Não bộ cũng cần được nuôi dưỡng giống như tim mạch. Theo bác sĩ Aaron Lord, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện NYU Langone Brooklyn (Mỹ), khoảng 25% lượng máu của cơ thể được đưa lên não, vì vậy chế độ ăn giàu dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng với sức khỏe não bộ, tim mạch và hệ mạch máu.
Bác sĩ Lord cho biết thực phẩm hàng ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng não. Dưới đây là những món ông thường xuyên bổ sung để tăng cường sức khỏe não bộ.
Cà phê và trà
Bác sĩ Lord uống trà đều đặn, gần như mỗi ngày. Theo ông, trà và cà phê chứa nhiều flavonoid, phytonutrient có lợi cho chuyển hóa não bộ cũng như hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Caffeine trong trà, cà phê còn giúp cải thiện khả năng tập trung và có thể góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, nên tiêu thụ caffeine ở mức vừa phải.
Não bộ cũng cần được nuôi dưỡng giống như tim mạch. Theo bác sĩ Aaron Lord, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện NYU Langone Brooklyn (Mỹ), khoảng 25% lượng máu của cơ thể được đưa lên não, vì vậy chế độ ăn giàu dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng với sức khỏe não bộ, tim mạch và hệ mạch máu.
Bác sĩ Lord cho biết thực phẩm hàng ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng não. Dưới đây là những món ông thường xuyên bổ sung để tăng cường sức khỏe não bộ.
Cà phê và trà
Bác sĩ Lord uống trà đều đặn, gần như mỗi ngày. Theo ông, trà và cà phê chứa nhiều flavonoid, phytonutrient có lợi cho chuyển hóa não bộ cũng như hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Caffeine trong trà, cà phê còn giúp cải thiện khả năng tập trung và có thể góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, nên tiêu thụ caffeine ở mức vừa phải.
Cá béo
Các loại cá béo giàu omega-3 như cá hồi, cá mòi được xem là có lợi cho não nhờ đặc tính chống viêm. Bác sĩ Lord khuyến nghị nên ưu tiên cá đánh bắt tự nhiên nếu có thể vì thường có giá trị dinh dưỡng tốt hơn cá nuôi.
Cá béo
Các loại cá béo giàu omega-3 như cá hồi, cá mòi được xem là có lợi cho não nhờ đặc tính chống viêm. Bác sĩ Lord khuyến nghị nên ưu tiên cá đánh bắt tự nhiên nếu có thể vì thường có giá trị dinh dưỡng tốt hơn cá nuôi.
Rau xanh
Rau xanh cung cấp chất xơ, folate, lutein và beta-carotene tốt cho não bộ. Một số loại được bác sĩ Lord ưa chuộng gồm cải thìa, măng tây và bông cải xanh non. Chất xơ trong rau còn giúp hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, từ đó tác động tích cực đến chức năng não. Hấp, chần hoặc xào nhanh là cách chế biến giúp giữ giá trị dinh dưỡng tốt hơn.
Rau xanh
Rau xanh cung cấp chất xơ, folate, lutein và beta-carotene tốt cho não bộ. Một số loại được bác sĩ Lord ưa chuộng gồm cải thìa, măng tây và bông cải xanh non. Chất xơ trong rau còn giúp hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, từ đó tác động tích cực đến chức năng não. Hấp, chần hoặc xào nhanh là cách chế biến giúp giữ giá trị dinh dưỡng tốt hơn.
Cà chua
Cà chua giàu chất chống oxy hóa mạnh, giúp giảm viêm và stress oxy hóa, yếu tố liên quan quá trình thoái hóa thần kinh. Bác sĩ Lord thường dùng cà chua trong salad, làm sốt ăn cùng cá hoặc gà, hay kết hợp với phô mai mozzarella, húng quế và dầu ôliu.
Cà chua
Cà chua giàu chất chống oxy hóa mạnh, giúp giảm viêm và stress oxy hóa, yếu tố liên quan quá trình thoái hóa thần kinh. Bác sĩ Lord thường dùng cà chua trong salad, làm sốt ăn cùng cá hoặc gà, hay kết hợp với phô mai mozzarella, húng quế và dầu ôliu.
