Não bộ cũng cần được nuôi dưỡng giống như tim mạch. Theo bác sĩ Aaron Lord, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện NYU Langone Brooklyn (Mỹ), khoảng 25% lượng máu của cơ thể được đưa lên não, vì vậy chế độ ăn giàu dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng với sức khỏe não bộ, tim mạch và hệ mạch máu.
Bác sĩ Lord cho biết thực phẩm hàng ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng não. Dưới đây là những món ông thường xuyên bổ sung để tăng cường sức khỏe não bộ.
Cà phê và trà
Bác sĩ Lord uống trà đều đặn, gần như mỗi ngày. Theo ông, trà và cà phê chứa nhiều flavonoid, phytonutrient có lợi cho chuyển hóa não bộ cũng như hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Caffeine trong trà, cà phê còn giúp cải thiện khả năng tập trung và có thể góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, nên tiêu thụ caffeine ở mức vừa phải.
Não bộ cũng cần được nuôi dưỡng giống như tim mạch. Theo bác sĩ Aaron Lord, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện NYU Langone Brooklyn (Mỹ), khoảng 25% lượng máu của cơ thể được đưa lên não, vì vậy chế độ ăn giàu dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng với sức khỏe não bộ, tim mạch và hệ mạch máu.
Bác sĩ Lord cho biết thực phẩm hàng ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng não. Dưới đây là những món ông thường xuyên bổ sung để tăng cường sức khỏe não bộ.
Cà phê và trà
Bác sĩ Lord uống trà đều đặn, gần như mỗi ngày. Theo ông, trà và cà phê chứa nhiều flavonoid, phytonutrient có lợi cho chuyển hóa não bộ cũng như hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Caffeine trong trà, cà phê còn giúp cải thiện khả năng tập trung và có thể góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, nên tiêu thụ caffeine ở mức vừa phải.
Cá béo
Các loại cá béo giàu omega-3 như cá hồi, cá mòi được xem là có lợi cho não nhờ đặc tính chống viêm. Bác sĩ Lord khuyến nghị nên ưu tiên cá đánh bắt tự nhiên nếu có thể vì thường có giá trị dinh dưỡng tốt hơn cá nuôi.
Cá béo
Các loại cá béo giàu omega-3 như cá hồi, cá mòi được xem là có lợi cho não nhờ đặc tính chống viêm. Bác sĩ Lord khuyến nghị nên ưu tiên cá đánh bắt tự nhiên nếu có thể vì thường có giá trị dinh dưỡng tốt hơn cá nuôi.
Rau xanh
Rau xanh cung cấp chất xơ, folate, lutein và beta-carotene tốt cho não bộ. Một số loại được bác sĩ Lord ưa chuộng gồm cải thìa, măng tây và bông cải xanh non. Chất xơ trong rau còn giúp hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, từ đó tác động tích cực đến chức năng não. Hấp, chần hoặc xào nhanh là cách chế biến giúp giữ giá trị dinh dưỡng tốt hơn.
Rau xanh
Rau xanh cung cấp chất xơ, folate, lutein và beta-carotene tốt cho não bộ. Một số loại được bác sĩ Lord ưa chuộng gồm cải thìa, măng tây và bông cải xanh non. Chất xơ trong rau còn giúp hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, từ đó tác động tích cực đến chức năng não. Hấp, chần hoặc xào nhanh là cách chế biến giúp giữ giá trị dinh dưỡng tốt hơn.
Cà chua
Cà chua giàu chất chống oxy hóa mạnh, giúp giảm viêm và stress oxy hóa, yếu tố liên quan quá trình thoái hóa thần kinh. Bác sĩ Lord thường dùng cà chua trong salad, làm sốt ăn cùng cá hoặc gà, hay kết hợp với phô mai mozzarella, húng quế và dầu ôliu.
Cà chua
Cà chua giàu chất chống oxy hóa mạnh, giúp giảm viêm và stress oxy hóa, yếu tố liên quan quá trình thoái hóa thần kinh. Bác sĩ Lord thường dùng cà chua trong salad, làm sốt ăn cùng cá hoặc gà, hay kết hợp với phô mai mozzarella, húng quế và dầu ôliu.
Hạt óc chó và các loại quả mọng
Bác sĩ Lord khuyên mọi người nên thay đồ ăn chiên rán buổi chiều bằng một nắm hạt óc chó và quả mọng. Theo ông, đây là một trong những loại hạt tốt nhất cho não nhờ tỷ lệ omega-3 cao.
