Chia sẻ tại lễ ký kết, ông Nguyễn Minh Luân – Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau – cho biết thời gian qua ngành y tế luôn được địa phương quan tâm và ưu tiên đầu tư cao nhất. Tuy nhiên, y tế Cà Mau vẫn gặp nhiều khó khăn do cơ sở vật chất chưa đồng bộ, trang thiết bị còn thiếu hụt. Tỉnh đang rà soát lại y tế tuyến xã, phường để tiếp tục đầu tư.
Theo ông Luân, cái khó lớn nhất hiện nay của Cà Mau là thiếu hụt nguồn nhân lực giỏi trong các lĩnh vực y tế. Do đó, tỉnh mong muốn TP.HCM giúp đào tạo đội ngũ y bác sĩ đáp ứng yêu cầu nhanh nhất có thể để cải thiện lòng tin của người dân. Cà Mau cũng cần sự hỗ trợ về các mô hình quản lý, quản trị hiệu quả, đặc biệt là thực hiện cơ chế tự chủ trong cơ sở y tế công lập để học hỏi và áp dụng.
Phản hồi kiến nghị này, PGS.TS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – đánh giá thời gian qua Cà Mau đã được đầu tư một số cơ sở vật chất mới, máy móc cùng đội ngũ ngày càng chuyên nghiệp. Vấn đề trong thời gian tới là làm sao phát huy tốt hơn nữa năng lực trong lĩnh vực khám chữa bệnh.
Ông Thượng khẳng định y tế TP.HCM sẽ tiếp tục chia sẻ, hợp tác toàn diện hơn nữa dựa trên những gì địa phương đang cần để phát triển y tế chuyên sâu. Riêng một số lĩnh vực như đột quỵ, tim mạch, ung bướu, sản nhi, các bệnh viện tại TP.HCM sẽ tiếp tục hỗ trợ trực tiếp để các bệnh viện ở Cà Mau hoạt động hiệu quả hơn.
Theo thỏa thuận hợp tác, hai bên thống nhất nguyên tắc tự nguyện, công khai và minh bạch. Trong quá trình này, 8 đơn vị y tế chủ lực tại Cà Mau sẽ nhận chuyển giao kỹ thuật từ các bệnh viện chuyên sâu của TP.HCM.
Để chuẩn bị cho việc tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật, Cà Mau xác định nhu cầu đào tạo chuyên môn cho 33 bác sĩ, 3 kỹ sư vật lý, 13 kỹ thuật viên và 4 điều dưỡng. Hiện tại, hệ thống y tế công lập của Cà Mau có hơn 4.880 nhân sự, trong đó gồm 1.126 bác sĩ. Các bệnh viện trên địa bàn tỉnh cũng đã triển khai được gần 70% danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế.
Thỏa thuận hợp tác chuyên ngành giữa Cà Mau và TP.HCM là bước cụ thể hóa chương trình hành động hướng đến nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giảm tỉ lệ chuyển tuyến và hạn chế tình trạng người dân phải đi xa chữa bệnh, đưa Cà Mau trở thành trung tâm y tế chất lượng cao của khu vực.
PGS.TS.BS Lâm Việt Trung, Phó giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, bên lề hội nghị khoa học thường niên ngày 16/5, cho biết độ tuổi phát hiện ung thư thực quản thường từ trung niên trở lên, chủ yếu 50-70 tuổi. Tuy nhiên gần đây, bệnh viện ghi nhận nhiều trường hợp mắc bệnh sớm hơn, rải rác ở nhóm 30-40 tuổi.
Theo Globocan, ung thư thực quản đứng thứ 12 về số ca mắc mới tại Việt Nam với hơn 3.600 ca mỗi năm, nhưng xếp thứ 7 về số ca tử vong với gần 3.500 trường hợp. Trước đây, đa số bệnh nhân ung thư thực quản đến viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, đi khám khi xuất hiện triệu chứng rõ như nuốt nghẹn, nuốt khó hoặc không nuốt được do khối u phát triển trong lòng thực quản.
Gần đây, nhờ xu hướng khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ngày càng phổ biến, nhiều ca được phát hiện sớm hơn, thậm chí ở giai đoạn tổn thương còn rất sớm. Điều này giúp tăng đáng kể cơ hội điều trị hiệu quả cho người bệnh.
Nguyên nhân gây ung thư thực quản hiện chưa rõ, thường liên quan nhiều yếu tố nguy cơ như lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, viêm dạ dày trào ngược mạn tính... Dấu hiệu nhận biết thường gặp nhất là nuốt nghẹn, nuốt vướng hoặc đột ngột sụt cân không giải thích được. Một số trường hợp bệnh nhân còn bị khàn tiếng do khối u chèn ép dây thần kinh quặt ngược thanh quản.
