Máy bay rơi xuống biển, toàn bộ 11 người trên khoang ‘sống sót kỳ diệu’

Ảnh vệ tinh thương mại chụp tuần trước và được chuyên trang quân sự Mỹ War Zone phân tích ngày 22/6 cho thấy ít nhất 17 nhà chứa máy bay được xây dựng ở góc đông bắc căn cứ không quân Engels-2 tại tỉnh Saratov của Nga. Các công trình này lớn hơn nhiều so với nhà chứa tiêm kích, phù hợp với kích thước khổng lồ của oanh tạc cơ chiến lược Tu-95MS và Tu-160.

"Hoạt động xây dựng quy mô lớn đang diễn ra tại Engels-2, một trong những căn cứ không quân quan trọng nhất của Nga, đánh dấu thay đổi đáng kể sau nhiều thập kỷ nước này bố trí máy bay giá trị cao trên đường băng mà không có biện pháp bảo vệ", biên tập viên Thomas Newdick của War Zone nhận xét.

Engels-2 là nơi đóng quân của Trung đoàn Oanh tạc cơ hạng nặng cận vệ số 121, đơn vị duy nhất vận hành dòng Tu-160, và Trung đoàn Oanh tạc cơ hạng nặng số 184 trang bị máy bay Tu-95MS. Cơ sở này từng nhiều lần bị Ukraine tấn công bằng máy bay không người lái (UAV), nhưng chưa chịu thiệt hại về lực lượng.

Nga và Mỹ trước đây thường cho oanh tạc cơ đỗ tại các khu vực lộ thiên theo điều khoản Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START), trong đó yêu cầu hai bên phải bố trí máy bay chiến lược ở vị trí có thể quan sát rõ. Các oanh tạc cơ Nga được nêu trong hiệp ước New START gồm Tu-95MS và Tu-160, trong khi của Mỹ là B-52G/H, B-1B và B-2.

Giới chức Nga ngày 4/2 thông báo chấm dứt toàn bộ nghĩa vụ theo hiệp ước New START, hai bên tự do quyết định bước đi tiếp theo. Quyết định được công bố một ngày trước khi hiệp ước hết hạn và Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối gia hạn thỏa thuận.

Các nhà chứa máy bay cỡ lớn dường như được khởi công vào tháng 4/2025, một tháng sau khi UAV Ukraine tấn công Engels-2 với mục tiêu chính được cho là kho vũ khí, và khoảng hai tháng trước thời điểm Ukraine tập kích loạt căn cứ không quân chiến lược Nga bằng drone trong chiến dịch Mạng nhện.

Theo Newdick, những vụ tập kích căn cứ Engels-2 cho thấy UAV Ukraine có khả năng xâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương, trong khi lưới phòng không Nga không thể bao quát toàn bộ lãnh thổ rộng lớn và ngăn chặn toàn bộ hướng tiếp cận mục tiêu.

Trong khi đó, chiến dịch Mạng nhện đặt ra vấn đề nan giải khác khi lượng lớn drone góc nhìn thứ nhất có thể xuất phát từ vị trí rất gần để tập kích loạt căn cứ không quân chiến lược Nga.

"Xây nhà chứa kiên cố cho oanh tạc cơ đánh dấu thay đổi đáng kể trong hoạt động của những phi cơ này. Trước đây, oanh tạc cơ Nga gần như không được bảo vệ khi đỗ tại căn cứ, quá trình bảo dưỡng cũng được thực hiện ngoài trời", Newdick nói.

Chưa rõ mức độ bảo vệ cụ thể của những công trình này. Nhà chứa máy bay chiến thuật loại kiên cố nhất hiện nay thường sử dụng khung thép đỡ các tấm bê tông đúc sẵn, có thể đối phó được nhiều loại UAV và đầu đạn con của vũ khí mang đạn chùm.

"Những công trình này cung cấp mức độ bảo vệ nhất định, cũng như che chắn hoạt động và sự hiện diện của oanh tạc cơ, khiến đối phương khó nhắm mục tiêu hơn", Newdick đánh giá.

