Khắc tinh mới của HIMARS trên chiến trường Ukraine
Tạp chí Mỹ Military Watch Magazine nhận định, hệ thống tên lửa phòng không tầm trung Buk-M3 của Nga đang chứng tỏ hiệu quả vượt trội trong việc đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa HIMARS của Ukraine mà Washington cung cấp cho Kiev.
Theo đó, quân đội Nga (RFAF) đã sử dụng Buk-M3 để đánh chặn thành công tên lửa HIMARS từ khoảng cách hơn 30km. Buk-M3, sử dụng khung gầm bánh xích, sở hữu tốc độ triển khai nhanh hơn và tầm bắn tối đa lên tới 70km, trần cao tối đa 30km, tăng đáng kể so với phiên bản tiền nhiệm Buk-M2 (tầm bắn 45-50km).
Một tiểu đoàn Buk-M3 bao gồm 4 đại đội, mỗi đại đội có 3 trung đội hỏa lực, cùng một xe chỉ huy (9S510M) và một radar cảnh giới “nhìn vòng” 9S18M1-3 (hay còn gọi là radar trinh sát) và radar “chiếu xạ” 9S36M (hay còn gọi là radar dẫn bắn).
Xe chỉ huy đóng vai trò não bộ, tiếp nhận dữ liệu và phân bổ mục tiêu, trong khi radar trinh sát quét bầu trời để phát hiện vật thể bay từ xa. Các trung đội hỏa lực được trang bị xe phóng tự hành (TELAR) mang 6 tên lửa trong ống phóng kín và radar dẫn bắn riêng, cùng xe phóng nạp (TEL) để tiếp đạn. Với cấu hình này, một tiểu đoàn Buk-M3 có khả năng theo dõi và tấn công đồng thời tới 36 mục tiêu khác nhau.
Buk-M3 được thiết kế để bảo vệ đội hình bộ binh cơ giới hoặc thiết giáp, đồng thời bổ sung cho các hệ thống tầm xa như S-400. Hệ thống này cũng vượt trội hơn đáng kể so với các hệ thống tầm ngắn như Pantsir-S và Tor-M2 về khả năng chống tên lửa.
Trước đây, các biến thể Buk cũ hơn đã thử lửa rộng rãi trên nhiều chiến trường, với Buk-M1 thời Liên Xô đang được Ukraine sử dụng để chống lại các cuộc tấn công tên lửa của Nga.
Military Watch Magazine lưu ý, trong những tháng đầu khi Ukraine triển khai HIMARS, loại vũ khí được mệnh danh là “hỏa thần” này đã gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho lực lượng Nga và các mục tiêu hậu phương.
Điển hình là vụ tấn công vào khu vực trú quân của RFAF tại tỉnh Lugansk ngày 1/1/2023, được cho là đã khiến 89 binh sĩ Nga thiệt mạng. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm tham chiến, giờ đây HIMARS không còn là thách thức lớn đối với phòng không Nga, đặc biệt khi Buk-M3 được đưa vào biên chế rộng rãi để bảo vệ các mục tiêu trọng yếu.
Patriot của Ukraine đối mặt với khó khăn mang tên Iskander-M
Trong khi Buk-M3 đang chứng tỏ ưu thế trước HIMARS, hệ thống đánh chặn Patriot xương sống của phòng không Ukraine lại gặp khó khăn trước tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga. Vào các ngày 15 và 16/4, Nga đã phóng ít nhất 24 tên lửa Iskander vào các mục tiêu ở Ukraine, cùng với tên lửa từ các hệ thống khác và UAV tấn công.
Không quân Ukraine thông báo Nga đã tổ chức 2 đợt tấn công phối hợp, đánh dấu ngày thứ ba liên tiếp Ukraine bị tấn công dữ dội trong bối cảnh hệ thống phòng không suy yếu nghiêm trọng. Truyền thông Ukraine ghi nhận 703 mục tiêu trên không trong 24 giờ, bao gồm 19 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 5 tên lửa hành trình Iskander-K, 20 tên lửa hành trình Kh-101 và 659 UAV các loại.
Các cuộc tấn công phối hợp bằng tên lửa và UAV của Nga đã làm căng thẳng hệ thống phòng không của Ukraine trên khắp cả nước.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố, chỉ trong tuần trước, Nga đã phóng 2.360 UAV tấn công, hơn 1.320 tên lửa hành trình và 60 tên lửa đạn đạo các loại vào các mục tiêu ở Ukraine.
Ban đầu, các nhà phân tích phương Tây tin rằng Patriot sẽ giúp đánh chặn Iskander của Nga, nhưng Military Watch Magazine cho biết các quan chức Ukraine đã nhận định Patriot không phải là giải pháp toàn diện, chúng khó có thể cung cấp khả năng phòng thủ hiệu quả trước loại tên lửa đạn đạo này.
Các chuyên gia quân sự phương Tây ngày càng nghi ngờ về hiệu quả của Patriot, đặc biệt khi các hoạt động chiến đấu ở Trung Đông đã chứng minh rằng hệ thống này không phải lúc nào cũng có khả năng đánh chặn hoàn hảo đối với các mục tiêu là tên lửa đạn đạo.
