Tối 15/5, tại khu di tích lưu niệm Bác Hồ ở làng Dương Nỗ, phường Dương Nỗ, thành phố Huế nhân chứng và nghệ nhân đến từ vùng cao A Lưới đã tái hiện nghi lễ đồng bào các dân tộc thiểu số mang họ Hồ.
Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động lễ hội làng Dương Nỗ năm 2026 nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-2026), thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng của đồng bào miền Tây thành phố Huế dành cho Bác Hồ.
Các nhân chứng và nghệ nhân đã tái hiện nghi lễ vốn đã diễn ra trong thực tế khi đồng bào A Lưới nghe tin Bác Hồ qua đời năm 1969, đọc diễn văn tri ân công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì hạnh phúc nhân dân.
Đồng bào các dân tộc miền Tây thành phố Huế tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, dành những tình cảm thiêng liêng sâu nặng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, nguyện suốt đời mang họ Hồ để ghi lòng tạc dạ công ơn trời biển của Người. Sau này, ai sinh con đẻ cái cũng tự nguyện lấy họ của Bác đặt cho con.
Giữa đại ngàn Trường Sơn, các già làng, trưởng bản cùng toàn thể đồng bào dân tộc cùng hướng ra miền Bắc, hướng về Bác Hồ muôn vàn kính yêu thề nguyện: “Ai ăn ở hai lòng sẽ bị Giàng phạt, trời bắt tội, tàn lụi như cây gỗ mục trong rừng, như dòng suối cạn khô, như cỏ cây cháy rụi…”.
Theo đại diện ban tổ chức, đến nay, các xã vùng cao A Lưới có gần 12.000 người mang họ Hồ, chiếm trên 40,3% dân số; các xã vùng Nam Đông cũ có hơn 2.600 người họ Hồ. Dân tộc Pa Cô có nhiều người mang họ của Bác nhất, với trên 7.000 người.
Nghệ nhân ưu tú, già làng Hồ Văn Hạnh (xã A Lưới 1) cho biết đồng bào dân tộc thiểu số miền núi thành phố Huế luôn tự hào khi được mang họ Hồ. Đây là sự đột phá vượt qua mọi khuôn khổ quy định của luật tục, bổ sung “những điều khoản mới” thiêng liêng vào hệ thống luật tục trong di sản văn hóa của dân tộc thiểu số ở Huế.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Bang (Hội Khoa học lịch sử thành phố Huế), việc đồng bào các dân tộc thiểu số ở thành phố Huế và tỉnh Quảng Trị mang họ Hồ của Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra trong các thời điểm lịch sử khác nhau.
Trong ngày 5/9/1969, tại dốc Cu Bồi già (nay thuộc tỉnh Xalavan, Lào), Khu ủy Trị – Thiên tổ chức lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau buổi lễ trang trọng và đầy xúc động, nhiều bản, làng người dân tộc, các đơn vị lực lượng vũ trang, cán bộ đã tự nguyện mang họ Bác Hồ.
Theo ông Bang, việc mang họ Hồ là hoàn toàn tự nguyện của đồng bào dân tộc miền cao xứ Huế, một hiện tượng độc đáo có tính cách mạng về văn hóa – xã hội cũng như chính trị, tư tưởng.
Darwin nằm sâu trong sa mạc thuộc hạt Inyo, cạnh Công viên quốc gia Thung lũng Chết. Thị trấn này từng rất sầm uất vào cuối thế kỷ 19 khi các mỏ bạc và chì được phát hiện, với dân số khoảng 3.500 người. Tuy nhiên, sự thịnh vượng lụi tàn khi quặng cạn kiệt và các tuyến đường chính thay đổi hướng. Đến thập niên 1970, những khu mỏ cuối cùng đóng cửa, dân số sụt giảm nghiêm trọng.
Darwin nay còn một số ngôi nhà cũ nằm rải rác giữa xương rồng. Thị trấn cách đường cao tốc gần nhất hơn 8 km, không có cửa hàng tạp hóa, nhà hàng hay bệnh viện. Nước là tài nguyên quý giá nhất, được dẫn bằng hệ thống ống từ một con suối xa.
Cộng đồng hiện chủ yếu là người già với độ tuổi trung bình 66. Trước nguy cơ thị trấn bị xóa sổ, người dân kêu gọi người trẻ chuyển đến sinh sống.
Một số bất động sản đang được rao bán thấp hơn khoảng 70% so với trung bình bang California. Một căn nhà ba phòng ngủ có tầm nhìn hướng núi được chào giá 245.000 USD, trong khi mức giá trung bình bang là 861.725 USD. Một căn trang trại cũ khác được rao bán chỉ 85.000 USD.
Dù giá rẻ, nơi này vẫn khó thu hút cư dân vì vị trí xa xôi và hạ tầng thiếu thốn. Bà Kathy Goss, người sống tại đây gần 30 năm, cho biết nhiều người già trong vùng đã qua đời. Bà từng treo biển "Có người đang sống ở đây" khắp thị trấn để nhắc về sự tồn tại của cộng đồng.
