Quay đầu ô tô trên vạch kẻ dành cho người đi bộ sang đường
Phần đường dành cho người đi bộ qua đường được xác định bằng vạch kẻ, phổ biến là vạch ngựa vằn hoặc hai vạch trắng song song tại nơi có đèn tín hiệu cho người đi bộ.
Nhiều người vẫn hồn nhiên điều khiển ô tô quay đầu ở vị trí này mà không biết như vậy là vi phạm luật, có thể bị phạt tiền 2-3 triệu đồng, theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Quy định cấm quay đầu xe trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường áp dụng kể cả khi không có người đi bộ sang đường.
Ngoài phần đường dành cho người đi bộ qua đường, ô tô cũng không được phép quay đầu trên cầu, dưới gầm cầu vượt, trong hầm đường bộ, trên đường cao tốc, nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt, trên đường hẹp, đường dốc, hoặc trên đoạn đường cong có tầm nhìn bị che khuất.
Chuyển nhiều làn cùng lúc trên đường cao tốc
Về nguyên tắc, các phương tiện chỉ được chuyển mỗi lần một làn đường khi đủ điều kiện an toàn; nếu vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính. Quan trọng hơn, việc chuyển nhiều làn đường cùng lúc tiềm ẩn nguy cơ tai nạn rất cao.
Cụ thể, Khoản 2 Điều 13 Luật Trật tự, An toàn giao thông đường bộ 2024 quy định: Trên đường có nhiều làn đường cho xe đi cùng chiều được phân biệt bằng vạch kẻ phân làn đường, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải cho xe đi trong một làn đường và chỉ được chuyển làn đường ở những nơi cho phép; mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề; khi chuyển làn đường phải có tín hiệu báo trước; phải quan sát và đảm bảo khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên mới được chuyển làn.
Nghị định 168/2024 quy định các mức phạt 4-6 triệu đồng và trừ 2 điểm GPLX đối với người điều khiển ô tô chuyển làn đường không đúng quy định “mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề” khi chạy trên đường cao tốc. Nếu gây tai nạn giao thông khi vi phạm lỗi này, người điều khiển ô tô bị phạt 20-22 triệu đồng và trừ 10 điểm GPLX.
Đi cắt ngang qua vạch xương cá
Trong quy định pháp luật hiện nay về giao thông, không có thuật ngữ vạch xương cá, mà đây là cách gọi phổ biến của người dân đối với vạch kênh hóa dòng xe hình chữ V được quy định tại Phụ lục G Quy chuẩn quốc gia QCVN 41:2024/BGTVT.
Vạch kênh hóa dòng xe dạng chữ V (vạch xương cá) được sử dụng để giới hạn các phần mặt đường không sử dụng cho xe chạy mà dùng để kênh hóa các dòng giao thông trên đường.
Khi vạch xương cá được sử dụng, các phương tiện giao thông phải đi theo tuyến đường quy định, không được lấn vạch hoặc cắt qua vạch trừ những trường hợp khẩn cấp theo quy định.
Về việc xử lý vi phạm, theo Nghị định 168/2024, người điều khiển ô tô không chấp hành chỉ dẫn của vạch kẻ đường sẽ bị phạt 400.000-600.000 đồng. Nếu gây tai nạn giao thông khi vi phạm lỗi này thì người điều khiển ô tô bị phạt 20-22 triệu đồng và trừ 10 điểm GPLX.
Không bật xi-nhan khi chuyển làn
Theo Nghị định 168/2024, điều khiển ô tô chuyển hướng không có tín hiệu báo hướng rẽ hoặc có tín hiệu báo hướng rẽ nhưng không sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng (trừ trường hợp điều khiển xe đi theo hướng cong của đoạn đường bộ ở nơi đường không giao nhau cùng mức) sẽ bị xử phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Trường hợp vi phạm lỗi này mà gây tai nạn giao thông thì người điều khiển ô tô bị phạt 20-22 triệu đồng và trừ 10 điểm GPLX.
Ô tô chở quá số người quy định
Nhiều người chủ quan cho rằng CSGT sẽ không để ý, hoặc khó quan sát ô tô chở bao nhiêu người bên trong, nên hồn nhiên chở quá số người quy định. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của camera AI, giờ đây lỗi này có thể dễ dàng bị phát hiện.
