Thị trường tài chính luôn biến động trước hàng loạt thông tin về lãi suất, kết quả kinh doanh doanh nghiệp hay các yếu tố địa chính trị. Trong bối cảnh đó, không ít nhà đầu tư cá nhân bị cuốn theo từng nhịp tăng giảm của thị trường và đưa ra quyết định cảm tính.
Thay vì cố gắng dự báo chính xác đâu là đỉnh hay đáy (điều mà ngay cả những nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng khó có thể làm được), việc kiên định với các nguyên tắc đã được kiểm chứng qua thời gian thường mang lại hiệu quả tốt hơn trong dài hạn.
Dưới đây là 5 nguyên tắc được các chuyên gia từ The Smart Investor khuyến nghị, giúp nhà đầu tư xây dựng danh mục bền vững bất kể thị trường đang hưng phấn hay suy giảm.
Tư duy như một chủ doanh nghiệp
Khi mua cổ phiếu, nhà đầu tư không chỉ sở hữu một mã chứng khoán mà đang trở thành cổ đông của một doanh nghiệp. Vì vậy, giá trị khoản đầu tư về dài hạn sẽ phụ thuộc vào khả năng tạo lợi nhuận, dòng tiền và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp, thay vì những biến động giá trong ngắn hạn.
Nhìn cổ phiếu dưới góc độ của một người đồng sở hữu doanh nghiệp cũng giúp nhà đầu tư bớt bị chi phối bởi những nhịp tăng giảm hàng ngày và tập trung nhiều hơn vào chất lượng hoạt động kinh doanh.
Đầu tư dài hạn thay vì cố bắt đúng nhịp thị trường
Không ít nhà đầu tư dành nhiều thời gian để tìm cách mua đúng đáy và bán đúng đỉnh. Tuy nhiên, việc dự báo chính xác diễn biến thị trường trong ngắn hạn gần như là bất khả thi.
Thay vì chờ đợi thời điểm hoàn hảo, nhiều chuyên gia khuyến nghị duy trì giải ngân định kỳ (DCA). Chiến lược này giúp hạn chế rủi ro lựa chọn sai thời điểm, đồng thời phát huy sức mạnh của lãi kép khi đầu tư trong thời gian dài.
Nói cách khác, việc duy trì hiện diện trên thị trường thường quan trọng hơn việc cố gắng tìm ra thời điểm hoàn hảo để tham gia.
Mua đúng giá quan trọng không kém chọn đúng doanh nghiệp
Một doanh nghiệp tốt vẫn có thể trở thành khoản đầu tư kém hiệu quả nếu cổ phiếu đã được định giá quá cao.
Đó là lý do nhà đầu tư cần quan tâm đến biên an toàn, tức mua tài sản với mức giá thấp hơn giá trị hợp lý để tạo dư địa bảo vệ nếu triển vọng kinh doanh không diễn ra như kỳ vọng.
Các chỉ số như P/E hay P/B có thể là điểm khởi đầu trong quá trình định giá, nhưng không nên sử dụng một cách đơn lẻ. Việc đánh giá doanh nghiệp cần đặt trong bối cảnh triển vọng tăng trưởng, chất lượng tài sản, khả năng tạo dòng tiền và vị thế cạnh tranh trên thị trường.
Đa dạng hóa để kiểm soát rủi ro
Không doanh nghiệp nào miễn nhiễm trước suy thoái kinh tế, thay đổi công nghệ hay những cú sốc bất ngờ của thị trường. Vì vậy, việc phân bổ danh mục vào nhiều doanh nghiệp hoặc nhiều nhóm ngành có thể giúp giảm rủi ro.
Tuy nhiên, đa dạng hóa không đồng nghĩa với việc nắm giữ quá nhiều cổ phiếu mà bản thân không hiểu rõ. Một danh mục hiệu quả nên tập trung vào những doanh nghiệp chất lượng và phù hợp với khẩu vị rủi ro của từng nhà đầu tư.
Kỷ luật giúp hạn chế quyết định cảm tính
Sợ hãi và tham lam là hai cảm xúc dễ khiến nhà đầu tư mắc sai lầm. Khi thị trường tăng nóng, nhiều người mua đuổi vì sợ bỏ lỡ cơ hội. Ngược lại, khi giá giảm mạnh, không ít người bán ra trong hoảng loạn.
Một quy trình đầu tư rõ ràng với tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp, kế hoạch giải ngân và thời gian nắm giữ sẽ giúp hạn chế tác động của cảm xúc. Khi đã có chiến lược phù hợp, nhà đầu tư sẽ ít bị ảnh hưởng hơn bởi những biến động ngắn hạn.
Trong giai đoạn thị trường thuận lợi, việc kiếm lợi nhuận có thể khiến nhiều người lầm tưởng thành công đến từ khả năng dự báo xu hướng. Nhưng khi thị trường bước vào giai đoạn biến động, chính sự kiên định với các nguyên tắc đầu tư mới tạo nên khác biệt.
Điều tạo nên khác biệt trên thị trường không phải là khả năng đoán đúng mọi nhịp tăng giảm, mà là sự kỷ luật trong việc lựa chọn doanh nghiệp tốt, mua đúng giá và kiên nhẫn nắm giữ.
Tin Gốc: Dân Trí
