệm tư vấn phù hợp với năng lực của học sinh thì cần thực sự cân nhắc xem có cần thiết điều chỉnh hay không. Việc điều chỉnh nguyện vọng chỉ thực hiện nếu học sinh cảm thấy sức học không phù hợp với trường hoặc điều kiện di chuyển từ trường đến nhà có những bất tiện", bà Thiên Trang nói.
Thí sinh TP.HCM đã thi xong bài thi văn lớp 10 vào sáng 1.6. Thầy Thái Hồng Khang, giáo viên ngữ văn, Trường THCS Hoàng Diệu, phường Tân Phú, TP.HCM, cho biết trước tiên đề văn tuyển sinh lớp 10 của TP.HCM năm nay rất gần gũi với học sinh, giúp học sinh nhận ra được những sắc màu cảm xúc trong cuộc sống. Đặc biệt đối tượng mà đề bài chọn là nói về chú robot tưởng mình là người.
Hình ảnh chú robot gắn liền với sự phát triển của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo. Thông qua văn bản văn học, đề muốn cho các em học sinh nhận ra được vai trò, giá trị của tình cảm, cảm xúc của con người - những điều đóng một vai trò rất quan trọng trong cuộc sống đầy công nghệ, máy móc.
"Chủ đề chung của đề thi khơi gợi cho học sinh rất nhiều cảm xúc. Sáng nay, tôi đã gặp nhiều nụ cười của các em học sinh ở các điểm thi sau giờ thi ngữ văn. Các em đều cảm nhận được chủ đề gần gũi, nhẹ nhàng, không đánh đố thí sinh", thầy Thái Hồng Khang nói.
Bên cạnh đó, thầy Thái Hồng Khang cũng nhận định cấu trúc đề thi văn vào lớp 10 năm nay bám sát đề thi minh họa mà Sở GD-ĐT TP.HCM đã công bố trước đây. Đáng chú ý, ở phần I, đọc hiểu, đề đã chọn một trích đoạn trong tác phẩm truyện, nêu câu hỏi khai thác được đặc trưng thể loại của tác phẩm, đáp ứng được những yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, phát triển được năng lực học hiểu thể loại của học sinh.
Ở phần viết bài văn, Sở GD-ĐT TP.HCM cũng quay về "motip" là cho học sinh chọn 1 trong 2 đề, tạo cho các em học sinh nhiều cơ hội để các em có thể thể hiện các quan điểm, cái nhìn nhận của các em, dù ở dạng bài là đồng tình hay là bài đề xuất giải pháp.
"Dù ở dạng đề nào, chủ đề viết cũng gần gũi với thí sinh, quen thuộc với các em học sinh. Đó là muốn sống yêu thương, con người cần phải thấu hiểu cảm xúc của nhau, cần phải thấu hiểu cảm xúc của chính bản thân mình, từ đó mới thấy được, nếu thiếu cảm xúc, con người trở nên thô cứng. Từ đó, các em biết đề xuất những giải pháp để gắn kết mọi người, để con người biết sống yêu thương mọi người, yêu thương gia đình. Các dạng bài đều xoay quanh những chủ đề thân thuộc với mỗi học sinh, là gia đình, là bạn bè, Tổ quốc, thiên nhiên, là cuộc sống, là những đức tính, những phẩm chất tốt đẹp", giáo viên Trường THCS Hoàng Diệu nói.
2 trang đề văn thi vào lớp 10 của TP.HCM năm 2026
ẢNH: THÚY HẰNG
Thầy Thái Hồng Khang nhận định đề hay, không đánh đố thí sinh, nhưng mà để học sinh có thể dễ kiếm được điểm mong đợi, "các em phải có những ý trả lời thật sâu sắc".
Câu hỏi dễ gây mất điểm nhất cho các em chính là về kiến thức tiếng Việt trong phần I đọc hiểu văn bản văn học, cụ thể là ý "c" của câu 1. Thầy giáo dạy ngữ văn Trường THCS Hoàng Diệu, phường Tân Phú, cho hay có thể nhiều học sinh sẽ chủ quan, đề thi minh họa đã ra câu hỏi như thế này rồi thì đề thi chính thức sẽ không ra nữa, nên sẽ không ôn tập kỹ phần kiến thức tiếng Việt này. Nên có thể nhiều em sẽ mất điểm ở câu hỏi về "câu rút gọn".
Với ý "b" của câu 1, theo thầy Thái Hồng Khang, học sinh cũng cần đọc kỹ, để có câu trả lời thật sâu sắc mới dễ đạt được điểm tối đa. "Nếu một học sinh nắm chắc được kiến thức về đặc trưng thể loại, hiểu rằng một chi tiết hay là một sự việc trong bất kỳ một tác phẩm văn học nào cũng sẽ có tác động đến, một là chủ đề tư tưởng của tác phẩm, hai là suy nghĩ, nhận thức, hành động của nhân vật, thì từ đây học sinh sẽ có thể trả lời tốt được ý "b" của câu 1", thầy Khang chia sẻ.
Thầy Khang cũng nhận định, đề thi văn vào lớp 10 năm nay của TP.HCM không khó, không đánh đố, nhưng sẽ rất dễ mất điểm ở những câu nếu chủ quan. Thầy giáo ngữ văn nhận định với đề thi văn này sẽ không dễ đạt điểm 8, 9.
"Song, tôi đánh giá đây là một đề văn rất hay, đáp ứng đúng những yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đáp ứng được nhu cầu phát triển những năng lực, phẩm chất của học sinh. Đề gửi gắm nhiều thông điệp cho các em học sinh, đặc biệt, robot, trí tuệ nhân tạo AI có phát triển tới mức độ nào đi chăng nữa thì cũng không thể thay thế được con người bởi vì nó thiếu cảm xúc. Từ đó, học sinh hiểu rằng khi mình sử dụng trí tuệ nhân tạo, ứng dụng robot, mình cũng cần đồng hành, phát triển bản thân của mình, đừng để robot chiếm mất thế chủ động của mình và khiến mình mất đi giá trị của một con người", thầy Khang trao đổi.
Cô Nguyễn Thanh Thảo, bộ phận chuyên môn Gia sư eTeacher, cho rằng đề văn lớp 10 năm 2026 của TP.HCM có dung lượng chữ khá nhiều, bắt buộc học sinh phải có kỹ năng đọc hiểu hiệu quả. Văn bản đưa đến rất nhiều luồng thông tin, nội dung, học sinh cần nắm rõ nội dung mà mình cần phân tích để bài làm có trọng tâm, từ đó bài làm sẽ có tính sâu sắc hơn.
"Không còn tình trạng câu hỏi cho điểm, mỗi câu hỏi đều đòi hỏi học sinh vận dụng cả kiến thức và kỹ năng đọc hiểu văn bản để làm bài. Theo cảm nhận của tôi, đề thi có sự tương đồng với đề vào lớp 10 TP.HCM năm trước là yêu cầu học sinh cần có sự nhạy cảm với mọi thứ xung quanh (như chi tiết trong phần II có đề cập đến "nghe một chiếc lá rụng",...), cập nhật những thay đổi nhanh chóng từ xã hội (chủ đề về robot, trí tuệ nhân tạo). Nhìn chung, đề có sự phân hóa khá cao, nếu học sinh không trang bị được kiến thức và kỹ năng làm bài thì sẽ gặp khó khăn đối với đề văn năm nay", cô Thảo nói.
