Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm qua gây tò mò khi thông báo trên mạng xã hội X rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ “cập nhật thông tin quan trọng” về xung đột Iran trong bài phát biểu giờ vàng trước toàn quốc vào lúc 21h ngày 1/4 (8h ngày 2/4 giờ Hà Nội).
Bà Leavitt không cung cấp thêm thông tin về bài phát biểu của ông Trump, khiến dư luận thế giới càng quan tâm hơn, trong bối cảnh chiến sự Iran sắp bước sang tuần thứ 6. Một số báo Mỹ đưa ra dự đoán rằng ông Trump sẽ thông báo phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Iran, những người khác lại tin rằng Tổng thống sẽ tuyên bố chiến thắng và rút quân.
Nhưng khi xuất hiện trên truyền hình, Tổng thống Mỹ không đưa ra bất cứ thông báo gây chấn động nào như vậy. Ông khẳng định cuộc chiến giữa Mỹ – Israel với Iran đang đi đến hồi kết, dù không nêu lộ trình rút quân rõ ràng và cảnh báo sẽ tiếp tục chiến dịch tấn công để đưa nước này “về thời đồ đá”, lời đe dọa mà ông cũng đã đưa ra một ngày trước đó.
Tổng thống mô tả chiến dịch tấn công Iran là một “thành công vang dội”, đồng thời trấn an những người Mỹ đang lo ngại về cuộc chiến, kêu gọi họ nhìn nhận cuộc xung đột một cách khách quan hơn.
Tổng thống liệt kê thời gian tham chiến của Mỹ trong các cuộc xung đột trước đây nhằm nhắc nhở người dân rằng chiến dịch tấn công Iran mới chỉ bước sang tháng thứ hai. Tuy nhiên, tương tự những gì đã thể hiện trong hơn một tháng qua, ông Trump một lần nữa đưa ra các thông tin mơ hồ và mâu thuẫn, đan xen nỗ lực ngoại giao với lời đe dọa leo thang tấn công Iran.
“Chúng ta sẽ giáng những đòn cực mạnh trong hai đến ba tuần tới”, ông nói trong bài phát biểu dài 19 phút. “Nếu không có thỏa thuận nào đạt được, chúng ta sẽ tấn công đồng loạt và thích đáng vào tất cả nhà máy phát điện của họ”.
Tổng thống Trump yêu cầu Iran đàm phán để kết thúc chiến sự, chỉ một ngày sau khi gợi ý với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông không cần Iran đạt được thỏa thuận để chấm dứt xung đột.
Ông coi việc mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải dầu mỏ quan trọng đối với toàn cầu, là vấn đề của các quốc gia khác, không phải Mỹ. Nhưng trước đó, Tổng thống Mỹ viết trên mạng xã hội rằng sẽ không đồng ý với bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào trừ khi eo biển này được thông suốt. Iran đã chặn các chuyến tàu chở dầu qua đây, khiến giá dầu và khí đốt tự nhiên toàn cầu tăng vọt.
“Chúng tôi sẽ hỗ trợ, nhưng các quốc gia khác nên chủ động bảo vệ nguồn dầu mà họ đang phụ thuộc nặng nề”, ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ thông báo rằng năng lực khai hỏa tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran đã bị “hạn chế đáng kể” sau hơn một tháng chiến sự. Đây là thông điệp mà Tổng thống từng nhiều lần nhắc đến. Tuy nhiên, thực tế cho thấy Iran vẫn còn một lượng lớn vũ khí trong kho dự trữ và vẫn tiếp tục tập kích Israel ngay sau bài phát biểu của ông Trump.
Theo giới chuyên gia, “cập nhật quan trọng” của Tổng thống Trump về cuộc chiến tại Iran gây thất vọng vì nó giống như một nỗ lực quảng bá muộn màng nhằm lôi kéo sự ủng hộ từ cử tri Mỹ, khi cuộc chiến bắt đầu vượt khỏi khung thời gian 4-5 tuần mà ông vạch ra từ đầu chiến sự.
Phát biểu giờ vàng này không đưa ra bất kỳ câu trả lời mới nào cho vấn đề cử tri Mỹ quan tâm nhất lúc này: Khi nào cuộc chiến sẽ kết thúc. Tổng thống cũng không nêu rõ mục tiêu cuối cùng ông hướng tới khi phát động chiến dịch, như liệu ông có kế hoạch đưa bộ binh vào để tịch thu số uranium làm giàu hay làm suy yếu khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của Iran hay không.
