Sáng nay 2.4, tại hội nghị chuẩn bị tuyển sinh đầu cấp và thi tốt nghiệp THPT 2026 do Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức, ông Hà Xuân Nhâm, Trưởng phòng Giáo dục trung học (Sở GD-ĐT Hà Nội) đã thông tin cơ bản về kết quả kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh lớp 12 và định hướng chỉ đạo ôn tập chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Theo đó, kỳ khảo sát được tổ chức với 119.340 học sinh tham gia, đạt tỷ lệ 99,6%. Kết quả phản ánh tương đối đầy đủ, sát thực chất lượng dạy học của các nhà trường.
Qua tổng hợp và đặc biệt là từ rà soát dữ liệu chi tiết đến từng học sinh, ông Hà Xuân Nhâm rút ra một số nhận định.
Thứ nhất, mặt bằng chất lượng chung ở mức trung bình nhưng không vững, điểm trung bình toàn thành phố khoảng 5,31; trong đó khối công lập đạt khoảng 5,77, khối tư thục tiệm cận, khối giáo dục thường xuyên thấp, khoảng 3,52.
Điều này cho thấy sự phân hóa lớn giữa các khối, đồng thời tiềm ẩn rủi ro ở nhóm đơn vị có chất lượng thấp.
Thứ hai, các môn nền tảng đang là điểm nghẽn lớn, đặc biệt là môn toán. Phổ điểm toán lệch trái, tập trung nhiều ở nhóm 3 – 5 điểm; số lượng học sinh dưới trung bình còn lớn, nếu không có giải pháp mạnh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ tốt nghiệp toàn thành phố. Môn ngữ văn tuy ổn định hơn nhưng vẫn còn nhóm học sinh yếu đáng kể.
Thứ ba, xu hướng lựa chọn môn thi đang lệch về “an toàn”, học sinh tăng lựa chọn các môn xã hội, giảm mạnh các môn tự nhiên. Tuy nhiên, chất lượng không tương xứng, đặc biệt môn địa lý là môn có điểm trung bình thấp nhất.
Như vậy, tồn tại tình trạng “chọn nhiều nhưng điểm không cao”, nếu không điều chỉnh sẽ không đạt hiệu quả.
Thứ tư, dữ liệu chi tiết cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở sự chênh lệch giữa các trường, mà còn là sự phân hóa rất lớn trong từng nhà trường.
Có trường điểm trung bình không thấp nhưng tỷ lệ học sinh dưới trung bình vẫn cao; đồng thời “môn yếu” ở mỗi trường khác nhau.
Điều này khẳng định, không thể ôn tập theo một mô hình chung, mà bắt buộc phải phân hóa, cá thể hóa theo từng nhóm học sinh và từng đơn vị.
Thứ năm, qua kết quả khảo sát, đã xuất hiện nhóm đơn vị có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tốt nghiệp nếu không có giải pháp kịp thời. Ví dụ như các trường THPT Ứng Hòa B, THPT Lưu Hoàng, THPT Đại Cường; một số trung tâm như Trung tâm GDNN-GDTX Ba Vì, Trung tâm GDNN-GDTX Mỹ Đức.
“Đây là các đơn vị cần phải chú ý đặc biệt, có kế hoạch ôn tập ngay và có kiểm đếm kết quả theo tuần”, ông Nhâm nhấn mạnh.
Từ các phân tích trên, ông Nhâm đề xuất cần “rõ người, rõ việc” trong công tác ôn tập chuẩn bị ôn thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Trong đó, yêu cầu tất cả các nhà trường rà soát lại toàn bộ dữ liệu khảo sát, phân loại học sinh theo 3 nhóm: nguy cơ trượt tốt nghiệp, nhóm trung bình và nhóm khá, giỏi; trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch ôn tập riêng cho từng nhóm, không dạy đồng loạt.
Tập trung xử lý dứt điểm các môn nền tảng, đặc biệt là toán và ngữ văn; tổ chức các lớp phụ đạo bắt buộc đối với học sinh dưới trung bình; kiểm đếm kết quả theo từng tuần.
Đối với các môn có kết quả thấp như địa lý, yêu cầu các đơn vị rà soát lại phương pháp dạy học, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo cụm, thống nhất cách tiếp cận, tránh tình trạng dạy học không sát dạng đề.
