Khởi tố, bắt tạm giam Hiệu trưởng trường tiểu học sau 2 tháng bị đình chỉ công tác

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) vừa khởi tố Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media (Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền Tác giả Việt Nam); Diệp Văn Lập (ca sĩ Quang Lập) và 5 người khác để điều tra về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.

Theo xác định ban đầu của C03, các pháp nhân do những người này sở hữu đã ký hợp đồng với nhiều phòng trà, đơn vị tổ chức đêm nhạc; sau đó ghi âm, ghi hình tác phẩm âm nhạc, chỉnh sửa, sao chép thành nhiều phiên bản rồi đăng lên các kênh YouTube để thu lợi. Tuy nhiên, việc sử dụng này không được phép của tác giả và chủ sở hữu quyền liên quan.

Vụ án được nhiều chuyên gia nhìn nhận là hồi chuông cảnh báo về tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc trên các nền tảng số.

Đăng nhạc lên mạng kiếm tiền không còn là chuyện 'cho vui'

Theo luật sư Lê Dũng (Đoàn luật sư TP HCM), quyền tác giả và quyền liên quan là tài sản vô hình nhưng có giá trị thương mại lớn, ngày càng đối mặt nguy cơ bị xâm phạm tinh vi trên không gian mạng.

Theo ông, các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan có thể bị kiện dân sự, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự như vụ C03 vừa khởi tố.

Về mặt hành vi, người vi phạm thể hiện qua việc cố ý sao chép tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình hoặc phân phối các bản sao đến công chúng mà không được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả và quyền liên quan.

Trong môi trường số, hành vi sao chép có thể bao gồm việc tự ý số hóa, tải về, cắt xén, chỉnh sửa trái phép các tệp âm thanh, video; còn hành vi phân phối là phát tán các bản sao tác phẩm trên Internet, mạng xã hội hoặc nền tảng streaming trái phép.

Tuy nhiên, không phải mọi hành vi vi phạm đều bị xử lý hình sự. Điều luật yêu cầu hành vi phải đạt quy mô hoặc mức thiệt hại nhất định.

Cụ thể, hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thực hiện với quy mô thương mại hoặc gây thiệt hại về tiền.

Mức định lượng gồm: thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng; gây thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.

Cùng quan điểm, TS Nguyễn Thái Cường, Đại học Luật TP HCM, cho biết quyền tác giả phát sinh từ thời điểm tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định. Tuy nhiên, giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là chứng cứ pháp lý quan trọng, giúp chứng minh quyền sở hữu nhanh chóng khi tranh chấp hoặc yêu cầu nền tảng số gỡ nội dung vi phạm.

"Nền tảng số không phải vùng xám pháp lý. Nhiều người vẫn nghĩ đăng YouTube, TikTok hay Facebook là chia sẻ nội dung. Nhưng nếu có yếu tố kiếm tiền, quảng cáo, thu hút người xem, khai thác thương mại thì lại là câu chuyện hoàn toàn khác", TS Cường nói.

Theo ông, nếu hành vi vi phạm gây thiệt hại cho tác giả hoặc chủ sở hữu thì hoàn toàn có thể bị xử lý theo pháp luật sở hữu trí tuệ và hình sự.

Từ gỡ MV, xin lỗi đến nguy cơ bị xử lý hình sự

Luật sư Dương Viết Cơ, Đoàn luật sư TP HCM, cho biết ngoài yếu tố thiệt hại về tiền, Điều 225 Bộ luật Hình sự còn quy định hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan với "quy mô thương mại" cũng có thể cấu thành tội phạm.

Tuy nhiên, theo ông, hiện pháp luật chưa có quy định cụ thể để xác định thế nào là "quy mô thương mại". Việc thiếu các tiêu chí như số lượng bản sao phát tán, phạm vi tiếp cận công chúng hay lưu lượng truy cập có thể khiến cơ quan tố tụng gặp khó khi xử lý.

Ở góc độ xử phạt hành chính, luật sư Cơ cho biết cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 341/2025. Chẳng hạn, hành vi làm tác phẩm phái sinh không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị phạt 10-20 triệu đồng; biểu diễn trực tiếp tác phẩm trước công chúng mà không được phép có thể bị phạt 30-50 triệu đồng.

Theo các chuyên gia, phần lớn tranh chấp quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc thời gian qua thường dừng ở xử lý dân sự hoặc thỏa thuận bồi thường.

Như hồi cuối tháng 1, TAND TP HCM xét xử vụ tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ giữa nhạc sĩ người Mỹ Zack Hemsey và ca sĩ Nguyễn Phước Thịnh (Noo Phước Thịnh). Nhạc sĩ này cho rằng ca sĩ đã sử dụng tác phẩm "The Way" làm nhạc nền cho MV "Chạm khẽ tim anh một chút thôi" mà chưa xin phép, nên yêu cầu gỡ MV, xin lỗi công khai và bồi thường 850 triệu đồng.

