Chiến sự giữa Iran với Mỹ và Israel bùng phát cuối tháng 2 khiến eo biển Hormuz rơi vào vòng phong tỏa kép. Ngay sau đó, Bob Wilt, giám đốc điều hành tập đoàn khai khoáng Maaden của Arab Saudi, đã cử hàng loạt lãnh đạo cấp cao tới các cảng ở biển Đỏ để tìm đối sách.
Chỉ trong vòng hai tuần, Maaden thiết lập được mạng lưới hậu cần giúp vận chuyển phân bón xuyên Arab Saudi, với yếu tố then chốt là hàng nghìn xe tải hạng nặng hoạt động không ngừng.
“Từ 600 xe tăng lên 1.600, rồi 2.000 xe, chúng tôi lúc này có 3.500 xe tải chạy từ vùng Vịnh sang biển Đỏ”, Wilt nói, thêm rằng các phương tiện lăn bánh suốt ngày đêm, do hai tài xế luân phiên điều khiển. Ông kỳ vọng đoàn xe tải xuyên sa mạc này có thể giải quyết xong lượng hàng tồn xuất khẩu vào cuối tháng 5.
Nỗ lực của Maaden đang góp phần giảm tình trạng thiếu phân bón, yếu tố có thể ảnh hưởng tới nguồn cung lương thực toàn cầu, khi đàm phán Mỹ – Iran vẫn bế tắc. Mỗi chuyến hàng vượt qua sa mạc cũng tạo thêm dư địa cho các nước vùng Vịnh duy trì dòng chảy thương mại, chờ tình hình Hormuz hạ nhiệt.
Trong thời bình, Hormuz là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Tuy nhiên, Iran hiện đã siết kiểm soát Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia “thân thiện” đi qua, với lý do nhằm đảm bảo an ninh cho nước này. Quân đội Mỹ cũng áp lệnh phong tỏa với mọi cảng biển Iran từ ngày 13/4, không cho phép các tàu có liên hệ với Iran rời eo biển Hormuz.
Điều này thúc đẩy các nước vùng Vịnh phải tái định hình bản đồ logistics, nhằm giảm bớt phụ thuộc vào “nút cổ chai Hormuz”, và vận tải bằng đường bộ, đường sắt trở thành lựa chọn thay thế tạm thời.
Những hãng vận tải biển như MSC và Maersk cũng đang chuyển sang dùng xe tải để chuyển hàng hóa xuyên bán đảo Arab. Mạng lưới này chưa thể thay thế hoàn toàn năng lực hay cạnh tranh về chi phí so với vận tải biển, nhưng vẫn có hiệu quả nhất định trong tình hình hiện tại.
Chuỗi siêu thị Spinneys của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã điều xe tải chở thực phẩm gồm khoai tây chiên, yến mạch và đồ ăn nhẹ cho trẻ em nhập khẩu từ Anh. Hành trình này kéo dài 16 ngày từ hạt Kent của Anh qua các nước Tây Âu, Ai Cập và Arab Saudi rồi đến thành phố Dubai.
Hãng vận tải đường sắt Etihad Rail Freight gần đây cũng vận chuyển hàng trăm ôtô từ thành phố Fujairah ở bờ đông UAE tới Abu Dhabi bên vịnh Ba Tư, đánh dấu lần đầu tiên nước này vận chuyển ôtô bằng tàu hỏa.
Những đoàn xe tải xuyên sa mạc phần nào cho thấy khả năng ứng biến của nền kinh tế toàn cầu trước các cú sốc do chiến tranh gây ra. Dù Hormuz bị đóng cửa, một lượng đáng kể dầu mỏ và khí tự nhiên, mặt hàng quan trọng nhất của vùng Vịnh, vẫn tiếp tục được đưa ra thị trường toàn cầu thông qua các tuyến dự phòng.
Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco của Arab Saudi đang sử dụng Đường ống Đông – Tây nối tới cảng Yanbu bên biển Đỏ, trong khi UAE tăng cường vận chuyển dầu thô qua Fujairah. Hai nước đều tìm cách tăng công suất của các tuyến vận chuyển dầu này, cân nhắc xây thêm đường sắt và mở rộng hạ tầng cảng biển.
Cảng Khor Fakkan, quy mô nhỏ hơn Yanbu, đã trở thành “phao cứu sinh” của UAE. Lượng xe tải qua cảng nằm bên vịnh Oman này đã tăng từ 100 lên 7.000 lượt mỗi ngày kể từ khi xung đột Iran bùng phát. Những hàng dài xe tải hạng nặng chở container giờ trở thành hình ảnh quen thuộc trên các tuyến cao tốc.