Tổ chức ôn tập theo tổ hợp xét tuyển, đặc biệt đối với các môn tự chọn và tiếng Anh; tăng cường luyện đề, nâng cao chất lượng ở nhóm học sinh khá, giỏi để tạo nguồn điểm cao.
Đối với các đơn vị có kết quả thấp, yêu cầu xây dựng kế hoạch riêng, báo cáo tiến độ theo tuần. Sở sẽ tổ chức theo dõi riêng theo cụm, không để tình trạng “điểm yếu kéo dài”.
Giao các đơn vị có kết quả cao thực hiện vai trò hỗ trợ chuyên môn, chia sẻ đề, chia sẻ phương pháp cho các đơn vị trong cụm.
Ông Hà Xuân Nhâm cho rằng, kết quả khảo sát lần này đã chỉ ra rất rõ những vấn đề cốt lõi, không còn là nhận định chung mà đã có số liệu cụ thể đến từng đơn vị, từng nhóm học sinh. Vì vậy, đề nghị các nhà trường nghiêm túc nhìn thẳng vào kết quả, không né tránh, không đánh giá chung chung, xác định rõ trách nhiệm của từng tập thể, từng cá nhân trong tổ chức ôn tập.
Đối với các đơn vị có kết quả thấp, không để kéo dài tình trạng yếu kém, phải có giải pháp cụ thể, có cam kết kết quả. Đối với các đơn vị có kết quả tốt, yêu cầu phát huy vai trò dẫn dắt, hỗ trợ chuyên môn trong cụm.
Theo ông Nhâm, Sở GD-ĐT sẽ tổ chức hội nghị riêng với các trường, TTGDTX có kết quả khảo sát thấp để hỗ trợ thêm các giải pháp nâng cao chất lượng cho học sinh khối 12 từ nay đến khi thi tốt nghiệp.
Nguyễn Minh Tú, 22 tuổi, quê Phú Thọ, sẽ nhận bằng tốt nghiệp cử nhân Khoa học máy tính của Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) vào giữa tháng 5 tới. Với điểm tổng kết 3.94/4, Tú là thủ khoa tốt nghiệp sớm một kỳ của ngành và là á khoa toàn đại học.
"Ngành mình khá nhiều sinh viên tốt nghiệp sớm nên mình không nghĩ có thể dẫn đầu", Tú nói. Chàng trai quê Phú Thọ đang là kỹ sư tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung Việt Nam (SRV).
Tú từng được tuyển thẳng vào lớp chuyên Sinh, trường THPT chuyên Hùng Vương, nhờ giải nhất cấp tỉnh môn này hồi lớp 9. Khi đó, Tú còn nghĩ sẽ học ngành Y khi vào đại học.
Thế nhưng, sau năm lớp 10, Tú nhận ra mình thích môn Toán hơn. Giải thi học sinh giỏi đơn thuần đến từ việc ứng dụng xác suất thống kê trong Toán để giải bài tập.
Giữa lúc đó, nam sinh nghe được bản tin trên truyền hình rằng lương tháng ngành IT có thể lên tới 140 triệu đồng. Tìm hiểu thêm, Tú quyết định theo đuổi.
Để chuyển hướng, Tú chia sẻ suy nghĩ với gia đình và thầy cô. Trong khi các bạn tập trung học Sinh, Tú học Toán, Lý nhiều hơn. Tú cũng phải học thêm tiếng Anh nhằm "lấy lại gốc" để đăng ký xét tuyển bằng tổ hợp A01 (Toán, Lý, Anh).
Năm 2022, Tú đạt 28,45 điểm thi tốt nghiệp THPT, trở thành á khoa tổ hợp A01 tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên năm đó, ngành Khoa học máy tính của HUST không xét loại điểm này. Nam sinh đỗ bằng điểm thi đánh giá tư duy với 24,6/30 điểm, thừa 2,35 so với điểm chuẩn.
Vào trường, Tú hồi hộp vì không đầu tư cho môn Tin học từ trước, cũng chỉ là "tay ngang" học Toán ở lớp chuyên Sinh. Trong khi đó, nhiều bạn trong lớp có giải nhất, nhì quốc gia.
