Mới đây, Jơ Ngõ Ya Văn (thường gọi là Lì, 24 tuổi, ngụ Lâm Đồng) chia sẻ đoạn clip gặp gỡ xúc động cùng em trai lên mạng xã hội đã nhanh chóng chạm đến trái tim của hàng nghìn người. Ít ai biết rằng, sau vài phút ngắn ngủi của sự xúc động ấy là cả một hành trình ròng rã tìm em của Văn.
Văn và em trai Đinh Văn Minh (21 tuổi) là anh em cùng mẹ khác cha. Văn kể khi mẹ và dượng không còn chung sống, cuộc đời 2 anh em cũng rẽ sang hai hướng. Văn sống với bà ngoại ở xã Ka Đô (Lâm Đồng), còn Minh theo ba về Quảng Ngãi. Khi đó, Văn mới khoảng 6 tuổi, Minh thì mới lên 4.
“Lúc đó mình chỉ biết Minh về Quảng Ngãi chứ không biết cụ thể ở đâu”, Văn nhớ lại. Không có địa chỉ cụ thể, không một thông tin rõ ràng, ký ức về em trai chỉ còn lại những mảnh ghép mờ nhạt. Nhưng suốt những năm tháng trưởng thành, ý nghĩ phải tìm lại em chưa từng rời khỏi Văn.
Năm 2019, một tia hy vọng le lói khi Văn tình cờ nghe được thông tin về em trai từ một người đàn ông quê Quảng Ngãi lấy vợ và sinh sống gần nơi Văn ở. Tuy nhiên, manh mối vẫn quá ít ỏi và khi ấy, Văn chưa đủ điều kiện để đi tìm em.
Đến năm 2024, Văn thử đăng bài lên mạng xã hội, mong cộng đồng giúp đỡ. Bài viết được chia sẻ, nhưng kết quả vẫn là con số không. “Lúc đó cũng buồn lắm, nhưng mình chưa từng nghĩ sẽ bỏ cuộc”, Văn nói.
Phải đến đầu tháng 3.2026, khi đã đi làm và dành dụm được một khoản tiền, Văn mới thực sự bắt đầu hành trình đi tìm em trai. Ngày 4.3, cậu lên đường, rong ruổi qua nhiều tỉnh miền Trung với một mục đích lớn nhất là tìm lại Minh.
Sau 5 ngày, Văn đến Quảng Ngãi, nơi duy nhất cậu biết em trai mình từng sống. Điểm đến mà Văn dò tìm là một khu vực miền núi phía tây tỉnh Quảng Ngãi, thuộc huyện Minh Long cũ, nơi nhà cửa thưa thớt, chủ yếu là rừng keo. Minh cho biết việc tìm người ở đó vốn đã khó, chưa kể nỗi lo em trai có thể đã rời đi nơi khác làm ăn.
Từ manh mối ít ỏi, Văn dò hỏi và tìm đến nhà một người phụ nữ được cho là cô của Minh. Văn kể ban đầu, sự xuất hiện của một người lạ khiến gia đình dè chừng. Chỉ đến khi nhìn thấy biển số xe và nghe Văn kể lại những ký ức xưa cũ, mọi nghi ngại mới dần tan biến.
“Mọi người giúp mình kết nối và gọi điện cho Minh, khi đó, em đang đi làm. Mình phải đợi hơn 2 tiếng em mới chạy đến. Lúc gặp, mình thấy em khá nhỏ con, lại làm công việc vất vả nên thương lắm. Ban đầu hai anh em gặp lại cũng có chút gượng gạo, xa cách, nhưng rồi tình thân ruột thịt đã xóa bỏ mọi khoảng cách”, Văn kể.
Về phía Minh, cảm xúc lúc nhận được tin anh trai tìm mình cũng vô cùng khó tả. Minh kể lại trong nghẹn ngào: “Lúc đó mình đang ăn cơm, nghe điện thoại mà tay chân run đến mức không thể tiếp tục ăn được nữa. Từ ngỡ ngàng, ngạc nhiên cho đến hạnh phúc, thực sự không nói nên lời”.
