Video được Eric Daugherty – phóng viên đi cùng đoàn tháp tùng Tổng thống Donald Trump tới Trung Quốc – đăng tải trên nền tảng X.
Người này hài hước viết: “Người hâm mộ thường tiếp cận Musk để xin chụp ảnh cùng, ông ấy liên tục làm những khuôn mặt hài hước”.
Chỉ sau vài giờ đăng tải, video đã thu hút hơn 1,9 triệu lượt xem cùng hàng chục nghìn lượt chia sẻ và bình luận. Điều khiến nhiều người chú ý là “người hâm mộ” xin chụp ảnh cùng Elon Musk thực tế lại là một trong những doanh nhân quyền lực nhất Trung Quốc hiện nay – Lôi Quân – với khối tài sản ước tính hơn 27 tỷ USD.
Là người sáng lập kiêm CEO của Xiaomi, Lôi Quân đã biến một startup (công ty khởi nghiệp) non trẻ thành “ông lớn” về điện thoại di động với hàng trăm triệu người dùng. Ông còn trở thành biểu tượng cho tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo và đổi mới công nghệ Trung Quốc trong kỷ nguyên số.
Từ chàng kỹ sư trẻ đến người kiến tạo đế chế Xiaomi
Lôi Quân (SN 1969) trong một gia đình lao động bình thường tại tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc). Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ niềm đam mê với khoa học và công nghệ. Cha mẹ luôn khuyến khích con trai học tập, nhưng điều kiện kinh tế gia đình không mấy dư dả.
Trong những bài chia sẻ sau này khi thành công, Lôi Quân từng nhắc lại những ngày tháng học tập dưới ánh đèn dầu khi điện còn hiếm hoi tại làng quê. Chính những trải nghiệm này đã hình thành tính kỷ luật và tinh thần tự lập ở ông.
Lôi Quân tốt nghiệp Đại học Hồ Nam, chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm, và tiếp tục theo đuổi công nghệ thông tin. Trong những năm đầu sự nghiệp, Lôi Quân gia nhập Kingsoft, một trong những công ty phần mềm hàng đầu Trung Quốc.
Tại môi trường này, ông trải qua nhiều vị trí, từ lập trình viên đến giám đốc điều hành, đóng góp quan trọng vào việc đưa Kingsoft trở thành tên tuổi lớn trong ngành phần mềm Trung Quốc.
Những năm tháng làm việc tại Kingsoft cũng giúp Lôi Quân học được kỹ năng quản lý đội nhóm, phát triển sản phẩm và cách cân bằng giữa kỹ thuật và kinh doanh. Đây đều là những bài học quý giá ông áp dụng cho Xiaomi sau này.
Hành trình lập nghiệp và thành lập Xiaomi
Năm 2010, ở tuổi 41, Lôi Quân chính thức sáng lập Xiaomi với tầm nhìn rõ ràng: “Tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, trải nghiệm tuyệt vời nhưng vẫn hợp lý về giá, để ai cũng có thể sở hữu công nghệ tiên tiến”.
Khởi đầu, Xiaomi chỉ là một startup nhỏ với vài chục nhân viên và nguồn vốn hạn chế. Tuy nhiên, với chiến lược khôn ngoan là bán hàng trực tuyến và xây dựng cộng đồng người dùng trung thành, Lôi Quân đã đưa doanh nghiệp của mình chạm tay vào thành công liên tiếp.
Khác với các hãng điện thoại di động lớn, Xiaomi chú trọng vào trải nghiệm người dùng và lắng nghe phản hồi từ cộng đồng. Ông nói: “Hãy làm sản phẩm như thể bạn đang tặng nó cho người thân của mình”. Triết lý kinh doanh này phản ánh tầm nhìn của Lôi Quân về chất lượng và sự tận tâm, đây là yếu tố khiến ông tiếp cận với phần lớn người tiêu dùng tại Trung Quốc.
