Gia Bảo, 30 tuổi, sống tại Hà Nội, mới chuyển từ máy tính dùng hệ điều hành Windows sang MacBook. Trước đây, anh quen sử dụng một số phần mềm crack trên Windows.
Khi chuyển sang hệ điều hành mới, do nhu cầu công việc cần dùng Word, PowerPoint và Excel, Bảo tiếp tục tìm tải về bộ phần mềm này cho máy MacBook.
Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, máy tính của anh thường xuyên bị treo, phần mềm đóng đột ngột. Có lần, khi đang hoàn thiện tài liệu, ứng dụng bất ngờ thoát ra khiến phần nội dung chưa kịp lưu bị mất.
“Tôi nghĩ chỉ cần dùng các ứng dụng văn phòng cơ bản, không cần trả tiền mua phần mềm bản quyền. Nhưng khi phần mềm thoát đột ngột giữa lúc làm việc thì rất bất tiện, mất hết công việc đang xử lý, nhất là những việc sát deadline”, Bảo nói.
Thanh, 22 tuổi, sống tại Hà Nội, cũng cho biết bản thân trước đây sử dụng một phần mềm chỉnh sửa ảnh bản crack nhưng cũng đã phải chuyển sang dùng phần mềm bản quyền. Công cụ này chủ yếu phục vụ nhu cầu chỉnh ảnh cá nhân, đôi khi được dùng cho một số buổi chụp dịch vụ nhỏ lẻ.
“Mình chụp và chỉnh sửa ảnh vì sở thích, thỉnh thoảng mới nhận chụp dịch vụ nên thu nhập từ việc này không nhiều.Bỏ ra một khoản lớn để mua phần mềm chính hãng, mình phải cân nhắc rất kỹ. Tuy nhiên phí mua là trọn đời sản phẩm nên mình đã quyết định mua. Phần mềm bản quyền chạy mượt mà hơn rất nhiều”, Thanh chia sẻ.
Không chỉ người làm nội dung bán chuyên, phần mềm bản quyền cũng là bài toán với nhiều sinh viên ngành truyền thông, thiết kế, mỹ thuật hoặc công nghệ đa phương tiện. Các ngành học này thường yêu cầu sinh viên sử dụng nhiều công cụ cùng lúc như phần mềm dựng video, chỉnh sửa ảnh, thiết kế đồ họa hoặc xử lý âm thanh.
Tiến, sinh viên năm cuối tại Hà Nội, cho biết trong quá trình học, anh thường xuyên phải quay, dựng video, thiết kế poster và chỉnh sửa ảnh. Điều đó đồng nghĩa với việc cần sử dụng nhiều phần mềm khác nhau.
“Việc bỏ nhiều tiền để mua phần mềm là quá sức với mình”, Tiến nói. Giải pháp sinh viên này đưa ra là tìm những ứng dụng miễn phí, được cộng đồng đánh giá cao.
Ở góc nhìn của Hưng, một nhiếp ảnh gia tự do, vấn đề không chỉ nằm ở ý thức bản quyền mà còn liên quan tới khả năng chi trả của người trẻ. “Với người làm nghề tự do, chi phí phần mềm cao cũng có thể khiến họ phải tăng giá dịch vụ, trong khi thị trường cạnh tranh rất mạnh”, Hưng nhận định.
Rủi ro khi sử dụng phần mềm không bản quyền
Thanh cho biết việc dùng phần mềm không bản quyền không hề thuận tiện. Trong quá trình sử dụng, phần mềm thường lỗi, bị văng khỏi ứng dụng hoặc phải tắt mạng để tránh bị kiểm tra bản quyền.
“Có lúc đang chỉnh ảnh thì phần mềm bị lỗi, rất mất thời gian. Đôi khi chỉ cần quên bật lại mạng, phần mềm crack bị quét và bị đăng xuất, mất hết các phần đang làm dở”, Thanh chia sẻ.