Tổng thống không cung cấp thêm bất kỳ dấu hiệu lạc quan mới nào về tiến trình đàm phán ngoại giao với Iran mà trước đó ông từng khẳng định là đang có tiến triển. Trái lại, việc ông lặp lại lời đe dọa tấn công các nhà máy điện Iran có nguy cơ mở rộng hơn nữa cuộc chiến mà ông vừa thuyết phục công chúng Mỹ ủng hộ.
Theo CNN, các quan chức Nhà Trắng cho biết họ hài lòng với cách Tổng thống Trump truyền tải bài phát biểu khi ông đã thực hiện đúng những mục tiêu mà họ đề ra: Nêu những lý do để Mỹ phát động cuộc chiến và thành công của các hoạt động quân sự đến nay, đồng thời trấn an người dân Mỹ rằng cuộc xung đột đang tiến gần đến hồi kết.
Mặt khác, Tổng thống còn bám sát kịch bản, duy trì bài phát biểu gói gọn trong 20 phút như kế hoạch, dù nội dung không có cập nhật mới nào cho những người đã theo dõi sát sao cuộc xung đột suốt hơn một tháng qua.
Họ hy vọng cách Tổng thống phát biểu, với mức độ trang trọng của một thông điệp quốc gia, sẽ thuyết phục được nhiều người Mỹ tin tưởng ông vào thời điểm mà các cuộc thăm dò liên tục cho thấy công chúng đang dần cạn kiệt kiên nhẫn.
Một số thành viên đảng Dân chủ, trong đó có thượng nghị sĩ Chris Coons, đã bày tỏ không hài lòng về bài phát biểu. “Không có kế hoạch rõ ràng, nội dung lan man, thiếu căn cứ và không nghiêm túc”, ông viết.
Giới phân tích cho rằng khả năng bài phát biểu của Tổng thống Trump có thể buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán là rất thấp, bởi những gì ông nói không có gì mới đối với họ.
Do đó, giới lãnh đạo Iran có lẽ sẽ tiếp tục duy trì thông điệp cứng rắn giống như trước đây, tập trung vào phòng thủ quân sự và đáp trả, đồng thời tiếp tục tuyên bố không có cuộc đàm phán nào với Mỹ, bởi thực tế, nội dung bài phát biểu từ Tổng thống Trump không đủ sức khiến họ thay đổi lập trường đối với cuộc chiến.
Trita Parsi, Phó chủ tịch điều hành Viện Quincy, trụ sở tại Washington, nhận định những gì Tổng thống Trump đưa ra “về cơ bản là bản tổng hợp tất cả những bài viết ông đã đăng trên mạng xã hội trong 30 ngày qua, gần như theo trình tự thời gian”.
“Nhưng chính vì bài phát biểu này dường như không có gì mới, nó đã để lộ ra rằng ông ấy thực sự không có một kế hoạch nào đối với cuộc xung đột”, Parsi cho hay.
Seth Moulton, cựu binh thủy quân lục chiến Mỹ, hạ nghị sĩ đảng Dân chủ, đánh giá cách tiếp cận “mơ hồ” của Tổng thống Trump đối với Iran đã đẩy quân đội nước này vào tình thế “nguy hiểm” mà vẫn không đạt được các mục tiêu đã đề ra.
“Bài phát biểu của Tổng thống Trump khá tệ, cho thấy ông ấy mất phương hướng đến nhường nào”, Moulton nhận xét.
Nhưng các thành viên Cộng hòa lại ca ngợi diễn văn của ông Trump. “Tài lãnh đạo của Tổng thống, cùng với lòng dũng cảm của những người lính Mỹ, là lý do giúp chúng ta có được giấc ngủ an toàn hơn mỗi đêm”, thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham viết trên X.
AP ngày 11.5 đưa tin làn sóng bạo lực ở bang Guerrero của Mexico bùng phát hôm 8.5 khi một băng nhóm tội phạm đầy quyền lực được gọi là Los Ardillos bắt đầu tấn công dữ dội các cộng đồng ở một vùng núi nông thôn bằng chất nổ tự chế được phóng từ máy bay không người lái (UAV) và vũ khí mạnh. Đến ngày 10.5, các nhóm nhân quyền và cộng đồng ước tính làn sóng bạo lực này đã khiến từ 800 - 1.000 gia đình phải rời bỏ nhà cửa.