Điều 20 Nghị định 168 quy định, đối với ô tô chở hành khách, ô tô chở người (không kinh doanh), mỗi người vượt quá quy định được phép chở của phương tiện sẽ bị phạt 400.000-600.000 đồng, với tổng mức phạt tiền tối đa không vượt quá 75 triệu đồng.
Ngoài ra, tài xế sẽ bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe nếu vượt 50-100% số người quy định được phép chở của phương tiện. Với trường hợp vượt trên 100% số người quy định được phép chở, tài xế sẽ bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Đối với ô tô chở hành khách (kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định, hợp đồng) chạy tuyến có cự ly lớn hơn 300km, mỗi người vượt quá quy định được phép chở của phương tiện sẽ bị phạt 1-2 triệu đồng và tổng mức phạt tiền tối đa không vượt quá 75 triệu đồng.
Không cài dây an toàn
Đây là lỗi nhiều người mắc phải, đặc biệt khi đi ô tô trong phố, do quan niệm nếu chỉ đi chậm thì ít nguy cơ xảy ra va chạm nghiêm trọng. Để đối phó với tiếng “bíp bíp” liên tục phát ra từ trên xe để nhắc cài dây an toàn, không ít tài xế sử dụng chốt cài dây an toàn giả, hoặc cài dây an toàn ra sau lưng, bỏ qua yếu tố an toàn.
Việc cài dây an toàn không chỉ có ý nghĩa với tài xế và người ngồi ghế phụ phía trước, mà với cả người ngồi hàng ghế sau. Nếu không cài dây an toàn, người ngồi ở ghế sau có thể gây thương tích, thậm chí gây tử vong cho người ngồi ghế trước khi xảy ra va chạm, vì theo quán tính người ngồi sau sẽ lao mạnh về phía trước, đẩy người ngồi trước lao vào tay lái, trụ A hay điểm va chạm phía trước, dẫn tới nguy cơ gặp chấn thương nhiều hơn.
Theo Nghị định 168/2024, mức phạt đối với hành vi không thắt dây đai an toàn khi điều khiển xe chạy trên đường là từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Mức phạt này cũng áp dụng đối với lỗi chở người trên ô tô không thắt dây đai an toàn (tại vị trí có trang bị dây đai an toàn) khi xe đang chạy.
Mới đây, một tài xế tại Pennsylvania gặp sự cố mất phanh khi đang rời cao tốc, sau đó chia sẻ kinh nghiệm xử lý tình huống thu hút hàng triệu lượt xem trên nền tảng mạng xã hội TikTok.
Michael, người đăng video, cho biết chiếc xe của anh bất ngờ mất hoàn toàn lực phanh khi đang xuống dốc. Theo anh, sự cố xảy ra đột ngột, gần như không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng trước đó. Từ trải nghiệm cá nhân, tài xế này cho rằng nhiều người chưa nắm được cách xử lý khi xe mất phanh.
Về cách xử lý, Michael cho rằng ưu tiên sử dụng phanh khẩn cấp (phanh đỗ) nhưng phải thao tác một cách từ từ. Tùy từng dòng xe, phanh này có thể là cần kéo tay, bàn đạp gần sàn hoặc nút bấm điện tử, song nguyên tắc chung là không được kéo đột ngột.
Theo anh, nếu tác động quá nhanh, bánh sau có thể bị khóa cứng, khiến xe mất ổn định và dễ trượt. Phanh khẩn cấp thực chất hoạt động bằng cơ cấu dây cáp, chỉ tác động lên cụm phanh bánh sau nên lực hãm yếu hơn hệ thống phanh thủy lực chính. Tuy không thể dừng xe nhanh, hệ thống này vẫn có tác dụng giảm tốc nếu sử dụng đúng cách.
Cách phù hợp là kéo phanh dần từng nhịp, có thể nhả nhẹ rồi tiếp tục siết lại để tránh làm quá nhiệt má phanh. Bên cạnh đó, tài xế cũng nên giảm số để tận dụng lực hãm của động cơ. Dù là xe số sàn hay xe số tự động có chế độ chỉnh tay, việc đưa về số thấp sẽ tạo lực cản giữa động cơ và hộp số, giúp xe giảm tốc tự nhiên.