Trong những năm đầu, Xiaomi đối mặt vô vàn thử thách. Công ty từng rơi vào tình trạng “tiền sắp cạn”, nhân viên phải làm việc liên tục với cường độ cao. Tuy nhiên, Lôi Quân không ngừng khích lệ đội ngũ: “Thành công không đến ngay lập tức, nhưng nếu kiên trì và không ngừng học hỏi, chúng ta sẽ tạo ra điều khác biệt”.
Dưới sự dẫn dắt của Lôi Quân, Xiaomi không chỉ dừng lại ở điện thoại di động. Ông mở rộng sản phẩm sang TV, tai nghe, robot hút bụi, camera an ninh, hệ sinh thái “nhà thông minh”. Mỗi sản phẩm đều hướng đến trải nghiệm người dùng hoàn hảo và giá cả hợp lý.
Chiến lược này giúp Xiaomi trở thành một trong những thương hiệu điện tử tiêu dùng lớn nhất thế giới, cạnh tranh trực tiếp với Apple và Samsung. Tính đến nay, Xiaomi xuất khẩu sản phẩm sang hàng chục quốc gia, chiếm thị phần lớn tại Ấn Độ, Đông Nam Á và châu Âu.
Không chỉ phát triển về sản phẩm, Xiaomi còn mở rộng sang các dịch vụ trực tuyến, bao gồm nền tảng phần mềm MIUI, cửa hàng ứng dụng, dịch vụ thanh toán và dịch vụ đám mây, tạo nên hệ sinh thái khép kín giúp người dùng gắn bó lâu dài với thương hiệu.
Thành tích nổi bật và vị thế toàn cầu
Dưới bàn tay của Lôi Quân, Xiaomi đạt nhiều cột mốc quan trọng. Năm 2014, công ty trở thành startup giá trị nhất thế giới với vốn hóa hơn 45 tỷ USD, liên tiếp lọt top 5 thương hiệu điện thoại thông minh hàng đầu toàn cầu.
Lôi Quân nhiều lần được các tạp chí danh tiếng như Forbes và Fortune vinh danh là nhà lãnh đạo kinh doanh ảnh hưởng nhất châu Á. Xiaomi trở thành hình mẫu cho mô hình “Internet + sản phẩm chất lượng giá rẻ”, mở ra hướng đi mới cho ngành điện tử tiêu dùng Trung Quốc.
Bên cạnh kinh doanh, Lôi Quân tích cực tham gia hoạt động từ thiện và đầu tư vào các startup công nghệ, hỗ trợ thế hệ doanh nhân trẻ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Trung Quốc.
Đời tư kín tiếng và triết lý sống
Lôi Quân khá kín tiếng về đời tư. Ông kết hôn và có gia đình, nhưng hiếm khi chia sẻ trước truyền thông. Phong cách sống của ông phản ánh triết lý làm việc và lãnh đạo, đó chính là kỷ luật, giản dị và tập trung vào giá trị cốt lõi.
Một trong những châm ngôn nổi tiếng của Lôi Quân là: “Nếu bạn muốn đi nhanh, đi một mình. Nếu muốn đi xa, đi cùng mọi người”. Với suy nghĩ này, ông thường nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ và cộng đồng người dùng. Theo Lôi Quân, sự gắn kết giữa công ty, nhân viên và người dùng là chìa khóa để tạo ra sản phẩm thành công và bền vững.
Ông cũng tin tưởng vào triết lý kiên trì và học hỏi từ thất bại: “Không ai thành công chỉ nhờ may mắn. Nỗ lực, kiên nhẫn và khả năng học hỏi từ thất bại sẽ đưa bạn đến đích”.
Triết lý này được Lôi Quân áp dụng trong từng quyết định kinh doanh, từ việc mở rộng sản phẩm, chiếm lĩnh thị trường quốc tế cho tới cách xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại Xiaomi.
