Ngày 13-5, ông Nguyễn Công Hoàng – Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi – ký văn bản phê bình Chủ tịch, Phó chủ tịch UBND của 16 xã, phường có tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 0% và yêu cầu kiểm điểm rút kinh nghiệm.
Theo thống kê đến ngày 8-5, có 3 phường gồm: Cẩm Thành, Trương Quang Trọng, Sa Huỳnh và 13 xã: Vệ Giang, Trà Giang, Đình Cương, Sơn Mai, Mỏ Cày, Ba Vì, Ba Tô, Ba Động, Đặng Thùy Trâm, Sơn Hạ, Sơn Thủy, Sơn Tây Thượng, Sơn Tây Hạ vẫn chưa giải ngân đồng nào, đạt tỉ lệ 0%.
Tổng số vốn “nằm im” tại các địa phương này lên đến hơn 184 tỉ đồng.
Dù đã đi qua gần nửa năm, nhiều địa phương vẫn chưa rời khỏi “vạch xuất phát” giải ngân vốn đầu tư công, một trong những nhiệm vụ trọng tâm thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
UBND tỉnh yêu cầu lãnh đạo các địa phương liên quan nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm, đồng thời khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, tăng tốc giải ngân. Mốc thời gian được đặt ra khá gấp: đến ngày 30-5 phải đạt kế hoạch bình quân chung cả nước.
Không chỉ có nhóm “0%”, cùng thời gian trên, một số địa phương khác cũng giải ngân ở mức rất thấp như: Sơn Linh, Sơn Hà, Tư Nghĩa, Nghĩa Lộ… Số vốn đã giải ngân chỉ từ 0,2% – 1,9%, cho thấy mức ì ạch còn tồn tại nhiều.
Trước tình hình này, UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu tất cả các chủ đầu tư phải tăng tốc giải ngân. Trường hợp không hoàn thành kế hoạch trong tháng 5 và cả năm 2026, người đứng đầu địa phương, đơn vị sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh.
Sở Nội vụ được giao kiểm tra công vụ đối với các đơn vị có tỉ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung cả nước sau ngày 30-5. Trên cơ sở đó, phối hợp Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh xử lý trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan.
Năm 2026, Quảng Ngãi được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn đầu tư công hơn 7.316 tỉ đồng. Tuy nhiên, đến ngày 8-5, toàn tỉnh mới giải ngân khoảng 851 tỉ đồng, đạt 11,6% kế hoạch, một con số cho thấy áp lực giải ngân rất lớn trong những tháng còn lại của năm.
Dự án nằm trong danh mục công trình được Sở Xây dựng đề xuất ưu tiên triển khai đến năm 2030, nhằm tăng năng lực giao thông trên Vành đai 2 và giảm ùn tắc tại cửa ngõ cảng Cát Lái.
Theo phương án sơ bộ, việc mở rộng cầu Phú Mỹ sẽ hỗ trợ phân luồng phương tiện, nhất là xe container ra vào cảng Cát Lái và các khu công nghiệp lân cận, qua đó giảm áp lực cho khu vực nội thành. Quy mô, phương án kỹ thuật và hình thức đầu tư sẽ được nghiên cứu trong quá trình lập báo cáo đề xuất chủ trương.
Cầu Phú Mỹ bắc qua sông Sài Gòn, nằm trên Vành đai 2, nối phường Phú Thuận với Cát Lái, thuộc quận 7 và TP Thủ Đức cũ. Công trình khởi công năm 2005 theo hình thức BOT, tổng vốn khoảng 2.077 tỷ đồng và đưa vào khai thác năm 2009.
Đây là cầu dây văng đầu tiên tại TP HCM, dài hơn 2 km, rộng 6 làn xe, tĩnh không thông thuyền 45 m. Sau hơn 15 năm khai thác, cầu thường xuyên ùn tắc do lưu lượng phương tiện tăng cao, đặc biệt vào các khung giờ xe container tập trung ra vào cảng Cát Lái. Công trình hiện vẫn trong thời gian thu phí hoàn vốn.
