29 năm trước, đúng thời gian này, anh Nguyễn Mạnh Hà (SN 1982, Từ Liêm, Hà Nội) đang chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THCS. Thời đó, thi tốt nghiệp và thi vào lớp 10 là hai kỳ thi tách biệt, cách nhau hơn 1 tháng.
“Tôi không nhớ 3 năm trước con trai đã thi vào lớp 10 như thế nào, nhưng vẫn nhớ như in kỳ thi lớp 10 của chính mình, thậm chí còn nhớ cả bài hình trong đề toán”, anh Hà chia sẻ.
Anh Hà cho biết, học sinh sinh năm 1982 trở về trước thi tốt nghiệp 4 môn và thi vào cấp 3 với 2 môn toán, văn. Tỷ lệ trượt tốt nghiệp thấp còn tỷ lệ trượt cấp 3 rất cao. Lứa tuổi của anh Hà, cả làng chỉ có 5 người đỗ. Số còn lại học bổ túc hoặc bỏ học.
“3 năm liên tiếp trước lứa chúng tôi, làng tôi không có ai đỗ cấp 3. Chị gái tôi học khá cũng trượt. Vì thế bố tôi không cho tôi đăng ký trường Tây Tiền Hải, là trường tốt nhất huyện và gần nhà, mà bắt phải đăng ký một trường cách nhà hơn 10km, ở gần biển, điểm đầu vào rất thấp”, anh Hà hồi tưởng.
Mặc dù có lực học tốt và được giáo viên chủ nhiệm tin cậy, anh Hà vẫn phải đăng ký trường xa để chắc một suất công lập. Ngay sau khi thi tốt nghiệp xong, anh được bố cho đi học thêm ở thị trấn. Sau 1 tháng luyện thi, anh Hùng đỗ điểm cao, thừa nhiều điểm để vào Trường THPT Tây Tiền Hải trong sự tiếc nuối của gia đình.
Lớp ôn thi của anh khi ấy cũng chỉ có vài ba người trúng tuyển công lập.
Chị Nguyễn Bích Đào (SN 1982, Vĩnh Hưng, Hà Nội) cũng lưu giữ kí ức khó quên về kỳ thi lớp 10 cách đây 30 năm tại Ninh Bình (tỉnh Nam Định cũ).
Ngày ấy Nam Định chưa có trường tư, ngoài trường công chỉ có trường bổ túc. Tuy nhiên trong trường công lập có một hệ bán công để “vớt” những học sinh thi trượt vì thiếu một ít điểm. Hệ bán công thu học phí cao hơn 2-3 lần so với mức chung.
“Tôi nhớ bạn bè mình trượt rất nhiều. Ngay ông xã tôi cũng trượt hệ thường, chỉ đỗ hệ bán công dù những năm cấp 2 là học sinh giỏi, học lớp chọn, là “ngôi sao” của trường”, chị Đào kể.
Cả Đào và chồng học cùng khoá nhưng khác lớp. Theo lời chị, việc trượt công lập là bài học sâu sắc với chồng chị, khiến anh học hành tu tỉnh hơn, đạt kết quả cao khi thi đại học. Trong khi đó chị trượt đại học năm đầu, mất thêm một năm ôn thi mới chinh phục được mục tiêu.
Tại Hà Nội, 32 năm trước, kỳ thi vào lớp 10 cũng căng thẳng như bây giờ, theo lời chị Phạm Thanh Mai (SN 1979, phường Hoàn Kiếm).
Hà Nội ngày ấy thi lớp 10 với hai môn toán, văn. Quanh các trường phổ thông có rất nhiều “lò luyện thi”. Chị Mai học thêm văn một thầy ở phố Lò Đúc, học thêm toán một giáo viên Trường THPT Lý Thường Kiệt. Tuy nhiên, các “lò luyện” thường chỉ hoạt động khoảng 1 tháng kể từ sau kỳ thi tốt nghiệp đến trước kỳ thi lớp 10.
“Nhiều bạn bè cấp 2 của tôi không đỗ trường nào, đi học bổ túc hoặc nghỉ học. Một người bạn của tôi chuyển khẩu về Bắc Ninh, ở nhờ nhà người họ hàng để thi cấp 3 tại Bắc Ninh. Ngày đó nếu trượt công lập là trượt hẳn, không có nhiều trường tư như bây giờ để “chống trượt””, chị Mai chia sẻ.