Anh cũng khuyến nghị nên tập luyện trước các tình huống khẩn cấp trong điều kiện an toàn, chẳng hạn tại bãi đỗ xe trống với tốc độ thấp.
Theo khuyến cáo từ Allstate, khi gặp sự cố mất phanh, tài xế nên đạp phanh lại với lực đều vì xe hiện đại có hệ thống phanh kép, sử dụng phanh khẩn cấp, giảm số để hãm bằng động cơ, bật đèn cảnh báo và đưa xe ra khỏi làn giao thông. Các chuyên gia cũng lưu ý không nên tắt máy khi xe chưa dừng hẳn, do có thể làm mất trợ lực lái hoặc gây khóa vô-lăng.
Dữ liệu từ LookupAPlate cho thấy sự cố mất phanh chiếm khoảng 0,44% số vụ tai nạn ôtô tại Mỹ, tương đương khoảng 264.000 vụ mỗi năm. Nguy cơ cao hơn ở xe cũ và trong điều kiện thời tiết nóng.
Ngoài ra, phanh khẩn cấp hoạt động độc lập với hệ thống phanh chính, thường chỉ tác động lên bánh sau, nên cần sử dụng hợp lý để tránh quá nhiệt hoặc mất ổn định xe. Việc giảm về số thấp cũng giúp tạo lực cản tự nhiên, hỗ trợ giảm tốc trong tình huống khẩn cấp.
Mới đây, một số người dùng ô tô điện Trung Quốc cho biết, ban đầu xe của họ có khả năng di chuyển khoảng 500 km (tính theo chế độ sạc/xả liên tục) nhưng sau khi cập nhật phần mềm từ xa (OTA) đã làm thay đổi các thông số quản lý pin, phạm vi hoạt động thực tế đã giảm xuống dưới 300 km.
Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc - China Media Group đã công bố một báo cáo chi tiết về vụ việc gọi là "khóa pin" trên các xe năng lượng mới, trong đó một số chủ sở hữu xe điện cho biết thời gian sạc nhanh DC đã tăng từ khoảng 40 phút lên 70 phút sau khi cập nhật phần mềm.
Vấn đề này ở Trung Quốc thường được gọi là "khóa pin", để mô tả trường hợp các nhà sản xuất ô tô điện điều chỉnh từ xa các thông số của hệ thống quản lý pin (BMS) thông qua cập nhật OTA hoặc lập trình lại phần mềm tại đại lý. Chủ sở hữu cho rằng các bản cập nhật như vậy có thể làm giảm dung lượng pin, giới hạn công suất sạc hoặc hạn chế độ xả sâu mà không thông báo rõ ràng về tác động trước đó.
Trao đổi với China Media Group, nhà nghiên cứu ô tô Zhang Xiang cho rằng các nhà sản xuất ô tô có thể thực hiện các hạn chế như vậy bằng cách điều chỉnh ngưỡng sạc và xả bên trong hệ thống quản lý pin (BMS). Theo ông, việc giới hạn dòng sạc và giảm khoảng thời gian sử dụng pin có thể làm giảm nguy cơ quá nhiệt và làm chậm quá trình xuống cấp của pin, mặc dù điều này có thể dẫn đến quãng đường di chuyển ngắn hơn và tốc độ sạc chậm hơn.
Một chủ xe được đài truyền hình China Media Group phỏng vấn cho biết trước khi cập nhật phần mềm qua mạng, xe của anh có thể sạc được hơn 100 kWh, nhưng sau khi cập nhật, nó chỉ chấp nhận khoảng 80 kWh, mặc dù chỉ báo tình trạng pin vẫn hiển thị 95%. Chủ xe điện này cũng cho biết phạm vi hoạt động thực tế từ khoảng 450 - 480 km, đã giảm xuống dưới 400 km sau khi cập nhật.
Trước đó, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc cùng Cục Quản lý thị trường Trung Quốc đã ban hành các quy định về quản lý cập nhật phần mềm qua mạng (OTA) cho xe điện vào tháng 3.2026. Quy định mới bao gồm những gì mà truyền thông Trung Quốc gọi là "những điều cấm kỵ trong cập nhật OTA", bao gồm: cấm "khóa pin" không được tiết lộ, cập nhật ngầm và sử dụng cập nhật OTA để tránh thu hồi sản phẩm.
