Ngày 15/5, Sở Y tế tỉnh Cà Mau tổ chức lễ ra quân phát động phong trào khám, sàng lọc sức khỏe cho người dân trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030.
Theo Sở Y tế Cà Mau, việc phát động nhằm tạo đợt cao điểm truyền thông, nâng cao nhận thức phòng bệnh chủ động, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống; đảm bảo 100% người dân Cà Mau được lập sổ sức khỏe điện tử và tích hợp trên ứng dụng VNeID trong năm 2026.
Cùng với đó là tầm soát sớm các bệnh không lây nhiễm, bệnh nghề nghiệp để giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân.
Theo Sở Y tế Cà Mau, năm nay chủ đề của ngày sức khỏe toàn dân là “Chủ động phòng bệnh – Vì một Việt Nam khỏe mạnh”. Đây không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một sự chuyển đổi về tư duy, tầm nhìn từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa.
Để chương trình khám sức khỏe cho người dân đạt hiệu quả, ngành y tế Cà Mau cho hay, năm 2026 sẽ tập trung triển khai nhiều loại hình khám sức khỏe.
Cụ thể, đối với nội dung khám sức khỏe, khám sàng lọc sẽ thực hiện khám lâm sàng theo phụ lục khám sức khỏe tại Thông tư 32/2023/BYT; Đối với trẻ em dưới 6 tuổi khám theo phụ lục Quyết định 1284/BYT; thực hiện cận lâm sàng đo điện tim, siêu âm bụng tổng quát và các chỉ định cần thiết.
Đối tượng khám sàng lọc là tất cả người dân trên địa bàn tỉnh, ưu tiên cho các đối tượng như: người khuyết tật, người cao tuổi, phụ nữ, trẻ em, người lao động, người có yếu tố nguy cơ cao, hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng chính sách và các nhóm yếu thế…
Lãnh đạo Sở Y tế Cà Mau cho biết, ngành sẽ huy động nhân lực và trang thiết bị từ các bệnh viện để hỗ trợ việc khám sức khỏe cho người dân.
Sở cũng mong muốn đội ngũ y bác sĩ hãy tham gia chương trình với tinh thần, trách nhiệm cao. Đặc biệt, mỗi người dân hãy chủ động tham gia khám sức khỏe định kỳ, thay đổi nhận thức từ “có bệnh mới đi khám” sang “khám để phòng bệnh”, từ đó xây dựng lối sống lành mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Theo kế hoạch, sau lễ phát động, ngành y tế Cà Mau đồng loạt ra quân khám, sàng lọc sức khỏe cho người dân tại 18 xã, phường. Sau đó, tiếp tục duy trì triển khai khám sức khỏe cho tất cả người dân tại 64 xã, phường của tỉnh Cà Mau.
Ghi nhận của phóng viên Dân trí tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Bạc Liêu (xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau), một trong những điểm ra quân của tỉnh Cà Mau, đoàn y bác sĩ của các bệnh viện phối hợp trung tâm để khám, sàng lọc sức khỏe cho hơn 100 người đang được chăm sóc, nuôi dưỡng tại đây.
Đối tượng tại trung tâm chủ yếu người lớn tuổi, trẻ em là người yếu thế, không nơi nương tựa, không người phụng dưỡng, người tâm thần, mồ côi, khuyết tật…
Cụ bà Huỳnh Thị Trắng (72 tuổi, quê xã An Trạch, sống ở trung tâm) cho biết, do hoàn cảnh gia đình, cụ vào trung tâm đã nhiều năm qua. Vào đây, cụ cũng như nhiều người lớn tuổi khác được các cán bộ, nhân viên của trung tâm chăm sóc chu đáo.
“Tôi lớn tuổi hay bị đau nhức xương khớp, khó ngủ, được bác sĩ vào thăm khám, hỏi han ân cần rất nhiệt tình, biết được tình trạng sức khỏe của mình cũng an tâm hơn”, cụ Trắng chia sẻ và cho biết nghe có chương trình khám sức khỏe toàn dân cụ thấy rất vui.