Chỉ trong vài ngày, hàng ngàn người ở vùng núi nói trên buộc phải chạy trốn, theo AP. Họ nói rằng đã bị tấn công nhiều năm liên tục và giờ không thể chịu đựng được nữa. Một số video cho thấy nhiều gia đình chạy trốn khỏi nhà vào sáng sớm 10.5 (giờ địa phương), với chỉ những chiếc ba lô trên vai. Những hình ảnh khác được chia sẻ với AP cho thấy tiếng súng nổ trên các trang trại và UAV được gắn chất nổ nằm rải rác trong bụi rậm.
"Những ngày qua thật kinh hoàng. Chúng đã ném bom các khu dân cư bằng UAV, và làm sao mọi người có thể tự vệ trước UAV khi bom rơi từ trên trời xuống?", AP dẫn lời bà Marina Velasco, thành viên của một tổ chức đại diện cho cộng đồng địa phương, Hội đồng nhân dân bản địa Guerrero - Emiliano Zapata (CIPOG-EZ).
Các nhóm cộng đồng và tổ chức tôn giáo địa phương cho rằng Los Ardillos đã tìm cách chiếm đoạt vùng đất này trong nhiều năm để tranh giành lãnh thổ với một số băng nhóm tội phạm khác. CIPOG-EZ đã ghi nhận 76 người trong vùng thiệt mạng và 25 người mất tích do cuộc xung đột với Los Ardillos những năm gần đây.
Bà Velasco nói rằng dù có sự hiện diện nhỏ của lực lượng an ninh, nhưng người dân địa phương phần lớn đã bị bỏ rơi trước những cuộc tấn công từ các băng nhóm tội phạm. Trước tình trạng này, các cộng đồng ngày càng tự trang bị vũ khí để chống lại những băng nhóm như Los Ardillos.
Trong nhiều năm qua, các băng nhóm ma túy ở Mexico đã sử dụng UAV và nhiều loại vũ khí tinh vi để tiến hành cuộc chiến tranh giành địa bàn. Đây là dấu hiệu cho thấy cuộc xung đột đã ăn sâu đến mức nào ở những khu vực như bang Guerrero, nơi các băng nhóm tội phạm chia rẽ thành những phe phái đối đầu, theo AP.
Các phe phái đối đầu của băng nhóm ma túy đầy quyền lực Sinaloa Cartel cũng đang tranh giành quyền kiểm soát ở bang Sinaloa, thuộc tây bắc Mexico. Tình trạng xung đột như thế khiến hơn 3.000 người chết và nhiều người bị buộc phải di dời trong gần 2 năm qua, dù có sự tăng cường hiện diện đáng kể của lực lượng an ninh tại nhiều khu vực ở Sinaloa, theo mạng truyền hình Al Jazeera.
Ngoài ra, Mexico hiện có hơn 130.000 người mất tích, với số vụ mất tích tăng vọt sau năm 2006, khi chính phủ nước này phát động cuộc chiến chống các băng nhóm ma túy, theo Reuters. Nhóm chính sách công Mexico Evalua phát hiện rằng số vụ mất tích đã tăng 200% trong thập niên qua, do quyền lực của các băng nhóm tội phạm có tổ chức ngày càng tăng.
Ngày 10.5, nhân Ngày của mẹ, các bà mẹ của những người mất tích do cuộc xung đột giữa các băng nhóm ma túy đã dẫn đầu hàng ngàn người tuần hành tại thủ đô Mexico City để phản đối tình trạng bạo lực này, theo Reuters. "Mexico, đứng đầu về số người mất tích", những người biểu tình hô vang khi tuần hành trên đại lộ Paseo de la Reforma ở Mexico City.
Vào lúc 18h44 ngày 6-4 (tức 5h44 ngày 7-4 theo giờ Việt Nam), tàu Orion chở bốn phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II đã di chuyển vào vùng khuất sau Mặt trăng, khiến liên lạc với Trái đất bị gián đoạn trong khoảng 40 phút.
Nguyên nhân của hiện tượng này là do sóng vô tuyến và laser - vốn truyền theo đường thẳng - không thể xuyên qua lớp vật chất dày đặc của Mặt trăng.