Minh cho biết bấy lâu nay vẫn luôn khao khát tìm lại anh và họ hàng bên ngoại nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Nhưng khi đã thật sự gặp nhau, niềm vui chưa kịp trọn vẹn thì lại phải chia xa. “Anh chưa ở lại được bao lâu, hai anh em chưa kịp nói chuyện nhiều thì anh đã phải về. Lúc anh chào để đi, mình không kìm được mà ôm anh rồi khóc”, Minh nghẹn giọng kể lại.
Hành trình tìm em của Văn không hề dễ dàng. Có những lúc tưởng như rơi vào bế tắc, nhưng cậu chưa từng nghĩ đến việc dừng lại. Hiện tại, Văn đã trở về Lâm Đồng, Minh vẫn ở Quảng Ngãi. Hai anh em giữ liên lạc bằng những cuộc gọi hỏi thăm nhau thường xuyên. Và một cuộc gặp mặt tại Lâm Đồng đang được Minh ấp ủ.
Mỗi mùa thi đến, hình ảnh những đoàn viên, thanh niên tình nguyện túc trực tại các điểm thi, phát nước, hỗ trợ thí sinh đã trở nên quen thuộc. Với chị Nguyễn Thị Kim Thái, Bí thư Đoàn Trường CĐ Sư phạm Quảng Trị, hoạt động ấy không chỉ dừng lại ở sự hỗ trợ, mà còn được “thổi hồn” bằng những ý tưởng sáng tạo, nhẹ nhàng và rất "ngọt ngào" bằng trái cây và kẹo ngọt.
15 năm trước, khi còn là một thí sinh sắp sửa thi đại học, bước vào cổng thi, Kim Thái ấn tượng trước sự hỗ trợ nhiệt tình của những anh chị đoàn viên tình nguyện. Hình ảnh màu áo xanh ngày ấy đã gieo trong cô thí sinh trẻ một mong muốn giản dị rằng một ngày nào đó cũng sẽ đứng ở vị trí ấy để tiếp thêm động lực cho người khác.
"Năm 2015, tôi bắt đầu tham gia chương trình Tiếp sức mùa thi với vai trò là Phó chủ tịch Hội sinh viên trường. Tôi rất vui khi thời điểm đó được hỗ trợ cho các thí sinh không chỉ là tinh thần mà còn cả chỗ ăn, chỗ ở", chị Thái kể.
Tốt nghiệp Trường đại học Sư phạm Huế năm 2011, đến năm 2014 chị Thái về công tác tại Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị phụ trách các công tác Đoàn - Hội. Năm 2022, chị Thái được bầu làm Bí thư Đoàn trường.
Trở thành thủ lĩnh của hàng trăm đoàn viên, thanh niên, mỗi hoạt động đều được chị Thái lên ý tưởng và triển khai rất nhanh chóng. Điển hình nhất là trong những chương trình tiếp sức mùa thi hằng năm, với những cách làm vừa phù hợp với thời điểm, vừa rất "ngọt ngào" và ý nghĩa.
"Giai đoạn dịch Covid-19 bùng phát, việc tiếp xúc gần hạn chế, để động viên các thí sinh, tôi nghĩ ra ý tưởng "Chibi động viên" đặt các mô hình chi bi (một kiểu hoạt hình) các đoàn viên hỗ trợ, tiếp sức. Trong mỗi mô hình đó đều in các lời động viên, hướng dẫn... Cách làm này vừa phù hợp với thời điểm lúc đó vừa là cách động viên dễ thương cho các thí sinh", chị Thái nói.
Các năm sau, những mô hình như "Dưa hấu động viên - rực đỏ tương lai" hay "Kẹo mút động viên - hoa ngọt ngào" cũng được nữ thủ lĩnh Đoàn lên ý tưởng và triển khai. Với mô hình này, các đoàn viên sẽ mua trái cây và kẹo mút sau đó cắt gọt, trang trí thật bắt mắt, cho vào hộp, các hộp đựng và dụng cụ để gắp trái cây được dán các khẩu hiệu động viên.
Với cách làm sáng tạo, chị Thái xuất sắc được Trung ương Đoàn trao tặng bằng khen đã có thành tích xuất sắc trong triển khai, thực hiện chương trình Tiếp sức mùa thi năm 2025.
Suốt nhiều năm tham gia tiếp sức cho các thí sinh, chị Thái đã không ít lần được Tỉnh đoàn Quảng Trị, Trung ương Đoàn khen thưởng với nhiều ý tưởng mới lạ được triển khai hiệu quả. Song, điều động lại trong chị và các đoàn viên, thanh niên của Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị chính là tình cảm của những phụ huynh, thí sinh.