Lôi Quân đã trở thành minh chứng sống động cho tinh thần khởi nghiệp dám nghĩ dám làm, kiên trì và đổi mới không ngừng. Doanh nhân người Trung Quốc không chỉ tạo ra sản phẩm công nghệ xuất sắc mà còn truyền cảm hứng cho hàng triệu doanh nhân trẻ trên toàn cầu.
Mới đây, hình ảnh ghi lại cảnh ăn đám giỗ ở miền Tây thu hút sự chú ý trên mạng xã hội bởi mô hình "lẩu băng chuyền tự chế".
Thay vì bày biện theo kiểu mâm bàn thông thường, gia chủ đặt đồ ăn vào những chiếc thau lớn rồi để chúng trôi vòng quanh trên bể cá giữa sân. Mọi người ngồi xung quanh, thích món nào thì gắp món đó, tạo thành một chiếc băng chuyền phiên bản "cây nhà lá vườn".
Điều đặc biệt là gia chủ chuẩn bị nhiều thau cho cùng một món ăn để thực khách không phải chờ đợi quá lâu mới đến lượt món mình yêu thích. Đoạn clip về đám giỗ miền Tây này đặc biệt thu hút 14 triệu lượt xem cùng nhiều bình luận tương tác.
Bà Phạm Thị Kiểu (46 tuổi, ở An Giang) cho biết chiếc bể nước ban đầu được gia đình thiết kế làm nơi tụ họp bạn bè, hàng xóm mỗi khi rảnh rỗi.
Trong đám giỗ vừa qua, chồng bà nảy ra ý tưởng phục vụ món ăn theo kiểu băng chuyền ngay trên mặt nước. Ông lắp thêm mô tơ tạo dòng nước để những chiếc thau đựng thức ăn có thể trôi vòng quanh liên tục. Khách mời thấy món mình thích có thể gắp ngay khi thau đi ngang qua, hoặc giữ nhẹ để chiếc thau tạm dừng trước mặt.
"Chồng tôi thiết kế phần đế lót khá chắc chắn nên suốt buổi tiệc không có chiếc thau nào bị lật. Mọi người đến dự đám giỗ đều thích thú với cách đãi tiệc này và ăn rất nhiệt tình những món đã chuẩn bị", bà Kiểu chia sẻ.
Theo bà Kiểu, gia đình từng nghĩ đến việc đặt thức ăn lên xuồng nhỏ nhưng sức chứa không nhiều bằng 30 chiếc thau nhựa. Để món ăn trông sạch sẽ và bắt mắt hơn, bà cắt lá chuối lót bên dưới, lau chùi cẩn thận rồi trang trí thêm rau xà lách để tạo điểm nhấn và hạn chế khoảng trống trên thau.
"Chúng tôi thiết kế các món đặt theo kiểu băng chuyền nhưng có thể dừng lại được. Mỗi món được lặp lại 4 - 5 lần nên mọi người không phải chờ đợi lâu đến lượt lựa món muốn thưởng thức. Các món có trong đám giỗ như gà hấp, vịt nướng, ốc hấp, hàu nướng… được bày biện đầy đủ để mọi người ăn uống thoải mái. Chúng tôi sử dụng thau mới với kích cỡ lớn để đựng đồ ăn thoải", bà Kiểu cho hay.
Trước đó vài ngày, chồng bà đã thay nước mới ở bể và bình thường cũng không nuôi cá trong bể nên không ảnh hưởng đến đồ ăn đặt phía trên. Vợ chồng bà vốn hiếu khách nên sau phần đãi tiệc chay buổi sáng, gia đình tiếp tục mời thêm bạn bè và hàng xóm đến dự tiệc mặn buổi chiều.
Cũng theo Ngọc Yến (SN 2002) con gái của gia đình này cho biết, ngày đám giỗ gia đình chuẩn bị hai phần tiệc riêng. Buổi sáng là mâm chay dành cho họ hàng, người thân. Sau đó, từ trưa đến khoảng 17h, cả nhà cùng vài người dì tiếp tục tất bật chuẩn bị tiệc chiều để đón khách.