Theo một số người dùng, phần mềm lậu trước đây phổ biến vì dễ tìm, dễ cài đặt và không mất chi phí ban đầu. Tuy nhiên, đi kèm với đó là nhiều rủi ro như phần mềm hoạt động thiếu ổn định, mất dữ liệu, máy tính nhiễm mã độc hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân.
Trong bối cảnh nhiều website phim lậu, phần mềm crack, game crack bị rà soát hoặc tự đóng cửa, người dùng cũng bắt đầu thận trọng hơn với các nguồn tải không chính thống. Một số trang web lậu còn chứa quảng cáo cờ bạc, đường link độc hại hoặc các nội dung có nguy cơ lừa đảo.
Theo Tiến, anh đã tìm được cách thích ứng phù hợp. Phần mềm miễn phí có thể xử lý được các tác vụ phổ thông, ngoài ra anh tận dụng bản dùng thử, mua gói sinh viên và chỉ đăng ký công cụ thật sự cần thiết trong từng giai đoạn.
Hưng cho rằng việc siết chặt phần mềm lậu là xu hướng khó tránh. Khi thị trường sáng tạo nội dung phát triển, người làm nghề cũng cần sử dụng công cụ hợp pháp, để bắt kịp xu thế.
Không chỉ phần mềm, câu chuyện bản quyền còn liên quan đến phim, nhạc, game, báo chí, truyền hình và nhiều loại nội dung số khác trên môi trường mạng.
Với nhiều người trẻ, đợt siết bản quyền lần này không chỉ khiến họ nhìn lại việc sử dụng các công cụ quen thuộc, mà còn đặt ra câu hỏi về thói quen tiêu thụ nội dung số trên Internet.
Từ phần mềm chỉnh ảnh, dựng video đến phim, nhạc, game và các tài khoản chia sẻ giá rẻ, những lựa chọn từng được xem là “tiện đâu dùng đó” nay đang dần trở thành vấn đề cần cân nhắc kỹ hơn.
Trong bối cảnh đó, nhiều bạn trẻ cho rằng cần thêm các gói bản quyền linh hoạt, mức giá phù hợp với sinh viên, người mới bắt đầu làm nghề hoặc người dùng cá nhân. Đây có thể là cách giúp người dùng chuyển dần sang công cụ hợp pháp, thay vì phụ thuộc vào phần mềm không bản quyền như trước.
Trong ngày thẩm tra chéo thứ hai diễn ra hôm 29/4, Musk đã liên tục đấu khẩu với luật sư của OpenAI. Đại diện pháp lý của hai bên cũng tập trung vào mối bất hòa giữa tỷ phú Mỹ với công ty đã khởi đầu cuộc chạy đua AI tạo sinh.
Theo CNN, Musk cho rằng OpenAI "phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận" khi chuyển đổi cấu trúc điều hành doanh nghiệp. Ngược lại, OpenAI chỉ trích đơn kiện của Musk là nỗ lực nhằm cản trở vị thế cạnh tranh của công ty với xAI, doanh nghiệp do tỷ phú Mỹ sáng lập.
Luật sư của Musk cũng công bố những cuộc đối thoại giữa tỷ phú Mỹ với ban lãnh đạo OpenAI, nhằm chứng tỏ rằng nhà phát triển ChatGPT lừa dối ông. William Savitt, luật sư đại diện OpenAI, lại đặt dấu hỏi liệu ý tưởng để công ty theo đuổi lợi nhuận có phải của chính Musk hay không.
Phần lớn câu hỏi trong ngày thứ hai xoay quanh những email nội bộ giữa Musk và ban lãnh đạo OpenAI, trong đó đề cập kế hoạch tiềm năng nhằm xây dựng cấu trúc doanh nghiệp "vì lợi nhuận". Musk không phản đối kế hoạch, với điều kiện "bộ phận vì lợi nhuận vẫn trực thuộc doanh nghiệp phi lợi nhuận".