Từ một cảng chủ yếu đóng vai trò trung chuyển, Khor Fakkan đã trở thành cửa ngõ vận tải thực sự, khi container được đưa khỏi cảng bằng xe tải, đi qua cổng kiểm soát và hải quan trước khi tới các kho hàng hay nhà máy.
Công ty Gulftainer, đơn vị vận hành cảng Khor Fakkan, đã tuyển thêm 900 nhân viên chỉ trong hai tuần, điều chuyển nhân viên chăm sóc khách hàng sang làm nhiệm vụ quản lý bãi xe hoặc kiểm soát cổng ra vào. Công ty cũng mở thêm một bãi tập kết xe tải mới để phân loại và điều phối hàng hóa.
“Điều đó giống như phải tập hợp cả một dàn nhạc chỉ sau một đêm để biểu diễn bản giao hưởng của Mozart”, Farid Belbouab, giám đốc điều hành Gulftainer, ví von.
Với ông Wilt, cuộc khủng hoảng lần này còn là phép thử cho khả năng hoạt động của Maaden trên quy mô toàn cầu.
Arab Saudi đã yêu cầu Maaden mở rộng sản xuất phosphate, vàng và nhôm, trong kế hoạch đầu tư 110 tỷ USD trong thập kỷ tới. Công ty cũng hợp tác với doanh nghiệp và Bộ Quốc phòng Mỹ trong các dự án tinh luyện đất hiếm, đưa Arab Saudi thành mắt xích quan trọng trong nỗ lực giảm phụ thuộc nguồn cung hàng hóa này vào Trung Quốc.
Maaden góp phần đưa Arab Saudi trở thành nước xuất khẩu phosphate lớn thứ ba thế giới. Loại khoáng sản này được khai thác, xử lý thành dạng hạt và trong điều kiện bình thường sẽ được vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Với Maaden, việc đưa hàng vượt qua những sa mạc rộng lớn phần nào dễ hơn, bởi Arab Saudi có mạng lưới đường cao tốc xuyên quốc gia khá hoàn thiện. Tuy nhiên, các cảng ở biển Đỏ lại không được xây dựng để phục vụ mặt hàng phosphate. Maaden phải dựng các kho lắp ghép và xây dựng hệ thống đường ống để bơm axit sulfuric, nguyên liệu quan trọng trong sản xuất phosphate, vào xe bồn.
Ông Wilt cho biết tuyến vận tải đường bộ kém hiệu quả vì nhiều xe tải chạy rỗng khi quay về, nhưng giá hàng hóa tăng mạnh đã bù đắp được chi phí vận chuyển phát sinh.
“Chúng tôi đã chứng minh được năng lực của mình”, ông Wilt nói. “Giờ cần củng cố hệ thống này để luôn có một tuyến đường ra biển Đỏ”.
Hạm đội 5 hải quân Mỹ cho biết sự việc xảy ra rạng sáng 1/7, phi cơ gặp nạn là trực thăng hải quân MH-60S Seahawk xuất phát từ tàu sân bay USS George H.W. Bush. Vị trí rơi cụ thể không được tiết lộ.
"Ba trong 4 thành viên tổ bay đã được tìm thấy, hiện ở trong tình trạng ổn định trên tàu sân bay USS George H.W. Bush. Các phương tiện của hải quân Mỹ đang tìm kiếm quân nhân mất tích. Nguyên nhân dẫn đến sự cố đang được điều tra", Hạm đội 5 hải quân Mỹ cho hay.
Hạ cánh khẩn trên biển là thao tác nguy hiểm, ngay cả với phi công trực thăng giàu kinh nghiệm, do máy bay thường có trọng tâm cao và rất dễ lật ngửa sau khi tiếp nước.
Đây là lần thứ hai trực thăng quân sự Mỹ gặp nạn ở khu vực trong vòng vài tuần qua. Một trực thăng vũ trang AH-64 Apache của nước này hồi đầu tháng 6 rơi gần bờ biển Oman, hai thành viên tổ lái sau đó được giải cứu bằng xuồng không người lái Corsair.
Mỹ cáo buộc máy bay không người lái (UAV) tự sát Iran đã bắn rơi chiếc Apache và mở đợt không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự của đối phương gần eo biển Hormuz để trả đũa. Tehran sau đó phủ nhận thông tin và tung đòn đáp trả.
MH-60 Seahawk là trực thăng đa nhiệm của hải quân Mỹ, được phát triển dựa trên mẫu UH-60 Black Hawk của lục quân. Phiên bản MH-60S được biên chế từ năm 2002, có thể sử dụng cho nhiệm vụ tiếp tế, tìm kiếm cứu nạn, hỗ trợ tác chiến đặc biệt và rà phá thủy lôi.
