Áp lực chốt lời gia tăng tại vùng giá cao khiến thị trường chứng khoán rung lắc mạnh trong phiên 15/5. Dù nhiều thời điểm VN-Index thu hẹp đà giảm và tiến sát tham chiếu, lực bán tại nhóm vốn hóa lớn vẫn khiến chỉ số đóng cửa trong sắc đỏ.
Sau nhịp tăng đầu phiên, thị trường nhanh chóng đảo chiều khi áp lực điều chỉnh xuất hiện tại nhóm bluechip. Đáng chú ý, bộ đôi VIC và VHM quay đầu giảm đã tạo sức ép đáng kể lên chỉ số chung. Cùng với đó, nhóm ngân hàng cũng dần suy yếu, khiến VN-Index có thời điểm mất hơn 9 điểm chỉ sau khoảng 80 phút giao dịch.
Trong khi phần lớn các nhóm ngành diễn biến phân hóa, cổ phiếu năng lượng tiếp tục là điểm sáng hiếm hoi của thị trường. GAS, PLX, PVT hay BSR đồng loạt tăng giá, góp phần giúp chỉ số không giảm sâu hơn.
Bước sang phiên chiều, trạng thái rung lắc tiếp tục duy trì khi VN-Index giao dịch chủ yếu dưới tham chiếu. Dù có lúc chỉ số thu hẹp đáng kể đà giảm về cuối phiên, lực cung vẫn chiếm ưu thế trong đợt ATC.
Kết thúc phiên giao dịch, VN-Index giảm 3,86 điểm, tương đương 0,2%, xuống 1.921,6 điểm. Toàn sàn HOSE ghi nhận 120 mã tăng, 187 mã giảm và 62 mã đứng giá.
Thanh khoản thị trường duy trì ở mức cao với tổng khối lượng giao dịch đạt hơn 744,5 triệu cổ phiếu, tương ứng giá trị 23.053 tỷ đồng. Trong đó, giao dịch khớp lệnh đạt hơn 708,4 triệu đơn vị, còn giao dịch thỏa thuận đạt hơn 36,1 triệu cổ phiếu.
Xét theo nhóm ngành, năng lượng là lĩnh vực tăng mạnh nhất thị trường khi chỉ số ngành tăng 4,31%. Nổi bật trong nhóm này là PLX tăng 5,9% lên 42.200 đồng/cổ phiếu, BSR tăng gần 5% lên 31.750 đồng/cổ phiếu và GAS tăng 6,94% lên 89.400 đồng/cổ phiếu. Các mã dầu khí khác như PVS, PVD, PVC hay OIL cũng đồng thuận đi lên.
Nhóm dịch vụ hạ tầng đứng thứ hai về mức tăng với chỉ số ngành tăng 3,07%. Ngoài GAS, nhiều cổ phiếu điện và hạ tầng duy trì sắc xanh như NT2 tăng 2,43%, POW tăng 0,71% hay PPC nhích nhẹ.
Ở chiều ngược lại, công nghệ là nhóm giảm mạnh nhất thị trường khi mất 1,65%. Cổ phiếu FPT giảm 1,35% xuống 72.900 đồng/cổ phiếu, trong khi GEE giảm 2,42%.
Một số mã vốn hóa nhỏ trong ngành như DDG hay SRA giảm sâu.
Nhóm viễn thông cũng chịu áp lực bán đáng kể với chỉ số ngành giảm 2,7%. VGI giảm 2,51%, FOX mất 3,7%, trong khi nhiều cổ phiếu khác giao dịch kém tích cực.
Nhóm tài chính tiếp tục tạo áp lực lên VN-Index khi lấy đi hơn 1,16 điểm của chỉ số. Nhiều cổ phiếu ngân hàng và chứng khoán giảm giá như MBB, VPB, BID, SSI hay SHB. Dù vậy, một số mã vẫn giữ được sắc xanh như ACB tăng 2,19%, TCB tăng nhẹ 0,15% và MSB tăng 0,36%.
