Giấy bạc là “trợ thủ” quen thuộc trong căn bếp từ che phủ gà quay để giữ lớp da giòn cho đến lót khay giúp việc dọn rửa dễ dàng hơn sau bữa tối. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu về những thực phẩm không nên nấu trên khay nhôm, nhiều chuyên gia nhận ra rằng giấy bạc không phải lúc nào cũng là lựa chọn lý tưởng, theo Eating well.
Theo nhà khoa học thực phẩm Abbey Thiel (Mỹ) và chuyên gia phát triển công thức món ăn Emmy Clinton (Mỹ), một số thực phẩm có tính axit hoặc nhiều muối có thể phản ứng với nhôm, làm ảnh hưởng đến chất lượng và hương vị món ăn. Thậm chí, nhôm có thể nhiễm vào thực phẩm nếu dùng không đúng cách.
Dưới đây là 5 loại thực phẩm chuyên gia khuyên không nên bọc bằng giấy bạc.
Cà chua có tính axit khá cao, đủ để làm phá vỡ lớp oxit bảo vệ trên bề mặt giấy bạc. Chuyên gia Abbey Thiel giải thích, giấy bạc được làm từ nhôm kim loại nhưng bên ngoài có một lớp oxit nhôm rất mỏng giúp hạn chế phản ứng hóa học. Khi tiếp xúc với axit hoặc muối, lớp bảo vệ này có thể bị phá hủy, khiến nhôm phản ứng với thực phẩm.
Các món như mì nướng hay món hầm có sốt cà chua nên chế biến trong khay thủy tinh hoặc gốm sứ thay vì bọc giấy bạc.
Chanh, cam, quýt hay nước ép của chúng chứa nhiều axit citric – chất có thể thúc đẩy quá trình nhiễm nhôm. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với các loại sốt ướp có nước cốt chanh hoặc cam.
Một nghiên cứu cho thấy thực phẩm được ướp gia vị thường hấp thụ nhiều nhôm hơn so với thực phẩm không ướp. Thay vào đó, nên ướp thực phẩm trong hộp thủy tinh hoặc gốm sứ.
Giấm cũng là nguyên liệu có tính axit mạnh, có thể phá hủy lớp bảo vệ của giấy bạc. Các loại giấm như giấm táo hay giấm gạo đều chứa axit axetic hình thành từ quá trình lên men nguyên liệu tự nhiên. Vì vậy, không nên dùng giấy bạc để đậy nước sốt salad hoặc các loại marinade chứa giấm. Hộp thủy tinh có nắp kín sẽ là lựa chọn phù hợp hơn.
Không chỉ axit, muối cũng có thể làm mất ổn định lớp oxit bảo vệ của nhôm, đặc biệt khi nấu trong thời gian dài. Các món như thịt xông khói, giăm bông muối hoặc gia cầm ngâm nước muối không nên bọc giấy bạc trực tiếp.
Theo chuyên gia Thile, lớp giấy bạc thường được dùng để bảo vệ, nhưng axit và muối sẽ làm mất đi lớp bảo vệ đó, và khi điều đó xảy ra, một lượng rất nhỏ nhôm có thể từ từ hòa tan vào thực phẩm.
Bọc rau củ bằng giấy bạc không nguy hiểm nếu món ăn không quá mặn hay có tính axit. Tuy nhiên, cách này thường khiến món ăn kém ngon hơn.
Cô Clinton cho biết: Nhiều người bọc rau củ muốn chiên vàng trong giấy bạc. Điều này khiến rau bị hấp chín và nhão, trong khi mục tiêu là có được lớp vỏ giòn đẹp mắt.
Nếu muốn rau củ có lớp ngoài giòn và đậm vị, nên nướng trực tiếp trên khay. Để dễ vệ sinh, có thể lót khay bằng giấy nến.
Theo các chuyên gia, giấy bạc vẫn là vật dụng hữu ích trong bếp, nhưng không nên dùng cho mọi món ăn. Hạn chế dùng giấy bạc với thực phẩm nhiều axit hoặc nhiều muối. Thay thế bằng khay thủy tinh, gốm sứ, giấy nến… không chỉ giúp món ăn ngon hơn mà còn hạn chế các phản ứng không mong muốn với nhôm.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Hoàng Anh, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, bệnh “sốt đất” không phải là bệnh mới, tên khoa học là Melioidosis, hay Whitmore. Đây là bệnh nhiễm trùng nguy hiểm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra, tồn tại phổ biến trong đất ẩm và nguồn nước bị ô nhiễm.
