Tháng 2/2004, Maura Murray gặp tai nạn xe ở vùng nông thôn New Hampshire (Mỹ) rồi sau đó biến mất một cách bí ẩn, hơn 20 năm qua không tìm thấy dấu vết.
Thời điểm mất tích, Murray mới 21 tuổi, là sinh viên điều dưỡng tại trường Đại học Massachusetts ở Amherst.
Theo đó, 19h27 ngày 9/2/2004, bà Faith Westman gọi điện cho cảnh sát ở thị trấn Haverhill, New Hampshire để báo cáo về vụ tai nạn xe hơi trên quốc lộ 112. Một chiếc Saturn màu đen dường như bị mắc kẹt trong con mương gần nhà bà. Nhân viên trực tổng đài cho biết sẽ cử một sĩ quan đến hiện trường.
Đến 19h42, nhà chức trách nhận được một cuộc gọi khác về vụ tai nạn, lần này là từ một tài xế xe buýt. Ông báo cáo rằng tài xế là một phụ nữ trẻ, có vẻ “hoảng loạn” nhưng không bị thương.
Tài xế xe buýt cho biết đã đề nghị cô gái gọi cảnh sát đến hiện trường tai nạn, nhưng cô nói đã gọi dịch vụ cứu hộ. Tuy nhiên, ông vẫn gọi cảnh sát khi về đến nhà – cách hiện trường khoảng 100m. Ông nói rằng không thể nhìn thấy xe của cô gái từ nhà mình, nhưng thấy những chiếc xe khác đi ngang qua đoạn đường đó.
Đến 19h46, viên cảnh sát đầu tiên đến hiện trường nhưng không thấy Maura đâu. Chiếc xe bị khóa, túi khí đã bung, và các dấu hiệu tại hiện trường cho thấy xe lao khỏi đường, đâm vào nhiều cây, xoay tròn và dừng lại ở làn đường ngược chiều. Một hộp rượu và một chai Coca-Cola chứa chất lỏng màu đỏ có mùi cồn được tìm thấy trong xe, cùng bản đồ chỉ đường đến Burlington, Vermont.
Nhà chức trách xác định người mất tích là Maura Murray – một cô gái được miêu tả là “con nhà người ta”, vừa học giỏi vừa năng động trong thể thao.
Những dấu hiệu bất ổn
Gia đình Maura cho biết, cô từng đối mặt một số vấn đề cá nhân: 3 tháng trước khi mất tích, cô bị bắt vì sử dụng số thẻ tín dụng bị đánh cắp, nhưng cáo buộc sẽ được bãi bỏ nếu giữ hành vi tốt; 4 ngày trước khi biến mất, cô suy sụp sau một cuộc gọi với chị gái đang gặp rắc rối do nghiện rượu. Tuy nhiên, người thân khẳng định cô không có ý định tự tử.
Ngày 9/2/2004, Maura rời ký túc xá mà không thông báo ai. Cô gửi email cho giáo sư để xin nghỉ học vì gia đình có người qua đời nhưng bố mẹ cô cho biết, trong nhà chẳng có ai vừa qua đời cả.
Maura còn gọi điện cho chủ căn hộ cũ tại Bartlett, New Hampshire, tìm thông tin đặt phòng khách sạn tại Vermont nhưng không đặt phòng, rút tiền từ ATM, mua rượu, lấy giấy tờ liên quan vụ tai nạn xe. Lần cuối cùng Maura sử dụng điện thoại là lúc 16h37.
Khoảng 19h27–19h46, các cuộc gọi báo cáo tai nạn được thực hiện, nhưng chỉ vài phút sau đó, Maura đã biến mất.
Giả thuyết về vụ mất tích
Có rất nhiều giả thuyết được đặt ra cho sự biến mất bí ẩn của Murray.
Một trong những giả thuyết ban đầu của cảnh sát là Maura đã lên kế hoạch tự tử hoặc bị ám ảnh bởi ý nghĩ tự tử sau vụ tai nạn xe hơi cuối cùng. Nhưng nhiều người thân thiết khẳng định rằng cô sẽ không bao giờ tự kết liễu đời mình.
