Sáng nay 2.4, tại hội nghị chuẩn bị tuyển sinh đầu cấp và thi tốt nghiệp THPT 2026 do Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức, ông Hà Xuân Nhâm, Trưởng phòng Giáo dục trung học (Sở GD-ĐT Hà Nội) đã thông tin cơ bản về kết quả kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh lớp 12 và định hướng chỉ đạo ôn tập chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Theo đó, kỳ khảo sát được tổ chức với 119.340 học sinh tham gia, đạt tỷ lệ 99,6%. Kết quả phản ánh tương đối đầy đủ, sát thực chất lượng dạy học của các nhà trường.
Qua tổng hợp và đặc biệt là từ rà soát dữ liệu chi tiết đến từng học sinh, ông Hà Xuân Nhâm rút ra một số nhận định.
Thứ nhất, mặt bằng chất lượng chung ở mức trung bình nhưng không vững, điểm trung bình toàn thành phố khoảng 5,31; trong đó khối công lập đạt khoảng 5,77, khối tư thục tiệm cận, khối giáo dục thường xuyên thấp, khoảng 3,52.
Điều này cho thấy sự phân hóa lớn giữa các khối, đồng thời tiềm ẩn rủi ro ở nhóm đơn vị có chất lượng thấp.
Thứ hai, các môn nền tảng đang là điểm nghẽn lớn, đặc biệt là môn toán. Phổ điểm toán lệch trái, tập trung nhiều ở nhóm 3 – 5 điểm; số lượng học sinh dưới trung bình còn lớn, nếu không có giải pháp mạnh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ tốt nghiệp toàn thành phố. Môn ngữ văn tuy ổn định hơn nhưng vẫn còn nhóm học sinh yếu đáng kể.
Thứ ba, xu hướng lựa chọn môn thi đang lệch về “an toàn”, học sinh tăng lựa chọn các môn xã hội, giảm mạnh các môn tự nhiên. Tuy nhiên, chất lượng không tương xứng, đặc biệt môn địa lý là môn có điểm trung bình thấp nhất.
Như vậy, tồn tại tình trạng “chọn nhiều nhưng điểm không cao”, nếu không điều chỉnh sẽ không đạt hiệu quả.
Thứ tư, dữ liệu chi tiết cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở sự chênh lệch giữa các trường, mà còn là sự phân hóa rất lớn trong từng nhà trường.
Có trường điểm trung bình không thấp nhưng tỷ lệ học sinh dưới trung bình vẫn cao; đồng thời “môn yếu” ở mỗi trường khác nhau.
Điều này khẳng định, không thể ôn tập theo một mô hình chung, mà bắt buộc phải phân hóa, cá thể hóa theo từng nhóm học sinh và từng đơn vị.
Thứ năm, qua kết quả khảo sát, đã xuất hiện nhóm đơn vị có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tốt nghiệp nếu không có giải pháp kịp thời. Ví dụ như các trường THPT Ứng Hòa B, THPT Lưu Hoàng, THPT Đại Cường; một số trung tâm như Trung tâm GDNN-GDTX Ba Vì, Trung tâm GDNN-GDTX Mỹ Đức.
“Đây là các đơn vị cần phải chú ý đặc biệt, có kế hoạch ôn tập ngay và có kiểm đếm kết quả theo tuần”, ông Nhâm nhấn mạnh.
Từ các phân tích trên, ông Nhâm đề xuất cần “rõ người, rõ việc” trong công tác ôn tập chuẩn bị ôn thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Trong đó, yêu cầu tất cả các nhà trường rà soát lại toàn bộ dữ liệu khảo sát, phân loại học sinh theo 3 nhóm: nguy cơ trượt tốt nghiệp, nhóm trung bình và nhóm khá, giỏi; trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch ôn tập riêng cho từng nhóm, không dạy đồng loạt.
Tập trung xử lý dứt điểm các môn nền tảng, đặc biệt là toán và ngữ văn; tổ chức các lớp phụ đạo bắt buộc đối với học sinh dưới trung bình; kiểm đếm kết quả theo từng tuần.