Bà Trương Minh Thùy, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo trợ xã hội Bạc Liêu, nhấn mạnh chương trình khám, sàng lọc sức khỏe toàn dân rất thiết thực, hết sức có ý nghĩa, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe của người dân.
Với những đối tượng yếu thế như ở trung tâm, bà Thùy mong muốn mỗi năm có thể triển khai khám sức khỏe 2 lần, cũng như được thực hiện thăm khám chuyên sâu hơn.
Theo lộ trình của UBND tỉnh Cà Mau, năm 2026, tỉnh triển khai khám sức khỏe cho các đối tượng, gồm: trẻ em dưới 24 tháng tuổi; người học tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và người từ đủ 24 tháng tuổi đến dưới 18 tuổi không đi học.
Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động; người thử việc; người học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động; cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân;
Đối tượng bảo trợ xã hội; người đang được quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng tại cộng đồng và các cơ sở trợ giúp xã hội; người cao tuổi từ đủ 60 tuổi trở lên.
Trong giai đoạn 2027-2030, ngoài các nhóm đối tượng trên, sẽ mở rộng sang những người đang theo học tại cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp; người dân không ký hợp đồng lao động hoặc không thuộc phạm vi quản lý của người sử dụng lao động như lao động tự do, buôn bán nhỏ, nông dân, ngư dân, nội trợ.
Số người mắc bệnh thận mạn tính tại Đài Loan hiện vượt quá con số 2 triệu người, tức cứ 8 người trưởng thành thì có một người phải sống chung với căn bệnh này, theo China Times. Trước thực trạng đó, bác sĩ Hung Tai-hsiung, chuyên gia thận với 20 năm kinh nghiệm, cho biết có nhiều thói quen sinh hoạt hàng ngày đang âm thầm tàn phá thận. Trong một video chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân, ông cảnh báo về 10 hành vi gây tổn thương thận phổ biến nhưng thường bị bỏ qua.
Sai lầm đầu tiên và dễ bắt gặp là việc sử dụng sai các loại dụng cụ đựng thực phẩm, điển hình như thói quen dùng túi nilon để đựng canh nóng, cho các hộp đựng không đạt tiêu chuẩn vào lò vi sóng, hoặc dùng bát đĩa làm từ nhựa melamine.
Việc này có thể giải phóng các chất độc hại như chất hóa dẻo dưới tác động của nhiệt độ cao, nếu tiếp xúc trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng sức khỏe của thận, thậm chí dẫn đến suy thận. Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại thực phẩm bổ sung và thực phẩm chức năng không đúng của người dân cũng vô tình làm gia tăng gánh nặng bài tiết, lâu dần làm tổn thương thận.
Hơn nữa, lối sống thụ động với thói quen ngồi một chỗ quá 6 tiếng mỗi ngày mà không vận động cũng được coi là nguy hại, làm trì trệ quá trình tuần hoàn máu và suy giảm khả năng chuyển hóa của toàn cơ thể, từ đó tác động tiêu cực đến chức năng thận.
Đối với thói quen nhịn tiểu, hành vi này rất dễ dẫn đến sự hình thành của sỏi thận, sỏi đường tiết niệu, gây viêm tuyến tiền liệt ở nam giới và nhiễm trùng mạn tính ở nữ giới, vốn đều là những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến suy thận.
Sự bùng nổ của các loại đồ uống chứa đường, đồ ăn vặt và thực phẩm chế biến sẵn giàu chất phụ gia cũng đang đẩy nhanh tiến trình lão hóa của thận do cơ thể phải dung nạp lượng đường vượt mức cho phép.
Ngoài ra, việc tự ý lạm dụng các loại thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh và thuốc không kê đơn để tự điều trị các chứng đau đầu mạn tính hay viêm khớp cũng là tác nhân hàng đầu khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng theo thời gian.
Bên cạnh đó, áp lực cuộc sống hiện đại đi kèm thói quen thức khuya để xem phim hay sử dụng điện thoại thông minh đang làm sụt giảm nghiêm trọng thời gian ngủ của người dân, gây tổn hại trực tiếp đến cơ chế tự phục hồi của thận.
