Ngày 12/5, Trung Quốc xác nhận Tổng thống Mỹ Trump sẽ thăm nước này từ ngày 13/5 đến 15/5. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai.
Theo kế hoạch, Tổng thống Trump sẽ hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình vào sáng 14/5. Trong ngày 15/5, ông Trump và ông Tập sẽ dự tiệc trà và cùng ăn trưa làm việc trước khi lãnh đạo Mỹ trở về Washington.
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ dự kiến tham dự, dấy lên hy vọng về các thỏa thuận lĩnh vực tài chính, nông nghiệp, năng lượng và hàng không. Nhưng giới quan sát cho rằng không có nhiều khả năng về một thỏa thuận lớn. Thay vào đó, thị trường tập trung vào các động thái liên quan làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).
Zeng Wanping, nhà quản lý quỹ của Beijing Monolith Fund Management tại Bắc Kinh, quan tâm nhất việc Mỹ có cho phép các dòng chip tiên tiến hơn của Nvidia được bán tại Trung Quốc hay không. Bởi điều này sẽ tạo áp lực lên các nhà sản xuất nội địa nước này.
“Điều duy nhất đáng theo dõi là diễn biến quanh AI. Đây là tâm điểm lớn nhất của thị trường, không có yếu tố nào khác”, ông tuyên bố. Chỉ số Shanghai Composite chuẩn của Trung Quốc đang giao dịch ở mức cao nhất 11 năm, trong khi xuất khẩu nước này tiếp tục tăng mạnh nhờ làn sóng đơn hàng liên quan đến AI.
Cuối năm ngoái, Mỹ – Trung đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại kéo dài một năm, sau cuộc gặp giữa hai lãnh đạo tại Hàn Quốc. Các vấn đề liên quan đến thương mại và kiểm soát xuất khẩu, bao gồm cả đất hiếm và các hạn chế công nghệ của Mỹ với Trung Quốc, cũng có thể nằm trong chương trình nghị sự.
Nhưng các nhà kinh tế HSBC cho rằng khó có đột phá lớn về kiểm soát xuất khẩu. Theo đó, cuộc gặp của hai nhà lãnh đạo có thể mang lại những bước đi “từng bước” để giải quyết ma sát thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Trong khi đó, bốn tháng đầu năm, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ mở rộng lên 87,7 tỷ USD. Song, các nhà quản lý quỹ không lo ngại ông Trump sẽ tung ra một vòng áp thuế mới lên Bắc Kinh.
Theo bà Leah Fahy, nhà kinh tế cấp cao về Trung Quốc của Capital Economics, nhìn chung Trung Quốc có nhiều đòn bẩy hơn. “Thuế quan cao hơn không ngăn cản được đà xuất khẩu tiếp tục tăng mạnh của Trung Quốc năm qua và Bắc Kinh đã cho thấy họ sẵn sàng chờ đợi áp lực từ Mỹ giảm bớt”, bà nhận định.
Căng thẳng thương mại thời gian qua đã trở thành động lực cho Bắc Kinh đầu tư phát triển công nghệ nội địa. Gần đây, chiến sự Iran bổ sung thêm chất xúc tác, thúc đẩy nước này nỗ lực củng cố chuỗi cung ứng.
“Trung Quốc đã đạt nhiều bước tiến lớn về công nghệ, phát triển nền kinh tế mới, mở rộng ảnh hưởng toàn cầu và gia tăng vị thế trong cạnh tranh quyền lực toàn cầu”, Wen Xunneng, Nhà sáng lập kiêm CEO Zhu Liu Asset Management, nói.
Nhận thấy cơ hội, các quỹ nước ngoài thậm chí đang chuyển danh mục đầu tư sang những doanh nghiệp hưởng lợi từ chiến lược tự chủ AI của Trung Quốc. “Cục diện đã đảo chiều. Trung Quốc hiện không có nhiều điều cần bàn với ông Trump”, Yang Tingwu, Phó tổng giám đốc Tongheng Investment, nhận định. Ông cho rằng cuộc chiến chưa có hồi kết tại Trung Đông đã làm suy yếu vị thế của Tổng thống Mỹ.