"Các vị không thể biến bộ phận vì lợi nhuận trở thành yếu tố chính. Đó chính là điều đang diễn ra", Musk giải thích trước tòa.
Musk cũng bị chất vấn về quyết định chỉ thị Jared Birchall, người đứng đầu văn phòng gia đình của ông, đăng ký thành lập công ty vì lợi ích cộng đồng dưới danh nghĩa OpenAI hồi năm 2017. "Tôi làm vậy để phòng trường hợp cần thiết", ông chủ xAI cho hay.
Trong các email được công bố làm bằng chứng trước tòa, Musk nói ông cần có quyền kiểm soát doanh nghiệp. "Tôi muốn bảo đảm nó đi đúng hướng và gần như toàn bộ ngân sách đều do tôi cung cấp", ông nói trước tòa.
Khi những người đồng sáng lập khác bày tỏ lo ngại về phương thức quản lý này, Musk cho rằng họ đã "nuốt lời", đi ngược với những thỏa thuận được thống nhất trước đó. "Điều họ thực sự muốn là thiết lập một doanh nghiệp vì lợi nhuận, trong đó mỗi người có quyền sở hữu càng nhiều cổ phiếu càng tốt", ông phát biểu.
Trong một email khác, Musk nói với các nhà đồng sáng lập rằng ông sẽ cắt nguồn vốn cho đến khi OpenAI đưa ra cam kết chắc chắn rằng doanh nghiệp sẽ tiếp tục hoạt động phi lợi nhuận. "Tôi là tên ngốc. Tôi đã cung cấp nguồn vốn miễn phí để họ thành lập startup", ông bày tỏ tại phiên tòa.
Sự tham gia của Microsoft vào quá trình tăng trưởng của OpenAI cũng đóng vai trò trung tâm trong đơn kiện từ Musk. OpenAI năm 2022 thông báo nhận được khoản đầu tư 10 tỷ USD của Microsoft. Công ty khi đó đã có bộ phận vì lợi nhuận và được định giá khoảng 20 tỷ USD. Musk cho biết đây là lúc ông mất niềm tin với Sam Altman và ngày càng lo ngại rằng "họ đang tìm cách đánh cắp tiền ủng hộ".
"Tôi cảm thấy đó như là một màn 'treo đầu dê, bán thịt chó'", ông nói.
Tỷ phú Mỹ gửi cho Altman đường dẫn đến bài viết xoay quanh giá trị của OpenAI năm 2022. "Tôi đồng tình rằng điều này có vẻ tồi tệ. Chúng tôi từng đề xuất chia vốn chủ sở hữu cho ông khi thiết lập mức lợi nhuận tối đa, điều mà ông không muốn khi đó. Chúng tôi vẫn sẵn sàng làm điều này bất cứ khi nào ông muốn", Altman hồi đáp trong tin nhắn được công bố trước tòa.
Luật sư Savitt tìm cách chỉ ra sự không nhất quán giữa các phát biểu của Musk tại tòa và bài viết trên mạng xã hội X, từ việc Tesla có phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) hay không, đến số tiền ông thực sự cung cấp cho OpenAI.
Savitt cũng xoáy vào vấn đề liệu Musk có từng đề xuất OpenAI thành lập bộ phận vì lợi nhuận không, chỉ ra một số email và bản ghi cuộc họp cho thấy tỷ phú Mỹ dường như nói OpenAI cần bộ phận vì lợi nhuận để cạnh tranh với Google.
Theo Business Insider, loạt câu hỏi của đại diện OpenAI dẫn đến những trao đổi căng thẳng với Musk và thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers. "Các câu hỏi của ông không đơn giản, cơ bản được đưa ra để đánh lừa tôi", Musk nói khi Savitt yêu cầu ông chỉ trả lời "có" hay "không".
Thẩm phán Rogers sau đó phải ngắt lời hai bên.