Hạt óc chó và các loại quả mọng
Bác sĩ Lord khuyên mọi người nên thay đồ ăn chiên rán buổi chiều bằng một nắm hạt óc chó và quả mọng. Theo ông, đây là một trong những loại hạt tốt nhất cho não nhờ tỷ lệ omega-3 cao.
Ông cũng thường ăn việt quất vào buổi sáng vì loại quả này giàu flavonoid – hợp chất chống oxy hóa và chống viêm có thể giảm tác động của căng thẳng lên não. Một bữa sáng được ông gợi ý là yến mạch ngâm qua đêm ăn cùng hạt óc chó và việt quất.
Bác sĩ Lord khuyên mọi người nên thay đồ ăn chiên rán buổi chiều bằng một nắm hạt óc chó và quả mọng. Theo ông, đây là một trong những loại hạt tốt nhất cho não nhờ tỷ lệ omega-3 cao.
Ông cũng thường ăn việt quất vào buổi sáng vì loại quả này giàu flavonoid – hợp chất chống oxy hóa và chống viêm có thể giảm tác động của căng thẳng lên não. Một bữa sáng được ông gợi ý là yến mạch ngâm qua đêm ăn cùng hạt óc chó và việt quất.
Đầu tháng 4 vừa qua, trong chuyến du lịch đến Việt Nam, cô gái người Anh O.S.W 19 tuổi gặp tai nạn bất ngờ. Dù các bác sĩ đã nỗ lực hết mình, bằng tất cả chuyên môn và trách nhiệm, nhưng những tổn thương quá nặng khiến bệnh nhân không thể qua khỏi.
Ngày 2.4.2026, bệnh nhân được chẩn đoán chết não tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Trong nỗi đau tận cùng, cha mẹ cô đã chủ động đưa ra một quyết định là hiến tặng mô tạng của con gái để cứu sống những người bệnh Việt Nam đang cận kề ranh giới sinh tử.
"Con tôi 19 tuổi, tuổi đẹp nhất của đời người. Đây cũng là lần đầu tiên con đi du lịch một mình với nhóm bạn. Con đã chọn đất nước Việt Nam là một quốc gia tươi đẹp để đến trong chuyến du lịch đầu tiên một mình, nhưng không may con lại ở đây theo một cách khác. Vì vậy, chúng tôi cũng gửi lại cháu ở đây - đất nước mà con đã lựa chọn để đến", cha của O.S.W chia sẻ.
Cha mẹ của O.S.W tâm sự, cô là một thiếu nữ mạnh mẽ, xinh đẹp, thông minh và luôn sống trọn vẹn từng khoảnh khắc. O.S.W vừa tốt nghiệp trung học, chuẩn bị bước vào đại học vào mùa thu tới. Chuyến đi đến Việt Nam là phần thưởng dành cho cô.
"Con bé đã có những khoảng thời gian vô cùng tuyệt vời tại đất nước của các bạn. Con luôn nói rằng, con yêu nơi này và hạnh phúc biết bao. Con sẽ vẫn sống theo một cách thật đẹp. Con sẽ có những gia đình mới ở đây và vẫn luôn ở trong trái tim chúng tôi. Chúng tôi vô cùng tự hào về con", người mẹ cũng xúc động trong nước mắt chia sẻ.
Các bác sĩ Bệnh viện hữu nghị Việt Đức là những người trực tiếp thực hiện các ca ghép tạng. Một phần sự sống của O.S.W đã được trao đi. Lá gan đã mang lại cơ hội sống cho người đàn ông 53 tuổi suy gan cấp trên nền viêm gan B, xơ gan nặng.
Hai quả thận giúp hồi sinh sự sống cho một người đàn ông 35 tuổi và một phụ nữ 41 tuổi - những bệnh nhân đã nhiều năm sống phụ thuộc vào máy chạy thận, mòn mỏi chờ đợi phép màu.
Tại buổi lễ tri ân gia đình người hiến tạng do Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tổ chức sáng 8.4, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Anh tại Việt Nam bày tỏ sự cảm ơn chân thành tới Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và chia buồn sâu sắc với gia đình người hiến tạng.
Ông cho rằng, đây là sự kiện buồn khi một cô gái trẻ người Anh ra đi. Nhưng sự sống của cô gái chỉ là thay đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác. Ông rất trân trọng hành động của gia đình người hiến tạng và hy vọng, biểu tượng này góp phần vào sự phát triển lĩnh vực hiến ghép mô tạng tại Việt Nam.