"Mình bị áp lực đồng trang lứa, luôn suy nghĩ không biết có thể cạnh tranh với các bạn không", Tú nhớ lại.
Sau kỳ đầu, Tú quyết định không so sánh mình với các bạn mà tập trung vào những gì đang có và cải thiện dần.
Hai năm đầu học đại cương, nam sinh tập trung tự học hoàn toàn. Trên lớp, Tú ngồi bàn đầu "bằng mọi giá" để dễ tập trung và tương tác với thầy cô, đặt câu hỏi khi có bất kỳ thắc mắc nào nhằm hiểu bài ngay tại lớp.
Về nhà, Tú tắt mạng xã hội, gần như chỉ nhắn tin qua Zalo cho người thân, để luyện đề. Sau kết quả không tốt môn Đại số trong kỳ I, Tú càng tập trung, đặc biệt các môn đại cương liên quan Toán.
"Có nền tảng Toán tốt, sau làm về mảng nào trong lĩnh vực IT cũng có thể ứng dụng và nhanh chóng thích nghi", Tú nhìn nhận.
Đặt mục tiêu tốt nghiệp sớm để thử thách bản thân, nhiều thời điểm Tú stress bởi luôn phải học số tín chỉ nhiều hơn bình thường và học cả mùa hè. Như kỳ I năm thứ ba, nam sinh học tới 24 tín chỉ - mức tối đa được phép đăng ký và nhiều hơn 6 so với nhiều bạn bè.
Cùng lúc, Tú thực tập tại Samsung, duy trì làm gia sư Toán, Lý hai buổi một tuần cho học sinh THPT.
Kỳ sau đó, nam sinh còn đăng ký tham gia nghiên cứu ở phòng thí nghiệm về AI. Đây là nền tảng để nam sinh làm đồ án về ứng dụng AI vào tinh chỉnh dữ liệu dự báo thời tiết sẵn có, từ đó hình thành bộ dữ liệu chính xác hơn, sử dụng cho các khu vực bị ảnh hưởng bởi khí hậu gió mùa như Việt Nam.
Nói về công việc tại Samsung Việt Nam, Tú cho biết bắt nguồn từ khi đọc được thông báo tuyển sinh viên năm cuối tài năng của doanh nghiệp này. Dù khi đó mới học năm thứ hai, Tú mạnh dạn ứng tuyển và không ngờ được nhận. Tại đây, Tú được tham gia đào tạo, hỗ trợ các dự án. Đầu năm nay, nam sinh trở thành nhân viên chính thức ở mảng An toàn thông tin.
"Mình sẽ cần thời gian làm quen", Tú nói. "Đây là mảng mới, nhưng mình tin nền tảng ở Bách khoa Hà Nội có thể giúp thích ứng nhanh".
Nam sinh dự định học lên bậc cao hơn và trở thành giảng viên nếu có cơ hội để mang những trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp đến gần hơn với sinh viên.
Đến với Cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi" do báo Dân Trí tổ chức, Nguyễn Ngọc Phúc Minh, học sinh lớp 9A1, Trường THCS Hoa Lư, phường Tăng Nhơn Phú đã gây ấn tượng mạnh cho Ban tổ chức với tác phẩm: "Bản hợp xướng của thành phố".
Chia sẻ về hành trình đến với cuộc thi, Phúc Minh bày tỏ, là một người con được nuôi dưỡng bởi sự bao dung và nghĩa tình của thành phố, em luôn mang trong mình một tình cảm sâu sắc và niềm biết ơn thầm lặng đối với mảnh đất này.
TPHCM trong tim một người trẻ như em chính là chiếc nôi lưu giữ những nét chữ đầu đời, những kỷ niệm êm đềm dưới mái trường và cả những khát vọng tuổi thơ.
Theo Minh, mỗi góc phố, con đường đầy kỷ niệm đều khiến em luôn tự nhủ phải nỗ lực hết mình để xứng đáng là một người con của thành phố mang tên Bác. Chính vì vậy, ngay khi được cô phụ trách bộ môn gửi thông tin về cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi 1976-2026”, em đã không ngần ngại tham gia.
“Em tìm đến cuộc thi không chỉ với tinh thần học hỏi của một học sinh, mà lớn lao hơn, đó là mong muốn được cất lên tiếng lòng của mình, được gửi một lời tri ân sâu sắc nhất đến mảnh đất thân thương đã chở che, nâng đỡ cho cả gia đình em và chính bản thân em từng ngày trưởng thành", Phúc Minh kể.