Ông cũng thường ăn việt quất vào buổi sáng vì loại quả này giàu flavonoid – hợp chất chống oxy hóa và chống viêm có thể giảm tác động của căng thẳng lên não. Một bữa sáng được ông gợi ý là yến mạch ngâm qua đêm ăn cùng hạt óc chó và việt quất.
Bác sĩ Lord khuyên mọi người nên thay đồ ăn chiên rán buổi chiều bằng một nắm hạt óc chó và quả mọng. Theo ông, đây là một trong những loại hạt tốt nhất cho não nhờ tỷ lệ omega-3 cao.
Ông cũng thường ăn việt quất vào buổi sáng vì loại quả này giàu flavonoid – hợp chất chống oxy hóa và chống viêm có thể giảm tác động của căng thẳng lên não. Một bữa sáng được ông gợi ý là yến mạch ngâm qua đêm ăn cùng hạt óc chó và việt quất.
Trong xã hội hiện đại, độ tuổi mắc gan nhiễm mỡ đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng. Các chuyên gia y tế nhận định, thói quen "nghiện" đồ uống có đường chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng này.
Mới đây, chuyên gia an toàn thực phẩm Wayne đã chia sẻ những quan sát lâm sàng của bác sĩ Satoshi Ogata - một chuyên gia phẫu thuật gan mật nổi tiếng tại Nhật Bản. Theo bác sĩ Ogata, nhiều bệnh nhân gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải thực hiện chế độ ăn kiêng cực đoan. Thay vào đó, chỉ cần "thay đổi thói quen uống nước", chỉ số gan của họ đã có sự chuyển biến rõ rệt, thậm chí trở về mức bình thường chỉ trong vòng một tháng.
3 loại "thần dược" cho lá gan
Để giảm bớt gánh nặng cho gan, bác sĩ Ogata nhấn mạnh nhiệm vụ tiên quyết là từ bỏ đồ uống có đường. Ông khuyến khích người dân nên thay thế nguồn cấp nước hàng ngày bằng ba loại đồ uống sau:
Nước lọc hoặc nước khoáng có ga (không đường): Đây là nguồn bổ sung nước tinh khiết nhất, không chứa calo và không gây áp lực cho cơ thể.
Trà không đường: Các loại trà như trà xanh, trà ô long hoặc hồng trà chứa nhiều chất chống oxy hóa, hỗ trợ đắc lực cho việc bảo vệ sức khỏe hàng ngày.
Cà phê đen: Uống cà phê đen với liều lượng vừa phải rất có lợi cho sức khỏe của gan. Tuy nhiên, tuyệt đối không được thêm đường hoặc bột kem béo (creamer).
Nhiều người cố gắng bỏ đường bằng cách chuyển sang đồ uống dành cho người ăn kiêng (chứa đường nhân tạo) hoặc uống quá nhiều sữa, sữa đậu nành. Bác sĩ Ogata cảnh báo rằng dù đường nhân tạo không có calo nhưng vẫn kích thích cảm giác thèm ngọt của não bộ, dẫn đến mất kiểm soát cảm giác thèm ăn.
Riêng với sữa và sữa đậu nành, chúng vẫn chứa đường lactose, đường tự nhiên và một lượng calo nhất định. Nếu uống thay nước lọc với số lượng lớn, tổng lượng calo nạp vào cơ thể vẫn sẽ vượt mức, gây tăng cân và tạo thêm áp lực cho gan.
Quy tắc "ăn nhẹ nhàng" để phục hồi chức năng gan
Bên cạnh việc điều chỉnh đồ uống, bác sĩ Ogata cũng đề xuất 3 nguyên tắc ăn uống đơn giản, dễ thực hiện để cải thiện chức năng đường ruột và giảm áp lực cho gan:
Giảm một nửa lượng tinh bột: Giảm khẩu phần cơm, mì hoặc các loại tinh bột chính trong mỗi bữa ăn xuống còn khoảng 100 g.
Rau là chính, tinh bột là phụ: Thay đổi thói quen ăn no bằng cơm/mì truyền thống, chuyển sang lấy rau xanh làm thực phẩm chính để lấp đầy dạ dày.
Nạp đủ 350 g rau mỗi ngày: Việc tiêu thụ lượng lớn rau xanh giúp tăng cường chất xơ, không chỉ thúc đẩy nhu động ruột mà còn làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu.
Bác sĩ Satoshi Ogata khẳng định, phương pháp này không yêu cầu mọi người phải thực hiện chế độ "kiêng tinh bột cực đoan" gây đau khổ. Mục tiêu là đưa thói quen ăn uống mất kiểm soát trở về phạm vi hợp lý.
Chỉ cần duy trì chế độ ăn uống cân bằng và điều độ, thỉnh thoảng bạn vẫn có thể tự thưởng cho mình những món ngon giàu năng lượng mà không gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tổng thể, giúp lá gan dần phục hồi một cách bền vững.