Tuy nhiên, TAND TP HCM xác định Noo Phước Thịnh không phải chủ sở hữu MV, chủ kênh YouTube và cũng không phải người sử dụng bản ghi âm "The Way", nên bác yêu cầu khởi kiện. Phía nguyên đơn đã kháng cáo, hiện tòa phúc thẩm chưa ấn định thời gian xét xử.

Một vụ việc khác là chương trình biểu diễn nghệ thuật "Đêm Việt Nam 7 - Chuyện của mùa Đông". Cuối tháng 3/2024, TAND Cấp cao tại Hà Nội tuyên buộc đơn vị tổ chức bồi thường cho các chủ sở hữu quyền tác giả là thành viên Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) 65 triệu đồng và xin lỗi công khai vì sử dụng 20 tác phẩm âm nhạc chưa được sự đồng ý của tác giả.

Đáng chú ý, Công ty TNHH Lululola Entertainment - một trong những đơn vị liên quan vụ án Bộ Công an vừa khởi tố - trước đó cũng từng bị VCPMC khởi kiện tại TAND tỉnh Lâm Đồng. Tuy nhiên, tháng 7/2025, tòa đình chỉ vụ án do VCPMC tự nguyện rút đơn khởi kiện.

Theo TS Nguyễn Thái Cường, hiện nhiều nhạc sĩ sau khi sáng tác thường ủy quyền cho trung tâm bảo vệ quyền tác giả hoặc chuyển giao quyền khai thác thương mại cho công ty truyền thông, hãng ghi âm hay nền tảng số. Tuy nhiên, vẫn xảy ra tình trạng tác phẩm bị sao chép, chỉnh sửa và khai thác thương mại mà chưa được sự đồng ý của tác giả hoặc chủ sở hữu.

Ông cho rằng nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều thỏa thuận ủy quyền chưa quy định rõ ai có quyền tạo sản phẩm phái sinh, ai được cấp phép lại, giới hạn nền tảng, thời hạn khai thác hoặc phạm vi lãnh thổ. Điều này dễ dẫn đến việc đơn vị khai thác "suy diễn" rằng mình có toàn quyền sử dụng.

"Kèm theo đó là phương pháp quản trị tài sản trên môi trường số còn hạn chế. Nhiều tác giả hoặc đơn vị được ủy quyền chưa có hệ thống giám sát dữ liệu số hiệu quả nên khó phát hiện vi phạm từ sớm", TS Cường nói.

Luật sư Cơ cũng cho rằng không phải mọi vụ xâm phạm quyền tác giả gây thiệt hại hàng chục hoặc hàng trăm triệu đồng đều bị xử lý hình sự. Việc đánh giá còn phụ thuộc tính chất, động cơ và mục đích hành vi.

"Thông thường trong các vụ việc xâm phạm quyền tác giả liên quan sản phẩm âm nhạc, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm thường thừa nhận hành vi sử dụng, sao chép, chỉnh sửa mà không xin phép. Khi đó, tác giả hoặc chủ sở hữu thường ưu tiên đòi bồi thường, yêu cầu xin lỗi công khai hơn là đề nghị xử lý hình sự", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 18/5, Phòng An ninh Chính trị nội bộ (PA03) Công an TP HCM lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với nữ học viên cao học và một người khác về hành vi "thi thay" và "nhờ người khác thi thay". Sự việc xảy ra tại kỳ đánh giá năng lực ngoại ngữ 6 bậc tiếng Anh, do Trường Đại học Văn Lang tổ chức.

Nữ học viên bị áp dụng mức xử phạt 15 triệu đồng theo quy định tại Nghị định số 04/2021/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 127/2021/NĐ-CP).

Trước đó, trong quá trình kiểm tra, đối chiếu thông tin thí sinh, công an phối hợp Hội đồng thi phát hiện người phụ nữ có dấu hiệu bất thường nên mời làm việc. Người này sau đó thừa nhận đi thi thay người khác.

Làm việc với cơ quan chức năng, nữ học viên khai do không tự tin năng lực tiếng Anh nhưng cần gấp chứng chỉ B2 để hoàn tất thủ tục nhận bằng thạc sĩ nên thuê người vào phòng thi làm bài thay.

Theo PA03, ngoài việc bị phạt tiền, những người liên quan còn đối mặt với hình thức xử lý hủy kết quả thi, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập, tốt nghiệp và uy tín cá nhân.

Công an TP HCM khuyến cáo học sinh, sinh viên và học viên không tham gia hoặc tiếp tay cho hành vi gian lận thi cử. Theo nhà chức trách, việc thi hộ, nhờ người thi thay không chỉ làm mất tính công bằng của kỳ thi mà còn có thể bị xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Tin Gốc: Vnexpress

Tối 27/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang ra quyết định tạm giữ hình sự đối với T.T.T.N. (24 tuổi, trú tại khu phố Suối Lớn, phường Dương Tơ, Phú Quốc, để điều tra về tội Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

N. là giám đốc một doanh nghiệp tư nhân, bị cáo buộc điều hành hoạt động kinh doanh hàng giả mạo các nhãn hiệu thời trang cao cấp với quy mô lớn tại khu phố Suối Lớn, đặc khu Phú Quốc.