Một giả thuyết khác cho rằng Maura hoảng loạn sau khi gây tai nạn chỉ vài giờ sau khi làm hư hại xe của bố và đã bỏ trốn khỏi khu vực để tránh gặp rắc rối. Xét đến lượng rượu được tìm thấy tại hiện trường và chai Coca-Cola có khả năng chứa đầy rượu, nhà chức trách tin rằng Maura đã uống rượu và không muốn mạo hiểm phá hỏng hồ sơ “hành vi tốt” sau vụ gian lận thẻ tín dụng.
Một số người suy đoán rằng cô đã bắt đầu cuộc sống mới ở đâu đó để trốn tránh các vấn đề pháp lý và những rắc rối cá nhân. Nhà chức trách thừa nhận khả năng Maura vẫn còn sống ở đâu đó, nhưng cho rằng điều này cực kỳ khó xảy ra.
Trong khi đó, nhà báo điều tra Meggie Freleng cho rằng Maura đã bị sát hại trong tay một kẻ giết người hàng loạt mà cảnh sát chưa tìm ra, rằng Murray không phải nạn nhân duy nhất của hắn.
Nhà báo Maggie Freleng và cựu Cảnh sát Tư pháp Mỹ Art Roderick đã tìm đến nhà ngoại cảm Allison DuBois để “giải quyết” vụ án. Allison DuBois nói rằng cô ấy hoàn toàn không biết gì về Maura Murray hoặc về bất kỳ nghi vấn nào xung quanh sự biến mất của Murray trước khi cô đến New Hampshire. Thông qua tên, hình ảnh và sinh nhật của Murray, Allison đã đưa ra những ấn tượng của mình về vị trí của Murray.
Khi được hỏi rằng liệu Murray còn sống hay không, Allison nói rằng: “Cảm giác của tôi là cô ấy không còn sống nữa. Murray đã đi nhờ xe ô tô của một người đàn ông và phải có những đồng phạm giúp đối tượng che đậy tội ác này. Cô ấy không phải là nạn nhân duy nhất và đã bị đưa đến một nơi mà kẻ giết người nói rằng sẽ có cả những người khác nữa”.
Tiếp tục tiến trình vụ án, cựu cảnh sát và nhà điều tra tư nhân John Smith đã đưa cho nhà báo Maggie Freleng và cựu Cảnh sát Tư pháp Mỹ Art Roderick các mảnh gỗ mà anh ta thu được từ một tủ quần áo bên trong ngôi nhà khung hình chữ A. Có những lời đồn đoán rằng Murray đã bị một người đàn ông sát hại trong căn nhà đó, nằm cách không xa nơi diễn ra vụ đâm xe.
Nhà khoa học Forensic Lori Baker nói với Freleng và Roderick rằng các mảnh gỗ đã thử nghiệm hoàn toàn dương tính với máu người. Sau đó, Freleng đã gửi kết quả đến Cảnh sát Tiểu bang New Hampshire. Chuck West thuộc Tổ chức Cold Case của New Hampshire đã nói với họ rằng mẫu máu từ các mảnh gỗ đã quá lâu nên không thể xác định được đó có phải là máu của Murray hay không. Tuy nhiên, Chuck West cũng nói rằng họ sẽ kiểm tra lại vụ việc.
Tháng 9/2021, Cảnh sát bang New Hampshire công bố phát hiện mảnh xương người tại Loon Mountain, cách North Haverhill 25 dặm, nhưng kết quả phân tích đồng vị carbon xác định hài cốt không thuộc Maura. Gia đình vẫn tiếp tục tìm kiếm với quyết tâm đưa con gái về nhà.
Cho đến nay, Maura Murray vẫn là một ẩn số: Cô biến mất chỉ sau vài giờ từ khi rời Amherst đến vụ tai nạn ở Haverhill, để lại một chiếc xe hỏng, một số đồ đạc, và hàng loạt câu hỏi chưa lời giải đáp.
Vụ việc trở thành biểu tượng của những kỳ án mất tích bí ẩn nhất, khiến công chúng, nhà chức trách và những nhà điều tra nghiệp dư tiếp tục quan tâm suốt hơn 2 thập kỷ qua.