Cổ phiếu bất động sản diễn biến phân hóa. NVL là điểm nhấn khi tăng 3,9% với thanh khoản dẫn đầu nhóm. Một số mã khác như CEO, DIG hay DXS cũng đóng cửa trong sắc xanh. Trong khi đó, VRE giảm nhẹ 0,44%, còn PDR và TCH đứng giá tham chiếu.
Trước đây, với hai chiếc xe tay ga Lead và Air Blade, gia đình anh Quảng (Hà Nội) phải đều đặn chi trả khoảng 1–1,5 triệu đồng mỗi tháng cho nhiên liệu và bảo dưỡng định kỳ. Khoản chi này càng trở nên khó kiểm soát khi giá nhiên liệu biến động. Vì thế, quyết định chuyển sang xe máy điện giúp gia đình anh Quảng cắt giảm đáng kể ngân sách đi lại hằng tháng.
Hiện tại, gia đình anh đang sử dụng bộ đôi VinFast Feliz 2025 và Evo Grand. Với xe máy điện VinFast, anh được hưởng chính sách miễn phí sạc pin đến hết ngày 31/5/2027. Nhờ các trụ sạc công cộng V-Green ngay tại nơi làm việc, anh gần như không phát sinh chi phí "nhiên liệu" hằng ngày.
Trong khi đó, vợ anh thường hay sạc xe tại nhà nhưng chi phí cũng tiết kiệm rõ rệt. Để sạc đầy pin dung lượng 2.4 kWh trên chiếc Feliz 2025, anh thường chỉ tốn chưa tới 10.000 đồng mỗi lần sạc, theo giá điện sinh hoạt hiện hành.
"Mỗi tháng vợ tôi di chuyển khoảng 500km, sạc điện chừng 4 lần. Tổng chi phí khoảng 40.000 đồng, thấp hơn rất nhiều so với mức hơn 500.000 đồng tiền xăng cho chiếc Honda Lead trước đây", anh Quảng cho biết. Anh cũng nhấn mạnh thêm, xe điện không cần thay dầu, không phát sinh nhiều hạng mục bảo dưỡng định kỳ như xe xăng, nên bài toán tiết kiệm càng thuyết phục hơn trong quá trình sử dụng lâu dài.
Nếu với người dùng gia đình, xe máy điện giúp giảm áp lực chi tiêu hằng tháng, thì với nhóm chạy dịch vụ, lợi ích kinh tế còn thể hiện rõ nét hơn qua từng ngày vận hành. Anh Nguyễn Quốc Huỳnh, một tài xế công nghệ tại Hà Nội, cho biết cuộc sống của anh "dễ thở" hơn hẳn từ khi đổi sang chiếc Feliz II.
"Trước đây tiền xăng có thời điểm lên tới 130.000 đồng/ngày. Từ khi chuyển sang xe điện, tôi vừa được miễn phí đổi pin, vừa được miễn phí thuê pin, lại vừa được miễn phí cả sạc pin, bây giờ ra đường chạy xe thu về gần như toàn bộ doanh thu", anh Huỳnh nói.
"Thuốc giải" cho những đô thị nghẹt thở vì bụi mịn và tiếng ồn
Bên cạnh chi phí, nhiều chủ xe điện thừa nhận, một trong những lý do quan trọng thúc đẩy mọi người bỏ xăng, lên điện là mong muốn chung tay vì môi trường.
"Mỗi khi tắc đường là hàng trăm động cơ thi nhau nổ máy tạo tiếng ồn, khói bụi khiến người đi đường mệt mỏi vô cùng. Nếu mỗi người không thay đổi thói quen di chuyển thì chính thế hệ con cháu phải gánh chịu hậu quả nặng nề", chị Lan (TP.HCM) chia sẻ.