Cùng với mở rộng cầu Phú Mỹ, Sở Xây dựng đề xuất ưu tiên bốn dự án khác nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông quanh cảng Cát Lái.
Trong đó, đường Võ Chí Công, thuộc Vành đai 2, đoạn từ cầu Phú Mỹ đến cầu Phú Hữu dài khoảng 8,3 km, dự kiến được mở rộng lên 67 m, tổng vốn gần 5.500 tỷ đồng.
Hai tuyến dẫn trực tiếp vào cảng Cát Lái và Khu công nghiệp Phú Hữu là Nguyễn Thị Định và Nguyễn Duy Trinh cũng được đề xuất nâng cấp theo quy hoạch, với tổng vốn lần lượt khoảng 2.600 tỷ đồng và 1.859 tỷ đồng.
Dự án còn lại là đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, dài gần 6 km, rộng 60 m, tổng vốn gần 8.800 tỷ đồng. Tuyến đường sẽ kết nối cảng Cát Lái với nút giao Vành đai 3 và cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Ngoài phương án mở rộng cầu hiện hữu, TP HCM đang triển khai dự án cầu Phú Mỹ 2 dài khoảng 6,3 km, kết nối khu nam thành phố với Đồng Nai. Công trình được thực hiện theo hợp đồng BT, tổng vốn hơn 23.000 tỷ đồng.
Thông tin được ông Quang nêu khi kết luận hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ TP HCM nhiệm kỳ 2025-2030, chiều 1/4. Thành phố giao Sở Xây dựng tham mưu, tính toán phương án triển khai.
Theo lãnh đạo Thành ủy, chính sách nhằm góp phần giảm ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường - những vấn đề đã được Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu TP HCM tập trung xử lý.
Hiện, thành phố đã miễn phí xe buýt cho người từ 60 tuổi, trẻ dưới 6 tuổi, người có công, người khuyết tật, với kinh phí khoảng 1.700 tỷ đồng mỗi năm; đồng thời trợ giá cho học sinh, sinh viên. Giá vé phổ thông dao động 5.000-7.000 đồng mỗi lượt. "Nếu mở rộng miễn phí toàn dân, ngân sách dự kiến tăng lên khoảng 7.000 tỷ đồng", ông Quang nói.
Người đứng đầu Đảng bộ TP HCM cho rằng để người dân bỏ xe máy, xe buýt phải đủ hấp dẫn, thuận tiện và đúng giờ. Vì vậy, ngoài miễn phí vé, thành phố sẽ cải thiện chất lượng dịch vụ, mở rộng mạng lưới tuyến. Sở Xây dựng được giao quy hoạch lại hệ thống theo hướng hiệu quả, nâng cao trải nghiệm hành khách.
TP HCM cũng đặt mục tiêu tăng tỷ lệ xe buýt điện thông qua các cơ chế tài chính. Hiện thành phố có khoảng 1.780 xe buýt, trong đó khoảng 600 xe sử dụng điện.
Lãnh đạo thành phố đánh giá chính sách miễn phí xe buýt cho toàn bộ người dân không chỉ giảm áp lực giao thông, cải thiện môi trường mà còn mang ý nghĩa an sinh, giúp người thu nhập thấp giảm chi phí đi lại, đồng thời hạn chế xe máy cũ phát thải cao.
Ngoài xe buýt, Thường trực Thành ủy thống nhất chủ trương miễn phí hạ tầng cửa khẩu theo đề xuất của UBND TP HCM, trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.
Về dân sinh, Bí thư Thành ủy yêu cầu ngành y tế trong năm 2026 tổ chức khám, tầm soát sức khỏe ít nhất một lần cho toàn bộ gần 15 triệu người dân, theo tinh thần Nghị quyết 72. Kế hoạch chi tiết phải được xây dựng, trình trong hai tuần.