Sáng 30/6, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình tiếp nhận ca bệnh đặc biệt, người đàn ông cùng vợ đang đưa con ra Hà Nội khám bệnh dị tật lõm ngực bẩm sinh thì anh bị nhồi máu cơ tim cấp.
Người vợ cho biết, xe xuất phát tại xã Vụ Bản, Nam Định được khoảng 20 phút thì chồng chị bỗng xuất hiện các dấu hiệu bất thường, đau ngực dữ dội, vã mồ hôi, tay chân lạnh.
Quá hoảng sợ, lại ngay gần Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, chị đã đề nghị tài xế chuyển hướng vào thẳng bệnh viện.
Khoảng 7h sáng, bệnh nhân được đưa vào Khoa Cấp cứu trong tình trạng báo động đỏ. Các bác sĩ chạy đua với thời gian để cấp cứu người bệnh.
PGS.TS Trần Song Giang, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch Quốc gia cho biết, kết quả điện tâm đồ xác định người bệnh bị nhồi máu cơ tim cấp thành dưới.
Kết quả chụp động mạch vành cho thấy động mạch vành phải (RCA) hẹp khít gần như hoàn toàn, làm gián đoạn dòng máu nuôi cơ tim.
Theo các bác sĩ, đây là thể nhồi máu cơ tim có nguy cơ cao xuất hiện các biến chứng rối loạn nhịp nguy hiểm, đặc biệt là block nhĩ thất và ngừng tim nếu không được tái thông mạch vành kịp thời.
Ngay lập tức, quy trình cấp cứu nhồi máu cơ tim được kích hoạt và bệnh nhân được chuyển thẳng đến phòng can thiệp tim mạch.
Ê-kíp can thiệp gồm TS.BS Bùi Nguyên Tùng và ThS.BSNT Đỗ Đức Phú đã nhanh chóng thực hiện can thiệp mạch vành qua da cho người bệnh. Chỉ sau 2,5 giờ từ thời điểm nhập viện, bệnh nhân được can thiệp tái thông thành công động mạch vành phải, khôi phục hoàn toàn dòng máu nuôi cơ tim.
Hiện người bệnh tỉnh táo, huyết động ổn định, hết đau ngực và tiếp tục được theo dõi sau can thiệp.
Có mặt tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đúng thời điểm người bệnh được chuyển tới cấp cứu, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai đánh giá, quyết định của người vợ đã giúp chồng được can thiệp trong thời gian vàng.
"Với nhồi máu cơ tim cấp, mỗi phút chậm trễ đều đồng nghĩa với việc nhiều tế bào cơ tim bị hoại tử không thể phục hồi. Nếu người bệnh tiếp tục di chuyển lên Hà Nội, nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp hoặc ngừng tim trên đường sẽ tăng lên rất nhiều", PGS Cơ cho biết.
Ông cũng chia sẻ, mục tiêu lớn nhất của Bệnh viện Bạch Mai khi phát triển cơ sở Ninh Bình là đưa các kỹ thuật chuyên sâu cùng đội ngũ chuyên gia đầu ngành đến gần người dân hơn, đặc biệt đối với các bệnh lý cấp cứu phụ thuộc rất lớn vào yếu tố thời gian.
Theo đó, ngoài hệ thống trang thiết bị hiện đại được Bệnh viện Bạch Mai đầu tư tại cơ sở Ninh Bình, bệnh viện còn điều động các chuyên gia giỏi của Viện Tim mạch Quốc gia trực tiếp làm việc tại đây để người dân được tiếp cận kỹ thuật cao ngay trong thời gian vàng.
Nhồi máu cơ tim trẻ hóa, cảnh giác dấu hiệu đau ngực
Theo PGS.TS Trần Song Giang, nhồi máu cơ tim đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt ở những người có các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, thuốc lào, thừa cân, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường hoặc căng thẳng kéo dài.
Trước đó, tại Bệnh viện E cũng ghi nhận ca nhồi máu cơ tim là thanh niên mới 25 tuổi. Bệnh nhân này có tiền sử hút thuốc lá liên tục 10 năm.
3 ngày trước thời điểm nhập viện, người bệnh đã xuất hiện cảm giác nặng ngực, đau ngực nhưng không đi khám vì cho là triệu chứng thông thường.
Khoảng 3 giờ trước khi vào viện, người bệnh đột ngột xuất hiện cơn đau thắt ngực dữ dội, vã mồ hôi nhiều, khó thở tăng dần và được đưa tới bệnh viện địa phương cấp cứu rồi chuyển lên Bệnh viện E.