Ông Wen Xunneng tại Zhu Liu Asset Management dự báo quan hệ Mỹ – Trung sẽ ổn định, ít nhất cho tới khi ông Tập có chuyến thăm đáp lễ Mỹ như dự kiến. “Sau chuyến thăm Mỹ của ông Tập, hai nước có thể bước sang giai đoạn cạnh tranh tiếp theo nhưng hiện tại vẫn là giai đoạn tương đối yên bình”, ông nói.
Ngoài ra, một số nhà đầu tư trông chờ Trung Quốc có thể thúc đẩy vai trò hòa giải tại Trung Đông, điều có thể tác động tích cực đến kinh tế toàn cầu. “Tôi hy vọng ông Trump có thể thuyết phục ông Tập gây áp lực với Iran để eo biển Hormuz mở cửa trở lại và dòng chảy dầu mỏ được nối lại”, Jack Ablin, Giám đốc chiến lược đầu tư của Cresset Wealth Advisors, nói.
Nhận định đầu tháng này, Tổng thống Donald Trump nói xung đột Trung Đông “sẽ là một chủ đề được bàn tới” và bày tỏ tin tưởng rằng ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có đủ quan hệ và lợi ích chung để phối hợp xử lý.
“Ông ấy đã rất thiện chí về vấn đề này. Thành thật mà nói, Trung Quốc nhập khoảng 60% lượng dầu qua eo biển Hormuz. Tôi nghĩ ông ấy đã thể hiện sự tôn trọng. Chúng tôi chưa gặp thách thức nào từ Trung Quốc”, ông Trump nói.
Hôm 17/6, Mỹ và Iran ký thỏa thuận sơ bộ về việc chấm dứt cuộc xung đột tại Trung Đông. Trong đó, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Suốt gần 4 tháng qua, việc eo biển này gần như bị phong tỏa đã khiến thế giới hụt khoảng 1,15 tỷ thùng dầu, theo Kple. Trong đó, cuộc khủng hoảng đặc biệt ảnh hưởng đến châu Á, thị trường tiêu thụ chính của dầu mỏ Trung Đông.
Tại một số nền kinh tế Đông Nam Á, chính phủ phải áp dụng tuần làm việc 4 ngày, phân phối dầu diesel theo định mức, tái khởi động các nhà máy điện than, đẩy mạnh pha trộn ethanol và hạn chế xuất khẩu dầu thô.
Thậm chí, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. còn ban bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia hồi cuối tháng 3, với giá xăng đã tăng khoảng 40% kể từ khi xung đột nổ ra. Khi áp lực nguồn cung năng lượng ngày càng đe dọa tăng trưởng, thỏa thuận mở ra hy vọng cho khu vực, theo nhóm phân tích thuộc ngân hàng đầu tư ING (Hà Lan).
"Thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran là tín hiệu tích cực với châu Á, khu vực phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu và dễ bị tổn thương trước các gián đoạn tại Trung Đông", nhóm chuyên gia, nhận định.
ING đánh giá Đông Nam Á hưởng lợi lớn nhất nếu giá dầu giảm, với Philippines là tiêu biểu. Những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng như Ấn Độ, Thái Lan cũng có hy vọng chứng kiến chi phí vận tải, phân phối thực phẩm và các chi phí đầu hạ nhiệt.
Nguồn cung năng lượng cải thiện cũng giúp tăng trưởng của Hàn Quốc và Nhật Bản dự kiến tích cực hơn. Ngành hóa dầu của Hàn Quốc và xuất khẩu ôtô của Nhật Bản sang Trung Đông triển vọng phục hồi.