Quá trình chuẩn bị đồ ăn trong mâm cỗ. Ảnh: CMH.
Cô gái sinh năm 2002 cho biết cách làm này vất vả hơn nhiều so với đãi mâm tròn thông thường. Nguồn thực phẩm chính như cá và gà đều do gia đình tự nuôi. Các món khác như hàu, ốc, thịt bò, trái cây được mua thêm để bữa tiệc phong phú hơn.
"Cá và gà được vệ sinh sạch rồi nướng bằng lò tự chế. Hàu thì mẹ tôi nướng bằng nồi chiên không dầu", Yến nói.
Bữa tiệc không chỉ gây chú ý bởi cách bày trí độc đáo, mà còn khiến khách mời thích thú vì không khí gần gũi, xôm tụ đúng kiểu miền Tây. "Khi mọi người đến ai cũng bất ngờ, ai cũng "wow" lên rồi lấy điện thoại ra quay lại. Có người còn gọi video về cho vợ xem nữa", Yến kể.
Yến cũng cho biết gia đình đặc biệt chú ý chuyện vệ sinh thực phẩm. Mỗi món đều được thay bao tay riêng khi chế biến. Đồ ăn hôm đó gần như hết sạch, chỉ còn dư lại một ít để gia đình dùng tiếp.
Những chiếc thau dùng trong bữa tiệc cũng được mẹ cô đặt mua riêng chỉ để phục vụ việc đựng đồ ăn. Thức ăn bên trong vẫn được bày lên đĩa gọn gàng chứ không chất trực tiếp vào thau.
Ngoài ra, vấn đề nước trong hồ cũng được nhiều người quan tâm khi xem video. Yến cho biết vài ngày trước bữa tiệc, cha cô đã thay nước mới. Do trong hồ có thả cá nên nước bị khuấy lên hơi ngả xanh, nhưng hoàn toàn không ảnh hưởng tới đồ ăn vì thực phẩm đều được đặt trên đĩa riêng.
Cô cho rằng việc đặt đồ ăn quanh hồ nước còn giúp món ăn giữ được độ mát lâu hơn trong thời tiết nóng. "Hơi tốn kém hơn đặt bàn mâm tròn bình thường nhưng thấy cha mẹ vui nên tôi cũng vui theo. Lạ lạ mà có kỷ niệm", Yến chia sẻ.
Khách mời đều tỏ ra thích thú trước cách bày biện độc đáo của gia đình. Nhiều người tranh thủ quay lại những khoảnh khắc của đám giỗ miền Tây độc đáo này để gửi cho người thân hoặc đăng tải lên mạng xã hội. Thay vì ngồi tách biệt như thông thường, mọi người cùng quây quần bên bể nước, thưởng thức các món đặc sản.
Ông Huang Weiping và vợ là bà Tian Xinju, 75 tuổi, đã có một trai, một gái trưởng thành trước khi sinh bé Tianci. Bà Tian từng là bác sĩ, còn ông Huang là luật sư. Sau khi nghỉ hưu, họ sống yên bình ở quê với vườn rau nhỏ trước nhà.
Năm 2018, bà Tian bất ngờ bị nhồi máu não. Sau thời gian dùng thuốc điều trị, bà phát hiện cơ thể xuất hiện những dấu hiệu mệt mỏi, buồn nôn, chóng mặt kéo dài. Ban đầu, cả hai nghĩ đó là biến chứng bệnh tuổi già, nhưng kết quả chẩn đoán lại xác định bà mang thai. Cặp vợ chồng khi đó 67 và 68 tuổi trở thành trường hợp mang thai tự nhiên cao tuổi nhất Trung Quốc.
Bất chấp sự phản đối của hai con lớn và rủi ro sức khỏe, vợ chồng ông Huang vẫn quyết định giữ lại cái thai. Họ tính toán khoản lương hưu sẽ đủ đảm bảo cuộc sống cho bé Tianci.