Đối với các môn có kết quả thấp như địa lý, yêu cầu các đơn vị rà soát lại phương pháp dạy học, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo cụm, thống nhất cách tiếp cận, tránh tình trạng dạy học không sát dạng đề.
Tổ chức ôn tập theo tổ hợp xét tuyển, đặc biệt đối với các môn tự chọn và tiếng Anh; tăng cường luyện đề, nâng cao chất lượng ở nhóm học sinh khá, giỏi để tạo nguồn điểm cao.
Đối với các đơn vị có kết quả thấp, yêu cầu xây dựng kế hoạch riêng, báo cáo tiến độ theo tuần. Sở sẽ tổ chức theo dõi riêng theo cụm, không để tình trạng “điểm yếu kéo dài”.
Giao các đơn vị có kết quả cao thực hiện vai trò hỗ trợ chuyên môn, chia sẻ đề, chia sẻ phương pháp cho các đơn vị trong cụm.
Ông Hà Xuân Nhâm cho rằng, kết quả khảo sát lần này đã chỉ ra rất rõ những vấn đề cốt lõi, không còn là nhận định chung mà đã có số liệu cụ thể đến từng đơn vị, từng nhóm học sinh. Vì vậy, đề nghị các nhà trường nghiêm túc nhìn thẳng vào kết quả, không né tránh, không đánh giá chung chung, xác định rõ trách nhiệm của từng tập thể, từng cá nhân trong tổ chức ôn tập.
Đối với các đơn vị có kết quả thấp, không để kéo dài tình trạng yếu kém, phải có giải pháp cụ thể, có cam kết kết quả. Đối với các đơn vị có kết quả tốt, yêu cầu phát huy vai trò dẫn dắt, hỗ trợ chuyên môn trong cụm.
Theo ông Nhâm, Sở GD-ĐT sẽ tổ chức hội nghị riêng với các trường, TTGDTX có kết quả khảo sát thấp để hỗ trợ thêm các giải pháp nâng cao chất lượng cho học sinh khối 12 từ nay đến khi thi tốt nghiệp.
Cô Nguyễn Thị Tú - Hiệu trưởng Trường trung học Thực hành (Trường đại học Sư phạm TP.HCM) - kể lại câu chuyện khiến nhiều người cùng cười nhưng xúc động. Đó là có hai học sinh chia sẻ mong muốn sau này sẽ quay trở lại trường để làm hiệu trưởng và hiệu phó.
“Có thể đó chỉ là lời nói rất hồn nhiên của học sinh nhưng với tôi, đó là điều rất đặc biệt. Điều khiến giáo viên cảm thấy ý nghĩa sau nhiều năm làm nghề không chỉ ở thành tích học tập hay giải thưởng, mà còn là sự gắn bó và tình cảm học sinh dành cho mái trường", cô Tú chia sẻ.
Cô nói điều nhà trường luôn mong muốn không phải học sinh trở thành một hình mẫu hoàn hảo, mà là trở thành những người biết làm chủ bản thân, sống có trách nhiệm và biết yêu thương người khác.
Nhắn gửi học sinh cuối cấp, cô hiệu trưởng nói tuổi 18 là cột mốc đặc biệt khi mỗi người bắt đầu học cách tự đưa ra lựa chọn và chịu trách nhiệm với con đường phía trước.
Ở độ tuổi này, nhiều học sinh sẽ có không ít lo lắng về kỳ thi, ngành học hay tương lai. Nhưng điều quan trọng không phải là chưa từng sợ hãi mà là biết bước tiếp dù vẫn còn lo lắng. Theo cô, can đảm không phải là không có sợ hãi mà là biết vượt qua nỗi sợ để tiếp tục bước về phía trước.
"Hành trình học tập và trưởng thành chưa bao giờ là điều dễ dàng. Đặc biệt là trong môi trường giáo dục, cả thầy cô lẫn học sinh đều sẽ đối diện áp lực, kỳ vọng và những thử thách riêng.