Trong ngày thẩm tra đầu tiên, Musk khẳng định ông đóng vai trò then chốt trong quá trình sáng lập OpenAI. Công ty được kỳ vọng mang lại lợi ích cho nhân loại, sử dụng mã nguồn mở và đi ngược với các doanh nghiệp chỉ nhằm mục tiêu mang lại lợi nhuận cho cổ đông. Ông nói quyết định xây dựng OpenAI bắt nguồn từ những lo ngại lâu dài của ông về AI, cũng như nguy cơ công nghệ này gây hại cho con người.
Musk dự kiến tiếp tục lên bục trả lời ngày thứ ba liên tiếp vào hôm nay, trước khi luật sư của OpenAI kết thúc thẩm tra và đến lượt nhóm đại diện tỷ phú Mỹ lên đặt câu hỏi.
Musk là nhân chứng đầu tiên trong vụ kiện dân sự chống lại OpenAI và CEO Sam Altman. Ông khởi kiện OpenAI năm 2024, sau đó rút đơn rồi tiếp tục kiện, cáo buộc công ty cũ, Altman và Microsoft phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận.
Phiên tòa dự kiến có sự làm chứng của hàng loạt tên tuổi như Musk, Altman và CEO Microsoft Satya Nadella. Bên cạnh đó, Shivon Zilis, cựu thành viên hội đồng quản trị của OpenAI, người từng có bốn con với Musk, cũng sẽ tham gia. Vụ kiện được đánh giá có tầm quan trọng lớn, có khả năng tái định hình lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Bồi thẩm đoàn 9 người sẽ cố vấn cho thẩm phán Rogers về quyết định có áp đặt các đề xuất do Elon Musk đề xuất hay không, như đưa OpenAI quay lại mô hình phi lợi nhuận, bãi nhiệm CEO Altman và Chủ tịch Peter Brockman, đền bù 130 tỷ USD và nộp số tiền này vào quỹ phi lợi nhuận của OpenAI.
Giá Bitcoin (BTC) vừa trải qua một đợt rung lắc mạnh khi bất ngờ rơi thẳng xuống vùng giá 61.000 USD lúc 17 giờ ngày 4.6 (giờ Việt Nam), trước khi phục hồi lên 63.000 USD và duy trì đến 7 giờ ngày 5.6. Như vậy, chỉ trong vòng một tuần, tiền mã hóa lớn nhất thế giới đã giảm 13,41% giá trị và giảm đến 21% trong vòng 10 ngày.
Đợt sập giá của thị trường diễn ra cùng lúc Strategy - công ty đại chúng sở hữu Bitcoin lớn nhất thế giới - dừng tích lũy BTC và phải bán ra một phần tài sản. Tuy nhiên, trong bài đăng trên X, Chủ tịch điều hành Strategy Michael Saylor cho rằng nguyên nhân trực tiếp đến từ cơn sốt AI.
"Thị trường vốn đang đổ tiền vào trí tuệ nhân tạo ở quy mô chưa từng có: 400 tỉ USD chỉ trong vòng 6 tháng. Các quỹ ETF Bitcoin đã chứng kiến 4 tỉ USD bị rút ra, kể từ ngày 14.5, gây áp lực lên giá BTC", Saylor đăng tải trên X.
Chủ tịch điều hành Strategy cho rằng đây là đợt luân chuyển vốn chứ không phải do Bitcoin đã suy giảm giá trị. Và đợt biến động này có thể là tín hiệu tích cực với thị trường.
Dữ liệu từ TradingView cho thấy lần đầu tiên kể từ năm 2023, giá Bitcoin đã quay lại đường trung bình động đơn giản (SMA) 200 tuần.
Đường trung bình động 200 tuần (SMA 200) là thước đo quan trọng trong những chu kỳ Bitcoin giảm giá. Đường xu hướng này luôn tăng theo thời gian. Mỗi khi giá BTC giao cắt đường SMA 200, thị trường sẽ chứng kiến đợt phục hồi mới.
