Cao huyết áp, hay còn gọi là tăng huyết áp, là một bệnh lý âm thầm nhưng cực kỳ nguy hiểm, đang ảnh hưởng đến khoảng 1/3 số người trưởng thành tại Anh. Việc bổ sung một loại củ màu đỏ đặc biệt vào chế độ ăn uống hàng ngày có thể là chìa khóa vàng giúp kiểm soát chỉ số này một cách tự nhiên.
Khi bị cao huyết áp, tim của bạn phải hoạt động vất vả hơn đáng kể so với bình thường để bơm máu đi khắp cơ thể. Tình trạng này kéo dài sẽ tạo thêm áp lực nặng nề lên tim, mạch máu và các cơ quan nội tạng khác. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, cao huyết áp có thể dẫn đến các biến chứng cấp cứu nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng như đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
Trong các yếu tố nguy cơ, chế độ ăn uống được xác định là tác nhân ảnh hưởng lớn nhất đến huyết áp, trong đó thói quen ăn mặn (tiêu thụ nhiều muối) là nguyên nhân hàng đầu. Muối khiến cơ thể giữ nước, từ đó làm tăng áp lực lên thành mạch và đẩy huyết áp lên cao. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, những gì chúng ta dung nạp cũng có thể mang lại hiệu quả đảo ngược kỳ diệu.
Trong một video chia sẻ trên nền tảng mạng xã hội TikTok, Bác sĩ Suraj Kukadia (được cộng đồng mạng biết đến với tên gọi Dr Sooj) đã phân tích những lợi ích vượt trội của củ dền đối với sức khỏe: “Củ dền là một nguồn cung cấp nitrate tự nhiên tuyệt vời cho chế độ ăn uống. Hoạt chất này đã được chứng minh là có khả năng hạ huyết áp hiệu quả ở cả hệ thống tuần hoàn trung ương lẫn ngoại vi. Không chỉ vậy, củ dền còn giúp cải thiện đáng kể hiệu suất tập luyện thể thao của bạn”.
Lời khuyên của Bác sĩ Kukadia hoàn toàn được củng cố bởi các bằng chứng khoa học vững chắc nghiên cứu về tác động của nước ép củ dền đối với huyết áp.
Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa uy tín Hypertension vào năm 2015, các nhà nghiên cứu từ Đại học Queen Mary London phát hiện ra rằng: Chỉ cần uống một ly nước ép củ dền dung tích 250 ml mỗi ngày đã giúp giảm huyết áp trung bình khoảng 8/4 mmHg.
Nhờ đó, rất nhiều người tham gia thử nghiệm đã ghi nhận chỉ số huyết áp trở về ngưỡng an toàn. Các nhà nghiên cứu lưu ý kết quả này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi thực tế chỉ cần huyết áp tăng thêm mỗi 2mmHg thì nguy cơ tử vong do bệnh tim đã tăng 7% và nguy cơ tử vong do đột quỵ tăng tới 10%.
Khả năng hạ huyết áp vượt trội của củ dền được xác định là nhờ hàm lượng nitrate vô cơ đậm đặc có trong loại củ này. Ngoài củ dền, các loại thực phẩm giàu nitrate khác có thể kể đến như rau bina (cải bó xôi), đại hoàng, cần tây, xà lách và cải xoong.
Một phân tích gộp được công bố trên tạp chí Frontiers in Nutrition vào năm 2022 đã xem xét 7 nghiên cứu hiện có và đi đến kết luận tương tự: Các nitrate tìm thấy trong nước ép củ dền giúp giảm hiệu quả huyết áp tâm thu, nhưng không có tác động đáng kể đến huyết áp tâm trương ở những bệnh nhân bị tăng huyết áp động mạch. Các dữ liệu chỉ ra rằng việc uống nước ép củ dền đều đặn hàng ngày trong vòng 60 ngày sẽ mang lại kết quả tối ưu nhất.