Chị Mai có hai con, đều đã trải qua kỳ thi lớp 10 công lập tại Hà Nội. Từ trải nghiệm của hai thế hệ, chị Mai cho rằng việc thi vào cấp 3 chưa bao giờ dễ dàng trong suốt hơn 3 thập kỷ qua. Song, áp lực của thế hệ hôm nay dường như lớn hơn thế hệ cha mẹ do định kiến xã hội, chị Mai nhận định.
Với thế hệ 7X, 8X đời đầu, việc thi trượt cấp 3 chưa bị nhìn nhận một cách nặng nề. Học sinh không đỗ lớp 10 sẽ chuyển hướng học nghề hoặc tham gia thị trường lao động. Nhưng hiện tại, theo quan sát của chị Mai, một đứa trẻ không đỗ lớp 10 sẽ bị xem là một thất bại lớn, nhất là trong những gia đình có sự đầu tư cho sự học hành của con cái.
Ở góc nhìn khác, anh Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng mưu cầu và kỳ vọng của bố mẹ thế hệ 8X vào con cái lớn hơn thế hệ ông bà. Với thế hệ ông bà, con cái chỉ cần đi học là đủ. Với thế hệ bố mẹ 8X, con cái còn phải học giỏi, đỗ trường chuyên hoặc trường “top”. Chính tâm lý này đẩy áp lực xã hội lên cao.
Hiệu trưởng một trường THPT nhận định, kỳ vọng của phụ huynh là chính đáng. Song, con đường học tập không chỉ có một lối đi duy nhất.
Có thể nói đã nhìn thấy một thế hệ thầy cô đổi mới tư duy, học sinh năng động, bản lĩnh cùng mạng lưới hợp tác quốc tế ngày càng rộng mở đang tạo nên diện mạo mới cho ngành giáo dục - đào tạo TP mang tên Bác.
Cuối tháng 3-2026, Trường THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa) đã tổ chức buổi báo cáo dự án Mũi tàu Tổ quốc, trình làng những sản phẩm cực kỳ ấn tượng và sáng tạo của học sinh. Đây là dự án liên môn của các môn: lịch sử, giáo dục quốc phòng, ngoại ngữ, sinh học, hóa học, vật lý và toán; trang bị kiến thức tổng hợp cho học sinh về các vùng biển, đảo Việt Nam.
Theo ThS Nguyễn Viết Đăng Du - Tổ trưởng lịch sử Trường THPT Lê Quý Đôn, dự án Mũi tàu Tổ quốc có sự tham gia của tất cả học sinh cả ba khối 10, 11 và 12. "Tùy chương trình của mỗi khối lớp và môn học, giáo viên bộ môn sẽ cung cấp những kiến thức cơ bản thuộc phạm vi dự án cho học sinh.
Các bạn có chuyến đi thực địa tại Khánh Hòa. Từ các kiến thức về tự nhiên, môi trường, lịch sử, chủ quyền biển đảo, tài nguyên sinh vật, tiềm năng kinh tế - du lịch..., học sinh đề xuất giải pháp bảo vệ tài nguyên biển, giữ gìn chủ quyền, phát triển kinh tế biển bền vững...", thầy Du thông tin.
Không chỉ thực hiện các poster, brochure, video clip... tiếng Anh để giới thiệu biển đảo Việt Nam, các bạn còn sáng tác và biểu diễn rap ca ngợi biển đảo, lực lượng hải quân Việt Nam. Có nhóm học sinh chọn làm chatbox cung cấp kiến thức về luật biển quốc tế, chủ quyền biển đảo. Lớp khác lại tự thiết kế và biểu diễn thời trang giấy với chất liệu thân thiện môi trường có nội dung kêu gọi bảo vệ chủ quyền biển đảo hay thể hiện các nét đặc trưng của văn hóa vùng biển.
Là một trong hai trưởng ban điều phối dự án, học sinh Dương Minh Phi Long (lớp 11A11) chia sẻ dù đã quen với việc làm dự án, được rèn luyện các kỹ năng làm việc nhóm, quản lý thời gian, giải quyết vấn đề... nhưng làm ở ban điều phối dự án quy mô toàn trường là một cơ hội khó quên vì đã học hỏi được rất nhiều trong suốt bốn tháng triển khai.