Lần cuối giá Bitcoin chạm đường trung bình động 200 tuần là tháng 10.2023. Vùng giá khi đó trở thành ngưỡng kháng cự cho đến khi phe mua giành lại quyền kiểm soát hoàn toàn.
Bình luận về sự kiện này, nhà sáng lập của kênh CollinTalksCrypto mô tả sự trở lại của đường SMA 200 là cột mốc quan trọng. "Giá Bitcoin sẽ nảy lên ở đây hay tiếp tục rơi xuống. Tôi đoán thị trường sẽ bật tăng trở lại sau thời gian dài giảm giá. Tuy nhiên, trong ngắn hạn vẫn còn nhiều biến số không thể nói trước", người này bình luận.
Theo lịch ban đầu Falcon Heavy sẽ phóng lúc 10h21 ngày 27/4 (21h21 cùng ngày theo giờ Hà Nội) tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA, Florida, Mỹ, nhưng lúc 21h29 SpaceX thông báo hoãn do thời tiết bất lợi. "Phương tiện và tải trọng vẫn trong trạng thái tốt. Thời điểm phóng mới sẽ được công bố sau khi được xác nhận", thông báo nêu.
Như vậy sau gần một năm rưỡi vắng bóng, kể từ sứ mệnh Europa Clipper hồi tháng 10/2024, "siêu tên lửa" Falcon Heavy của SpaceX vẫn chưa thể hoạt động trở lại. Trong video được phát trực tiếp trên X trước giờ phóng dự kiến, thời tiết trong khu vực âm u, nhiều mây.
Theo trang Space, mặc dù trên website của hãng có hiển thị lịch dự phòng vào ngày 28/4, nhưng thời điểm phóng chính thức vẫn đang được cân nhắc dựa trên diễn biến của thời tiết tại Florida.
Trong nhiệm vụ lần này, tên lửa mang theo ViaSat-3 F3 - vệ tinh truyền thông nặng 6,6 tấn, dự kiến sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phủ sóng Internet băng thông rộng qua vệ tinh cho hệ thống ViaSat tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Kể từ khi ra mắt lần đầu vào tháng 2/2018 với việc đưa chiếc xe Tesla Roadster của Elon Musk vào vũ trụ, Falcon Heavy đã thực hiện tổng cộng 11 nhiệm vụ và đều thành công.
Falcon Heavy là tên lửa hạng nặng này được cấu tạo từ ba lõi tên lửa Falcon 9 cải tiến ghép lại với nhau. Hệ thống này sở hữu 27 động cơ Merlin, tạo ra lực đẩy 5,1 triệu pound (khoảng 2.300 tấn) khi rời bệ phóng. Với thông số này, Falcon Heavy hiện là tên lửa mạnh thứ hai đang hoạt động trên thế giới, chỉ đứng sau hệ thống phóng không gian (SLS) của NASA với lực đẩy 8,8 triệu pound. SpaceX cũng từng giới thiệu hệ thống mạnh nhất của mình là Starship với lực đẩy 16,7 triệu pound, nhưng tên lửa này vẫn đang trong quá trình thử nghiệm và chưa đi vào vận hành chính thức.
Hai vệ tinh trước đó trong mạng lưới này là ViaSat-3 F1 phóng bằng Falcon Heavy tháng 4/2023, đang phục vụ hành khách trên các chuyến bay; và ViaSat-3 F2 được phóng bằng tên lửa Atlas V tháng 11/2025, dự kiến sẽ đi vào hoạt động tại khu vực châu Mỹ trong tháng tới.
Trong chuyến bay tiếp theo, ViaSat-3 F3 sẽ được đưa lên quỹ đạo địa tĩnh (GEO), cách Trái Đất khoảng 35.786 km. Ở độ cao này, tốc độ quỹ đạo của vệ tinh khớp với tốc độ tự quay của Trái Đất, giúp nó luôn "lơ lửng" tại một vị trí cố định để duy trì kết nối liên tục.