Để chủ động kiểm soát và duy trì huyết áp ở ngưỡng an toàn, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến nghị người dân nên nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc lối sống sau:
Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng: Tăng cường rau xanh, trái cây và các thực phẩm nguyên bản.
Tập thể dục thường xuyên: Đặt mục tiêu vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần với cường độ vừa phải.
Kiểm soát cân nặng: Chủ động giảm cân an toàn nếu bạn đang trong tình trạng thừa cân, béo phì.
Cắt giảm lượng muối: Hạn chế tối đa các thực phẩm mặn, đồ ăn chế biến sẵn và tránh thói quen nêm thêm muối vào các món ăn hàng ngày.
Hạn chế đồ uống có cồn: Tránh uống quá 14 đơn vị cồn mỗi tuần một cách thường xuyên.
Cắt giảm chất kích thích: Hạn chế các đồ uống chứa nhiều caffeine như cà phê, trà đặc và nước ngọt có ga (cola).
Tuyệt đối không hút thuốc lá.
Huyết áp cao thường không có triệu chứng rõ rệt nhưng lại để lại hậu quả khôn lường. Nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào về chỉ số huyết áp của mình, hãy chủ động liên hệ với các bác sĩ gia đình hoặc chuyên gia y tế để được thăm khám, tư vấn và có phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Khoai lang chứa nhiều chất xơ, vitamin A, vitamin C và kali. Đặc biệt, loại thực phẩm này có chỉ số đường huyết thấp hơn nhiều món tinh bột tinh chế nên giúp đường huyết tăng chậm hơn sau ăn. Đây là lý do khoai lang thường được ưu tiên trong các chế độ ăn kiểm soát cân nặng hoặc hỗ trợ người có nguy cơ tiểu đường, theo chuyên trang sức khỏe Healthline.
Tiến sĩ - bác sĩ Joan Salge Blake, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Boston (Mỹ), cho biết các thực phẩm giàu chất xơ như khoai lang giúp kéo dài cảm giác no, hỗ trợ sức khỏe đường ruột và có lợi cho tim mạch nếu ăn với lượng phù hợp.
Ngoài ra, khoai lang còn chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, đặc biệt là khoai tím. Các chất này giúp giảm viêm và bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do. Một số nghiên cứu cũng cho thấy ăn khoai vào buổi sáng có thể giúp hạn chế cảm giác thèm ăn vặt trong ngày.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý không nên chỉ ăn khoai đơn thuần cho bữa sáng trong thời gian dài. Nguyên nhân là vì khoai chứa ít protein và chất béo lành mạnh. Nếu bữa sáng thiếu các dưỡng chất này, cơ thể có thể nhanh mệt hoặc đói sớm hơn.
Trong khi đó, bắp lại là nguồn cung cấp carbohydrate khá tốt cho cơ thể vào đầu ngày. Theo chuyên trang y khoa WebMD, bắp chứa vitamin nhóm B, magie, chất xơ và các chất chống oxy hóa như lutein, zeaxanthin - những dưỡng chất có lợi cho mắt.
So với khoai, bắp thường cung cấp năng lượng nhanh hơn nên phù hợp với người cần hoạt động thể chất hoặc làm việc cường độ cao vào buổi sáng. Hàm lượng chất xơ không hòa tan trong bắp cũng hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa và giúp giảm táo bón.
Tiến sĩ Dariush Mozaffarian, chuyên gia dinh dưỡng, Đại học Tufts (Mỹ), nhận định rằng các loại ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm tự nhiên giàu chất xơ như bắp có thể góp phần cải thiện sức khỏe chuyển hóa nếu được ăn cân bằng cùng các nhóm thực phẩm khác.
Dù vậy, với người mắc tiểu đường hoặc cần kiểm soát cân nặng, ăn quá nhiều bắp trong một bữa có thể khiến đường huyết tăng nhanh hơn so với khoai lang.