Việc hút thuốc lá kết hợp với tình trạng tiếp xúc thường xuyên với ô nhiễm bụi mịn PM2.5 cũng làm gia tăng mức độ kháng insulin và huyết áp, vốn là những sát thủ thầm lặng đối với hệ bài tiết. Đồng thời, một chế độ ăn uống duy trì quá nhiều dầu mỡ, muối và đường cũng thúc đẩy các bệnh lý về tiểu đường, cao huyết áp và gout, những căn bệnh vốn có mối liên hệ mật thiết với thói quen ăn uống vô độ và là khắc tinh lớn nhất của thận.
Cuối cùng, việc lười uống nước cũng là một sai lầm, bởi thận luôn cần một lượng nước đủ lớn để chuyển hóa và đào thải độc tố hiệu quả, nếu cơ thể thiếu nước, tốc độ lọc cầu thận sẽ bị suy giảm và dễ kích hoạt nhiều bệnh lý mạn tính nguy hiểm.
Để phòng ngừa hiệu quả căn bệnh thận mạn tính này, bác sĩ chuyên khoa thận Chen Zhizhong khuyến nghị người dân trước hết cần theo dõi sát sao các chỉ số sức khỏe cơ bản bao gồm đường huyết, mỡ máu, huyết áp, axit uric và protein niệu để đảm bảo chúng luôn nằm trong phạm vi an toàn.
Mọi người cũng cần chủ động tránh làm việc quá sức, tuyệt đối không hút thuốc lá, không tin theo các phương thuốc dân gian truyền miệng vô căn cứ, không nhịn tiểu và tránh xa các loại thuốc có độc tính đối với thận như thảo dược không rõ nguồn gốc hay thuốc giảm đau và kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Thay vào đó, mỗi cá nhân nên thiết lập một chế độ ăn uống hàng ngày thanh đạm với các tiêu chuẩn ít muối, ít dầu mỡ, ít đường, tăng cường bổ sung chất xơ và rau xanh, đồng thời duy trì cân nặng hợp lý để tránh rơi vào tình trạng béo phì.
Nhiều người e ngại "quan hệ nhiều sẽ hao sinh lực". Thực tế, cơ thể nam giới không có một "giới hạn chuẩn" áp cho tất cả. Có người hồi phục nhanh, có người cần lâu hơn. Điều quan trọng không nằm ở số lần mà ở cảm giác sau đó. Nếu vẫn khỏe, thoải mái, không đau, không kiệt sức thì thường không đáng lo. Ngược lại, nếu mệt rã rời, đau, khó cương ở lần sau hoặc hôm sau vẫn hụt sức rõ rệt thì nên chú ý.
Quan hệ nhiều lần trong một đêm không hẳn là bất thường. Sau xuất tinh có "thời kỳ trơ", là lúc cơ thể cần hồi phục trước khi cương và đạt cực khoái lại. Thời gian này khác nhau ở mỗi người và thường dài hơn theo tuổi. Nghiên cứu trên The Journal of Sexual Medicine cho thấy đây là hiện tượng bình thường, dao động lớn giữa các cá nhân, từ vài chục phút đến 3-4 giờ. Vì vậy, có người quan hệ nhiều lần trong một đêm, có người chỉ một lần.
Đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy việc này, nếu trong khả năng chịu đựng, gây "yếu sinh lý" lâu dài. Điều dễ xảy ra là mệt tạm thời, giảm hưng phấn ở lần sau do cơ thể chưa hồi phục. Lần thứ hai hay ba khó hơn lần đầu là bình thường, không đồng nghĩa sinh lý suy giảm.
Vấn đề đáng lo không phải "nhiều lần" mà là "quá sức". Nếu có đau, rát, sưng, đau tinh hoàn, tiểu buốt, mất cương kéo dài hoặc mệt lả, nên khám nam khoa vì có thể liên quan chấn thương, viêm hoặc rối loạn cương. Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp chưa kiểm soát cũng cần thận trọng khi quan hệ lặp lại nhiều lần trong thời gian ngắn.