Ngoài ra, ngay cả khi nguồn cung dầu mới chỉ phục hồi một phần, thị trường cũng sẽ bớt căng thẳng hơn, qua đó cải thiện niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp, đặc biệt tại những quốc gia mà nỗi lo gián đoạn thời gian qua đã ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh tế.
Tuy nhiên, cần thời gian để giải cơn "khát" dầu cho các nền kinh tế châu Á. Kịch bản cơ sở của ING cho rằng khoảng 50% lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz được khôi phục vào cuối tháng 6 và chỉ trở lại hoàn toàn vào cuối năm 2026.
Tương tự, nhiều chuyên gia cảnh báo cần mất nhiều tháng để dòng chảy dầu mỏ về mức trước chiến sự. Theo ông Chen Chien-Ming, Phó giáo sư tại Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), nguồn cung dầu sẽ không thể phục hồi ngay.
"Một chuyến tàu chở dầu khứ hồi giữa Singapore và các nước vùng Vịnh có thể mất từ một đến hai tháng, trong khi nhiều quốc gia châu Á đang ở mức tồn kho thấp nhất nhiều năm và giá năng lượng tăng vọt", ông cho biết.
Chuyên gia Sushant Gupta của Wood Mackenzie dự báo lượng dầu dự trữ tại châu Á tiếp tục giảm đến khoảng tháng 8, trước khi dần phục hồi. "Ba tháng qua, tồn kho tại nhiều nước đã giảm xuống mức tối thiểu. Chúng tôi không kỳ vọng có thể trở lại mức trước chiến tranh trong năm nay", ông nói.
Đó là chưa kể một số cơ sở năng lượng bị hư hại trong xung đột, như cảng xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới Ras Laffan của Qatar, không thể vận hành lại ngay. Các nhà máy lọc dầu cũng không thể lập tức khôi phục hoạt động.
Dòng dầu lưu thông trở lại cũng không đồng nghĩa giá năng lượng sẽ giảm nhanh. Theo ông Gupta, cuộc khủng hoảng Iran đã khiến nhiều nước nhận ra tầm quan trọng của an ninh năng lượng. Vì vậy, những khu vực chịu ảnh hưởng nặng như Nam Á và Đông Nam Á có thể sẽ tăng mạnh dự trữ dầu chiến lược, thậm chí lên mức cao hơn trước chiến tranh.
Đồng quan điểm, Giáo sư kinh tế Pushan Dutt tại Viện Quản trị Kinh doanh châu Âu (INSEAD), cho rằng các nước châu Á sẽ tăng mua dầu, cùng lúc Trung Quốc và Mỹ cũng cần bổ sung lại kho dự trữ. "Vì vậy, cả cung và cầu đều tăng cùng lúc, làm chậm tốc độ giảm giá", ông nói.
Ngoài ra, giá dầu cũng có thể giảm chậm vì nhà đầu tư cần thêm thông tin về quá trình rà phá thủy lôi, sự rõ ràng về các lệnh trừng phạt. Đặc biệt, vẫn còn hoài nghi về khả năng ổn định lâu dài của thỏa thuận, trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Iran rất mong manh và các cuộc đàm phán thời gian qua liên tục gián đoạn rồi nối lại.
Phó giáo sư Chen Chien-Ming ví dụ trong 14 điểm Iran đưa ra, yêu cầu bồi thường chiến tranh và giải phóng tài sản bị phong tỏa đã là những điều Mỹ không dễ chấp nhận. Ngoài ra, Tehran còn yêu cầu Israel rút khỏi Lebanon và chấm dứt mọi hoạt động quân sự, điều Israel khó đồng ý.
Bà Kim Fustier, chuyên gia dầu khí toàn cầu của HSBC, nhận định thỏa thuận là tín hiệu tích cực, song vẫn cần bằng chứng cho thấy nó thực sự được thực thi. Theo ông Gupta, thị trường cần hiểu rằng việc ký thỏa thuận mới chỉ là bước đầu tiên. Kỳ vọng giá dầu sẽ giảm mạnh trong ngắn hạn là không thực tế", ông nói.