Theo các chuyên gia, không có món nào “tốt nhất” cho tất cả mọi người. Nếu muốn no lâu, hỗ trợ giảm cân và ổn định đường huyết tốt hơn, khoai lang thường là lựa chọn phù hợp hơn. Trong khi đó, bắp thích hợp với người cần bổ sung năng lượng nhanh hoặc muốn tăng cường dưỡng chất có lợi cho mắt và đường ruột.
Điều quan trọng là cách kết hợp bữa sáng. Dù ăn khoai hay bắp, mọi người vẫn nên bổ sung thêm protein như trứng, sữa chua, sữa hoặc các loại hạt để giúp bữa ăn cân bằng dinh dưỡng và duy trì năng lượng ổn định suốt buổi sáng.
Ngày 10-4, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết tỉnh này vừa ghi nhận thêm một trường hợp tử vong nghi do bệnh dại trên người ở xã Lộc Ninh.
Quá trình điều tra dịch tễ cho thấy ông D. (66 tuổi, ngụ ấp Lộc Trung, xã Lộc Ninh) đã bị chó nhà nuôi cắn gây chảy máu ở bàn tay trái khoảng 1 năm trước.
Con chó này chưa được tiêm phòng dại, sau đó cũng cắn vào cẳng chân của em trai ông D. rồi sau đó bỏ đi trong đêm và không quay về, không rõ tình trạng như thế nào. Người em của ông D. hiện sức khỏe vẫn bình thường.
Bị chó cắn ở tai, ông D. chỉ rửa vết thương bằng nước lạnh. Cách xử lý này được cho là có thể làm tăng nguy cơ vi rút dại xâm nhập và phát triển bệnh.
Tiếp đó vào khoảng 6 tháng trước, ông D. còn bị con chó nhỏ nuôi trong nhà cào vào vùng vai gây trầy xước nhẹ (không chảy máu). Gia đình có nuôi 3 con chó nhỏ và sau khi một con cào vào vai ông D. thì cả 3 con chó đều chết.
Tuy nhiên người nhà cho rằng 3 con chó chết do bệnh đường ruột, nên đã cho người khác làm thịt.
Đến ngày 5-4, ông D. bắt đầu có hàng loạt biểu hiện như mệt mỏi, chán ăn, nhức đầu, sốt, đau cơ, lo lắng, mất ngủ, sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng, tăng tiết đờm dãi, co giật, gào hét.
Sang hôm sau, ông D. được đưa vào bệnh viện và chuyển lên tuyến trên, tuy nhiên lúc này bệnh nhân đã trong tình trạng nặng, lơ mơ, sùi bọt mép, suy hô hấp nặng, tiên lượng xấu nên gia đình đưa về và sau đó đã tử vong tại nhà.
Đây đã là trường hợp tử vong thứ 7 liên quan đến bệnh dại trên địa bàn tỉnh Tây Ninh từ đầu năm 2026.
6 trường hợp trước đó được ghi nhận ở các xã Lương Hòa, xã Hưng Điền, xã Mỹ Hạnh, phường Thanh Điền, xã Đức Lập, xã Mỹ An.
Trong đó có một trường hợp bị chó chạy rông ngoài đường cắn trúng, 5 trường hợp bị chó nhà người quen cắn.
Hai trường hợp mới đây diễn ra trong tháng 4-2026 là trường hợp ở ấp 7, xã Mỹ An bị chó cắn khoảng đầu tháng 6-2025 và tử vong vào ngày 3-4. Trường hợp ở ấp Đức Hạnh 2, xã Đức Lập bị chó cắn ngày 11-1 và tử vong vào ngày 1-4.
Hiện tại Tây Ninh đang có đợt nắng nóng trải rộng ở nhiều địa phương, làm tăng nguy cơ phát sinh bệnh dại trên chó, mèo. Tỉnh cũng đang triển khai đợt tiêm phòng bệnh dại chính của năm 2026, tuy nhiên đến nay tỉ lệ tiêm phòng dại trên chó mèo còn thấp, mới đạt 27.615 liều, chiếm 14,33% tổng đàn chó mèo (192.730 con).