"Những lúc mâu thuẫn về việc thống nhất chủ đề, quy trình hoạt động giúp mình học được cách lắng nghe, dung hòa các ý kiến, cả việc nói năng trôi chảy để chuyển tải được thông điệp rõ ràng cụ thể", Long chia sẻ.
Thầy Du cho biết học sinh tự thực hiện các công đoạn của dự án, giáo viên chỉ đóng vai trò cố vấn và hỗ trợ chứ không làm thay. Tùy mức độ bài học và quy mô tham gia, giáo viên bộ môn sẽ chấm điểm học sinh tham gia dự án để lấy điểm kiểm tra thường xuyên hoặc định kỳ.
Tại TP.HCM, việc dạy học theo dự án đã được triển khai ở hầu hết các trường từ tiểu học đến THPT. Dù mỗi trường có cách thức khác nhau, hiệu quả mang lại cũng khác nhau, song hình thức dạy học này đã và đang mang lại làn gió mới giúp học sinh rèn luyện những kỹ năng cần thiết cho quá trình hội nhập.
Nhiều năm trở lại đây, cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học ở TP.HCM ngày càng thu hút nhiều học sinh tham gia. Không chỉ tập trung ở các trường THCS, THPT có bề dày thành tích mà nhiều học sinh từ các trường vùng ven, ngoại thành cũng đã ghi tên vào bảng vàng cuộc thi này.
Tuyển chọn đề tài khoa học kỹ thuật đại diện TP.HCM đi thi cấp quốc gia, không ít người bất ngờ khi học sinh THCS, THPT tự tin thuyết trình và trả lời phản biện hoàn toàn bằng tiếng Anh. Không chỉ giao tiếp trôi chảy, các bạn còn sử dụng tiếng Anh học thuật một cách linh hoạt và chính xác.
Một lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết năm học 2025 - 2026, TP.HCM có hơn 1.600 dự án tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật ở cấp cơ sở. Con số này mang ý nghĩa rất lớn trong quá trình hội nhập, bởi cuộc thi khoa học kỹ thuật giúp học sinh rèn luyện tư duy và khả năng giải quyết vấn đề một cách hệ thống.
Theo vị này, qua việc làm dự án khoa học, học sinh phát triển kỹ năng tự học, sáng tạo, làm việc nhóm và quản lý thời gian. Đồng thời việc thuyết trình, bảo vệ đề tài còn giúp học sinh nâng cao năng lực giao tiếp, phản biện vốn là những kỹ năng quan trọng trong môi trường quốc tế.
Năm 2024 lần đầu tiên học sinh Việt Nam giành giải nhì tại Cuộc thi Khoa học Kỹ thuật quốc tế (ISEF) - sân chơi khoa học thường niên tại Mỹ. Thành tích này thuộc về hai học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong là Nguyễn Lê Quốc Bảo và Lê Tuấn Hy - tác giả dự án "Phần mềm tích hợp học sâu để phân vùng và tái tạo cấu trúc tim nguyên khối trong không gian 3D mô phỏng cho ứng dụng thực hành y khoa".
Năm 2025, học sinh TP.HCM tiếp tục đoạt giải tư cuộc thi nói trên với đề tài "Ứng dụng học sâu trong sáng tác nhạc tự động, định hướng bảo tồn và phát triển đờn ca tài tử Nam Bộ". Tác giả dự án là hai học sinh Nguyễn Tấn Đức - Hà Nhật Bảo cùng học lớp 11 chuyên tin Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.
Đến thời điểm hiện tại, Bộ GD-ĐT đã chọn đề tài nghiên cứu của hai học sinh Nguyễn Tấn Đức - Hà Nhật Bảo là một trong các dự án đại diện Việt Nam tham dự ISEF 2026 vào tháng 5 này.
Dự án "SPProbMol3 - phát triển mô hình tạo sinh xác suất đa phương thức trong thiết kế phối tử dựa trên cấu trúc không gian ba chiều của protein" của hai bạn được kỳ vọng tiếp tục khẳng định năng lực nghiên cứu và bản lĩnh hội nhập của học sinh TP.HCM trên đấu trường quốc tế.