Theo Đài BBC, trong suốt 40 phút, con tàu nằm hoàn toàn ở "ngoài vùng phủ sóng", lặng lẽ hành trình giữa khoảng không vô tận của vũ trụ.
Phi hành gia Victor Glover cho biết: "Chúng ta đang ở phía sau Mặt trăng và mất liên lạc với mọi người, hãy coi đó là một cơ hội. Hãy cầu nguyện, hy vọng và gửi những suy nghĩ tốt đẹp, để chúng ta có thể sớm kết nối với phi hành đoàn".
Theo BBC, các phi hành gia đã tận dụng khoảng thời gian gián đoạn để tiến hành quan sát Mặt trăng ở cự ly gần, chụp ảnh, nghiên cứu địa chất bề mặt và ghi nhận những hình ảnh trực tiếp từ vùng không gian hiếm người đặt chân tới.
Khi tàu Orion trở lại vùng phủ sóng sau gần 40 phút, nữ phi hành gia Christina Koch chia sẻ: "Thật tuyệt khi được nghe tin từ Trái đất một lần nữa. Gửi đến châu Á, châu Phi, châu Úc - chúng tôi đang ngắm nhìn và lắng nghe các bạn".
Trên thực tế, các sứ mệnh Apollo trước đây cũng từng trải qua hiện tượng gián đoạn liên lạc khi tàu bay vào vùng khuất sau Mặt trăng, cho thấy đây là một phần quen thuộc của hành trình chinh phục không gian.
Đặc biệt, trong sứ mệnh Apollo 11 năm 1969, phi hành gia Michael Collins đã một mình điều khiển mô-đun chỉ huy bay quanh Mặt trăng, trong khi hai đồng đội của ông, Neil Armstrong và Buzz Aldrin, đang thực hiện những bước đi đầu tiên của nhân loại trên bề mặt Mặt trăng.
Phi hành gia Michael Collins mô tả khi tàu mất liên lạc suốt 48 phút, ông cảm thấy "thực sự cô độc", như bị tách khỏi mọi sự sống đã biết. Tuy nhiên, thay vì sợ hãi, ông cho biết mình cảm nhận được một sự bình yên hiếm có giữa khoảng lặng vô tận của vũ trụ.
Trên Trái đất, khoảng thời gian "mất tín hiệu" cũng là thử thách không nhỏ với các kỹ sư. Tại Trạm Goonhilly (Anh), những ăng ten khổng lồ vẫn luôn theo dõi hành trình của Orion, xác định vị trí và truyền dữ liệu về NASA.
Giám đốc công nghệ tại Trạm Goonhilly - ông Matt Cosby - cho biết đây là lần đầu tiên trạm theo dõi một tàu vũ trụ có người bay xa đến vậy. Khi con tàu khuất sau Mặt trăng, lo lắng là điều khó tránh, nhưng niềm vui sẽ vỡ òa khi tín hiệu trở lại và phi hành đoàn vẫn an toàn.
Các nhà khoa học kỳ vọng trong tương lai, những khoảng "mất kết nối" sẽ dần được xóa bỏ, đặc biệt khi con người hướng tới xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt trăng và tiến xa hơn vào không gian sâu.
Adam Iza, 25 tuổi, ngày 1/6 nhận tội âm mưu cướp tài sản. Các công tố viên liên bang đang đề nghị mức án tù ít nhất là 14 năm cho Iza. William Paetzold, luật sư của Iza, không phản hồi yêu cầu bình luận.
Iza liên quan đến vụ bắt cóc một cặp vợ chồng ở Connecticut ngày 25/8/2024. Ông Sushil và bà Radhika Chetal đang lái chiếc Lamborghini gần trường trung học Danbury thì bị một chiếc xe phía sau đâm trúng. Ngay sau đó, một chiếc xe tải màu trắng lao lên chặn đầu và một nhóm đàn ông bao vây họ.
Nhóm người này lôi vợ chồng nhà Chetal ra khỏi xe và ép họ vào xe tải, dùng gậy bóng chày đánh đập ông Sushil và túm tóc kéo bà Radhika. Hai người bị trói bằng băng dính và chiếc xe tải lập tức phóng đi.