Thực tế, trong nhiều năm, Hà Nội và TP.HCM liên tục bị gọi tên trong danh sách những đô thị ô nhiễm không khí hàng đầu thế giới. Chỉ số chất lượng không khí (AQI) thường xuyên chạm ngưỡng trên 250 – mức "Rất có hại cho sức khỏe". Theo Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), khí thải từ phương tiện giao thông, trong đó phần lớn là xe xăng là một trong những nguyên nhân chính, đóng góp tới 15% lượng bụi mịn PM và 23% bụi đường.
Theo giới chuyên gia, các số liệu này cho thấy áp lực môi trường sẽ tiếp tục gia tăng nếu giao thông đô thị vẫn phụ thuộc lớn vào động cơ đốt trong. Giữa vòng vây của khói bụi và tiếng ồn, sự xuất hiện của xe máy điện không đơn thuần là một giải pháp công nghệ mới, xanh, sạch hơn, mà chính là "liều thuốc giải" cho chuyển đổi xanh.
"Xe điện không phát sinh khí thải tại chỗ, giảm được mật độ ô nhiễm trong khu vực đô thị vì đây là khu vực tập trung dân cư rất lớn", TS Trần Hữu Minh, chuyên gia giao thông nhận định.
Bên cạnh việc làm sạch không khí, xe máy điện còn mang đến một đặc quyền mà xe xăng không bao giờ có được: sự yên tĩnh. Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy, khi xe máy điện thay thế hoàn toàn xe máy xăng, tỷ lệ tiếng ồn đạt ngưỡng quy chuẩn 70 dB(A) có thể tăng từ 12,2% lên 41,9%.
Từ những chuyến đi học ở nước ngoài, những ngày tự mày mò tài liệu đến 13 trạm BTS đầu tiên được dựng lên bằng chính sức người, họ đã tạo nên cuộc gọi đầu tiên và mở ra hành trình "từ 0 đến 1" của người Việt trong lĩnh vực viễn thông.
Trong lịch sử ngành viễn thông Việt Nam, có những cột mốc được ghi nhớ một cách đặc biệt - không phải vì quy mô thị trường hay số lượng thuê bao, mà vì nó mang đến một "điểm chạm vào tương lai" hoàn toàn mới. Sự ra đời của VinaPhone là một trong những cột mốc như vậy, nó đánh dấu nỗ lực của đội ngũ kỹ sư Việt Nam trong việc tự học hỏi, tiếp thu và triển khai công nghệ, đánh dấu bước chuyển lớn từ "biết sử dụng" sang "biết làm chủ".
Trước đó, sự xuất hiện của MobiFone đã tiên phong mở đường, tận dụng mô hình hợp tác kinh doanh quốc tế để nhanh chóng đưa GSM vào Việt Nam. Nhưng với VinaPhone, hành trình đó bắt đầu gần như từ con số 0. Không đội ngũ vận hành mạng GSM hoàn chỉnh, chưa có quy trình chuẩn, chưa có kinh nghiệm triển khai thực địa. Mọi thứ đều phải xây dựng đồng thời: đào tạo con người, tiếp nhận công nghệ, hình thành hệ thống khai thác, rồi từng bước triển khai hạ tầng trên thực tế.
Từ "số 0" về năng lực nội tại đến "số 1", khi mạng lưới đầu tiên được dựng lên và cuộc gọi đầu tiên được thực hiện, đội ngũ kỹ sư VinaPhone đã chứng minh người Việt có thể tự mình tiếp nhận và vận hành một mạng di động hiện đại.
Ông Hoàng Gia Bổng (nguyên Trưởng Trung tâm điện thoại di động GSM, Công ty Điện báo Hà Nội) - một trong những kỹ sư trực tiếp tham gia xây dựng hệ thống và thực hiện cuộc gọi đầu tiên của VinaPhone cách đây 30 năm nhớ lại:
Năm 1993, ông được Tổng cục trưởng Tổng cục Bưu điện Đặng Văn Thân cử sang Pháp học về mạng di động. Một năm sau, ông tiếp tục sang Đức đào tạo chuyển giao công nghệ - bước chuẩn bị trực tiếp cho việc xây dựng mạng VinaPhone.