Tính đến ngày 30/6, thống kê nguồn mở cho thấy ít nhất 57 máy bay Mỹ đã bị phá hủy hoặc hư hại nặng kể từ khi xung đột bùng phát hồi cuối tháng 2. Trong số này có những khí tài quan trọng như máy bay cảnh báo sớm E-3G Sentry, tiêm kích tàng hình F-35A và hàng loạt chiến đấu cơ đa năng F-15E.
Tai nạn của chiếc MH-60S xảy ra trong bối cảnh Mỹ đang duy trì cảnh giác cao độ sau các vụ đấu hỏa lực với Iran gần đây. Dù vậy, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 1/7 cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp giữa hai nước ở Qatar đã diễn ra "rất tốt".
Những cuộc thảo luận được tổ chức với sự trung gian của Qatar và Pakistan, dựa trên bản ghi nhớ và những tiến triển đạt được tại hội nghị ở Thụy Sĩ hồi tháng 6.
Tại mỗi trận đấu của tuyển Na Uy, hàng ngàn cổ động viên (CĐV) đồng loạt ngồi xuống nhịp nhàng, mô phỏng động tác chèo thuyền của người Viking hòa cùng tiếng hô vang "Ro!" (Chèo đi) khiến cầu trường bùng nổ. Chỉ trong vài tuần, điệu chèo thuyền Viking đã càn quét các sân vận động ở Bắc Mỹ, gây bão trên mạng xã hội và thu hút sự chú ý của người hâm mộ bóng đá trên toàn thế giới.
Không chỉ ở trên các khán đài, hình ảnh chèo thuyền còn được ghi lại ở Quảng trường Thời đại (New York), trận đấu bóng chày tại Mỹ hay cả tòa nhà quốc hội Na Uy. Các cầu thủ Na Uy dưới sân cũng nhiệt liệt hưởng ứng màn ăn mừng này, biến nó thành biểu tượng cho sự trở lại của quốc gia Bắc Âu tại World Cup kể từ năm 1998.
Hình ảnh cuồng nhiệt của CĐV Na Uy còn được nêu bật khi đội nhà đã giành chiến thắng trước tuyển Brazil tại vòng 16 đội vào rạng sáng 6.7 (giờ Việt Nam). Đáng chú ý, động tác này chỉ mới được các CĐV áp dụng cách đây vài tháng.
Theo website của FIFA, mọi chuyện bắt đầu vào tháng 12.2025, khi anh Ole Froystad - người hiện mang biệt danh “anh chèo thuyền” - sáng tác một bài hát cổ động lấy cảm hứng từ động tác chèo thuyền của người Viking.
Ý tưởng trên nhanh chóng được hội CĐV chính thức của tuyển Na Uy tiếp nhận và biến thành một nghi thức lan tỏa khắp toàn cầu như hiện nay. "Thật thú vị khi thấy mọi người xích lại gần nhau và cùng chèo nhịp nhàng như một. Nó tạo ra một tinh thần đoàn kết thực sự", anh Froystad chia sẻ với FIFA.
Anh Torstein Hamran, thành viên ban quản trị hội CĐV Na Uy, cho biết: “Mọi thứ bắt đầu từ ý tưởng của Ole. Sau đó, chúng tôi cùng nhau phát triển nó. Chúng tôi thậm chí còn thu âm một bài hát mang tên Viking Blood (Dòng máu Viking), được phát hành vào cuối tháng 3 với âm thanh nền là điệu chèo thuyền Viking. Ngày nay, nó là một trong những bài hát nổi tiếng nhất ở Na Uy".
Lần đầu vũ điệu chèo thuyền được các CĐV sử dụng là vào trận hòa tuyển Thụy Sĩ hồi tháng 3. Khi đó, ít ai có thể dự đoán được sức lan tỏa của nghi thức này.
"Một số người rất thích, trong khi những người khác lại thấy nó hơi ngớ ngẩn", anh Torstein kể lại. "Chúng tôi chưa bao giờ thử điều này trước đây và lúc đó nó thực sự chưa có gì ấn tượng", anh nói thêm.
Bước đột phá thực sự đến vào đầu tháng 6 trong chiến thắng giao hữu 3-1 trước Thụy Điển. Lần này, các CĐV đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Một đoạn video hướng dẫn thực hiện các động tác được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, một chiếc tù và Viking làm thủ công được sử dụng để báo hiệu nghi thức bắt đầu, và cả đám đông trên sân đã hưởng ứng nồng nhiệt.