Tối 8.4, một bạn đọc gửi ý kiến về tòa soạn Báo Thanh Niên nói 100 học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM, "nhiễm độc thức ăn, công an, y tế đang ở đó". Sáng 9.4, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin được cho rằng con của họ cũng là học sinh trường này, đi học về bị ói, mệt.
Sáng nay, 9.4, trả lời phóng viên Báo Thanh Niên qua điện thoại, ông Đặng Minh Nguyên, Chủ tịch UBND phường Bình Quới, TP.HCM, cho biết, ngày hôm qua có một số học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây vào bệnh viện kiểm tra sức khỏe, song đã được bác sĩ cho về nhà nghỉ ngơi, chỉ còn 2 em đang ở bệnh viện tiếp tục theo dõi.
Ông Nguyên cho biết phường và trường cùng các cơ quan chức năng đang tiếp tục tìm hiểu, làm rõ nguyên nhân vụ việc. Và vụ việc cũng đã được báo cáo lên Sở An toàn thực phẩm TP.HCM.
Sáng nay (9.4), bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây, trả lời PV Báo Thanh Niên về vấn đề trên.
Bà Tiên cho biết: "Vào đầu giờ sáng hôm qua (8.4), từ 7 rưỡi, 8 giờ kém đã có nhiều học sinh thông báo là mệt mỏi, được đưa xuống phòng y tế để kiểm tra, theo dõi sức khỏe. Sau giờ ra chơi (sau 9 giờ) thì có nhiều học sinh kêu là con bị mệt, nóng trong người. Các em cũng được đưa xuống phòng y tế để đo nhiệt độ. Sau khi kiểm tra, có em không bị sốt, sức khỏe các em bình thường lại lên lớp học tiếp, có một số em thì được nhà trường liên hệ với phụ huynh cho các em đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe".
"Lúc đó mới đầu giờ sáng, hoàn toàn chưa đến giờ ăn cơm trưa. Xe chở cơm bán trú còn chưa tới trường. Học sinh chưa hề ăn cơm trưa bán trú", bà Tiên nhấn mạnh.
"Chúng tôi lo lắng sức khỏe cho các em, không biết do nguyên nhân gì, nên thấy trẻ nhỏ bị sốt thì nói với cha mẹ các em cho các em vào bệnh viện kiểm tra, thăm khám cho an toàn. Nhiều em thăm khám xong đã về nhà nghỉ ngơi, bộ phận y tế của trường cũng liên hệ phụ huynh để cập nhật tình hình sức khỏe của các em", bà Tiên cho hay.
Bà Tiên cũng cho hay không biết có phải vì nhiều em học sinh thấy bạn mình bị mệt thì cũng cảm thấy lo lắng, và có phản ứng dây chuyền như vậy không. Bởi sáng qua, ở trường cho thấy khoảng 100 em học sinh có nói với các thầy cô giáo là bị mệt, sốt, nóng... Trước vấn đề này, để đảm bảo an toàn nhất cho học sinh, ngay trong sáng 8.4, nhà trường đã báo cáo vụ việc lên UBND phường, y tế phường, công an phường... Các cơ quan quản lý, cơ quan chức năng đã tới trường kiểm tra, làm rõ nguyên nhân, báo cáo, đánh giá đúng vụ việc.
Bản thân bà Tiên cũng cho biết rất mong làm sáng tỏ vụ việc để phụ huynh an tâm, dư luận không hoang mang.Trường tiểu học Bình Quới Tây có hơn 900 học sinh, trường tổ chức bán trú và có một công ty cung cấp suất ăn nhiều năm nay. Nhà trường cho hay từ trước đến nay chưa từng xảy ra vụ việc lùm xùm về bữa ăn bán trú trong trường học. Còn phía trước cổng trường cũng có nhiều người bán đồ ăn sáng, hàng rong, hàng bán dạo.
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên trong tối 8.4, giáo viên T., Trường tiểu học Bình Quới Tây, cho biết: “Hơn 100 học sinh bị sốt là có thật. Nhưng nói nhiễm độc thức ăn vì đồ ăn bán trú là không đúng. Hồi đầu giờ sáng nay, đã có rất nhiều học sinh nghỉ học vì bị sốt. Cụ thể là lớp tôi dạy, có tới 6 bé nghỉ học. Sáng 8.4, khi tôi đang dạy thì rất nhiều em xin đi uống nước cùng lúc. Lúc đó ngoài sân nắng nóng kinh khủng".