"Việc cứ đến hè là lên ý tưởng, huy động các đoàn viên tham gia tiếp sức mùa thi đã trở thành một thứ quen thuộc trong công việc của tôi. Điều tôi vui nhất chính là việc làm của mình đã tiếp thêm tinh thần cho các thí sinh trước giờ thi căng thẳng, cho các phụ huynh lo âu chờ đợi con cái của mình. Tôi vui khi họ nói rằng chúng tôi là một phần không thể thiếu trong những kỳ thi", chị Thái chia sẻ.
Nhớ lại những mùa tiếp sức ấn tượng nhất, chị Thái chia sẻ những lúc đội tình nguyện rất căng thẳng khi có một thí sinh bị rơi thẻ dự thi. Lúc đó, đoàn viên nào cũng lên mạng xã hội để chia sẻ, tìm kiếm. Khi có thông tin thì lập tức phóng xe đi lấy để kịp mang đến điểm thi cho thí sinh.
"Có năm, khi bước vào thời gian thi, trời nắng nóng, chúng tôi được một phụ huynh tặng một trái mít rất thơm ngon. Cả đội tình nguyện lúc đó ai cũng vui, xúc động khi nhận lại được sự quan tâm của chính những người mà mình sẽ hỗ trợ", chị Thái kể lại.
Trong mùa thi sắp cận kề, chị Thái vẫn đang lên những ý tưởng mới lạ hơn nữa để triển khai hiệu quả nhất. Với chị, việc tiếp sức ở đâu cũng sẽ là hỗ trợ, phát nước uống... cho thí sinh, nhưng chỉ cần đặt thêm một chút sự tâm huyết và sáng tạo thì tinh thần của các thí sinh được tăng lên rất nhiều.
Anh Nguyễn Quốc Toàn, Phó bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh Quảng Trị, cho biết hằng năm đơn vị luôn tổ chức, phân công cho các tổ chức Đoàn cơ sở thành lập đội tình nguyện Tiếp sức mùa thi và mang lại hiệu quả thiết thực.
"Toàn tỉnh có rất nhiều đội thanh niên tình nguyện tiếp sức mùa thi với những mô hình hay, đặc biệt trong đó là mô hình của Đoàn trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị với cách làm rất ý nghĩa, tiếp thêm động lực cho thí sinh và phụ huynh. Năm nay, với lực lượng đoàn viên đông đảo, Tỉnh đoàn Quảng Trị sẽ tiếp tục thành lập các đội tình nguyện, thực hiện hiệu quả chương trình Tiếp sức mùa thi năm 2026", anh Toản nói.
Theo PGS-TS Trần Lê Hưng, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện có khoảng 6 triệu người, trong đó có một lực lượng đông đảo trí thức trẻ đang học tập, nghiên cứu và làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu, tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
Từ Pháp, Hà Lan, Thụy Điển đến Thụy Sĩ, nhiều người Việt trẻ đang tham gia những lĩnh vực khoa học - công nghệ tiên tiến, tích lũy tri thức và kinh nghiệm quốc tế với mong muốn một ngày nào đó có thể đóng góp cho quê hương.
Tuy nhiên, theo anh Hưng, vấn đề không nằm ở ý chí hay khát vọng cống hiến của lớp trí thức trẻ, mà nằm ở cơ chế kết nối và môi trường để những đóng góp ấy trở thành hiện thực.
Một thực tế được chỉ ra là khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế vẫn còn tồn tại. Khi muốn hợp tác với các đơn vị trong nước hoặc trở về làm việc, nhiều trí thức trẻ gặp những khác biệt về hạ tầng nghiên cứu, môi trường học thuật và cơ chế tài chính cho khoa học.
Bên cạnh đó, mạng lưới kết nối hiện nay vẫn còn khá rời rạc, nhiều hoạt động hợp tác chủ yếu dựa trên quan hệ cá nhân thay vì được vận hành bởi một hệ thống đồng bộ và bền vững.
Đáng chú ý, anh Hưng cho rằng, vai trò của tổ chức Đoàn trong không gian kết nối trí thức trẻ toàn cầu vẫn chưa được phát huy tương xứng. Dù các hội sinh viên Việt Nam ở nhiều quốc gia đang làm tốt nhiệm vụ gắn kết cộng đồng, nhưng việc kết nối về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo với trong nước vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.