Đó là lúc anh Torstein đảm nhận vai trò trung tâm. "Tôi đứng trước khán đài với chiếc trống của mình. Tôi gõ hai nhịp, sau đó chúng tôi bắt đầu hô vang. Chính những khoảng lặng đã đẩy sự căng thẳng lên cao trào trước khi bùng nổ", anh chia sẻ.
Càng vào sâu trong giải đấu, màn biên đạo càng trở nên tinh tế hơn. Hiện nay, hai chiếc trống được sử dụng cùng lúc để đồng bộ nhịp cho các CĐV ngồi rải rác ở các khu vực. Không lâu sau, các cầu thủ Na Uy đã hưởng ứng màn ăn mừng này, khi cùng người hâm mộ thực hiện điệu chèo thuyền sau mỗi chiến thắng.
"Các cầu thủ muốn mượn chiếc trống của tôi. Tôi đã phải chạy qua nhiều khu vực trên sân để đưa nó cho họ. Tôi mua chiếc trống cũ đó vào năm 2023 và giờ thì nó đã nổi tiếng khắp thế giới”, anh Torstein nói.
Tương tự màn “vỗ tay Viking” nổi tiếng của tuyển Iceland tại EURO 2016, điệu chèo thuyền Viking đã thu hút sự quan tâm từ CĐV các đội khác. “CĐV từ các quốc gia khác rất thích nó. Chúng tôi thậm chí đã chèo thuyền Viking cùng họ trước và sau các trận đấu. Đó chính là ý nghĩa đích thực của World Cup - những người từ nhiều quốc gia khác nhau cùng hòa chung một nhịp và chia sẻ những khoảnh khắc”, anh Torstein kể lại.
Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 16/5 cho biết, Mỹ và Trung Quốc đã đồng ý thành lập một Hội đồng Thương mại để thảo luận về các vấn đề, bao gồm giảm thuế, đầu tư và thương mại song phương.
"Hai bên sẽ thảo luận về các vấn đề bao gồm giảm thuế đối với các sản phẩm liên quan thông qua Hội đồng Thương mại, và đã đồng ý về mặt nguyên tắc việc giảm thuế đối với các sản phẩm có quy mô tương đương mà mỗi bên cùng quan tâm", người phát ngôn nói.
Tuy nhiên, tuyên bố không chỉ rõ các sản phẩm nào sẽ được giảm thuế.
Người phát ngôn cho biết thêm, 2 bên đã đạt được các thỏa thuận liên quan đến việc Trung Quốc mua máy bay từ Mỹ, cũng như việc Washington đảm bảo cung cấp động cơ và linh kiện máy bay cho Bắc Kinh, đồng thời đồng ý tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực liên quan.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày tới Trung Quốc.
Trước đó, ông Trump nói rằng Trung Quốc đồng ý mua 200 máy bay Boeing cùng các động cơ từ tập đoàn General Electric của Mỹ.
Bắc Kinh cho biết, 2 bên cũng đồng ý thúc đẩy mở rộng thương mại 2 chiều, bao gồm cả các sản phẩm nông nghiệp, thông qua các thỏa thuận như cùng giảm thuế đối với các sản phẩm trong một phạm vi nhất định.
Cả hai bên sẽ giải quyết hoặc thúc đẩy đáng kể việc giải quyết một số hàng rào phi thuế quan đối với các sản phẩm nông nghiệp và các vấn đề tiếp cận thị trường.
Phía Mỹ sẽ "tích cực" thúc đẩy giải quyết các mối quan ngại lâu nay của Trung Quốc liên quan đến việc tự động tạm giữ các sản phẩm sữa và thủy sản, việc xuất khẩu cây cảnh trồng trên giá thể (bonsai) sang Washington, và việc công nhận vùng an toàn dịch bệnh cúm gia cầm ở Sơn Đông.
"Trung Quốc cũng sẽ tích cực thúc đẩy giải quyết các mối quan ngại của Mỹ liên quan đến việc đăng ký các cơ sở chăn nuôi bò và xuất khẩu thịt gia cầm từ một số bang nhất định sang Trung Quốc", tuyên bố viết.
Đội ngũ kinh tế và thương mại của 2 nước đã gặp nhau tại thủ đô Seoul của Hàn Quốc vào ngày 13/5, ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh giữa ông Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Theo Viện Kinh tế Quốc tế Paterson, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, hiện tại, mức thuế trung bình của Mỹ đối với hàng xuất khẩu của Trung Quốc ở mức 47,5% và bao phủ tất cả các loại hàng hóa.
Thuế trung bình của Trung Quốc đối với hàng xuất khẩu của Mỹ là 31,9% và bao phủ tất cả các loại hàng hóa.