Tuy nhiên, việc nuôi con mọn ở tuổi xế chiều nhanh chóng vắt kiệt sức lực của họ. Ban đầu, ông thuê bảo mẫu với giá 670 USD mỗi tháng, nhưng sớm cho nghỉ việc vì nhận thấy con gái không quấn quýt bố mẹ. Ông quyết định tự tay gánh vác việc nhà. Ở tuổi ngoài 70, cựu luật sư quay cuồng với việc dỗ ngủ, pha sữa và cầm bát chạy theo đút từng thìa cơm cho đứa trẻ hiếu động.
Để có sức bám sát những bước chân ngày một nhanh của con gái, mỗi tối, người đàn ông đều đặn ra công viên đi bộ 4 km. Ông Huang thừa nhận bản thân đang chạy đua với thời gian, luôn đau đáu nỗi lo tuổi tác không cho phép mình đồng hành cùng con đến lúc trưởng thành.
Khó khăn nhất là bà Tian mất khả năng đi lại sau biến cố đầu năm 2024. Cựu bác sĩ từng phụ giúp kinh tế qua các buổi diễn thuyết cộng đồng, nay chìm trong mặc cảm bất lực vì mọi sinh hoạt đều phụ thuộc vào chồng. Để duy trì chi phí y tế và sinh hoạt, ông Huang phải nhận thêm các hồ sơ luật làm tại nhà và thỉnh thoảng livestream bán hàng trên mạng xã hội.
Nhận thức rõ quỹ thời gian của bản thân đang cạn dần, ông Huang bắt đầu vạch ra phương án dự phòng cho con gái út. Ông thuê một căn nhà sân vườn rộng gần 200 m2 trong khu du lịch ở Nam Ninh, Quảng Tây, hợp đồng kéo dài 20 năm. Lý do ông chọn nơi này là vì xung quanh có nhiều họ hàng thân thiết. Người cha già tính toán, nếu một ngày mình đột ngột ngã xuống, Tianci vẫn có người nương tựa.
Năm nay vào tiểu học, cô bé Tianci đã biết tự giặt quần áo, phụ bố hái rau và chăm sóc mẹ. Dù đối mặt với vô vàn hoài nghi từ dư luận về trách nhiệm khi sinh con muộn màng, ông Huang cho biết chưa từng hối hận.
"Với chúng tôi, sự xuất hiện của con là phước lành cuộc đời ban tặng và là lý do để chúng tôi cố gắng mỗi ngày", người cha 75 tuổi nói.
Tôi hỏi con trai, sau này con muốn làm gì. Cậu con trai 8 tuổi, không cần nghĩ lâu, trả lời ngay: 'Con muốn làm chú bộ đội'.
Câu trả lời đến nhanh như một phản xạ, có lẽ bởi từ nhỏ, con đã nghe nội kể về những người lính - những con người đã đi qua chiến tranh bằng lòng yêu nước và sự hy sinh thầm lặng.
Tôi nhìn con, vừa thấy thương, vừa thấy trách nhiệm, bởi để nói với một đứa trẻ về chiến tranh và cả hòa bình không phải là chuyện dễ.
Tháng Tư, người lớn nhắc nhiều đến ngày đất nước thống nhất. Những câu chuyện lịch sử, những thước phim cũ, những ký ức được kể lại. Nhưng với một đứa trẻ 8 tuổi, "chiến tranh" là khái niệm rất xa. Con không biết thế nào là bom rơi, không hiểu cảm giác chia ly, càng không hình dung được cái giá của độc lập. Có lẽ, đó chính là điều may mắn nhất.
Tôi không muốn kể với con về chiến tranh bằng những hình ảnh đau thương mình gom nhặt suốt hơn 40 năm. Tôi chọn cách khác. Tôi nói với con rằng, ngày xưa, đất nước mình có lúc không được yên. Khi ấy, có những người đã phải rời gia đình, đi rất xa, để giữ cho đất nước này được bình yên như hôm nay. Họ không phải là những người thích đánh nhau, mà là những người muốn bảo vệ.