Nhồi máu cơ tim là tình trạng động mạch vành bị tắc nghẽn đột ngột khiến cơ tim không được cung cấp oxy và dưỡng chất. Mỗi phút trôi qua đều có thêm tế bào cơ tim bị hoại tử.
"Vì thế, khi xuất hiện các triệu chứng như đau thắt ngực dữ dội, khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn hoặc tay chân lạnh, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng can thiệp tim mạch gần nhất.
Việc được tái thông động mạch vành trong những giờ đầu là yếu tố quyết định giúp giảm tỷ lệ tử vong, hạn chế suy tim và bảo tồn tối đa chức năng cơ tim", PGS Giang khuyến cáo.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết hồ sơ sức khỏe điện tử là sản phẩm do Sở Y tế phối hợp Trung tâm Chuyển đổi số TP HCM xây dựng, nhằm giúp mỗi người dân có một "bản ghi sức khỏe" được cập nhật liên tục theo thời gian.
Thay vì lưu giữ giấy khám sức khỏe rời rạc sau mỗi lần kiểm tra, người dân có thể xem toàn bộ dữ liệu sức khỏe của mình trên một nền tảng duy nhất. Hồ sơ này được hình thành từ dữ liệu khám sức khỏe cộng đồng và sẽ tiếp tục bổ sung từ dữ liệu khám chữa bệnh điện tử tại các bệnh viện.
Trước mắt, hệ thống đã cập nhật dữ liệu của những người từng tham gia chương trình khám sức khỏe miễn phí của thành phố. Dữ liệu sẽ tiếp tục được bổ sung sau mỗi lần khám sức khỏe định kỳ.
Theo Sở Y tế, hồ sơ sức khỏe điện tử giúp người dân dễ dàng theo dõi sự thay đổi của các chỉ số quan trọng như cân nặng, huyết áp, đường huyết hoặc các nguy cơ bệnh lý theo từng năm. Nhờ đó, mỗi người có thể chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, phát hiện sớm bất thường thay vì chỉ đi khám khi có triệu chứng.
Hồ sơ sức khỏe điện tử hiện hiển thị hai nhóm thông tin chính.
Nhóm đầu tiên là thông tin nền tảng, gồm họ tên, ngày sinh, giới tính, địa chỉ, số bảo hiểm y tế, nhóm máu, tiền sử dị ứng, bệnh nền, lịch sử tiêm chủng và thông tin tóm tắt của lần khám gần nhất.
Nhóm thứ hai là dữ liệu sức khỏe chi tiết, bao gồm kết quả khám thể lực như chiều cao, cân nặng, BMI, huyết áp, kết quả khám lâm sàng ở các chuyên khoa, xét nghiệm máu, nước tiểu, chẩn đoán hình ảnh (nếu có) cùng kết luận và khuyến nghị của bác sĩ sau mỗi lần khám.
Người dân được khuyến cáo nên chú ý phần kết luận sau khám, bởi đây là cơ sở quan trọng để theo dõi nguy cơ bệnh tật, lịch tái khám hoặc những thay đổi cần thiết trong lối sống.
Từ tháng 12/2026, TP HCM dự kiến bổ sung thêm mục thông tin bệnh tật khi kho dữ liệu y tế của thành phố hoàn thiện. Khi đó, người dân có thể tra cứu lịch sử khám ngoại trú, điều trị nội trú, chẩn đoán bệnh, đơn thuốc, kết quả xét nghiệm, phim chụp và các thủ thuật đã thực hiện. Việc liên thông dữ liệu này cũng giúp bác sĩ tiếp cận nhanh tiền sử bệnh của người dân, hạn chế chỉ định lặp lại các xét nghiệm không cần thiết, đồng thời nâng cao chất lượng điều trị.
Để sử dụng hồ sơ sức khỏe điện tử, người dân chỉ cần tải ứng dụng Công dân số trên điện thoại, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử VNeID, sau đó vào mục Y tế và chọn Hồ sơ sức khỏe điện tử.
Sở Y tế lưu ý hồ sơ sức khỏe điện tử chỉ hiển thị cho chính người dùng sau khi xác thực tài khoản, nhằm đảm bảo an toàn dữ liệu cá nhân. Người dân không nên chia sẻ thông tin sức khỏe lên mạng xã hội hoặc cho người không có thẩm quyền.
Cơ quan này cũng nhấn mạnh hồ sơ điện tử không thay thế việc thăm khám trực tiếp khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Mỗi lần khám sức khỏe định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn bổ sung thêm dữ liệu, giúp hồ sơ sức khỏe ngày càng đầy đủ hơn theo suốt vòng đời mỗi người.