Theo phó giáo sư Trung, ung thư thực quản mang "tai tiếng" rất xấu vì hầu hết bệnh nhân tử vong trong vòng 1-2 năm. Hiện nay, nhờ những tiến bộ khoa học kỹ thuật, tiên lượng bệnh đã tốt hơn rất nhiều. Với ung thư sớm, cơ hội sống còn sau 5 năm lên đến 95%. Ở giai đoạn tiến triển, tỷ lệ này đạt mức trung bình 60-70%.
Sự thay đổi này đến từ phác đồ điều trị đa mô thức, bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, kết hợp các phương pháp mới như điều trị miễn dịch và nhắm trúng đích. Bệnh nhân có thể được hóa trị tân hỗ trợ trước mổ, áp dụng chương trình phục hồi sớm (ERAS) để nâng đỡ thể trạng, điều trị bệnh nền đạt mức tối ưu nhất trước khi lên bàn mổ.
Phẫu thuật thực quản vẫn là can thiệp phức tạp với các biến chứng phổ biến như xì rò miệng nối, viêm phổi, chảy máu, đi kèm tỷ lệ tử vong cao. Dù phẫu thuật nội soi vẫn là tiêu chuẩn, sự bùng nổ của phẫu thuật robot đang mang lại hiệu quả tích cực. Robot đáp ứng được nhu cầu trong những phẫu thuật vùng khó, đòi hỏi kỹ thuật cao như nạo hạch kỹ và giữ lại thần kinh quặt ngược. Khả năng phân tích tinh tế, tỉ mỉ của robot giúp phẫu thuật viên như được nâng cao khả năng và nối dài cánh tay, giúp ca mổ hoàn hảo hơn.
Ung thư thực quản xuất phát từ niêm mạc (ung thư biểu mô), nên cách tầm soát tốt nhất hiện nay là nội soi tiêu hóa trên để phát hiện sự bất thường. Bác sĩ kỳ vọng thời gian tới Việt Nam sẽ có các chương trình tầm soát quốc gia về tiêu hóa định kỳ mỗi năm cho người trên 50 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ, tương tự Nhật Bản hay Hàn Quốc, giúp tăng tỷ lệ phát hiện sớm và giảm gánh nặng điều trị.
Bác sĩ khuyến cáo cách phòng bệnh quan trọng nhất là duy trì lối sống lành mạnh. Người dân cần hạn chế rượu bia, bỏ hút thuốc lá, tăng cường thể dục, đảm bảo dinh dưỡng và kết hợp khám sức khỏe định kỳ.
Chuối là loại trái cây giàu dinh dưỡng, quen thuộc trong chế độ ăn hằng ngày nhờ vị ngọt tự nhiên, dễ ăn và tiện lợi. Tuy nhiên, với người kiểm soát cân nặng hoặc lượng đường, hàm lượng calo và carbohydrate trong chuối là mối quan tâm phổ biến. Hiểu rõ thành phần dinh dưỡng giúp bạn sử dụng loại trái cây này hợp lý hơn.
Lượng calo và carbohydrate trong chuối
Chuối cung cấp năng lượng chủ yếu từ carbohydrate, chiếm khoảng 93% tổng lượng calo. Trung bình, một quả chuối cỡ vừa chỉ chứa khoảng 100-105 calo, mức không quá cao so với nhiều thực phẩm khác.
Hàm lượng calo và carbohydrate thay đổi tùy theo kích thước quả. Dưới đây là bảng ước tính theo các khẩu phần phổ biến.
Ngoài ra, mỗi quả chuối còn chứa khoảng 2-4 g chất xơ, tùy thuộc vào kích thước của nó. Carbohydrate thuần là lượng carb cơ thể thực sự hấp thu, được tính bằng cách lấy tổng carbohydrate trừ đi phần chất xơ không tiêu hóa.
Nhìn chung có thể ước tính nhanh, một quả chuối trung bình cung cấp khoảng 100 calo và gần 27 g carbohydrate.
Ảnh hưởng của độ chín đến carbohydrate
Carbohydrate là thành phần dinh dưỡng chính trong chuối, nhưng tỷ lệ và dạng của chúng thay đổi rõ rệt theo độ chín.
Chuối xanh chứa nhiều tinh bột, trong đó có một phần là tinh bột kháng. Khi quả chín dần, phần tinh bột này được chuyển hóa thành đường đơn, khiến chuối vàng ngọt hơn và đồng thời chứa ít tinh bột kháng hơn.