Những trăn trở ấy xuất phát từ nhận thức rằng Việt Nam đang sở hữu một nguồn lực nội sinh rất lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Đó là nguồn lực con người với hàng nghìn tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư người Việt đang làm việc tại các tổ chức nghiên cứu hàng đầu thế giới.
Nhiều người trong số họ đang dẫn dắt các nhóm nghiên cứu thuộc những lĩnh vực công nghệ chiến lược. Đó còn là nguồn lực mạng lưới quốc tế khi mỗi nhà khoa học trẻ không chỉ mang theo tri thức chuyên môn mà còn là một mắt xích trong hệ sinh thái khoa học toàn cầu, có khả năng mở ra các cơ hội hợp tác quốc tế cho các đơn vị trong nước.
Và hơn hết, đó là nguồn lực tri thức ứng dụng, được tích lũy từ quá trình trực tiếp giải quyết những vấn đề mà thế giới đang đối mặt như biến đổi khí hậu, giao thông thông minh, phát triển bền vững hay chuyển đổi số.
Từ thực tiễn đã nêu, PGS-TS Trần Lê Hưng gửi gắm nhiều đề xuất tới Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII. Trước hết, anh đề nghị đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mạng lưới Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu theo hướng thực chất hơn.
"Mạng lưới không chỉ dừng ở việc kết nối mà cần có chương trình hành động rõ ràng, gắn với những bài toán cụ thể của đất nước, có cơ chế phối hợp giữa Đoàn Thanh niên với các bộ, ngành và cơ quan liên quan để huy động nguồn lực trí thức trẻ tham gia giải quyết các vấn đề phát triển", anh Hưng chia sẻ.
Đặc biệt, anh Hưng đề xuất cần xây dựng chương trình "Cầu nối nghiên cứu". Thông qua đó, các đề tài, nhu cầu nghiên cứu và chuyển giao công nghệ từ trong nước sẽ được công khai để kết nối với các chuyên gia, nhà khoa học trẻ Việt Nam ở nước ngoài.
Những hình thức hợp tác như nghiên cứu ngắn hạn, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, thỉnh giảng hay chuyển giao công nghệ sẽ có thêm điều kiện phát triển, nếu đi kèm các cam kết rõ ràng về thủ tục, điều kiện làm việc và cơ chế tài chính.
Bên cạnh đó, anh kỳ vọng Đoàn Thanh niên sẽ trở thành trung tâm kết nối của hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Đoàn có thể đóng vai trò cầu nối giữa cộng đồng startup người Việt trong và ngoài nước với các cơ quan quản lý, trường đại học và doanh nghiệp, tạo môi trường thuận lợi để thử nghiệm các ý tưởng mới và hình thành những mạng lưới cố vấn trẻ mang bản sắc trí thức Việt Nam toàn cầu.
PGS-TS Trần Lê Hưng kỳ vọng Đoàn Thanh niên hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tiên phong xây dựng những cây cầu kết nối, để mỗi người trẻ Việt Nam, dù ở bất cứ đâu, đều có cơ hội đóng góp cho đất nước.
Theo họ, đây là cách xem "đã" hơn vì an toàn, tiết kiệm và chủ động.
Chủ nhật vẫn bận rộn với công việc, nhưng Dương Huyền Trang (32 tuổi), cư dân Vinhomes Grand Park (P.Long Bình, TP.HCM), cho biết cô tranh thủ hoàn thành mọi việc sớm để về nhà nghỉ ngơi, chuẩn bị xem trận chung kết World Cup.
Cô gái 9X chia sẻ bí quyết đơn giản nhưng hiệu quả để có trải nghiệm xem bóng đá "bao đã" là đầu tư gần 3 triệu đồng mua máy chiếu và sử dụng đường truyền internet ổn định. Theo Trang, cách này giúp cô xem bất cứ lúc nào mình muốn, không phải chen chúc hay giữ chỗ như ở các quán. Với Trang, sự an toàn, bình yên và thuận tiện luôn quan trọng hơn không khí náo nhiệt bên ngoài.
