Hôm qua, truyền thông quốc tế dẫn lời Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles thông báo nước này sẽ điều một máy bay quân sự công nghệ cao để tham gia sứ mệnh quốc tế nhằm mở lại eo biển Hormuz. Vài ngày trước, Anh và Pháp cũng thông báo triển khai tàu chiến tham gia sứ mệnh này.
Các nỗ lực trên nhằm tìm cách giải tỏa sự đình trệ của eo biển Hormuz vốn đang gây nghẽn nguồn cung dầu thô, khí tự nhiên và cả các loại phân bón cùng nhiều mặt hàng khác. Trong đó, giá dầu thô liên tục ở mức cao và biến động khó lường. Đến hôm qua, giá dầu Brent lẫn WTI đều ở mức trên 100 USD/thùng.
Không những vậy, theo dự báo được các nhà phân tích của Tập đoàn tài chính J.P.Morgan đưa ra vào ngày 11.5, giá dầu có khả năng “duy trì ở mức không dưới 100 USD/thùng” cho đến hết năm nay do xung đột ở Iran, và giá trung bình cả năm 2026 có thể ở mức 97 USD/thùng.
Thậm chí, trong phân tích gửi đến Thanh Niên, S&P Global, nhà xếp hạng tín nhiệm tín dụng hàng đầu thế giới, cho rằng cần tính đến kịch bản xấu nhất là sự gián đoạn đối với năng lượng và vận chuyển của tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz kéo dài hơn. Khi đó, giá dầu Brent có thể lên đến 200 USD/thùng. Thực tế, ngay cả khi Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn, thì những bất ổn vẫn khiến cho giá dầu hồi đầu tháng 5 tăng cao hơn cả mức cao điểm trong tháng đầu tiên của cuộc chiến.
Thực tế, tuy tình hình chiến sự không còn nóng như giai đoạn đầu, nhưng việc eo biển Hormuz vẫn tiếp tục đình trệ và chưa có một giải pháp khả thi, thì việc nguồn dự trữ năng lượng của thế giới ngày càng giảm xuống càng tạo ra sức ép lớn hơn cho thị trường.
Giá dầu thô cao đã kéo theo giá nhiên liệu máy bay tăng cao. Cụ thể, nếu như trước xung đột Iran thì giá nhiên liệu máy bay trung bình ở mức 100 USD/thùng đã có lúc vượt mức 200 USD/thùng, gần đây hạ nhiệt thì vẫn neo ở mức gần 170 USD/thùng.
Mức giá trên khiến cho chi phí vận hành máy bay tăng cao. Ví dụ tại Mỹ, theo tính toán của trang Business Insider, so mức giá nhiên liệu bay từ mức 2,5 USD/gallon hồi cuối tháng 2 với mức 4,03 USD/gallon của ngày 11.5 vừa qua khiến cho chi phí đổ đầy bình nhiên liệu của máy bay Airbus A320neo tăng từ 17.500 USD (khoảng 460 triệu đồng) lên 28.200 USD (740 triệu đồng), máy bay Airbus A350 tăng từ 110.000 USD (2,9 tỉ đồng) lên 177.300 USD (4,6 tỉ đồng), Boeing 747-8 tăng từ 157.600 USD (4,1 tỉ đồng) lên 254.000 USD (6,6 tỉ đồng), Boeing 787 từ 83.500 USD (2,2 tỉ đồng) lên 134.600 USD (3,5 tỉ đồng).