Theo các báo cáo dịch tễ gần đây từ Thái Lan, hàng trăm ca mắc đã được ghi nhận chỉ trong vài tháng đầu năm, với tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt ở những trường hợp phát hiện muộn hoặc có bệnh nền đi kèm.
Bác sĩ Hoàng Anh giải thích bệnh "sốt đất" không giống nhiều bệnh truyền nhiễm lây từ người sang người, mà nó chủ yếu xâm nhập vào cơ thể qua tiếp xúc trực tiếp với môi trường. Vi khuẩn có thể đi qua các vết trầy xước nhỏ trên da khi người dân làm ruộng, tiếp xúc bùn đất, hoặc qua đường hô hấp khi hít phải bụi đất chứa mầm bệnh.
Trong một số trường hợp, việc sử dụng nguồn nước chưa được xử lý cũng có thể là đường lây. Chính vì vậy, bệnh thường gặp ở người lao động nông nghiệp, công nhân môi trường, hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với đất và nước tự nhiên.
Biểu hiện lâm sàng của bệnh "sốt đất" rất đa dạng, khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn.
Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, mệt mỏi, đau cơ hoặc đau đầu - những triệu chứng dễ nhầm với cảm cúm thông thường. Tuy nhiên, bệnh có thể tiến triển nhanh sang các thể nặng như viêm phổi với ho, khó thở, đau ngực; hoặc nhiễm trùng huyết với biểu hiện sốc, tụt huyết áp, rối loạn tri giác.
Một đặc điểm đáng chú ý là vi khuẩn có khả năng tạo ổ áp xe ở nhiều cơ quan như gan, lách, phổi, thậm chí lan rộng toàn thân nếu không được kiểm soát kịp thời.
Bác sĩ lưu ý nhóm nguy cơ cao mắc bệnh bao gồm người mắc tiểu đường, bệnh thận mạn, bệnh gan, nghiện rượu hoặc suy giảm miễn dịch. Ở những người này, khả năng đề kháng kém khiến vi khuẩn dễ dàng phát triển và gây tổn thương nghiêm trọng.
Bác sĩ Hoàng Anh cho biết, điều trị bệnh không đơn giản và đòi hỏi phác đồ kháng sinh kéo dài. Giai đoạn đầu thường sử dụng nhóm kháng sinh mạnh, truyền tĩnh mạch để kiểm soát nhiễm trùng cấp tính, sau đó chuyển sang giai đoạn duy trì bằng thuốc uống trong nhiều tuần đến vài tháng nhằm tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn và ngăn tái phát. Việc bỏ dở điều trị hoặc dùng thuốc không đủ liều là nguyên nhân phổ biến khiến bệnh tái phát hoặc trở nặng.
Trong bối cảnh bệnh có diễn biến phức tạp ở khu vực, bác sĩ Hoàng Anh nhấn mạnh việc phòng ngừa được xem như một biện pháp quan trọng. Người dân, đặc biệt tại khu vực nông thôn hoặc làm việc trong môi trường đất ẩm, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với bùn đất khi có vết thương hở, sử dụng đồ bảo hộ như ủng và găng tay khi lao động. Việc rửa tay, tắm rửa sạch sẽ sau khi tiếp xúc với môi trường nguy cơ và sử dụng nguồn nước an toàn là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả.
Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt kéo dài, ho, khó thở hoặc các dấu hiệu nhiễm trùng không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Ngày 17-4, TP.HCM tổ chức lễ ra quân khám sức khỏe tầm soát, sàng lọc cho người dân tại 168 trạm y tế với sự phối hợp 104 bệnh viện trên địa bàn, khởi động chiến dịch chăm sóc sức khỏe cộng đồng quy mô lớn trong năm 2026 và những năm tới.
Hoàn tất lễ ra quân, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - bày tỏ sự trân trọng, biết ơn đến 104 bệnh viện công lập, ngoài công lập và bệnh viện bộ, ngành đã tham gia với tinh thần trách nhiệm cao, mang lại hiệu quả thiết thực.
Theo ông, việc 104 bệnh viện cùng lúc cử đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên về tận cơ sở, trực tiếp phục vụ người dân ngay tại cộng đồng là hình ảnh rất đẹp của ngành y tế thành phố. Đó không chỉ là sự hỗ trợ chuyên môn, mà còn là sự sẻ chia, trách nhiệm xã hội và tình cảm dành cho người dân thành phố.
Trong ngày ra quân, từ sáng sớm, đông đảo người dân tại nhiều địa phương đã đến các trạm y tế với tâm trạng phấn khởi, tin tưởng.