Thành phố đồng thời đẩy nhanh cải tạo các khu dân cư cũ, xuống cấp tại trung tâm như Mả Lạng, chợ Gà - chợ Gạo; phát triển nhà ở cho người lao động theo hướng linh hoạt, phù hợp thực tế.
Về thể chế, TP HCM đang rà soát Nghị quyết 31, tiến tới xây dựng nghị quyết mới, đồng thời đề xuất Luật Đô thị đặc biệt nhằm tạo đột phá cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Nội dung trên được nêu trong báo cáo của UBND TP.HCM gửi Đoàn giám sát - Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội về tình hình thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn.
Theo đó, UBND TP.HCM đề xuất Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại điều 2 luật Bảo hiểm xã hội 2024 theo hướng bổ sung tài xế công nghệ, người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử.
Trước đó, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đánh giá tài xế công nghệ và người bán hàng online qua sàn thương mại điện tử là nhóm lao động có việc làm, có thu nhập ổn định, thường xuyên, phát triển nhanh trong nền kinh tế số. Việc bổ sung nhóm đối tượng này nhằm bảo đảm tốt hơn quyền lợi an sinh cho người lao động trong các mô hình việc làm mới.
Về cách thức đóng, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đề xuất phương thức đóng hằng tháng thông qua tổ chức kinh doanh vận hành ứng dụng công nghệ, nhà quản lý sàn giao dịch thương mại điện tử, nhà quản lý nền tảng số có chức năng thanh toán và các tổ chức có hoạt động kinh tế số khác theo quy định của Chính phủ.
Theo báo cáo của UBND TP.HCM, tính đến ngày 31.5, thành phố có hơn 4,8 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội, đạt tỷ lệ trên 58% lực lượng lao động. Các chỉ tiêu về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cơ bản đều đạt và vượt mục tiêu theo Nghị quyết 28 của Trung ương. Riêng chỉ tiêu bao phủ bảo hiểm y tế, tỷ lệ người dân tham gia đạt 94,8%.
Thống kê từ năm 2024 trở lại đây, số người hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần giảm dần. Cụ thể, năm 2024 có hơn 185.000 người, qua năm 2025 có hơn 146.000 người, còn 5 tháng đầu năm 2026 chỉ có hơn 46.000 người.
UBND TP.HCM đánh giá độ bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế mặc dù đã có tăng mỗi năm, tuy nhiên số người tham gia bảo hiểm xã hội tăng không cao, nhất là người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện còn thấp so với tiềm năng quy mô dân số và lực lượng lao động.
Nguyên nhân đến từ sự chuyển dịch lao động và cơ cấu lao động nhập cư. Theo đó, người lao động chuyển dịch công việc từ khu vực chính thức sang phi chính thức có xu hướng tăng, do không bắt buộc cao về chuyên môn, linh hoạt thời gian và dễ dàng tham gia thị trường lao động.
Một bộ phận người lao động ngoại tỉnh rời TP.HCM trở về quê hoặc di cư sang địa phương khác do doanh nghiệp dần thu hẹp quy mô sản xuất. Mặt khác, doanh nghiệp cũng đẩy mạnh đầu tư, hiện đại hóa dây chuyền sản xuất để thay thế một số vị trí công việc không phụ thuộc con người; di dời bộ phận, khu vực sản xuất sang địa phương khác có chi phí tuyển dụng lao động thấp.
Đối với người lao động, giá cả sinh hoạt và một số mặt hàng thiết yếu tại thành thị tăng, áp lực cơ hội việc làm bị thay thế bởi công nghệ trí tuệ nhân tạo và tự động hóa.
Đáng lo ngại, một bộ phận doanh nghiệp lợi dụng những quy định chưa chặt chẽ của pháp luật cố tình không tham gia, tham gia không đầy đủ số người lao động làm việc thực tế (nhất là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, bảo vệ, vận tải...) nhằm trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