Xây dựng nhà chứa kiên cố cỡ lớn là biện pháp mới nhất của Nga nhằm bảo vệ phi đội oanh tạc cơ chiến lược quý giá, trong đó mẫu Tu-95MS và Tu-22M3 đã ngừng sản xuất từ lâu, còn dây chuyền chế tạo hàng loạt máy bay Tu-160M mới bắt đầu vận hành trở lại.

"Sau khi xung đột bùng phát, không quân Nga đã phân tán máy bay để bảo vệ chúng, dù điều này không dễ dàng với oanh tạc cơ chiến lược, vốn đòi hỏi nhiều không gian, hạ tầng bảo dưỡng, kho vũ khí và các yếu tố khác. Một trong các đường băng của căn cứ Engels-2 đã được dùng làm nơi đỗ máy bay trong những năm qua", Newdick cho biết.

Nga còn lắp tường bao giữa các máy bay đang hoạt động nhằm hạn chế thiệt hại khi một phi cơ bị tấn công, ngăn lửa và mảnh vỡ văng ra làm hỏng máy bay khác. Nước này cũng phủ lốp lên phi cơ đỗ ngoài trời và sơn hình máy bay lên mặt đất để đánh lừa drone đối phương, kết hợp với các máy bay đã loại biên được dùng làm mồi nhử.

Những phương án này ban đầu bị chê bai là không hiệu quả, nhưng sau đó một số chuyên gia Mỹ cho rằng chúng vẫn đạt được tác dụng trong thực tế.

Không chỉ có Nga, quân đội Mỹ cũng đối mặt yêu cầu bảo vệ lực lượng trước mối đe dọa ngày càng tăng từ tên lửa, UAV và drone góc nhìn thứ nhất.

Kết quả phân tích ảnh vệ tinh được Washington Post công bố đầu tháng 5 cho thấy tổng cộng 217 công trình, 11 thiết bị quân sự đã bị phá hủy hoặc hư hại tại 15 căn cứ có lực lượng Mỹ trong 6 tuần chiến sự với Iran. Trong số này có những khí tài tối quan trọng như "máy bay mắt thần" E-3G Sentry và hàng loạt phi cơ tiếp dầu KC-135, tất cả đều hứng đòn khi nằm tại bãi đỗ trống trải ở căn cứ đồn trú tại Trung Đông.

Truyền thông Mỹ cũng đề cập mối đe dọa với hàng loạt cơ sở quân sự trên lãnh thổ nước này, trong đó có vụ drone xâm nhập căn cứ không quân Barksdale ở tây bắc bang Louisiana, nơi đóng quân của nhiều phi đoàn oanh tạc cơ chiến lược B-52.

Tin Gốc: Vnexpress

Kênh LBCI ngày 1/5 đăng video có hình thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem cùng thành viên nhóm vũ trang được mô phỏng thành những con chim giao tranh với các con lợn màu xanh lá, tượng trưng cho lực lượng Israel, như trong trò chơi điện tử nổi tiếng Angry Birds.

Động thái khiến kênh truyền hình Lebanon hứng chỉ trích dữ đội. Trên mạng xã hội, những người ủng hộ Hezbollah lên án hành động mà họ cho là chế giễu ông Qassem, giáo sĩ Hồi giáo dòng Shitte. Một số phản ứng bằng cách chia sẻ hình ảnh công kích nhắm vào Beshara Rai, lãnh tụ Công giáo tại Lebanon.

Hezbollah ngày 2/5 cho rằng video của LBCI chứa "lời lẽ xúc phạm, rẻ tiền, kéo diễn ngôn chính trị xuống mức đáng ghê tởm". Nhóm kêu gọi người ủng hộ "không sa vào cuộc tranh cãi dàn dựng bởi các thế lực chống đối lực lượng kháng chiến".

LBCI đã xóa video trong ngày 2/5, sau khi bị cơ quan tư pháp Lebanon triệu tập.

Tổng thống Joseph Aoun ngày 2/5 lên án "mọi hành vi công kích nhằm vào các lãnh đạo Hồi giáo và Công giáo, cũng như các thủ lĩnh tinh thần có ảnh hưởng tại Lebanon". Ông kêu gọi công chúng kiềm chế, cho rằng những hành vi xúc phạm cá nhân có thể kéo theo hệ lụy tiêu cực.

Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri, đồng minh của Hezbollah, cũng lên án "các chiến dịch lăng mạ, công kích nhằm vào những biểu tượng tôn giáo và quốc gia, bất kể xuất phát từ đâu hay được thực hiện dưới hình thức nào, dù trên truyền thông hay trên không gian mạng".

LBCI được thành lập vào thập niên 1980 bởi Lebanese Forces, đảng Công giáo đối lập với Hezbollah. Tuy nhiên, LBCI đã tách khỏi Lebanese Forces từ nhiều năm trước và xây dựng hình ảnh là cơ quan truyền thông độc lập.

Lebanon ngày 2/3 bị kéo vào xung đột tại Trung Đông, sau khi Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa Mỹ - Israel hạ sát lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Tel Aviv đã điều quân vào Lebanon và tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn ở quốc gia láng giềng.

Xung đột đã khiến hơn 2.600 người thiệt mạng, theo giới chức Lebanon. Hezbollah và Israel vẫn xảy ra giao tranh, dù hai bên đã đạt lệnh ngừng bắn từ ngày 17/4.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Kyiv Post dẫn tuyên bố của Trung đoàn 413 thuộc Lực lượng hệ thống không người lái của Ukraine ngày 1.6, các mục tiêu nằm gần giao điểm của những tuyến đường sắt và đường bộ chính, đóng vai trò trung chuyển nhân lực, vũ khí và vật tư cho các hoạt động tác chiến của Nga.

Máy bay không người lái (UAV) Ukraine được cho là đã tấn công 2 kho hậu cần quân sự gần Novoselivka và Dokuchayevsk. Một điểm triển khai tạm thời cùng một số kho hậu cần tại làng Syhnalne, gần Olenivka, cũng bị nhắm mục tiêu. "Các cuộc tấn công nhắm vào những trung tâm hậu cần trọng yếu, nơi đối phương tập trung nhân lực và nguồn lực để chuẩn bị cho các hoạt động tấn công tiếp theo", Trung đoàn 413 cho hay.

Cùng ngày, Ukraine đã mở rộng hoạt động nhằm vào các tuyến tiếp vận quân sự quan trọng của Nga tại những khu vực bị kiểm soát ở tỉnh Luhansk. "Luhansk, Starobilsk, Alchevsk, Brianka và Kadiivka hiện nằm trong tầm hoạt động của máy bay không người lái thuộc Quân đoàn 3", chuẩn tướng Andrii Biletskyi, Tư lệnh quân đoàn 3, cho biết.

Trong khi đó, Ukraine ngày 1.6 cáo buộc Nga tiếp tục tập kích trên diện rộng, theo The Kyiv Independent. Giới chức Ukraine cho biết ít nhất 3 người thiệt mạng và 61 người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong đêm 31.5.

Bộ Năng lượng Ukraine cho biết các cuộc tấn công trong đêm 1.6 khiến một số người dân tại các tỉnh Dnipro, Zhytomyr, Zaporizhzhia, Odessa, Sumy, Kherson, Kharkiv và Chernihiv bị mất điện. Phía Nga chưa bình luận về các thông tin trên.

Ở chiều ngược lại, Hãng thông tấn TASS ngày 1.6 dẫn dữ liệu từ Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng Nga đã kiểm soát 63 khu dân cư trong vùng chiến sự từ tháng 3 đến tháng 5.2026. Theo phía Nga, các khu vực này gồm 21 khu dân cư ở Kharkiv, 19 khu ở Donetsk, 14 khu ở Sumy, 6 khu ở Zaporizhzhia và 3 khu ở Dnipro. Nga cho biết bước tiến lớn nhất diễn ra trong tháng 5, khi lực lượng Nga kiểm soát 27 khu dân cư.

Ngoài ra, Nga cũng cáo buộc quân đội Ukraine tiếp tục tấn công các khu vực biên giới thuộc Kursk và Belgorod trong ngày 1.6. Phía Ukraine chưa bình luận về thông tin trên.