Hội thảo khởi động "Cuộc bình chọn doanh nghiệp niêm yết 2026" chính thức diễn ra ngày 10-4 tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Cuộc thi gồm 3 giải chính: Báo cáo thường niên, Quản trị công ty và Báo cáo phát triển bền vững.
Ông Trịnh Sơn Hồng - quyền Chủ tịch Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) - cho biết sự kiện diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi thị trường Việt Nam đang đi đúng lộ trình để được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi vào tháng 9 năm nay.
"Đó là cơ hội để Việt Nam đón nhận dòng vốn ngoại quy mô hàng tỉ USD, đồng thời là bước tiến để tham gia sâu hơn vào dòng chảy tài chính toàn cầu", ông Hồng nhấn mạnh.
Lãnh đạo HoSE nhận định minh bạch thông tin và chất lượng quản trị không còn là lợi thế cạnh tranh, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết. Các doanh nghiệp niêm yết không chỉ là chủ thể kinh doanh, mà còn là "đại sứ" đại diện cho hình ảnh và sức khỏe của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.
Cuộc bình chọn năm 2026 tiếp tục đồng hành doanh nghiệp trong hành trình chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, nâng cao chất lượng công bố thông tin và sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của một thị trường mới nổi.
Đáng chú ý, hạng mục Báo cáo phát triển bền vững được xem là xu thế nổi bật, phản ánh yêu cầu ngày càng cao đối với minh bạch thông tin phi tài chính và quản trị theo hướng bền vững.
Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn khi triển khai, từ xác định chỉ tiêu trọng yếu, thu thập dữ liệu, chuẩn hóa phương pháp trình bày đến gắn kết nội dung báo cáo với chiến lược dài hạn.
Vì vậy, việc nâng cao chất lượng báo cáo phát triển bền vững không chỉ giúp đáp ứng tiêu chí bình chọn, mà còn góp phần hoàn thiện năng lực quản trị ESG (môi trường - xã hội - quản trị), gia tăng uy tín với nhà đầu tư và tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn.
Nâng chuẩn quản trị, tăng tính công bằng giữa các cổ đông.
Ở hạng mục Quản trị công ty, ông Phan Lê Thành Long - Tổng giám đốc Viện thành viên Hội đồng quản trị Việt Nam (VIOD) - cho biết cuộc thi hướng đến việc tìm ra các doanh nghiệp xuất sắc về minh bạch và quản trị.
Tiêu chí này góp phần thay đổi nhận thức của doanh nghiệp niêm yết theo hướng nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch trong thực hành và công bố thông tin, qua đó giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin hiệu quả hơn.
Theo ban tổ chức, tại hạng mục này, các doanh nghiệp được lưu ý về việc công bố thông tin minh bạch, chi trả cổ tức đúng hạn... Đối xử công bằng giữa các cổ đông thông qua hoạt động cung cấp đầy đủ tài liệu họp đại hội đồng cổ đông bằng tiếng Anh đúng hạn, công bố danh sách công ty kiểm toán và minh bạch các giao dịch thuộc thẩm quyền đại hội đồng cổ đông...
Thông tin được ông Nguyễn Trung Tín, Phó trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và khu công nghiệp TP HCM (Hepza) nêu tại diễn đàn "Công nghiệp 4.0 và chuỗi cung ứng thông minh - động lực mới cho TP HCM", chiều 17/6.
Theo ông, biến động thế giới và xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu đặt ra yêu cầu cấp thiết đổi mới mô hình phát triển khu chế xuất, khu công nghiệp theo hướng công nghệ cao, sản xuất thông minh, tích hợp logistics. "Đây là thời điểm để TP HCM đẩy mạnh tái cấu trúc", ông Tín nói.
Hepza đang hoàn thiện đề án trình UBND TP HCM để bước đầu chuyển đổi 17 khu công nghiệp, chế xuất (khoảng 3.800 ha) sang mô hình thông minh, ứng dụng AI và Internet vạn vật (IoT).