Nghe kể chuyện xưa, cậu con thường im lặng, chăm chú nghe, thi thoảng lại hỏi: "Vậy bây giờ mình còn phải đánh nhau không ba?". Tôi lắc đầu. "Không. Bây giờ là lúc mình giữ gìn hòa bình".
Con lại hỏi: "Giữ bằng cách nào?". Tôi chợt nhận ra, câu hỏi của con cũng chính là câu hỏi của người lớn, chỉ là chúng ta ít khi nói ra. Giữ hòa bình không chỉ là việc của những người lính. Giữ hòa bình còn là cách mỗi người sống với nhau mỗi ngày.
Tôi nói với con rằng nếu con muốn làm chú bộ đội thì trước hết con phải học cách không làm tổn thương người khác: không đánh bạn, không nói lời ác ý, không giành giật... Một người biết kiềm chế cơn giận của mình, biết nhường nhịn, biết lắng nghe - đó cũng là một người đang góp phần giữ hòa bình. Con có vẻ chưa hiểu hết, nhưng gật đầu.
Tôi kể thêm cho con nghe về ông cố. Rằng ngày xưa ông cũng từng là người lính. Ông không kể nhiều về những trận đánh, mà chỉ hay nhắc đến đồng đội, đến những ngày hành quân, đến cái đói, cái rét và cả niềm vui rất nhỏ khi được nhận một lá thư từ quê nhà. Ông cũng không nói nhiều về chiến thắng, mà nói nhiều về nỗi nhớ. Có lẽ, người đã đi qua chiến tranh thường không muốn kể lại sự khốc liệt. Họ chỉ mong những điều đó không lặp lại.
Thực ra, giáo dục lòng yêu nước cho con không phải là dạy con những điều lớn lao mà là dạy con sống tử tế, bởi tôi tin, mỗi người tử tế là một người biết tôn trọng người khác. Mỗi người tử tế là một người không gây tổn thương. Và khi đủ nhiều người tử tế, xã hội sẽ ít đi những xung đột, ít đi những mầm mống của bạo lực.
Yêu nước, ở một nghĩa rất bình dị là sống sao cho đất nước này trở nên tốt đẹp hơn, bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Là không xả rác bừa bãi. Là biết nói lời cảm ơn, xin lỗi. Là không gian dối. Là biết giúp đỡ người khác khi có thể...
Tất cả những điều ấy nghe có vẻ không liên quan đến "hòa bình" nhưng thật ra đó chính là nền tảng của hòa bình.
Thật vậy, một xã hội đầy những người nóng giận, ích kỷ, thiếu trách nhiệm thì dù không có chiến tranh, cũng khó mà gọi là bình yên. Ngược lại, một xã hội nơi con người biết nghĩ cho nhau, biết dừng lại trước khi làm điều sai thì đó đã là một dạng hòa bình rất sâu chắc.
Buổi tối ít ỏi của chuyến về quê trước lễ, trước khi đi ngủ, con lại hỏi tôi: "Sau này con có được làm chú bộ đội không ba?". Tôi nói: "Được chứ. Nhưng dù con làm gì, con cũng có thể là người giữ hòa bình".
Con cười, có lẽ cậu chưa hiểu hết. Nhưng tôi tin, những điều này sẽ lớn dần trong con theo cách rất tự nhiên như tôi từng nghe ngoại kể chuyện hòa bình, thống nhất thuở ấu thơ.
Tháng Tư, với người lớn, là ký ức nhưng với con, tháng Tư nên là một lời nhắc nhở, rằng hòa bình không phải là điều sẵn có mãi mãi mà cần được giữ gìn, mỗi ngày, bằng cách chúng ta sống với nhau. Và nếu một ngày nào đó, con vẫn muốn trở thành một người lính, tôi sẽ nói thêm với con một điều là, người lính dũng cảm không chỉ là người biết cầm súng mà còn là người biết giữ cho lòng mình không có chiến tranh.