Trong cuộc phỏng vấn với CBS News ngày 1.6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng Nga đã dần mất thế chủ động trên chiến trường kể từ cuối năm 2025. Theo ông, lực lượng Nga không còn khả năng giữ vững hoặc giành thêm lãnh thổ với tốc độ tương xứng với những tổn thất phải gánh chịu.

Nhà lãnh đạo Ukraine lập luận rằng chính sự sa sút này đã khiến Nga tăng cường các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa, như một cách phản ứng trước khó khăn trên chiến tuyến. "Hiện tại, chúng ta có khoảng thời gian này trước mùa đông", ông Zelensky nói, hàm ý Kyiv nhìn thấy một cơ hội ngoại giao hạn chế trước khi điều kiện thời tiết làm thay đổi cục diện chiến trường.

Tuy nhiên, ông Zelensky nhấn mạnh mọi tiến trình đàm phán đều phụ thuộc vào việc gia tăng áp lực quốc tế đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin, đặc biệt thông qua mở rộng các biện pháp trừng phạt thay vì nới lỏng hạn chế.

Ông cũng đề cập khả năng xây dựng một khuôn khổ đàm phán rộng hơn, với sự tham gia của các cường quốc châu Âu như Anh, Pháp, Đức, cùng các nước Bắc Âu và Thổ Nhĩ Kỳ. Ông nhấn mạnh thành phần của khuôn khổ này phải được Ukraine và châu Âu cùng nhất trí, đồng thời còn phụ thuộc vào thiện chí đối thoại của Nga.

Ukraine dự kiến sẽ đón các nhà đàm phán hàng đầu của chính quyền ông Trump tại Kyiv trong vòng 2 tuần tới. Theo ông Zelensky, các chuyến thăm này rất quan trọng để quan chức Mỹ trực tiếp chứng kiến tình hình thực tế tại Ukraine, thay vì chủ yếu tiếp xúc với phía Nga tại Moscow như trước.

Nhà lãnh đạo Ukraine cũng thừa nhận triển vọng ngoại giao vẫn còn nhiều bất định. Ông cho rằng các diễn biến tại những điểm nóng toàn cầu khác, trong đó có Trung Đông, có thể ảnh hưởng đến tốc độ và mức độ ưu tiên của các nỗ lực đàm phán. Moscow chưa có bình luận sau phát biểu của ông Zelensky.

Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là có thể tìm cách hạ nhiệt giai đoạn leo thang trong cuộc chiến Ukraine trước thềm bầu cử giữa kỳ Quốc hội Mỹ ngày 3.11. “Chúng tôi cho rằng người Mỹ có ý định làm dịu mọi chuyện trước cuộc bầu cử vào mùa thu”, theo RBC-Ukraine ngày 1.6 dẫn các nguồn tin trong chính phủ Ukraine.

Các quan chức Ukraine nhận định ông Trump có thể can dự tích cực hơn vào hồ sơ Ukraine, trong bối cảnh đảng Cộng hòa đối mặt nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội sau cuộc bầu cử giữa kỳ. Theo giới chức Ukraine, áp lực chính trị trong nước có thể thúc đẩy Nhà Trắng tìm kiếm những bước đi quyết đoán hơn nhằm tạo đột phá ngoại giao trong xung đột Nga - Ukraine.

Trong một diễn biến liên quan, South China Morning Post ngày 1.6 dẫn nhiều nguồn tin cho biết ông Trump đã trực tiếp thúc giục Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình hỗ trợ chấm dứt xung đột ở Ukraine, nhằm tận dụng ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với Moscow.

Theo nguồn tin, trong cuộc thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh giữa 2 nhà lãnh đạo hồi tháng trước ở Bắc Kinh, ông Trump nói với ông Tập rằng đàm phán Nga - Ukraine đang bế tắc, đồng thời kêu gọi Trung Quốc tác động để Tổng thống Nga Vladimir Putin trở lại bàn đàm phán với ông Zelensky. Hiện phía Mỹ và Trung Quốc chưa bình luận về thông tin trên.

Tin Gốc: Thanh Niên