PGS-TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện hữu nghị Việt Đức, bày tỏ, gia đình cô gái O.S.W lần đầu tiên đến Việt Nam. Trong nỗi đau tận cùng, họ đã dũng cảm chủ động trao sự sống của con gái cho những con người xa lạ. Đây là hành động hết sức ngưỡng mộ.
"Nghĩa cử của gia đình họ có lẽ sẽ chạm tới trái tim của nhiều người dân Việt Nam và rồi nhận thức của chúng ta về hiến tặng mô tạng sau khi không may qua đời ta sẽ rộng thoáng hơn vì cho đi là còn mãi", PGS Hùng xúc động nói.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo đến năm 2050, khoảng 50% dân số thế giới có thể mắc ít nhất một dạng dị ứng, tăng mạnh so với mức khoảng 30% hiện nay và mức 5-10% của những năm 80 của thế kỷ trước. Giới chuyên gia gọi đây là một "đại dịch âm thầm" do tác động của đô thị hóa, biến đổi khí hậu và thay đổi lối sống.
Bác sĩ Sophie Silcret-Grieu, chuyên gia dị ứng học và thành viên Hiệp hội Hen suyễn và Dị ứng Pháp, cho biết các cơ sở khám chữa bệnh đang tiếp nhận ngày càng nhiều bệnh nhân mắc dị ứng, từ dị ứng hô hấp, viêm da cơ địa đến dị ứng thực phẩm.
Một trong những nguyên nhân chính là quá trình đô thị hóa khiến trẻ em ngày càng ít tiếp xúc với thiên nhiên và môi trường vi sinh tự nhiên. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ lớn lên ở nông trại thường có nguy cơ dị ứng thấp hơn trẻ sống tại đô thị, do hệ miễn dịch được tiếp xúc sớm với vi khuẩn trong đất và môi trường chăn nuôi.
Biến đổi khí hậu cũng được xem là yếu tố làm tình trạng dị ứng trở nên nghiêm trọng hơn. Nhiệt độ tăng khiến mùa phát tán phấn hoa kéo dài hơn trước, đồng thời nhiều loài thực vật gây dị ứng như cỏ phấn hương, cây bách hay cây tường thảo đang lan dần lên các khu vực phía Bắc châu Âu.
Ô nhiễm không khí cũng góp phần làm gia tăng các bệnh dị ứng. Các khí thải từ giao thông và công nghiệp gây kích ứng da và đường hô hấp, làm cơ thể nhạy cảm hơn với các tác nhân gây dị ứng. Ngoài ra, khí ozone và nitrogen dioxide còn làm thay đổi cấu trúc hạt phấn hoa, khiến chúng trở nên "hung hãn" hơn đối với hệ miễn dịch.
Bên cạnh đó, sự thay đổi trong chế độ ăn uống hiện đại cũng khiến nguy cơ dị ứng tăng cao. Các chuyên gia ghi nhận số ca dị ứng với kiwi, vừng và nhiều thực phẩm ngoại nhập khác ngày càng nhiều.
Đặc biệt, thực phẩm siêu chế biến như pizza công nghiệp, thịt tẩm bột chiên hay các sản phẩm chứa nhiều phụ gia bị cho là làm suy yếu hệ miễn dịch. Một số chất phụ gia như guar gum - chất làm đặc phổ biến trong công nghiệp thực phẩm - thậm chí có thể gây phản ứng dị ứng nghiêm trọng dẫn tới sốc phản vệ.
Các bác sĩ cảnh báo không nên xem nhẹ bất kỳ biểu hiện dị ứng nào, kể cả ở mức độ nhẹ, bởi bệnh có thể tiến triển nặng hơn nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời.
Nhờ các xét nghiệm phân tử và liệu pháp sinh học mới, việc điều trị dị ứng nặng đã có nhiều tiến bộ. Tuy nhiên chi phí điều trị vẫn cao. Các nhà khoa học hiện kỳ vọng vắc xin chống dị ứng sẽ trở thành bước đột phá tiếp theo, với một số thử nghiệm trên động vật đã cho kết quả khả quan.
BS Ngô Quỳnh Trang, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết ung thư và quá trình điều trị không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, không ít người bệnh hiện nay vẫn áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan do nghe theo truyền miệng hoặc thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.