"Nhà luôn là nơi khiến tôi thấy thoải mái nhất. Năm nay lịch thi đấu muộn quá. Những trận đấu từ 2 giờ sáng trở đi, tôi thấy ra đường giờ đó hơi nguy hiểm. Trước đây tôi không sử dụng internet ở nhà riêng, nhưng từ đầu mùa World Cup đã lắp mạng và mua máy chiếu để xem bóng đá tại nhà", cô chia sẻ.
Năm ngày trước trận chung kết World Cup, Trang đăng bài trong nhóm cư dân để tìm bạn cùng xem trận chung kết và ghi rõ chỉ mời nữ tham gia."Rất hiếm bạn nữ thức khuya xem World Cup. Những người bạn nữ thân thiết của tôi cũng mê bóng đá nhưng ở xa", Trang nói.
Trang và bạn bè dự định tối nay sẽ nấu cháo gà, chuẩn bị sinh tố lúa mạch để vừa ăn vừa cổ vũ trận chung kết.
Lý giải việc đầu tư máy chiếu chỉ để phục vụ mùa World Cup, cô cho biết thiết bị này nhỏ gọn, dễ di chuyển, có thể sử dụng ở phòng ngủ, phòng khách hoặc mang theo khi cần."Máy chiếu không cồng kềnh như tivi mà vẫn xem được mọi thứ như tivi", Trang nói.
Anh Hà Khánh (ngụ đường Bình Quới, P.Bình Quới, TP.HCM) cũng lựa chọn đầu tư hơn 10 triệu đồng mua tivi mới cho quán cà phê của gia đình để thay chiếc tivi cũ. Nhà chỉ cách quán khoảng 100 m nên ngoài phục vụ khách, những trận đấu diễn ra vào đêm muộn hoặc sáng sớm, anh có thể thoải mái xem một mình hoặc cùng vài người bạn mà không phải đi đâu xa.
Trong khi đó, anh Nguyễn Kiến Quý (ngụ đường Nơ Trang Long, P.Bình Lợi Trung, TP.HCM) cho biết toàn bộ các trận World Cup năm nay anh đều xem tại nhà, thay vì ra quán cà phê hay quán nhậu như nhiều năm trước.
Theo anh, những trận đấu kết thúc vào khoảng 3-5 giờ sáng khiến việc chạy xe máy về nhà trong trạng thái buồn ngủ luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro.Anh Quý thừa nhận không khí cuồng nhiệt ở các quán vẫn rất hấp dẫn, nhưng an toàn mới là điều anh ưu tiên.
"Tôi thấy xem bóng đá tại nhà tiện hơn, đỡ phải đi lại đêm khuya. Vợ thấy chồng ở nhà cũng yên tâm hơn. Xem xong tôi đi ngủ để tái tạo sức lao động. Nhà có con nhỏ nên hai vợ chồng cùng chăm con", anh chia sẻ.
Những hôm có bóng đá, anh khép nhẹ cửa rồi xuống phòng khách xem, đồng thời mở âm lượng vừa phải để không ảnh hưởng đến các thành viên trong gia đình.
"Có hôm hai vợ chồng cùng xem. Vợ tôi rất thích đá bóng và đam mê bóng đá, nhưng từ khi có con nhỏ và bận công việc thì xem ít hơn", anh nói.Chị Phan Anh, vợ anh Kiến Quý, cho biết từng rất say mê World Cup khi còn ở ký túc xá ĐH Quốc gia TP.HCM. Tuy nhiên, khi đi làm và có con nhỏ, niềm đam mê ấy cũng dần lắng xuống.
Chị cho biết không cấm chồng ra quán xem bóng đá cùng bạn bè, nhưng việc anh lựa chọn xem tại nhà khiến chị yên tâm hơn.
"Tủ lạnh nhà lúc nào cũng có sẵn bia, chả và đồ ăn vặt", chị chia sẻ.
Lựa chọn xem bóng đá tại nhà đang cho thấy sự thay đổi trong cách nhiều người trẻ tận hưởng những sự kiện thể thao lớn. Họ không còn đặt nặng việc phải hòa mình vào đám đông hay hò reo ở quán nhậu, mà chú trọng hơn đến trải nghiệm cá nhân, sự an toàn và tính tiện lợi. Chỉ cần một màn hình đủ lớn, đường truyền internet ổn định cùng vài người bạn có chung sở thích cũng đủ tạo nên một đêm chung kết World Cup đáng nhớ.