"Tôi cho rằng nhiệt độ khắc nghiệt khiến cho mấy bạn bị sốc nhiệt, say nắng, say nóng. Thời điểm học sinh bị sốt đồng loạt ngay sau giờ ra chơi buổi sáng. Lúc đó cơm bán trú còn chưa chở vào trường nữa. Nhà trường đã chủ động liên hệ, điện thoại cho những phụ huynh của những bé bị sốt, chở con về để đi bệnh viện khám, và cho biết nguyên nhân chính thức của hiện tượng bị sốt là gì”, giáo viên này thông tin thêm.
Hôm nay (9.4), học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây tạm dừng ăn bán trú. Nhà trường phối hợp với các đơn vị để kiểm tra các nguồn nước, tổng vệ sinh, diệt khuẩn các khu vực lớp học, không gian trong trường...
Hiệu trưởng nhà trường cho biết có một số phụ huynh xin cho con nghỉ học hôm nay. Một số bé ở nhà theo dõi sức khỏe, còn một số bé được cha mẹ xin nghỉ với lý do trường không bán trú, nên không thuận tiện trong đưa rước các con.
Đây là 687 học viên đang trực tiếp làm công tác chuyển đổi số tại 173 tổ chức Đảng cấp trên cơ sở, gồm 168 Đảng ủy xã - phường và 5 tổ chức Đảng cấp trên cơ sở trên địa bàn TP.HCM.
Khóa học trong 10 ngày tập trung các nội dung liên quan đến nền tảng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, quản lý và vận hành các hệ thống số trong cơ quan Đảng, mặt trận và đoàn thể.
Học viên được tiếp cận các nội dung từ cơ sở lý luận, quy định của Đảng và Nhà nước đến hạ tầng, nền tảng ứng dụng, dữ liệu, an ninh an toàn thông tin và các tình huống thực hành trên hệ thống.
Ông Phạm Văn Hiền - Phó chánh văn phòng Thành ủy TP.HCM - cho biết đây là lớp đào tạo được Ban Thường vụ Thành ủy quan tâm trực tiếp, có chương trình xây dựng riêng với sự phối hợp của nhiều đơn vị như Học viện Cán bộ TP.HCM, Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, Khu công viên phần mềm Quang Trung cùng các cơ quan chuyên môn của Trung ương và thành phố.
Theo ông Hiền, chương trình đã đạt ba kết quả chính gồm nội dung đào tạo bao quát từ lý thuyết đến thực hành, công tác tổ chức, hạ tầng và điều kiện học tập được chuẩn bị đồng bộ. Đồng thời tạo được sự kết nối giữa đội ngũ cán bộ làm công tác chuyển đổi số tại các địa phương, đơn vị.
"687 học viên tham gia lớp học sẽ trở thành hạt nhân nòng cốt tại cấp ủy, cơ quan, đơn vị, đồng thời là lực lượng tham mưu chiến lược cho công tác chuyển đổi số trong thời gian tới", ông Hiền khẳng định.
Do đó sau khóa học, các học viên cần nhanh chóng rà soát và tham mưu bổ sung các nhiệm vụ chuyển đổi số mới vào kế hoạch năm 2026 tại địa phương, đơn vị, đẩy nhanh việc sử dụng sổ tay đảng viên điện tử và hoàn thiện quy trình xử lý văn bản trên hệ thống điều hành.
Đại diện học viên, ông Nguyễn Quốc Anh (Đảng ủy phường Tăng Nhơn Phú) nói các chuyên đề trong khóa học có tính thực tiễn cao, gắn với yêu cầu triển khai chuyển đổi số tại TP.HCM và cả nước.
Nội dung bám sát các quy định hiện hành của Trung ương và thành phố, tập trung vào kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ và công tác tham mưu. Học viên và báo cáo viên đã trao đổi trực tiếp về những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tế triển khai nhiệm vụ tại cơ sở.
Qua đó, học viên được bổ sung thêm kinh nghiệm xử lý công việc, nâng cao kỹ năng thực thi công vụ trong môi trường số. "Những kiến thức đã học rất có giá trị thực tiễn, thiết thực, có sự liên kết chặt chẽ với bối cảnh của thành phố và của cả nước", ông Quốc Anh chia sẻ.