Những quan niệm sai lầm này không giúp "bỏ đói" tế bào ung thư mà ngược lại có thể khiến cơ thể suy kiệt nhanh hơn, làm giảm khả năng đáp ứng với điều trị.
Giảm ăn hoặc nhịn ăn để "bỏ đói" khối u
Đây là một trong những quan niệm phổ biến nhất ở người bệnh ung thư. Nhiều người cho rằng cắt giảm tinh bột, ăn rất ít hoặc thậm chí nhịn ăn sẽ khiến tế bào ung thư không có nguồn dinh dưỡng để phát triển. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy.
Các chuyên gia cho biết khối u không chỉ sử dụng năng lượng từ đường hay tinh bột mà còn có thể lấy năng lượng từ đạm và mỡ do chính cơ thể người bệnh phân hủy. Khi giảm ăn kéo dài, cơ thể sẽ mất cơ, sụt cân nhanh, suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch và giảm khả năng chịu đựng các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, kéo dài thời gian nằm viện và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư. Mục tiêu dinh dưỡng trong điều trị ung thư không phải là "bỏ đói khối u" mà là cung cấp đủ năng lượng để cơ thể có sức chống chọi với bệnh tật và đáp ứng điều trị hiệu quả.
Kiêng hoàn toàn thịt đỏ
Không ít người bệnh loại bỏ hoàn toàn thịt bò, thịt lợn hoặc thịt dê khỏi thực đơn vì lo ngại những thực phẩm này làm khối u phát triển nhanh hơn. Tuy nhiên, thịt đỏ là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất quan trọng như sắt, vitamin B12 và kẽm. Đây đều là những dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, duy trì khối cơ, tăng cường miễn dịch và phục hồi sau điều trị.
Nếu kiêng tuyệt đối trong thời gian dài, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ thiếu đạm, thiếu máu, sụt cân, mệt mỏi và giảm khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị.
Theo các khuyến cáo quốc tế, việc hạn chế tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và đặc biệt là thịt chế biến sẵn nhằm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, nhất là ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc người đã mắc ung thư phải loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ khỏi khẩu phần ăn.
Người bệnh nên sử dụng thịt đỏ ở mức hợp lý, ưu tiên thịt tươi và các phương pháp chế biến lành mạnh như luộc, hấp hoặc hầm. Đồng thời cần kết hợp đa dạng nguồn đạm từ cá, thịt gia cầm, trứng, sữa, đậu đỗ và các loại hạt.
Cắt bỏ hoàn toàn đường và tinh bột
"Đường nuôi tế bào ung thư" là quan niệm được nhiều người bệnh truyền tai nhau. Vì vậy, không ít người cắt hoàn toàn cơm, cháo, trái cây hoặc các thực phẩm chứa tinh bột với hy vọng làm chậm sự phát triển của khối u. Tuy nhiên, glucose là nguồn năng lượng thiết yếu cho mọi tế bào trong cơ thể, bao gồm cả các tế bào khỏe mạnh. Não, hồng cầu và nhiều cơ quan quan trọng đều cần glucose để hoạt động bình thường.
Khi cắt giảm quá mức tinh bột và đường, cơ thể dễ rơi vào tình trạng thiếu năng lượng, sụt cân, mất cơ, giảm miễn dịch và suy giảm thể trạng. Trong khi đó, tế bào ung thư vẫn có thể sử dụng năng lượng từ các nguồn khác do cơ thể tự phân hủy.
Đặc biệt, đối với người đang hóa trị hoặc xạ trị, thiếu năng lượng kéo dài có thể làm chậm quá trình hồi phục, tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Người bệnh vẫn cần sử dụng carbohydrate với lượng phù hợp, ưu tiên các nguồn tinh bột lành mạnh như cơm, khoai củ, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, sữa và trái cây. Trong khi đó, nên hạn chế nước ngọt, bánh kẹo nhiều đường và các thực phẩm siêu chế biến.
BS Trang cho hay dinh dưỡng là một phần quan trọng trong điều trị ung thư. Một chế độ ăn cân đối, đa dạng và phù hợp với tình trạng bệnh không chỉ giúp duy trì thể trạng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Người bệnh không nên tự áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Khi có nhu cầu điều chỉnh chế độ ăn, người bệnh nên được tư vấn cá thể hóa để bảo đảm vừa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng vừa phù hợp với quá trình điều trị.