Nhiều người cao tuổi cho biết lần đầu được bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện lớn trực tiếp thăm khám, tư vấn ngay tại nơi cư trú. Không ít người dân bày tỏ bất ngờ khi dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần, thuận tiện và thiết thực.
"Người dân vui mừng không chỉ vì được khám miễn phí, được phát hiện sớm bệnh tật, mà còn cảm nhận rõ sự quan tâm của chính quyền thành phố và ngành y tế đối với sức khỏe cộng đồng", ông Tăng Chí Thượng viết và cho rằng đây chính là giá trị lớn nhất của chương trình.
Theo ông, thành công của đợt ra quân hôm nay cho thấy khi toàn ngành cùng chung sức, đồng lòng, chúng ta hoàn toàn có thể đưa dịch vụ y tế chất lượng đến tận khu dân cư, từng người dân, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Sở Y tế ghi nhận tinh thần xung kích của đội ngũ thầy thuốc, nhân viên y tế đã tạm gác công việc thường nhật tại bệnh viện để về cơ sở phục vụ nhân dân bằng tất cả trách nhiệm và y đức nghề nghiệp.
Những hình ảnh bác sĩ tận tình khám bệnh, tư vấn cho người cao tuổi, hỗ trợ người yếu thế, hướng dẫn người dân chăm sóc sức khỏe đã lan tỏa thông điệp nhân văn sâu sắc của nghề y.
Thay mặt ngành y tế thành phố, Giám đốc Sở Y tế gửi lời cảm ơn đến ban giám đốc các bệnh viện cùng toàn thể nhân viên y tế đã góp phần làm nên một ngày hội sức khỏe đầy ý nghĩa.
Sự đồng hành quý báu này sẽ là nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh và quản lý sức khỏe toàn dân trong thời gian tới, hướng đến mục tiêu xây dựng một nền y tế hiện đại, công bằng, chủ động và vì người dân phục vụ.
Trong giới y khoa và dinh dưỡng hiện đại, Ana María Lajusticia được xem như một huyền thoại. Không chỉ tạo nên một cuộc cách mạng trong lĩnh vực thực phẩm bổ sung dinh dưỡng tại Tây Ban Nha, cụ bà bách niên này còn truyền cảm hứng mạnh mẽ về tinh thần tự học và tư duy đi trước thời đại, theo Glamour. Khởi nghiệp ở tuổi 50 từ chính hành trình tự chữa lành bệnh tật, cụ đã xây dựng nên một thương hiệu dinh dưỡng vững mạnh nhờ lối sống kỷ luật và nền tảng khoa học vững vàng.
Tốt nghiệp chuyên ngành Hóa học tại Đại học Valladolid vào những năm 1950, bà Ana María thuộc số ít phụ nữ tiếp cận được với giáo dục bậc cao thời bấy giờ. Tại khoa Hóa, trong số khoảng 200 sinh viên chỉ có chừng 10 người là nữ. Với thành tích xuất sắc, bà nhanh chóng khẳng định năng lực tại phòng thí nghiệm của một công ty khai thác mỏ.
Bước ngoặt cuộc đời đến vào năm bà ngoài 40 tuổi, khi bị chẩn đoán mắc bệnh viêm khớp nghiêm trọng đến mức phải mặc áo định hình, kèm theo bệnh tiểu đường type 2. Không đầu hàng số phận, nền tảng của một nhà hóa học đã thôi thúc bà đi sâu vào nghiên cứu mối liên hệ giữa chế độ ăn và sức khỏe để tự cứu lấy mình.
Hành trình ấy đã đưa bà đến với những thử nghiệm đầu tiên về thực phẩm bổ sung magie từ gần nửa thế kỷ trước. Nhận thấy sự chuyển biến kỳ diệu của cơ thể, năm 1979, bà xuất bản cuốn sách "Magie, Chìa khóa của Sức khỏe" và nhanh chóng trở thành tác phẩm bán chạy nhất.
Đến năm 1980, ở tuổi 50, bất chấp hoài nghi từ đồng nghiệp, bà thành lập thương hiệu thực phẩm bảo vệ sức khỏe mang tên và hình ảnh của chính mình. Bà biết thời gian sẽ chứng minh tất cả và việc dùng chính gương mặt mình làm logo là lời cam kết cho chất lượng.
