29 năm trước, đúng thời gian này, anh Nguyễn Mạnh Hà (SN 1982, Từ Liêm, Hà Nội) đang chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THCS. Thời đó, thi tốt nghiệp và thi vào lớp 10 là hai kỳ thi tách biệt, cách nhau hơn 1 tháng.
“Tôi không nhớ 3 năm trước con trai đã thi vào lớp 10 như thế nào, nhưng vẫn nhớ như in kỳ thi lớp 10 của chính mình, thậm chí còn nhớ cả bài hình trong đề toán”, anh Hà chia sẻ.
Anh Hà cho biết, học sinh sinh năm 1982 trở về trước thi tốt nghiệp 4 môn và thi vào cấp 3 với 2 môn toán, văn. Tỷ lệ trượt tốt nghiệp thấp còn tỷ lệ trượt cấp 3 rất cao. Lứa tuổi của anh Hà, cả làng chỉ có 5 người đỗ. Số còn lại học bổ túc hoặc bỏ học.
“3 năm liên tiếp trước lứa chúng tôi, làng tôi không có ai đỗ cấp 3. Chị gái tôi học khá cũng trượt. Vì thế bố tôi không cho tôi đăng ký trường Tây Tiền Hải, là trường tốt nhất huyện và gần nhà, mà bắt phải đăng ký một trường cách nhà hơn 10km, ở gần biển, điểm đầu vào rất thấp”, anh Hà hồi tưởng.
Mặc dù có lực học tốt và được giáo viên chủ nhiệm tin cậy, anh Hà vẫn phải đăng ký trường xa để chắc một suất công lập. Ngay sau khi thi tốt nghiệp xong, anh được bố cho đi học thêm ở thị trấn. Sau 1 tháng luyện thi, anh Hùng đỗ điểm cao, thừa nhiều điểm để vào Trường THPT Tây Tiền Hải trong sự tiếc nuối của gia đình.
Lớp ôn thi của anh khi ấy cũng chỉ có vài ba người trúng tuyển công lập.
Chị Nguyễn Bích Đào (SN 1982, Vĩnh Hưng, Hà Nội) cũng lưu giữ kí ức khó quên về kỳ thi lớp 10 cách đây 30 năm tại Ninh Bình (tỉnh Nam Định cũ).
Ngày ấy Nam Định chưa có trường tư, ngoài trường công chỉ có trường bổ túc. Tuy nhiên trong trường công lập có một hệ bán công để “vớt” những học sinh thi trượt vì thiếu một ít điểm. Hệ bán công thu học phí cao hơn 2-3 lần so với mức chung.
“Tôi nhớ bạn bè mình trượt rất nhiều. Ngay ông xã tôi cũng trượt hệ thường, chỉ đỗ hệ bán công dù những năm cấp 2 là học sinh giỏi, học lớp chọn, là “ngôi sao” của trường”, chị Đào kể.
Cả Đào và chồng học cùng khoá nhưng khác lớp. Theo lời chị, việc trượt công lập là bài học sâu sắc với chồng chị, khiến anh học hành tu tỉnh hơn, đạt kết quả cao khi thi đại học. Trong khi đó chị trượt đại học năm đầu, mất thêm một năm ôn thi mới chinh phục được mục tiêu.
Tại Hà Nội, 32 năm trước, kỳ thi vào lớp 10 cũng căng thẳng như bây giờ, theo lời chị Phạm Thanh Mai (SN 1979, phường Hoàn Kiếm).
Hà Nội ngày ấy thi lớp 10 với hai môn toán, văn. Quanh các trường phổ thông có rất nhiều “lò luyện thi”. Chị Mai học thêm văn một thầy ở phố Lò Đúc, học thêm toán một giáo viên Trường THPT Lý Thường Kiệt. Tuy nhiên, các “lò luyện” thường chỉ hoạt động khoảng 1 tháng kể từ sau kỳ thi tốt nghiệp đến trước kỳ thi lớp 10.
“Nhiều bạn bè cấp 2 của tôi không đỗ trường nào, đi học bổ túc hoặc nghỉ học. Một người bạn của tôi chuyển khẩu về Bắc Ninh, ở nhờ nhà người họ hàng để thi cấp 3 tại Bắc Ninh. Ngày đó nếu trượt công lập là trượt hẳn, không có nhiều trường tư như bây giờ để “chống trượt””, chị Mai chia sẻ.
Chị Mai có hai con, đều đã trải qua kỳ thi lớp 10 công lập tại Hà Nội. Từ trải nghiệm của hai thế hệ, chị Mai cho rằng việc thi vào cấp 3 chưa bao giờ dễ dàng trong suốt hơn 3 thập kỷ qua. Song, áp lực của thế hệ hôm nay dường như lớn hơn thế hệ cha mẹ do định kiến xã hội, chị Mai nhận định.
Với thế hệ 7X, 8X đời đầu, việc thi trượt cấp 3 chưa bị nhìn nhận một cách nặng nề. Học sinh không đỗ lớp 10 sẽ chuyển hướng học nghề hoặc tham gia thị trường lao động. Nhưng hiện tại, theo quan sát của chị Mai, một đứa trẻ không đỗ lớp 10 sẽ bị xem là một thất bại lớn, nhất là trong những gia đình có sự đầu tư cho sự học hành của con cái.