Tuy nhiên điều quan trọng nhất vẫn là giữ được tình yêu thương, sự kiên nhẫn và tinh thần trách nhiệm với những gì mình lựa chọn. Điều tôi mong nhất là thầy cô vẫn giữ được tình yêu nghề, còn học sinh giữ được sự tử tế và tinh thần cố gắng của mình”, cô Tú nhắn nhủ.
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tối 29/4 cho biết tiết giảm chi phí sản xuất, lưu thông để giảm giá sách giáo khoa, song chưa công bố giá cụ thể từng cuốn và cả bộ theo từng khối lớp.
Năm ngoái, giá sách giáo khoa bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" từ lớp 1 đến lớp 12 là từ gần 190.000 đến khoảng 400.000 đồng (mức giá cao nhất tùy thuộc vào các môn và chuyên đề tự chọn ở lớp 10-12).
Mức thấp nhất áp dụng với lớp 2. Nếu giảm 13,3%, giá bộ sách này thấp hơn khoảng 25.000 đồng.
Năm học 2026-2027, cả nước quay trở lại sử dụng một bộ sách giáo khoa chung, sau 5 năm thực hiện một chương trình, nhiều bộ sách.
Bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được lựa chọn nhờ đáp ứng đầy đủ và "nổi trội hơn cả", theo Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhà chức trách cũng nhìn nhận khả năng chỉnh lý và mức độ sẵn sàng với bộ sách này là cao nhất.
Ngoài ra, năm nay Bộ phê duyệt chỉnh sửa 11 sách giáo khoa, ở các nội dung Lịch sử và Địa lí, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật, để cập nhật địa giới hành chính và thống kê kinh tế - xã hội mới.
Nội dung cập nhật sẽ được công bố trên hệ thống trực tuyến. Với các sách đã in từ năm 2025 trở về trước, giáo viên và học sinh vẫn có thể dùng làm tài liệu tham khảo.
Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng dự kiến học sinh cả nước được miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029-2030, theo hình thức mượn từ thư viện trường, phải trả khi dùng xong, đền nếu làm hỏng.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký quyết định phê duyệt quy hoạch tổng thể thủ đô tầm nhìn 100 năm.
Theo đó, Hà Nội sẽ thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô ra bốn khu vực ngoại thành.
Trong đó, khu đô thị đại học và nghiên cứu Hòa Lạc (cực phía tây) có quy mô khoảng 1.000 - 1.500ha, được định hướng là trung tâm đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu đa ngành, trọng tâm là công nghệ cốt lõi gắn kết với Khu công nghệ cao Hòa Lạc.
Khu đào tạo chuyên ngành phía tây nam (Xuân Mai - Chương Mỹ) quy mô khoảng 100 - 150ha. Tại đây, tập trung các ngành đào tạo văn hóa, du lịch, y dược, hành chính, sư phạm, lâm nghiệp...
Khu đào tạo chuyên ngành phía tây bắc quy mô khoảng 220 - 250ha, tập trung các cơ sở đào tạo chuyên sâu về an ninh, quốc phòng và các khối ngành văn hóa, nghệ thuật đặc thù...
Khu đào tạo chuyên ngành hàng không và dịch vụ cảng (cực phía bắc) quy mô từ 120 - 180ha gắn với khu vực Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Khu vực này trọng tâm đào tạo nhân lực kỹ thuật hàng không, quản trị logistics và dịch vụ hỗ trợ hàng không hiện đại...
Hiện Hà Nội chưa công bố danh sách các trường phải di dời ra khỏi nội đô.
Tuy nhiên đối với cơ sở phải di dời toàn bộ, Hà Nội sẽ ưu tiên chuyển đổi công năng quỹ đất cũ tại nội đô để bổ sung hạ tầng cho giáo dục phổ thông, các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh. Đồng thời thành phố có cơ chế hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới.
Đối với trường đại học, cao đẳng không thuộc diện di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới. Phần diện tích tại nội đô thực hiện tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học và đào tạo nghề chất lượng cao.
Hiện nhiều trường đại học ở trung tâm Hà Nội đang thực hiện chủ trương di dời đại học ra khỏi nội đô bằng việc mở rộng diện tích, xây cơ sở mới, phân hiệu ở các tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình...