Ngày 16/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố 5 vụ án hình sự và 7 bị can về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Các vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco, tức BH Media; Công ty TNHH Lululola Entertainment; nhóm 1900 Group; Công ty TNHH Mây Sài Gòn và Trung tâm Giọng ca để đời.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, trong nhiều năm qua, các đơn vị trên bị cáo buộc tổ chức biểu diễn, ghi âm, ghi hình nhiều ca khúc, sau đó chỉnh sửa, sao chép thành các bản ghi âm, ghi hình khác nhau để thương mại hóa trên YouTube thông qua hợp tác với BH Media. Tuy nhiên, quá trình khai thác này bị xác định chưa thực hiện đầy đủ việc xin phép tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả và chưa trả tiền bản quyền theo quy định.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Hà Thị Khuyên, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho biết vụ án này là sự kiện pháp lý đáng chú ý trong lĩnh vực giải trí và nội dung số.
Luật sư Khuyên phân tích, quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc được bảo hộ chặt chẽ theo Luật Sở hữu trí tuệ. Khoản 3 Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ quy định tổ chức, cá nhân khi sử dụng tác phẩm để biểu diễn trước công chúng, sao chép, phân phối hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua internet phải được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả, trừ một số trường hợp ngoại lệ.
“Việc tự ý ghi âm, ghi hình, sản xuất và phát hành tác phẩm âm nhạc trên nền tảng số nhằm mục đích thương mại là hành vi khai thác quyền tài sản của tác giả. Nếu không được cho phép, hành vi này có thể bị xem xét xử lý theo quy định pháp luật”, luật sư Khuyên nói.
Đồng quan điểm, luật sư Nguyễn Văn Đồng, Trưởng Văn phòng Luật sư Nhân Chính, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho rằng yếu tố thương mại là điểm đặc biệt quan trọng trong vụ việc này.
Theo luật sư Đồng, Điều 225 Bộ luật Hình sự quy định, người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý xâm phạm quyền đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại, hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên, hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền từ 100 triệu đồng trở lên, thì có thể bị xử lý hình sự.
Trường hợp hành vi phạm tội có tổ chức, phạm tội 2 lần trở lên, thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại cho chủ thể quyền từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 500 triệu đồng trở lên, người phạm tội có thể đối mặt mức phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến 5 năm. Pháp nhân thương mại phạm tội cũng có thể bị xử lý theo khoản 4 Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Theo các luật sư, thực tế hiện nay nhiều cá nhân, đơn vị hoạt động nghệ thuật vẫn nhầm tưởng rằng việc cover, ghi hình lại buổi biểu diễn hoặc phát hành trên YouTube chỉ cần thỏa thuận với đơn vị phát hành nội dung là đủ. Tuy nhiên, khi khai thác thương mại tác phẩm âm nhạc, việc xin phép phải được thực hiện với chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan hoặc thông qua tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả theo quy định.
Ngoài trách nhiệm hình sự, người vi phạm còn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự như chấm dứt hành vi vi phạm, công khai xin lỗi, cải chính và bồi thường thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ.
Luật sư Khuyên nhận định, các vụ án liên quan BH Media, Lululola, 1900 Group, Mây Sài Gòn và Trung tâm Giọng ca để đời cho thấy cơ quan chức năng đang siết chặt việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số. Đây cũng là bài học lớn đối với nghệ sĩ, nhà sản xuất nội dung, doanh nghiệp truyền thông khi khai thác tác phẩm âm nhạc để sinh lợi.
“Trong thời đại số, mọi hoạt động sử dụng, sao chép, ghi âm, ghi hình, phát hành tác phẩm âm nhạc để thương mại hóa đều phải dựa trên cơ sở cấp phép hợp pháp. Nếu không, chủ thể vi phạm có thể đối diện cả trách nhiệm dân sự, hành chính và hình sự”, luật sư Khuyên nhấn mạnh.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 7 bị can trong 5 vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Các bị can gồm: Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media; Võ Văn Nam, Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment; Nguyễn Minh Đức, chủ hộ kinh doanh Đồi Mặt trời; Ngô Thanh Tùng, chủ hộ kinh doanh Thông Zeo; Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy, cùng là Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn; cùng Diệp Văn Lập, tức ca sĩ Quang Lập, chủ Trung tâm Giọng ca để đời.