Báo cáo cũng đề cập đến những tin đồn trực tuyến gần đây cho rằng tám nhà sản xuất ô tô đã bị cơ quan quản lý triệu tập vì vấn đề "khóa pin" và ba công ty đã bị điều tra chính thức. Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc sau đó đã bác bỏ những tuyên bố này, cho rằng các báo cáo "không có nguồn chính thức" và không phù hợp với thực tế. Một số nhà sản xuất ô tô, bao gồm BYD, Tesla và Zeekr cũng đã bác bỏ những thông tin lan truyền trên mạng.
Cuộc tranh luận trở nên gay gắt hơn cùng với các cuộc thảo luận rộng rãi về an toàn pin và áp lực sạc trong ngành xe điện của Trung Quốc. Đầu tháng này, một thử nghiệm hệ thống sạc nhanh của BYD đã ghi nhận nhiệt độ pin đạt tới 76 độ C, tạo ra nhiều tranh cãi trên mạng xã hội về quản lý nhiệt trong quá trình sạc siêu nhanh.
Theo ông Zheng Fei việc thay đổi thông số xe từ xa mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu có thể gây ra các vấn đề theo luật sở hữu, luật bảo vệ người tiêu dùng và các quy định về dữ liệu cá nhân.
Trong khi đài truyền hình China Media Group lưu ý rằng các thay đổi thông số OTA thường được lưu trữ trên hệ thống đám mây của nhà sản xuất ô tô, khiến việc xác minh độc lập trở nên khó khăn đối với người dùng thông thường.
Người tiêu dùng nghi ngờ có những thay đổi OTA trái phép và được khuyên nên tắt tính năng cài đặt OTA tự động, giữ lại hồ sơ thanh toán và phiên bản phần mềm, đồng thời tìm kiếm sự kiểm tra của bên thứ ba nếu có thể. Các chuyên gia pháp lý Trung Quốc được đài truyền hình phỏng vấn cũng cho rằng có thể gửi khiếu nại thông qua nền tảng bảo vệ người tiêu dùng của Trung Quốc hoặc các kênh khiếu nại của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin (MIIT).
Từ clip hiện trường vụ tai nạn xảy ra chiều 12-5 tại xã Trường Lưu (tỉnh Hà Tĩnh), Cục Cảnh sát giao thông cho rằng việc lái xe đi từ đường nhánh ra đường chính, từ ngõ ra đường… là một trong những nguyên nhân xảy ra tai nạn.
Nhiều tài xế, đặc biệt ở khu vực nông thôn, còn thiếu ý thức nhường đường, dừng xe quan sát khi đi từ ngõ, đường nhánh ra đường chính hoặc tập trung quan sát, giảm tốc độ khi tới nơi giao nhau.
"Trong clip, mặc dù tài xế xe tải đã nhấn còi cảnh báo liên tục, người đi xe máy điện vẫn không quan sát, dừng lại để nhường đường cho xe tải trên đường chính.
Lái xe tải quan sát thấy xe đạp điện đi từ ngõ ra đường chính nên đã bấm còi cảnh báo, đã nhìn thấy phía trước đường có thóc lúa đang phơi làm hẹp phần đường xe chạy, nhưng không giảm được tốc độ có thể dừng lại bảo đảm an toàn, không để xảy ra tai nạn", Cục Cảnh sát giao thông phân tích.
Trong trường hợp này, cơ quan cảnh sát điều tra sẽ xem xét, đánh giá tốc độ của xe tải, sự tập trung và thao tác lái xe, hệ thống phanh, lốp, tải trọng xe...
Cục Cảnh sát giao thông cũng nhấn mạnh việc phơi thóc lúa ra đường là vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ (sử dụng kết cấu hạ tầng đường bộ trái quy định), làm hẹp phần đường xe chạy, gây mất an toàn cho phương tiện lưu thông.
Nếu để xảy ra hậu quả thiệt hại về tính mạng, sức khỏe và tài sản của người đi đường, tùy theo tính chất mức độ sẽ bị xử phạt hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cản trở giao thông đường bộ, theo quy định tại Điều 261 Bộ luật Hình sự.