Vì thế, 3 hãng hàng không hàng đầu của Mỹ là Delta, American và United đều báo cáo chi phí nhiên liệu đã tốn kém thêm từ 330 – 340 triệu USD trong quý 1/2026. Tình hình khiến cho nhiều hãng hàng không trên thế giới phải cắt giảm số lượng chuyến bay để hạn chế mức lỗ. Giữa tháng 4, KLM (Hà Lan) thông báo vừa cắt giảm 80 chuyến bay. Cuối tháng 4, Hãng hàng không Lufthansa (Đức) thông báo dự kiến tính đến tháng 10 sẽ cắt giảm tổng cộng khoảng 20.000 tuyến bay chặng ngắn. Edelweiss Air (Thụy Sĩ) thì ngừng nhiều tuyến bay đến Mỹ do lượng khách thấp mà giá nhiên liệu tăng cao. Hay Scandinavian Airlines cắt giảm 1.000 chuyến bay chỉ riêng trong tháng 4. Nhiều hãng bay cũng đã tăng phụ phí nhiên liệu để bù đắp chi phí tăng cao.
Không những giá cao, mà nguồn cung nhiên liệu cũng trở thành thách thức cho nhiều hãng hàng không. Tại châu Âu, nhu cầu nhiên liệu máy bay khoảng 1,6 triệu thùng/ngày, khả năng tự chủ của châu lục này khoảng 1,1 triệu thùng/ngày, nên phải nhập khẩu khoảng 500.000 thùng/ngày, trong đó nhập khẩu từ 350.000 – 380.000 thùng/ngày từ Trung Đông. Do các cơ sở chế biến xăng máy bay bị đánh phá và eo biển Hormuz đình trệ, nên châu Âu đang bị mất gần như toàn bộ nguồn cung từ Trung Đông. Sau khi eo biển Hormuz bị đình trệ, Mỹ tăng sản lượng xuất khẩu từ 172.000 thùng/ngày lên trung bình 372.000 thùng/ngày. Trong tổng số này, châu Âu mua khoảng 200.000 thùng/ngày nhưng vẫn chưa đủ bù đắp vào phần thiếu hụt từ nguồn cung Trung Đông. Vì thế, ước tính riêng châu Âu vẫn đang thiếu khoảng 170.000 – 180.000 thùng/ngày.
Ngày 17.4, AP dẫn lời Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol cảnh báo sau 6 tuần thì châu Âu có thể cạn nguồn dự trữ nhiên liệu bay. Tuy nhiên, các hãng hàng không đã từ chối bình luận về thông tin này.
Thủ tướng Anh Keir Starmer ngày 1/4 mô tả đây là nỗ lực chung của London và Paris nhằm "huy động mọi biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi giúp tái lập tự do hàng hải, đảm bảo an toàn cho các tàu và thủy thủ còn kẹt lại, đồng thời khơi thông vận chuyển các hàng hóa thiết yếu" qua eo biển Hormuz.
"Kể từ khi xung đột bắt đầu, mối quan tâm lớn nhất của tôi là an ninh quốc gia Anh. Tự do hàng hải tại Trung Đông cũng chính là vấn đề an ninh quốc gia đối với nước Anh", ông nói.
Hội nghị dự kiến diễn ra trong ngày 2/4, với sự tham gia của 35 quốc gia, song sẽ không có đại diện Washington tham dự dù Mỹ đang trực tiếp tham gia xung đột.
Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết thành viên hội nghị là những nước đã ký tuyên bố chung hồi tháng trước về kêu gọi mở lại eo biển Hormuz, trong đó có Pháp, Đức, Itally, Hà Lan, Australia, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, New Zealand, Nigeria và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE)... Tuyên bố chung nêu cam kết giữa các nước ký kết về "sẵn sàng đóng góp vào những nỗ lực phù hợp nhằm đảm bảo đi lại an toàn qua eo biển".
Dù trọng tâm của hội nghị là các biện pháp ngoại giao, Thủ tướng Starmer tiết lộ các nhà hoạch định chính sách của Anh trong những ngày tới sẽ tiếp tục thảo luận những phương án và năng lực quân sự có thể huy động để đảm bảo an toàn tại Hormuz. Các phương án này có thể được triển khai một khi xung đột Trung Đông chấm dứt.