"Khóa học đó chỉ có 5 người. Xin nhấn mạnh, cử đi đào tạo để xây dựng mạng di động cho Việt Nam mà có đúng 5 người, trong đó có 2 nữ và 3 nam. Nói thật thế này, cảm giác của chúng tôi như "con nông thôn" lên thành phố, khủng khiếp lắm!", ông cười.
Rào cản lớn nhất ban đầu là ngoại ngữ. Thời điểm đó, phần lớn cán bộ kỹ thuật ngành bưu điện không được đào tạo ngoại ngữ bài bản, chủ yếu tự học để vượt qua các kỳ kiểm tra.
Nhưng ngoại ngữ chỉ là một phần, thách thức lớn hơn là công nghệ GSM - hoàn toàn mới với Việt Nam thời điểm đó. Từ vốn kiến thức ban đầu, họ buộc phải tự nghiên cứu tài liệu, tự hệ thống hóa lại để chuẩn bị cho việc triển khai thực tế sau này.
Năm 1995, sau khi ký kết dự án, thiết bị do Siemens cung cấp được đưa sang Việt Nam. Đội ngũ kỹ sư được triệu tập trở về để bắt đầu lắp đặt mạng.
Hệ thống VinaPhone thời điểm đó gồm trung tâm chuyển mạch, trạm phát sóng và các hệ thống giám sát vận hành. Phần việc trực tiếp của kỹ sư Việt Nam là lắp đặt 13 trạm BTS đầu tiên tại Hà Nội trong giai đoạn 1 của dự án.
Phía Siemens có 3 chuyên gia, nhưng chỉ 2 người trực tiếp làm tại hiện trường. Phía Việt Nam cũng chỉ có ông Bổng và 2 cộng sự. 13 trạm BTS được triển khai tại nhiều khu vực như Đinh Tiên Hoàng, Giáp Bát, Sóc Sơn, Đông Anh (Hà Nội)… Hầu hết đều lắp đặt thủ công.
Không chỉ dùng sức người để khuân vác, vận chuyển, mà thậm chí khâu cài đặt cấu hình, kiểm tra… cũng làm thủ công, vì khi đó không có phần mềm làm việc này, ông Bổng cho biết.
Sau khi đi vào hoạt động, những khó khăn mới tiếp tục xuất hiện, từ nhân lực đến cơ chế vận hành. Nhưng mỗi vấn đề lại được giải quyết bằng cách tự tìm lời giải, dựa trên chính nền tảng "số 1" đầu tiên đã tạo dựng.
Cuộc gọi đầu tiên trên mạng VinaPhone, ông Bổng thực hiện gọi về gia đình. Âm thanh kết nối thành công là khoảnh khắc vỡ òa không chỉ của cá nhân ông mà của cả đội ngũ - khi một mạng di động do người Việt tự triển khai và vận hành đã "vượt khó" chào đời.
"Tiếp đó là những ngày "chân không chạm đất", bận bịu vô vàn. Cuối năm 1995, tôi mới ở Đức về để tiến hành lắp đặt, mà đến tháng 6.1996 đã khai trương và cung cấp dịch vụ cho khách hàng", ông Bổng nhớ lại.
Ba mươi năm đã trôi qua kể từ cuộc gọi đầu tiên ấy. Từ 13 trạm BTS dựng lên bằng sức người, VinaPhone hôm nay đã trở thành một trong những mạng di động lớn tại Việt Nam, với hạ tầng hiện đại, vùng phủ 4G toàn quốc, triển khai 5G tại nhiều địa phương và hệ sinh thái dịch vụ số phục vụ hàng chục triệu khách hàng.
Nhưng điều thay đổi quan trọng hơn cả không nằm ở quy mô mạng lưới, mà ở năng lực làm chủ công nghệ. Nếu thế hệ ông Hoàng Gia Bổng đặt những viên gạch đầu tiên cho một mạng di động do người Việt vận hành, thì các thế hệ kỹ sư hôm nay đang tiếp tục mở rộng nền tảng đó bằng hạ tầng số, công nghệ mới và các dịch vụ phục vụ chuyển đổi số quốc gia.