TP HCM và vùng phụ cận có hơn 43.000 doanh nghiệp công nghiệp và 90 khu công nghiệp, khu chế xuất. Theo quy hoạch đến 2050, đầu tàu kinh tế sẽ có 105 khu công nghiệp, tổng diện tích hơn 49.000 ha.
Ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận xét thành phố vẫn đối mặt hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, chi phí logistics cao, năng suất lao động và tỷ lệ nội địa hóa thấp.
Trong khi đó, tự động hóa và cạnh tranh quốc tế đang đè nặng lên các mô hình sản xuất truyền thống. "Chuyển đổi kép, vừa số hóa để thông minh, vừa xanh hóa để bền vững là yêu cầu bắt buộc", ông nói.
Các chuyên gia cũng đồng thuận TP HCM cấp thiết "đại tu" các khu công nghiệp. Ông Mickaël Driol, CEO Mekong Partners, Đồng chủ tịch Ủy ban Sourcing, Phòng Thương mại Pháp tại Việt Nam, chỉ ra địa phương đứng trước "cơ hội hiếm có" để bước lên những nấc thang giá trị cao hơn.
Theo ông, dòng vốn vào Việt Nam đang thay đổi về bản chất. Các tập đoàn đa quốc gia không còn đơn thuần di dời một nhà máy mà muốn xây dựng mạng lưới nhà cung cấp, năng lực kỹ thuật và các trung tâm điều hành khu vực.
Ông Hardy Diec, Giám đốc điều hành Tập đoàn KCN Việt Nam, đơn vị phát triển nhà xưởng xây sẵn tại nhiều địa phương, gồm dự án tại khu công nghiệp Sóng Thần 3 (Bình Dương cũ), cũng ghi nhận xu hướng này.
"Nhà đầu tư ngoài tìm kiếm địa điểm sản xuất, quan tâm nhiều hơn đến khả năng kết nối giữa nhà máy, hệ thống logistics, cảng biển, nguồn lao động và chuỗi cung ứng trong cùng một vùng kinh tế", ông Diec cho biết.
Do đó, TP HCM cần ưu tiên nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa hạ tầng và dữ liệu, xây dựng các mô hình tham chiếu thành công như nhà máy "Lighthouse". Đây là mô hình chuẩn nhà máy ứng dụng công nghệ đột phá từ cách mạng công nghiệp 4.0 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), và xây dựng năng lực truy xuất chuỗi cung ứng.
Đại diện VCCI kiến nghị thành phố sớm chuyển đổi các khu công nghiệp, chế xuất hiện hữu như Tân Thuận, Tân Bình, Hiệp Phước, Cát Lái, Bình Chiểu sang mô hình khu công nghiệp sinh thái (Eco-Industrial Park) gắn ứng dụng công nghệ cao.
Cùng với đó, các giải pháp tiết kiệm năng lượng và hệ thống điện mặt trời áp mái cần được tích hợp bắt buộc vào quy hoạch hạ tầng dùng chung để duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn. TP HCM cũng nên khuyến khích ban quản lý các khu công nghiệp ứng dụng số hóa liên kết, xử lý 100% hồ sơ trực tuyến.
Phó trưởng ban quản lý Hepza Nguyễn Trung Tín cho biết, 3 giải pháp trong quá trình tái cấu trúc các khu công nghiệp, chế xuất tại TP HCM, gồm giải quyết dứt điểm các tồn tại kéo dài, xây dựng các khu công nghiệp sinh thái, thông minh theo chuẩn quốc tế và cải cách thủ tục hành chính.
Theo chiến lược phát triển dịch vụ logistics tới 2035 được Sở Công Thương tham mưu UBND TP HCM, thành phố đặt mục tiêu giảm chi phí này xuống còn tương đương 11-14% tổng sản phẩm trên địa bàn, và có ít nhất 1 trung tâm dịch vụ logistics hiện đại đạt chuẩn quốc tế.