"Thách thức lớn nhất không phải là chi phí bảo hiểm tàu qua khu vực, mà là đảm bảo an toàn và an ninh trong đi lại ở vùng biển. Chúng ta cần một giải pháp tổng hòa, tạo thống nhất về sức mạnh quân sự lẫn hoạt động ngoại giao, liên kết với các doanh nghiệp để có thể triển khai rõ ràng và bình tĩnh một khi giao tranh chấm dứt", ông Starmer nói.
Trước khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 1/5 nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Còn khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại trong vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ - Israel. Trong một tháng qua, khoảng 130 tàu đã di chuyển an toàn qua eo biển, tương đương mật độ hàng ngày trước chiến sự.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) của Iran ngày 1/4 tuyên bố eo biển Hormuz tiếp tục "đóng cửa đối với các quốc gia thù địch" và hải quân nước này tiếp tục kiểm soát hoàn toàn lưu thông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đe dọa gia tăng tập kích Iran nếu nước này không khai thông eo biển Hormuz. Tuy nhiên, trong bài phát biểu mới nhất tại Nhà Trắng, ông Trump một lần nữa đảo ngược lập trường. Lãnh đạo Mỹ tuyên bố nước này gần như không nhập khẩu dầu qua eo biển Hormuz và các quốc gia nhận dầu qua tuyến hàng hải này phải tự tìm cách kiểm soát eo biển.
Hôm nay 19/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thăm chính thức Trung Quốc theo lời mời của ông Tập Cận Bình như một phần trong nỗ lực chung nhằm thúc đẩy toàn diện các mối quan hệ giữa 2 nước.
"Ngày nay, quan hệ Nga - Trung đã đạt đến một mức độ thực sự chưa từng có. Bản chất đặc biệt của mối quan hệ này được phản ánh trong bầu không khí hiểu biết và tin tưởng lẫn nhau, cam kết theo đuổi sự hợp tác đôi bên cùng có lợi và bình đẳng, tiến hành đối thoại tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau trong các vấn đề ảnh hưởng đến lợi ích cốt lõi của cả 2 nước", ông Putin nói.
Ông cho biết thêm: "Thương mại giữa Nga và Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng, từ lâu đã vượt qua cột mốc 200 tỷ USD. Các khoản thanh toán song phương hiện nay được thực hiện gần như hoàn toàn bằng đồng rúp và đồng nhân dân tệ”.
Chủ nhân Điện Kremlin nhấn mạnh, Nga quan tâm đến việc đưa nhân dân Trung Quốc và Nga đến gần nhau hơn, thúc đẩy hơn nữa sự hiểu biết lẫn nhau, và tiếp thu tất cả những điều tích cực có được từ các truyền thống và di sản phong phú của 2 nước.
"Đây là lý do tại sao chúng tôi hoan nghênh việc áp dụng chế độ miễn thị thực lẫn nhau giữa các nước chúng ta, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động trao đổi thương mại và du lịch lớn hơn, đồng thời tận dụng những cơ hội mới cho việc giao lưu và tiếp xúc cá nhân giữa các công dân Nga và Trung Quốc", Tổng thống Putin nói.
Ông nhấn mạnh, Nga và Trung Quốc ủng hộ sự hợp tác tích cực thông qua Liên hợp quốc, Tổ chức hợp tác Thượng Hải, BRICS và các thực thể đa phương khác, đóng góp một phần đáng kể vào việc giải quyết các thách thức toàn cầu và khu vực cấp bách.
Chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin diễn ra chỉ vài ngày sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov cho biết, phái đoàn tháp tùng Tổng thống Putin tới Trung Quốc bao gồm các bộ trưởng cấp cao, các quan chức hàng đầu của Điện Kremlin cùng lãnh đạo các tập đoàn và ngân hàng nhà nước lớn của Nga, trong đó có Thống đốc Ngân hàng Trung ương Elvira Nabiullina.
Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ có cả các cuộc hội đàm riêng và hội đàm mở rộng, tập trung vào “các vấn đề quan trọng và nhạy cảm nhất” trong quan hệ song phương, cũng như các diễn biến lớn trong tình hình quốc tế.
Khoảng 40 thỏa thuận song phương dự kiến sẽ được ký kết, bao gồm một tuyên bố chung về việc làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Hai nhà lãnh đạo Trung Quốc, Nga cũng dự kiến thông qua một tuyên bố riêng về việc thúc đẩy một “thế giới đa cực” và “một mô hình quan hệ quốc tế mới”.
Theo lịch trình dự kiến, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ tới thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc vào tối 19/5 (giờ địa phương). Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ đón nhà lãnh đạo Nga tại sân bay.
Sau đó, Tổng thống Putin sẽ tới Nhà khách Quốc gia Điếu Ngư Đài dành cho các nguyên thủ quốc gia và khách quý của chính phủ Trung Quốc.
11h ngày 20/5 (giờ địa phương), chuyến thăm của Tổng thống Nga tới Trung Quốc sẽ chính thức bắt đầu với lễ đón chính thức tại Quảng trường Thiên An Môn ở trung tâm Bắc Kinh.
Sau lễ đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ có cuộc gặp kín để thảo luận về các vấn đề quan trọng trong quan hệ song phương.
Sau cuộc hội đàm, một lễ ký kết văn kiện sẽ diễn ra. Dự kiến khoảng 40 văn kiện sẽ được ký kết. Ông Putin và ông Tập Cận Bình sẽ ký một tuyên bố chung về việc tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược.
Hai nhà lãnh đạo cũng dự tiệc trà thân mật để “thảo luận các vấn đề thiết yếu trong chương trình nghị sự quốc tế”, trước khi Tổng thống Putin kết thúc chuyến thăm Trung Quốc.
"Ngoại trưởng Abbas Araghchi sẽ bắt đầu công du khu vực vào tối 24/4, đến Islamabad, Muscat và Moskva", hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đưa tin, nhắc đến thủ đô các nước Pakistan, Oman và Nga. "Mục đích của chuyến đi là tham vấn song phương, thảo luận về các diễn biến tại khu vực và đánh giá tình hình liên quan cuộc chiến do Mỹ cùng Israel phát động nhằm vào Iran".
Hai nguồn tin chính phủ Pakistan nói chuyến thăm của ông Araghchi có thể báo hiệu việc nối lại các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, dù điều này chưa được xác nhận và vẫn đang chờ phản hồi từ Washington. Một nhóm hậu cần và an ninh của Mỹ đã có mặt để chuẩn bị cho khả năng diễn ra các cuộc đàm phán.
"Ngoại trưởng Araqchi sẽ cho chúng tôi biết ông mang theo chỉ thị gì khi đến nơi. Tất cả lúc này mới chỉ là suy đoán", một nguồn tin nói.
Truyền thông Iran và các nguồn tin Pakistan đều không nhắc đến Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn của Tehran trong vòng đàm phán trước.
Mỹ chưa bình luận về thông tin. Trong cuộc họp báo cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cùng ngày nói Iran vẫn còn cơ hội để đạt "một thỏa thuận tốt" với Mỹ.
"Điều họ cần làm là từ bỏ vũ khí hạt nhân một cách thực chất và có thể kiểm chứng", ông chủ Lầu Năm Góc cho biết.
Mỹ và Iran từng đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc Iran chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận chấm dứt xung đột, nhưng Tehran không nhượng bộ.
Ông chủ Nhà Trắng ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi Tehran đưa ra đề xuất chấm dứt xung đột lâu dài, đồng thời khẳng định quân đội Mỹ vẫn duy trì phong tỏa. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 22/4 khẳng định Tehran muốn tiếp tục đàm phán hòa bình, nhưng những "vi phạm cam kết, phong tỏa và lời đe dọa" từ phía Mỹ đang cản trở đối thoại thực chất.