Một cuộc rượt đuổi gay cấn giữa cảnh sát và chiếc xe tải đã diễn ra. Xe tải cuối cùng bị đâm và phải dừng lại. 4 người trong xe bỏ chạy nhưng lập tức bị bắt lại. Cảnh sát phát hiện hai người khác tại ngôi nhà mà nhóm này thuê ở thị trấn gần đó. Vợ chồng nhà Chetal không bị nguy hiểm đến tính mạng.
Cả 6 người đàn ông đều là người Florida, thừa nhận tội bắt cóc và khai ra chủ mưu là Iza cùng đồng bọn. Hai người bị kết án 11 năm tù, 4 người còn lại đang chờ tuyên án.
Nguồn cơn vụ bắt cóc
Từ manh mối này, cảnh sát phát hiện vụ trộm Bitcoin trị giá 245 triệu USD mà thủ phạm chính là Veer Chetal, con trai của ông bà Chetal.
Vào tháng 7/2024, James Schwab, một đồng phạm của Iza, xảy ra xích mích với Veer trong hộp đêm ở Miami. Vài tuần sau cuộc ẩu đả, Veer và hai người khác đã mạo danh nhân viên hỗ trợ kỹ thuật của Google và một sàn giao dịch tiền điện tử. Họ đánh cắp 4.100 Bitcoin trị giá 245 triệu USD thời điểm đó từ một nạn nhân ở thủ đô Washington.
Ba người sống xa hoa sau vụ trộm, vung hàng triệu USD mua ôtô, quần áo, trang sức, thuê biệt thự và tiệc tùng. Biết tin Veer "trúng đậm", Iza và Schwab nảy ra ý định bắt cóc cha mẹ của Veer làm con tin để cướp tài sản của anh ta.
Iza và Schwab đã thuê 6 người đến Connecticut, chi trả toàn bộ chi phí đi lại và ăn ở, để họ theo dõi và bắt cóc cha mẹ của Veer.
Bê bối cảnh sát
Iza, còn có tên là Ahmed Faiq, từng sống trong một biệt thự xa hoa tại khu Bel Air thuộc Los Angeles, tự xưng là "Bố già" khi điều hành công ty giao dịch tiền điện tử Zort. Trong khi chiếm đoạt hàng triệu USD và tuồn qua các công ty ma, Iza đã vung tiền mua ôtô và xa xỉ phẩm, thậm chí phẫu thuật kéo dài chân.
Trước khi bị bắt vì liên quan tới vụ bắt cóc ở Connecticut, Iza đã bị chính quyền California điều tra hành vi tống tiền nhiều người ở Los Angeles và các địa phương khác.
Bắt đầu từ tháng 8/2021, Iza đã trả khoảng 100.000 USD mỗi tháng cho một công ty an ninh tư nhân để bảo vệ cho bản thân. Công ty này do một sĩ quan cảnh sát hạt ở Los Angeles thành lập và cũng thuê các cảnh sát khác làm việc.
Iza đã mua chuộc cảnh sát hạt, biến họ thành những kẻ thực thi pháp luật "ngầm" chống lại người có tranh chấp cá nhân và kinh doanh với anh ta. Công tố viên cáo buộc Iza đã sử dụng những cảnh sát này để tống tiền, đe dọa, gài bẫy bắt giữ và lạm dụng quy trình pháp lý.
Các cảnh sát này sử dụng cơ sở dữ liệu của cơ quan thực thi pháp luật để thu thập thông tin về kẻ thù của Iza và lấy lệnh khám xét với lý do gian lận. Theo các công tố viên, hai cảnh sát từng chĩa súng khống chế một nạn nhân ngay trong nhà của Iza, ép buộc nạn nhân này phải chuyển 25.000 USD vào tài khoản ngân hàng của Iza.
Khi nhận tội trong vụ án đó vào tháng 1, Iza cũng thừa nhận đã chiếm đoạt hơn 37 triệu USD bằng cách truy cập gian lận vào tài khoản trình quản lý kinh doanh của Meta Platforms (công ty sở hữu Facebook) và lạm dụng các hạn mức tín dụng của họ từ năm 2020 đến 2022. Anh ta đang chờ tòa tuyên án sau khi nhận tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng, âm mưu xâm phạm quyền công dân và trốn thuế. Nhiều cảnh sát liên quan cũng đã bị truy tố.
Về phần Veer, anh ta đã nhận tội trộm Bitcoin hồi tháng 11/2025 và đang chờ tuyên án.