Đặt vé đi Đà Nẵng ngắm lễ hội pháo hoa vào cuối tháng 6, chị Thu Hiền (Mỗ Lao, Hà Nội) vui vẻ khi chỉ phải chi tầm 11 triệu đồng tiền vé cho 4 người, thấp hơn rất nhiều con số dự tính. "Đầu năm giá vé máy bay quá cao khiến tôi định chuyển hướng đi du lịch bằng ô tô cho tiết kiệm. Nhưng tháng trước khi thấy giá vé giảm chỉ khoảng 11 triệu đồng nhờ book được vé tiết kiệm của Vietnam Airlines, cả nhà lại quyết định bay vào Đà Nẵng xem pháo hoa", chị Hiền chia sẻ.
Chi phí vé máy bay thường chiếm 40 - 60% tổng chi phí chuyến du lịch nội địa, nhất là các điểm du lịch như Phú Quốc, Côn Đảo. Việc tiết giảm được chi phí do giá vé máy bay giảm, khiến người dân đang có xu hướng quay trở lại du lịch bằng đường hàng không nhiều hơn.
Khảo sát trên trang web bán vé chính thức của Vietnam Airlines, khách hàng đã có thêm nhiều lựa chọn hơn với dải giá vé linh hoạt từ thấp đến cao. Đơn cử như đường bay hot Hà Nội - Đà Nẵng trong tháng 7, giá vé thấp nhất 1 chiều chỉ 1,4 - 1,8 triệu đồng/người tùy hạng phổ thông tiết kiệm hay tiêu chuẩn. Tính trung bình nếu chọn giờ bay thấp điểm, giá khứ hồi cho chặng bay du lịch này chỉ ở mức 2,8 - 3,2 triệu đồng/người.
Đặc biệt, không chỉ đa dạng các phân khúc giá, lượng ghế cung ứng rất lớn với nhiều lựa chọn. Như đường bay Hà Nội - Đà Nẵng cao điểm hè lên tới 26 - 27 chuyến mỗi ngày.
Tương tự, chặng bay Hà Nội - TP.HCM mỗi ngày có tới hơn 30 chuyến mỗi chiều với dải giá vé đa dạng, số lượng ghế lớn tăng thêm lựa chọn cho hành khách. Giá vé hạng phổ thông của "đường bay vàng" này hiện chỉ còn xấp xỉ từ 4,5 triệu/khứ hồi/người; giảm tới 30 - 40% so với mức 6 - 7 triệu cao điểm tháng 3 - 4. Thời điểm đó, giá nhiên liệu Jet A1 vọt lên trên 200 USD/thùng (đặc biệt tháng 4 có thời điểm hơn 240 USD/thùng) đẩy giá vé máy bay nội địa và quốc tế lên cao chót vót.
Với nhiều chặng bay vốn có giá khá đắt đỏ như Hà Nội - Phú Quốc hay Hà Nội - Cam Ranh (Nha Trang), giá vé đã giảm sâu so với thời điểm tháng 3 tới 40 - 50%. Đơn cử như chặng Hà Nội - Phú Quốc khứ hồi hạng phổ thông tiết kiệm trong tháng 7 đang được mở bán với mức giá chỉ từ 5,3 triệu đồng/khứ hồi. Chặng Hà Nội - Nha Trang mức giá mềm hơn chỉ từ 4,5 triệu đồng/khứ hồi.