UBND tỉnh Tây Ninh đã có văn bản yêu cầu các địa phương và sở, ngành liên quan tiếp tục quán triệt thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống bệnh dại trên người và động vật, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương và người đứng đầu.
Giấc ngủ chất lượng không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng mà còn hỗ trợ trí nhớ, tâm trạng, miễn dịch và sức khỏe tim mạch. Theo các chuyên gia, nhiều thói quen ban ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi vào giấc ngủ và chất lượng nghỉ ngơi vào ban đêm.
Duy trì giờ ngủ và thức dậy cố định
Theo Mayo Clinic, việc đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, kể cả cuối tuần, giúp ổn định đồng hồ sinh học. Khi nhịp sinh học được duy trì đều đặn, cơ thể sẽ dễ buồn ngủ vào buổi tối và tỉnh táo hơn vào buổi sáng. Người trưởng thành nên ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm và hạn chế thay đổi giờ giấc ngủ thất thường.
Tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên vào ban ngày
Ánh sáng mặt trời đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh nhịp sinh học. Dành thời gian ngoài trời hoặc tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên vào ban ngày có thể cải thiện chất lượng và thời lượng giấc ngủ vào ban đêm.
Ánh sáng buổi sáng giúp cơ thể nhận biết thời điểm thức và ngủ, từ đó hỗ trợ quá trình sản xuất hormone melatonin đúng lúc vào buổi tối.
Vận động thường xuyên
Theo Times of India, hoạt động thể chất hằng ngày có thể giúp dễ đi vào giấc ngủ, đồng thời tăng thời gian ngủ sâu. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý không nên tập luyện cường độ cao quá sát giờ đi ngủ vì khiến cơ thể tỉnh táo và khó thư giãn.
Hạn chế caffeine vào cuối ngày
Cà phê, trà đặc, nước tăng lực hay một số loại nước ngọt có chứa caffeine có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ nhiều giờ sau khi sử dụng. Điều này là do caffeine kích thích hệ thần kinh và có thể làm chậm quá trình buồn ngủ tự nhiên của cơ thể.
Những người nhạy cảm với caffeine nên tránh sử dụng các đồ uống này vào buổi chiều hoặc tối để giảm nguy cơ trằn trọc, khó ngủ.
Ăn thực phẩm hỗ trợ giấc ngủ
Chế độ ăn uống cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Theo Healthline, một số thực phẩm chứa melatonin, magie hoặc tryptophan - những chất tham gia vào quá trình điều hòa giấc ngủ - có thể giúp dễ ngủ hơn.
Các lựa chọn thường được nhắc đến gồm cá béo (như cá hồi, cá thu); quả kiwi; anh đào chua; các loại hạt (hạt óc chó, hạnh nhân) và sữa.
Giảm thời gian dùng thiết bị điện tử trước khi ngủ
Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị điện tử có thể ức chế quá trình tiết melatonin - hormone để cơ thể chuẩn bị cho giấc ngủ.
Mọi người nên hạn chế sử dụng thiết bị ít nhất một giờ trước khi đi ngủ. Thay vào đó, có thể đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc thực hiện các hoạt động thư giãn để não bộ chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.
Tạo không gian ngủ thoải mái và thư giãn
Nhiệt độ phòng, ánh sáng và tiếng ồn đều ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Giữ phòng ngủ mát mẻ, tối và yên tĩnh đồng thời duy trì các hoạt động thư giãn như tắm nước ấm, thiền hoặc hít thở sâu trước khi ngủ cũng có thể dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Theo Medical News Today, việc xây dựng một thói quen thư giãn cố định vào buổi tối giúp gửi tín hiệu cho não bộ rằng đã đến lúc nghỉ ngơi, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ về lâu dài.