Bà Lajusticia chứng minh rằng magie không đơn thuần là khoáng chất vi lượng mà là mắt xích tham gia vào hàng trăm quá trình sinh lý, từ vận hành hệ cơ, hệ thần kinh cho đến sản sinh năng lượng và nghỉ ngơi. Sự thiếu hụt magie ảnh hưởng trực tiếp đến thể trạng con người mỗi ngày. Tình trạng này thường không được phát hiện thông qua các xét nghiệm máu thông thường mà đòi hỏi mỗi người phải học cách lắng nghe cơ thể.
Bà Lajusticia luôn chỉ rõ những dấu hiệu âm thầm nhưng rất đặc trưng hàng ngày như hiện tượng giật mí mắt vô thức; cảm giác co thắt, nặng nề ở các bắp cơ dù không vận động quá sức hay những cơn chuột rút đau đớn vào ban đêm. Ngoài ra, mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, dễ cáu gắt hay cảm giác tê bì tay chân cũng là những hồi chuông cảnh báo cơ thể đang thiếu magie trầm trọng.
Magie có nhiều trong các loại hạt, quả hạch, ngũ cốc nguyên hạt và ca cao nguyên chất nhưng lối sống hiện đại cùng chất lượng đất canh tác suy giảm đã làm hao hụt lượng khoáng chất này trong thực phẩm. Do đó, trong hầu hết trường hợp, việc bổ sung bằng một sản phẩm magie chất lượng là điều được khuyến khích.
Bên cạnh magie đơn chất, thành tựu vĩ đại nhất của bà Lajusticia suốt 45 năm qua là dòng sản phẩm collagen kết hợp magie. Đi trước thời đại từ khi thị trường còn chưa định hình khái niệm về collagen, bà đã sớm nhận thức được tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng xương khớp và làn da từ bên trong, biến công thức này thành chìa khóa vàng cho quá trình lão hóa chậm.
Sự trường thọ của cụ Ana María Lajusticia không dựa trên phép màu mà là quả ngọt của lối sống kỷ luật và năng động. Cụ luôn thực hiện nghiêm túc những gì mình truyền tải trong các bài thuyết trình vào chính đời sống riêng. Thực đơn bữa sáng và bữa trưa của cụ luôn được ưu tiên cho protein chất lượng cao và vitamin C nhằm duy trì khối lượng cơ và tăng cường hệ miễn dịch. Bữa tối của cụ thường nhẹ nhàng với món chủ đạo là cá để giảm tải cho hệ tiêu hóa, nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Tuy nhiên, tư duy của cụ không cực đoan. Lajusticia không áp đặt các quy tắc cấm đoán thực phẩm hay kiêng khem khắc nghiệt. Vào mỗi ngày chủ nhật, cụ luôn chuẩn bị bữa ăn cân bằng như kết hợp đậu lăng với các nguồn đạm và rau xanh. Nếu món chính giàu tinh bột như mì ống, cụ sẽ kiểm soát khẩu phần rất tinh tế và chỉ thưởng thức một miếng bánh ngọt nhỏ làm phần thưởng. Với cụ, một mối quan hệ lành mạnh với thực phẩm là sự cân bằng giữa tận hưởng vị ngon và trách nhiệm với sức khỏe. Đồng thời, cụ tin rằng muốn sống khỏe thì phải vận động liên tục. Ngay cả khi đã ngoài 90 tuổi, cụ vẫn duy trì thói quen đi bộ và khiêu vũ tại nhà.
Những năm cuối đời, cụ Ana María Lajusticia vẫn không ngừng đọc sách và nghiên cứu. Ở tuổi 94, cụ cùng cháu gái Lara Feliu mở kênh YouTube để tiếp tục lan tỏa kiến thức sức khỏe ngay tại phòng khách. Cụ bà bách niên qua đời vào tháng 11/2024, ngay sau lễ mừng thọ một thế kỷ.
Trở thành người đại diện và tiếp tục gầy dựng đế chế của bà, cháu gái Lara Feliu, nay đã là một chuyên gia dinh dưỡng thực thụ, chia sẻ di sản lớn nhất cô nhận được từ bà chính là bài học về lòng kiên định. Trong số những di sản mà bà cô để lại, có một thông điệp Lara luôn khắc cốt ghi tâm: "Đừng bao giờ bỏ cuộc khi một điều gì đó thực sự có ý nghĩa với mình. Hãy hiểu rằng mọi thứ không phải lúc nào cũng đến nhanh chóng hay dễ dàng nhưng nếu thực sự khao khát, bằng sự chăm chỉ và lòng kiên trì, bạn có thể đạt được bất kỳ mục tiêu nào mình đã đề ra".