Ngày 29/5, Công an tỉnh Tây Ninh cho biết, đơn vị này đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Nguyễn Minh Hùng (60 tuổi, ngụ TPHCM) để điều tra về tội Tổ chức cho người khác ở lại Việt Nam trái phép.
Trước đó, qua công tác nghiệp vụ, Công an xã Đức Lập phát hiện một nhóm người nước ngoài có dấu hiệu cư trú trái phép tại Công ty TNHH TM-SX & XNK Thiên Minh, ở ấp Bàu Sen, xã Đức Lập.
Kiểm tra hành chính tại công ty, lực lượng chức năng phát hiện 18 người quốc tịch Bangladesh đã quá thời hạn tạm trú tại Việt Nam nhưng không thực hiện thủ tục gia hạn theo quy định.
Quá trình điều tra xác định, tháng 1/2025, ông Hùng, đại diện Công ty Thiên Minh, ký hợp đồng mua bán gỗ thành phẩm với một công ty tại Đồng Nai. Đến tháng 12/2025, do sản phẩm gỗ xảy ra lỗi, phía đối tác cử một số công nhân, trong đó có 6 người quốc tịch Bangladesh, đến công ty để khắc phục.
Trong thời gian làm việc, nhóm công nhân Bangladesh thấy điều kiện lao động tại Công ty Thiên Minh phù hợp nên xin ở lại làm việc lâu dài và được Hùng đồng ý.
Cơ quan điều tra xác định dù biết rõ những người này đã quá hạn tạm trú, không đủ điều kiện khai báo tạm trú, xin giấy phép lao động và ký hợp đồng lao động theo quy định nhưng Hùng vẫn tiếp nhận tổng cộng 18 người vào làm việc tại công ty.
Theo cơ quan công an, do chi phí thuê lao động Bangladesh thấp hơn lao động trong nước, đồng thời không phải chi trả các chế độ như bảo hiểm y tế, phụ cấp độc hại... Hùng đã để nhóm lao động này ở lại làm việc trái phép.
Hiện Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Tây Ninh tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ các tình tiết liên quan để xử lý theo quy định pháp luật.
Riêng nhóm người nước ngoài cư trú trái phép đã được bàn giao cho cơ quan chức năng lập hồ sơ xử lý, trục xuất theo thẩm quyền.
Văn phòng Cảnh sát trưởng Jacksonville (JSO) cho biết Beverly Sasberry (64 tuổi) đã bị bắt ngày 30/4, sau khi cảnh sát tiếp nhận trình báo về vụ việc xảy ra tại khu Westside, thành phố Jacksonville, Mỹ.
Theo cảnh sát, một cặp vợ chồng đã chứng kiến chiếc Honda Accord màu đỏ của Sasberry cố tình cán qua đàn vịt con trên đường Tempest ở khu Westside. Chiếc xe đã quay đầu nhiều lần để tông vào chúng.
Vài ngày sau, khi bị cặp vợ chồng này đối chất, Sasberry được cho là thừa nhận cố tình giết những con vịt vì tức giận do chúng làm bẩn sân nhà mình.
Cặp đôi đã trình báo vụ việc cho cảnh sát và cung cấp cho họ đoạn video giám sát cho thấy Sasberry được cho là đã lái xe cán qua những chú vịt con.
Đoạn video giám sát cho thấy những chú vịt con nằm chết trên đường, trong khi chiếc xe đang tiến về phía vịt mẹ còn sống sót và hai chú vịt con khác đang bỏ chạy, kênh truyền thông địa phương đưa tin.
Một nhân chứng kể lại sự việc với Action News JAX: "Vào khoảng hơn 10h sáng thứ Bảy, tôi thấy một chiếc xe tải đang chạy trong sân nhà hàng xóm, rồi đi vào sân nhà tôi, chạy xuyên qua bụi cây rồi phóng đi… khắp nơi đều có xác vịt chết và nhiều con vịt đang chạy tán loạn, rồi người lái xe quay đầu và phóng đi với tốc độ cao, cố gắng đâm vào chúng lần nữa."
Sau khi bị cảnh sát thẩm vấn ngày 30/4, Sasberry bị bắt và bị truy tố 11 tội danh ngược đãi động vật.