Quá trình kiểm tra trụ sở công ty của N., lực lượng công an phát hiện và lập biên bản thu giữ hơn 350 sản phẩm bao gồm ví và túi xách các loại. Toàn bộ số hàng hóa này đều mang nhãn mác của các thương hiệu xa xỉ thế giới như Chanel, Dior, Louis Vuitton, Gucci,... nhưng không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Tổng trị giá mặt hàng vi phạm lên đến hơn 1 tỷ đồng.

Bên cạnh các mặt hàng giả mạo, nhiều tang vật liên quan đến hoạt động giao dịch và kinh doanh của công ty cũng bị niêm phong để phục vụ công tác điều tra.

Công an tỉnh An Giang nhận định, hành vi kinh doanh hàng giả của đối tượng không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho các chủ sở hữu nhãn hiệu và người tiêu dùng, mà còn làm lũng đoạn thị trường, ảnh hưởng xấu đến môi trường kinh doanh của tỉnh. Vụ việc lần này là hồi chuông cảnh tỉnh cho những cá nhân, tổ chức vì mục tiêu lợi nhuận mà bất chấp các quy định pháp luật.

Cùng ngày 27/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị Hiền (SN 1993) và Trịnh Đình Nam (SN 1994), cùng trú tại tỉnh Thanh Hóa, về tội Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Trước đó, qua công tác nắm tình hình, lực lượng trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện nhiều tài khoản có dấu hiệu kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu với số lượng lớn.

Dù được quảng cáo là hàng hiệu chính hãng, song các sản phẩm đều có giá bán rẻ bất thường. Nhiều tài khoản thường xuyên phát trực tiếp, đăng tải video quảng cáo các sản phẩm như túi xách, kính, quần áo, giày dép mang nhãn hiệu của các hãng nổi tiếng với những lời giới thiệu hấp dẫn như “hàng cao cấp”, “full box”, “xả kho”, “hàng hiệu giá ưu đãi”… thu hút lượng lớn người theo dõi và đặt mua.

Kết quả xác minh, công an xác định lượng hàng hóa được tập kết, giao dịch mỗi ngày rất lớn, chủ yếu tiêu thụ thông qua các đơn hàng online và vận chuyển bằng dịch vụ chuyển phát nhanh.

Từ những tài liệu thu thập được, ngày 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp với Đội Quản lý thị trường số 9 (Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa) kiểm tra kho chứa hàng của Nguyễn Thị Hiền tại phố Tây Sơn, phường Đông Quang, tỉnh Thanh Hóa.

Lực lượng chức năng phát hiện bên trong kho có hơn 3.000 sản phẩm gồm túi xách, khăn, kính… mang các nhãn hiệu Louis Vuitton, MLB, Charles & Keith, Dior, Chanel, GOYARD, Gucci, CELINE, Lacoste… có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam.

Toàn bộ hàng hóa đều không có hóa đơn, chứng từ, hồ sơ nhập khẩu theo quy định; được đóng gói, phân loại sẵn để giao cho khách thông qua các đơn vị chuyển phát nhanh.

Nguyễn Thị Hiền khai nhận, do nhận thấy nhu cầu mua hàng hiệu giá rẻ của một bộ phận khách hàng tăng cao nên từ đầu năm 2025, thông qua mạng xã hội, Hiền tìm mua hàng hóa giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng để bán kiếm lời.

Để che giấu hoạt động vi phạm, các giao dịch chủ yếu được thực hiện qua Facebook, TikTok, Zalo. Việc giao nhận hàng hóa được thực hiện thông qua dịch vụ chuyển phát nhanh nhằm hạn chế tiếp xúc trực tiếp, đối phó với lực lượng chức năng.

Tiếp tục kiểm tra cửa hàng “Nam Vũ Luxury” tại số 141 Đinh Công Tráng, phường Hạc Thành, Thanh Hóa, do Trịnh Đình Nam làm chủ, công an phát hiện nhiều mặt hàng quần áo, giày dép, dây thắt lưng giả mạo các nhãn hiệu Gucci, Hermès, Louis Vuitton, Burberry, Dior, Lacoste, Nike, Adidas, D&G.

Toàn bộ số hàng hóa trên đều không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hợp pháp.

Kết quả điều tra xác định, các đối tượng biết rõ các nhãn hiệu nêu trên được bảo hộ tại Việt Nam nhưng vẫn cố ý nhập và kinh doanh hàng giả nhằm thu lợi bất chính. Hành vi của các đối tượng đã xâm phạm nghiêm trọng quyền sở hữu công nghiệp được pháp luật bảo hộ, ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh lành mạnh và quyền lợi người tiêu dùng.

Tin Gốc: Dân Trí