Xuất tinh nhiều lần không làm "hết tinh" hoặc giảm khả năng có con. Nghiên cứu trên Basic and Clinical Andrology, xuất tinh thường xuyên có thể làm một số chỉ số tinh dịch như tổng số tinh trùng giảm tạm thời trong ngắn hạn, nhưng không có nghĩa là làm mất khả năng sinh sản.
TS.BS.CK2 Trà Anh DuyTrung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health
Thông tin nêu trên thể hiện trong dự thảo nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân thủ đô, đang được UBND TP.Hà Nội tổ chức lấy ý kiến.
Nội dung dự thảo thể hiện, nhóm đối tượng dự kiến thuộc diện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần là người dân đang sinh sống trên địa bàn Hà Nội (cả thường trú và tạm trú từ 12 tháng trở lên) thuộc nhóm đối tượng không có quan hệ lao động, hiện chưa có các quy định hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe định kỳ (trừ các nhóm đối tượng thuộc lực lượng vũ trang, cán bộ thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý).
Về mức hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc với trẻ em dưới 6 tuổi thì nội dung khám thực hiện theo Quyết định số 1284/QĐ-BYT ngày 7.5.2026 của Bộ Y tế.
Đối tượng từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi thực hiện theo Công văn số 3401/BYT-KCB ngày 12.5.2026 của Bộ Y tế. Trẻ được khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng theo Thông tư số 32/2023/TT-BYT.
Với người từ đủ 18 tuổi trở lên thì được khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng và cận lâm sàng theo Thông tư số 32/2023/TT-BYT.
Về khám sàng lọc, Hà Nội đề xuất sẽ thực hiện theo Quyết định số 3765/QĐ-BYT ngày 21.6.2018 của Bộ Y tế. Theo đó, thành phố sẽ hỗ trợ khám sàng lọc các bệnh: đái tháo đường típ 2; hen phế quản, tăng huyết áp; phổi tắc nghẽn mạn tính; ung thư vú; ung thư cổ tử cung; ung thư khoang miệng; ung thư đại trực tràng; ung thư tiền liệt tuyến; rối loạn trầm cảm; rối loạn lo âu; rối loạn tâm thần do rượu.
Thành phố sẽ hỗ trợ chi phí khám bệnh và các xét nghiệm cận lâm sàng bằng mức giá thuộc danh mục do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh do ngân sách nhà nước thanh toán do cấp có thẩm quyền quy định đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn thành phố.
Hà Nội dự kiến tổng kinh phí hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho 100% người dân trên địa bàn thủ đô và kinh phí dự kiến khám sức khỏe định kỳ khoảng 1.840 tỉ đồng.
Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng nghị quyết là phù hợp với tình hình thực tế phát sinh góp phần an sinh xã hội, thể hiện sự nhân văn của thành phố. Trong đó, việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là mục tiêu, là động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, giữ vị trí ưu tiên trong các chiến lược, chính sách phát triển.
Đây cũng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và mọi người dân; phù hợp với khả năng cân đối ngân sách; giảm bớt gánh nặng chi phí y tế cho người dân trên địa bàn Hà Nội.
Việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần trên địa bàn Hà Nội được kỳ vọng sẽ giúp người dân kịp thời phát hiện các triệu chứng trước khi trở nên trầm trọng hoặc có nhiều biến chứng, dẫn đến việc khó khăn trong điều trị.
Ngoài đề xuất quy định cơ chế hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần cho người dân trên địa bàn, UBND TP.Hà Nội cũng đề xuất thêm nhiều quy định khác nhằm hỗ trợ an sinh xã hội.
Theo đó, Hà Nội đề xuất có quy định chính sách hỗ trợ từ ngân sách thành phố để chi trả cho các chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế; quy định giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện để làm cơ sở thực hiện việc hỗ trợ thanh toán; quy định các dịch vụ, giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số…