Granma, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Cuba, ngày 12/6 dẫn lời Chủ tịch Miguel Diaz-Canel cho biết chính sách can thiệp, thù địch của Mỹ đang tạo ra những tác động làm phức tạp đời sống thường nhật của người dân Cuba. Để vượt qua những khó khăn này, Cuba đã đề ra các biện pháp cải cách kinh tế, xã hội mới.
Ông Diaz-Canel cho biết Cuba sẽ mở thêm nhiều lĩnh vực cho khu vực tư nhân tham gia và đơn giản hóa quy trình phê duyệt đối với các dự án kinh doanh mới.
"Danh mục hoạt động bị cấm với các hình thức kinh tế ngoài quốc doanh sẽ được thu hẹp để mở rộng tối đa phạm vi hoạt động của họ. Một quy trình đang được tiến hành nhằm phê duyệt toàn bộ hồ sơ đăng ký còn tồn đọng trong thời gian ngắn nhất có thể", ông nói.
Doanh nghiệp tư nhân, được phép sử dụng tối đa 100 lao động, đã được hợp pháp hóa từ năm 2021 và ngày càng trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế Cuba. Kể từ tháng 2, các doanh nghiệp này còn được phép nhập khẩu nhiên liệu, lĩnh vực trước đây do nhà nước kiểm soát.
Theo các biện pháp cải cách mới, chính phủ sẽ cho phép doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào nền kinh tế với điều kiện bình đẳng như nhà đầu tư nước ngoài. Ông Diaz-Canel cho biết chính phủ Cuba đang xem xét loại bỏ vai trò trung gian của doanh nghiệp nhà nước trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Chủ tịch Cuba cũng tái khẳng định cam kết phi tập trung hóa nền kinh tế và trao quyền tự chủ lớn hơn cho các doanh nghiệp nhà nước, khu vực hiện chiếm khoảng 80% hoạt động kinh tế của đất nước.
Ông đồng thời công bố kế hoạch cải tổ bộ máy hành chính nhà nước, bao gồm cắt giảm số lượng bộ ngành và tinh giản biên chế khu vực công. Kế hoạch này sẽ cần được quốc hội phê chuẩn vào tháng 7. Theo ông, cải cách mới "sẽ sớm được đưa ra thảo luận và nhanh chóng thông qua".
"Đất nước không tê liệt mà đang ứng phó với tình hình một cách khôn khéo", ông nói, đồng thời chỉ trích chính sách "gây sức ép tối đa" từ phía Washington.
Tổng thống Mỹ Donald Trump những tháng gần đây liên tục tăng sức ép với Cuba, đe dọa áp thêm thuế với các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba. Các động thái này làm trầm trọng thêm khủng hoảng năng lượng tại Cuba, khiến lưới điện quốc gia xảy ra nhiều đợt mất điện diện rộng.
Chủ tịch Diaz-Canel nhiều lần kêu gọi Mỹ dỡ bỏ hoặc nới lỏng lệnh phong tỏa dầu mỏ, cho rằng điều này có thể nhanh chóng làm giảm bớt nhiều thách thức nhân đạo mà Havana đang đối mặt.
Từng được xem là nơi có bầu trời đêm tối và trong nhất hành tinh, sa mạc Atacama (Chile) đang đối mặt nguy cơ đánh mất lợi thế đặc biệt do ô nhiễm ánh sáng ngày càng gia tăng.
Sự mở rộng đô thị, khai thác tài nguyên và các dự án năng lượng khiến ánh sáng nhân tạo lan tới cả những khu vực vốn biệt lập. Với các kính thiên văn cực nhạy, chỉ một nguồn sáng nhỏ cũng đủ làm suy giảm đáng kể chất lượng quan sát.
Tại đây, Đài quan sát Nam Âu đang xây dựng kính thiên văn Extremely Large Telescope - dự kiến hoàn thành vào năm 2030 - với kỳ vọng phát hiện các hành tinh giống Trái đất và tìm lời giải cho câu hỏi về sự sống ngoài vũ trụ.
Tuy nhiên, môi trường quan sát lý tưởng của Atacama đang bị đe dọa không chỉ bởi ánh sáng mà còn bởi bụi, rung chấn vi mô và nhiễu loạn khí quyển từ các hoạt động công nghiệp. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của các thiết bị trị giá hàng tỉ USD.
Một dự án năng lượng từng được đề xuất gần khu vực đài quan sát Paranal, cách khoảng 10km, đã vấp phải phản ứng mạnh từ giới khoa học và cuối cùng bị hủy bỏ. Sự việc cho thấy "bầu trời tối" mong manh trước áp lực phát triển.
Giới chuyên gia cảnh báo nếu không có biện pháp kiểm soát chặt chẽ, Atacama có thể lặp lại bài học trong quá khứ khi một đài quan sát quốc tế tại Chile từng phải đóng cửa vì ô nhiễm từ khai thác mỏ.
Hiện chính phủ Chile và các tổ chức khoa học đang xem xét siết quy định bảo vệ bầu trời đêm, nhưng nhiều ý kiến cho rằng cần hành động quyết liệt hơn.