Ở góc nhìn khác, anh Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng mưu cầu và kỳ vọng của bố mẹ thế hệ 8X vào con cái lớn hơn thế hệ ông bà. Với thế hệ ông bà, con cái chỉ cần đi học là đủ. Với thế hệ bố mẹ 8X, con cái còn phải học giỏi, đỗ trường chuyên hoặc trường “top”. Chính tâm lý này đẩy áp lực xã hội lên cao.
Hiệu trưởng một trường THPT nhận định, kỳ vọng của phụ huynh là chính đáng. Song, con đường học tập không chỉ có một lối đi duy nhất.
“Học lớp 10 công lập có thể là con đường thuận lợi, nhưng không phải con đường duy nhất và phù hợp nhất với tất cả học sinh”, vị hiệu trưởng nói.
10 chuyên đề ôn tập môn ngữ văn thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Đỗ Đức Anh, Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=7ceXpGIlOSU
Trong chuyên đề 8: Trạm văn thực chiến – văn bản truyện, giáo viên hướng dẫn học sinh luyện đề truyện với tình huống thực tế trong đề thi; Rèn kỹ năng phân tích nhanh nhân vật và chi tiết; Áp dụng công thức để trả lời chính xác từng câu hỏi; Chỉ ra lỗi sai thường gặp và cách khắc phục hiệu quả... nhằm giúp học sinh tăng tốc độ và độ chắc chắn khi làm bài.
Trước đó, vào ngày 13.5, trong chuyên đề 7: Cách làm đọc hiểu văn bản truyện, giáo viên giúp học sinh nắm chắc đặc trưng truyện ngắn, tự sự. Nhận diện nhanh ngôi kể, tình huống, nhân vật, điểm nhìn trần thuật, chi tiết tiêu biểu... Hướng dẫn cách phân tích chi tiết nghệ thuật quan trọng và công thức trả lời các dạng câu hỏi thường gặp, tránh lỗi khi hiểu sai nội dung hoặc nhân vật.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 11 đến 16.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
10 chuyên đề ôn tập môn địa lý thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Hoàng Đạt, Trường quốc tế Á Châu (Asian School) hướng dẫn, được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
Trong chuyên đề 3 – Địa lý dân cư Việt Nam - giáo viên Hoàng Đạt, Trường quốc tế Á Châu (Asian School), hệ thống kiến thức về dân số, lao động việc làm và thực trạng đô thị hóa.
Trước đó, vào ngày 23.4, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 2 của môn địa lý với nội dung về thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa, sự phân hóa đa dạng của thiên nhiên và vấn đề sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường…
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, Quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 27.4 đến 2.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Ngày 25/5, ông Lê Văn Kiệt, Hiệu trưởng Trường THPT Chu Văn An (Đắk Lắk), cho biết đến nay lãnh đạo trường vẫn chưa trả lời cho tập thể cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường rõ lý do vì sao trường bị hạ mức thi đua, cắt khen thưởng trong năm học 2024-2025.
Theo ông Kiệt, kết quả xếp loại tập thể ở mức "Hoàn thành nhiệm vụ" khiến toàn trường không khỏi bất ngờ. Ông cho rằng dù trước đây nhà trường từng xảy ra một số "lùm xùm" liên quan đến lãnh đạo cũ, nhưng từ khi ông tiếp nhận vị trí hiệu trưởng, tập thể đã dần ổn định, đoàn kết và đạt nhiều kết quả nổi bật.
Dẫn chứng cho điều này, ông Kiệt cho biết trong năm học 2024-2025, Trường THPT Chu Văn An là một trong 3 đơn vị thuộc Cụm thi đua số 2 (gồm 12 trường) được bình xét hoàn thành tốt nhiệm vụ và đề xuất khen thưởng. Nhà trường cũng nằm trong top 6 toàn tỉnh về số lượng học sinh giỏi và không có lãnh đạo, giáo viên bị kỷ luật.
Tuy nhiên, kết quả cuối cùng của trường lại bị hạ từ mức "Hoàn thành tốt nhiệm vụ" xuống "Hoàn thành nhiệm vụ". Việc này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi thi đua, khen thưởng của tập thể mà còn kéo theo xếp loại cá nhân của người đứng đầu nhà trường, ảnh hưởng đến quá trình xét thăng hạng.
Cho rằng việc bị hạ thi đua "không rõ lý do", Trường THPT Chu Văn An đã 2 lần gửi tờ trình đến Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk đề nghị được làm rõ nguyên nhân để nhà trường có cơ sở giải thích với cán bộ, giáo viên cũng như kịp thời rút kinh nghiệm, khắc phục thiếu sót nếu có.
Trong văn bản phản hồi, Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk cho biết giữ nguyên kết quả xếp loại sau khi tập thể lãnh đạo Sở bỏ phiếu kín. Kết quả, 13/13 phiếu thống nhất xếp loại Trường THPT Chu Văn An ở mức "Hoàn thành nhiệm vụ" trong năm học 2024-2025.
"Đây là kết quả chung của cả tập thể nên ai cũng muốn biết nguyên nhân cụ thể để còn có hướng khắc phục, rút kinh nghiệm. Nhưng đến nay chúng tôi vẫn chưa hiểu rõ vì sao trường bị xếp loại như vậy", ông Kiệt băn khoăn.