Tinh bột kháng là loại carbohydrate không được tiêu hóa ở ruột non mà đi thẳng xuống ruột già, hoạt động tương tự chất xơ. Tại đây, nó nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột. Khi vi khuẩn lên men tinh bột kháng, chúng tạo ra khí và các axit béo chuỗi ngắn (SCFA) - những hợp chất quan trọng với sức khỏe tiêu hóa.
Phần lớn các SCFA này sau đó được hấp thụ qua niêm mạc ruột và được cơ thể sử dụng như một nguồn năng lượng. Vì vậy, dù tinh bột kháng không cung cấp nhiều calo ngay trong quá trình tiêu hóa như tinh bột thông thường, nó vẫn có thể gián tiếp tạo ra năng lượng. Do đó, xét tổng thể, chuối xanh và chuối chín không khác biệt đáng kể về lượng calo cung cấp.
Giá trị dinh dưỡng khác của chuối
Ăn chuối còn cung cấp nhiều vi chất có lợi. Một quả chuối cỡ trung bình chứa khoảng 3 g chất xơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác no lâu hơn.
Chuối cũng giàu vitamin B6, đáp ứng khoảng 25% nhu cầu hằng ngày, đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa và chức năng thần kinh. Loại quả này còn cung cấp vitamin C, mangan, kali, folate và riboflavin.
Hàm lượng kali trong chuối hỗ trợ điều hòa huyết áp, tốt cho tim mạch, là lựa chọn trong chế độ ăn lành mạnh.
Giảm chiều cao là hiện tượng khá phổ biến khi tuổi tác tăng lên, đặc biệt sau tuổi 50. Tuy nhiên, đây không đơn thuần chỉ là dấu hiệu của tuổi tác, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Sau tuổi 50, chiều cao thường giảm dần là do những nguyên nhân sau:
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến chiều cao giảm theo tuổi là đĩa đệm cột sống bị thoái hóa. Đĩa đệm là những miếng đệm nằm giữa các đốt sống, có chức năng hấp thụ lực và giúp cột sống linh hoạt khi vận động.
Khi còn trẻ, đĩa đệm chứa nhiều nước nên có độ đàn hồi tốt. Tuy nhiên, theo thời gian, chúng dần mất nước, trở nên mỏng hơn và kém linh hoạt hơn. Khoảng cách giữa các đốt sống vì thế cũng thu hẹp lại, khiến tổng chiều dài của cột sống giảm xuống. Đây là lý do nhiều người lớn tuổi thấp hơn so với thời thanh niên dù không mắc bệnh lý nghiêm trọng nào.
Không phải mọi trường hợp thấp đi đều là biểu hiện bình thường của tuổi tác. Nếu chiều cao giảm nhanh hoặc giảm nhiều trong thời gian ngắn, loãng xương là nguyên nhân cần được nghĩ tới, bác sĩ thấp khớp người Mỹ Abby Abelson cho biết.
Loãng xương khiến xương trở nên giòn và dễ gãy do mật độ xương suy giảm. Đặc biệt, các đốt sống có thể bị xẹp ngay cả khi không có chấn thương nghiêm trọng. Chỉ những hoạt động thường ngày như cúi người, bê vật nhẹ hoặc thậm chí ho mạnh cũng có thể tạo áp lực lên các đốt sống đã suy yếu.
Tuổi tác không chỉ ảnh hưởng đến xương mà còn tác động đến hệ cơ. Khi lớn tuổi, khối lượng và sức mạnh cơ bắp giảm dần, đặc biệt là các nhóm cơ có vai trò nâng đỡ cơ thể như cơ lưng, cơ bụng và cơ vùng hông.
Khi các cơ này yếu đi, duy trì tư thế đứng thẳng trở nên khó hơn. Vai có xu hướng đổ về phía trước, đầu cúi xuống và độ cong của cột sống ngực tăng lên. Tình trạng này khiến chiều cao đo được giảm dù chiều dài thực tế của xương không thay đổi quá nhiều.
Những người ít vận động, ngồi nhiều hoặc không tập luyện duy trì sức mạnh cơ bắp thường dễ gặp tình trạng thay đổi tư thế này.
Mặc dù không thể ngăn chặn hoàn toàn quá trình lão hóa, chúng ta vẫn có thể làm chậm tốc độ giảm chiều cao bằng những thói quen lành mạnh. Duy trì vận động thường xuyên là một trong những biện pháp quan trọng nhất.
Đi bộ, nâng tạ, các bài tập cải thiện thăng bằng có thể giúp duy trì sức khỏe xương khớp và hạn chế mất cơ. Bên cạnh đó, chế độ ăn cần đủ canxi, vitamin D, protein để hỗ trợ quá trình tái tạo xương và duy trì khối cơ, theo Healthline.