Đối với em, quê hương thiêng liêng nhất không chỉ là mảnh đất trong lời kể của cha mẹ, mà còn là nơi tiếng khóc chào đời của mình được lắng nghe và chở che. Quê ngoại của em là dải đất miền Trung đầy nắng gió, còn quê nội ở vùng sông nước miền Tây ngọt ngào. Thế nhưng, TPHCM mới là nơi em sinh ra, lớn lên, được bao bọc khi ba mẹ chọn mảnh đất này làm nơi dừng chân lập nghiệp.
Qua những lời kể của bà và hành trình gắn bó với thành phố, với Phúc Minh, TPHCM hiện đại và hội nhập như hôm nay đã đi qua những nấc thang chuyển giao lịch sử đầy thăng trầm.
Đó là thời điểm của nửa thế kỷ trước, về những ngày tháng Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Bác. Một thời kỳ mà cuộc sống dù còn nhiều gian khó, thiếu thốn sau chiến tranh, nhưng lại ngập tràn tình người và niềm tin.
“Bà em kể về những góc phố cũ, những công trường rộn ràng tiếng cười lao động, những con người sẵn sàng nhường cơm sẻ áo, cùng chung tay vực dậy đất nước sau chiến tranh. Lời kể của bà giúp em hiểu rằng, thành tựu hôm nay đã được xây dựng từ niềm tin mạnh mẽ, từ tinh thần lạc quan và khát vọng hòa bình của thế hệ đi trước”, Phúc Minh chia sẻ.
Không chỉ thế, TPHCM với Phúc Minh còn được hun đúc bởi tình yêu của ba mẹ - những người đã trực tiếp được thành phố cưu mang, cùng thành phố đặt những viên gạch đổi mới.
Khi ba mẹ rời quê hương, mang theo nét chất phác, kiên cường của người dân miền Trung, miền Tây để đến TPHCM lập nghiệp. Ba mẹ đã hòa mình vào nhịp sống năng động, cống hiến sức lao động và thanh xuân để cùng thành phố chuyển mình thành một trung tâm kinh tế, đổi mới sáng tạo.
Theo nữ sinh, chính sự kiên cường của ba mẹ, cùng sự bao dung của TPHCM đã trao cho bản thân Minh và thế hệ trẻ như em sự tiếp nối lại với sứ mệnh mới về xây dựng thành phố.
“Chúng em không còn phải lo toan câu chuyện cơm áo như thời của bà, của mẹ, mà được thừa hưởng một thời đại tri thức và công nghệ vững vàng. Sự tiếp nối của chúng em là đưa những giá trị bản sắc, lòng nhân văn của thành phố vươn xa hơn, tự tin hội nhập với thế giới mà không đánh mất đi nguồn cội”, Minh nhìn nhận.
Ý thức được may mắn và trách nhiệm của mình với TPHCM, trong suốt những năm tháng học tập dưới mái trường THCS Hoa Lư, Nguyễn Ngọc Phúc Minh đã luôn tự nhủ phải nỗ lực hết mình.
Đối với em, sự nỗ lực không nằm ở những điều lớn lao, mà bắt đầu từ việc hoàn thành thật tốt nhiệm vụ của một người học sinh và giữ cho mình ngọn lửa đam mê với văn học. 4 năm liên tiếp Minh đều là học sinh xuất sắc của trường.
Nhờ sự dìu dắt của thầy cô và khoảng thời gian được tham gia CLB Vườn ươm của trường, Minh có cơ hội thử sức và đạt giải Nhì Học sinh giỏi Văn TPHCM; giải Ba cuộc thi Lớn lên cùng sách TPHCM; giải Khuyến khích cuộc thi Văn hay chữ tốt TPHCM; cùng một số bài viết được may mắn đăng tải trên các bài báo, tập san.
Theo Phúc Minh, những trải nghiệm ấy, cùng với niềm vui khi vừa trúng tuyển vào lớp chuyên văn, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, là những phần thưởng tinh thần vô giá đối với em. Tuy nhiên, em hiểu rằng những thành tích này mới chỉ là những bước đi chập chững đầu tiên. Bản thân là một người trẻ, em biết mình cần tiếp tục trau dồi cả tri thức lẫn đạo đức.