Nếu so sánh, mức giá cao điểm hè cũng "dễ thở" hơn rất nhiều, mức giảm cao nhất tới 50 - 60% nếu so với đợt cao điểm 30.4 và cao điểm tết Nguyên đán 2026. Trước đó, giai đoạn đầu kỳ nghỉ lễ (25 - 29.4), giá vé phổ thông chặng Hà Nội - TP.HCM niêm yết lên tới 3,9 - 4,2 triệu đồng/vé, tức xấp xỉ 8 triệu đồng/khứ hồi. Một số chặng bay như TP.HCM - Đà Nẵng cũng ghi nhận mức giá 5 - 6 triệu đồng/khứ hồi, chặng Hà Nội - Đà Nẵng thậm chí lên tới 4,2 - 7,6 triệu đồng/khứ hồi. Chặng Hà Nội - Phú Quốc, giá vé lên tới 4,8 triệu đồng/chiều hạng phổ thông, tương ứng gần 9 triệu đồng/khứ hồi.
Theo các hãng hàng không, đóng góp lớn nhất cho việc vé máy bay giảm nhiệt ngay trong cao điểm hè nhờ giá nhiên liệu bay đang giảm nhanh. Tính đến cuối tháng 5, giá nhiên liệu JetA1 trung bình tuần giảm xuống còn 141,6 USD/thùng, giảm 11,4% so với tuần trước đó và giảm tới 24,8% so với cùng kỳ tháng trước. Dù mức giá này vẫn cao hơn so với trung bình năm ngoái, song đã giảm đáng kể nếu so với đỉnh giá hơn 240 USD/thùng hồi tháng 4 sau xung đột Trung Đông.
Theo ước tính của Cục Hàng không Việt Nam, chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng khoảng 35 - 40% tổng chi phí của hãng hàng không. Đà giảm tích cực của giá nhiên liệu khiến các hãng "dễ thở" hơn rất nhiều trong tính toán cơ cấu giá thành để giảm giá vé máy bay trong giai đoạn cao điểm hè.
"Mục tiêu của chúng tôi là phải giải quyết bài toán tối ưu hóa chi phí để đảm bảo hoạt động, đồng thời cố gắng không dồn áp lực giá vé lên hành khách, giúp người dân vẫn có thêm các lựa chọn khi tham gia các sản phẩm du lịch", ông Đinh Văn Tuấn, Phó tổng giám đốc Vietnam Airlines chia sẻ tại hội thảo "Giải pháp nào kích cầu hàng không - du lịch trong tình hình mới".
Nỗ lực giảm giá vé từ ngành hàng không và du lịch đang mang lại những tín hiệu rất tích cực. Theo dự báo, lượng khách du lịch hè bằng máy bay dự báo sẽ tăng mạnh.
Tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, dự kiến cao điểm hè từ 1.6 đến 15.8, sân bay dự kiến khai thác trung bình 720 chuyến bay mỗi ngày, tăng 15% so với lịch bay thông thường (khoảng 620 chuyến). Các đường bay nội địa chiếm khoảng 440 chuyến và quốc tế khoảng 280 chuyến mỗi ngày. Trong tháng 6, Tân Sơn Nhất dự kiến phục vụ khoảng 115.000 lượt khách mỗi ngày với 670 chuyến bay. Từ đầu tháng 7 đến giữa tháng 8, sản lượng tăng lên khoảng 125.000 lượt khách mỗi ngày cùng 730 chuyến bay. Mức này cao hơn hè năm ngoái khi Tân Sơn Nhất khai thác trung bình gần 700 chuyến bay mỗi ngày, tương ứng gần 119.000 lượt khách, và thậm chí tiệm cận với kỷ lục khách hồi tết Nguyên đán.
Dữ liệu từ Traveloka - nền tảng du lịch lớn cũng cho thấy lượng khách đặt dịch vụ du lịch nội địa tăng tăng trưởng mạnh mẽ. Du khách có xu hướng ưu tiên những chuyến du lịch biển đảo chất lượng cao, các đô thị lớn và các địa điểm có nhiều sự kiện, lễ hội nổi bật như Đà Nẵng, Phú Quốc, TP.HCM hay Hà Nội, nhờ sự thuận tiện giao thông kết nối đường bộ và đường hàng không. Theo đại diện Vietnam Airlines, hành khách có nhu cầu di chuyển, du lịch hè nên đặt vé sớm để có trải nghiệm tốt nhất với mức giá hợp lý nhất.