"Tình yêu dành cho TPHCM trong em không chỉ dừng lại ở niềm tự hào, mà được thể hiện qua hành động. Em hy vọng trong tương lai, bằng chính tình yêu văn học của mình, bằng tình yêu và lòng biết ơn với thành phố, em có thể viết nên những câu chuyện đẹp, lan tỏa những giá trị tích cực, góp một phần sức lực nhỏ bé vào khát vọng phát triển chung của một thành phố văn minh, hiện đại và nghĩa tình”, Phúc Minh bày tỏ.
Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi "50 năm Thành phố trong tôi 1976 - 2026" sẽ diễn ra:
Thời gian: 8h00 - 10h30, thứ Năm, ngày 9/7/2026.
Địa điểm: Hội trường Beethoven, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng (215 Điện Biên Phủ, phường Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh).
Các đơn vị đồng hành cùng chương trình: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Công ty TNHH FrieslandCampina Việt Nam, Trường Đại học Văn Hiến, Tập đoàn Giáo dục Nguyễn Hoàng, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng.
Han Yaping, 18 tuổi, sống tại một ngôi làng ở tỉnh Hà Nam, đạt 699/750 điểm gaokao (cao khảo) - kỳ thi tuyển sinh đại học ở Trung Quốc năm nay. Điểm của Han lọt top 70 thí sinh xuất sắc của tỉnh, giúp nữ sinh nhận thư mời nhập học từ Đại học Thanh Hoa và Đại học Bắc Kinh (Bắc Đại).
Gia đình Han đặc biệt khó khăn. Mẹ mắc viêm cột sống dính khớp nên không thể lao động, nằm liệt giường suốt 10 năm. Cha là trụ cột, chăm lo gia đình từ thu nhập làm nông và các công việc thời vụ. Han còn có một em gái.
Cha Han cho biết mỗi tuần chỉ có thể cho con gái khoảng 10-20 nhân dân tệ (40-80.000 đồng) tiền tiêu vặt ở trường. Tuy nhiên, Han rất ít khi dùng đến và mang về nhà phần còn lại.
Nữ sinh cũng chưa bao giờ tham gia các lớp học phụ đạo, không đủ tiền mua nhiều tài liệu bổ trợ hay điện thoại thông minh, hoàn toàn chỉ tự học.
"Tôi ăn nhanh hơn các bạn cùng lớp và dùng thời gian dư ra để giải những bài toán mình làm sai", Han nói.
Biết hoàn cảnh của nữ sinh, trường phổ thông miễn toàn bộ học phí và chỗ ở, hỗ trợ sinh hoạt phí hàng tháng để em yên tâm học tập.
Câu chuyện thu hút nhiều nhà sáng tạo nội dung tìm đến để ghi hình. Bên trong ngôi nhà của gia đình, các bức tường được phủ kín bằng giấy khen và các chứng nhận thành tích của Han.
Một số người đề nghị quyên góp tiền giúp Han trang trải việc học. Dù biết ơn, Han từ chối, muốn vừa học vừa làm thêm để tự trang trải chi phí.
"Tôi tin rằng tri thức có thể thay đổi cuộc đời. Tôi quyết tâm cải thiện hoàn cảnh gia đình và cho bố mẹ cuộc sống tốt hơn", Han nói. Theo truyền thông địa phương, các đại học đã đề nghị cấp học bổng và hỗ trợ tài chính nhằm thuyết phục cô theo học.
Cuối cùng, Han đã chọn nhập học trường Y khoa của Đại học Thanh Hoa, theo chương trình bác sĩ - vốn chỉ khoảng 60 sinh viên mỗi năm. Han mong trong tương lai có thể nghiên cứu sâu về căn bệnh khó chữa của mẹ, tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả hơn, giúp cho nhiều bệnh nhân như mẹ mình bớt đau đớn.
Tại Trung Quốc, gaokao từ lâu được xem là cánh cửa quan trọng giúp nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn thay đổi tương lai. Han tin rằng sinh ra trong nghèo khó không phải là giới hạn của cuộc đời, và thành công phụ thuộc vào nỗ lực của mỗi người.