"Chúng tôi không muốn du khách đến quay video như một thị trấn ma", bà nói. "Chúng tôi muốn người trẻ thực sự sống ở đây, gắn bó lâu dài và cùng duy trì cộng đồng".
Anh Nico Georis, 43 tuổi, một trong những cư dân trẻ nhất, cho biết đang tìm lao động trẻ để tiếp nối việc vận hành thị trấn. Áp lực lớn nhất nằm ở hệ thống nước. Nguồn nước dẫn từ suối qua đường ống trọng lực, cần người bảo trì thủ công thường xuyên. Nhóm tình nguyện viên lớn tuổi hiện nay khó duy trì công việc này.
Một số người từ Las Vegas hay San Francisco bắt đầu chuyển đến để tìm không gian yên tĩnh. Tuy nhiên, tương lai của Darwin vẫn bỏ ngỏ khi lực lượng lao động tiếp tục thu hẹp.
Lễ trao giải cuộc thi "Bác Hồ với thiếu nhi - Thiếu nhi với Bác Hồ" và cuộc thi sáng tác văn thơ Cây bút tuổi hồng năm học 2025-2026 được Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng phối hợp cùng Hội đồng Đội Trung ương tổ chức ngày 14-5 tại Hà Nội.
Đây là hoạt động kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026) và 85 năm Ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (15-5-1941 - 15-5-2026).
Về cuộc thi "Bác Hồ với thiếu nhi - Thiếu nhi với Bác Hồ", ban tổ chức cho biết đã thu hút gần 38.000 bài thi cá nhân (thi viết và thi vẽ với chủ đề: "Những cháu ngoan Bác Hồ") cùng gần 200 bài thi tập thể (thi video clip với chủ đề: "Tiếp lửa truyền thống - Tự hào là thiếu nhi Việt Nam") từ 34 tỉnh, thành trên cả nước.
Theo ban tổ chức, các bài dự thi đã tập trung làm rõ tình cảm của thiếu nhi đối với Bác Hồ, đồng thời liên hệ thực tiễn việc học tập và làm theo "5 điều Bác Hồ dạy".
Ban tổ chức trao tổng số 104 giải thưởng, trong đó có 46 giải tập thể (gồm: 1 nhất, 5 nhì, 10 ba, 30 khuyến khích) và 58 giải cá nhân (gồm: 2 nhất, 6 nhì, 10 ba và 40 khuyến khích).
Cụ thể, giải nhất tập thể thuộc về Trường Tiểu học Lộc Thọ (phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa).
Giải cá nhân, phần thi viết, giải nhất thuộc về Nguyễn Phương Nghi (lớp 4A1, trường Tiểu học Ngọc Lý, xã Tân Yên, tỉnh Bắc Ninh). Giải nhất thi vẽ thuộc về Phạm Lê Bảo Trâm (lớp 5/5, trường Tiểu học Trần Văn Dư, phường Hòa Xuân, TP Đà Nẵng).
Ngoài hai giải nhất được trao cho hai học sinh tiểu học thì đa số các giải thưởng của cuộc thi "Bác Hồ với thiếu nhi - Thiếu nhi với Bác Hồ" thuộc về các em học sinh tiểu học. Phần thi vẽ, nhiều em được giải là học sinh lớp 1, lớp 2.
Mới đây, TS.BS Nguyễn Văn Thắng, Trưởng khoa Phụ ung thư, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết, đơn vị vừa phẫu thuật thành công cho một bé gái 14 tuổi có khối u buồng trứng nặng tới 4,3kg.
Theo thông tin từ gia đình, trong suốt hơn 5 tháng, bệnh nhi xuất hiện tình trạng bụng to nhanh kèm theo cảm giác đau tức âm ỉ. Tuy nhiên, những biểu hiện này lại bị nhầm lẫn với việc tăng cân hoặc thay đổi sinh lý tuổi dậy thì, khiến việc thăm khám bị trì hoãn. Chỉ đến khi bụng bệnh nhi chướng căng rõ rệt, sờ thấy khối cứng lớn lan tới vùng ức, gia đình mới đưa trẻ đến bệnh viện kiểm tra.
Qua thăm khám lâm sàng kết hợp siêu âm và chụp chiếu, các bác sĩ xác định bệnh nhi có một khối u lớn xuất phát từ buồng trứng phải, có đặc điểm nghi ngờ u tế bào mầm ác tính, nhóm ung thư thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Đồng thời phát hiện thêm khối u buồng trứng trái kích thước khoảng 8cm, hướng chẩn đoán là u bì lành tính. Trước nguy cơ khối u tiến triển phức tạp, bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật sớm.
Theo TS.BS Nguyễn Văn Thắng, quá trình phẫu thuật đòi hỏi sự cẩn trọng cao để lấy trọn khối u nguyên vẹn, tránh làm vỡ lớp vỏ. Việc này rất quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ tế bào ung thư lan tràn vào ổ bụng, từ đó giảm khả năng bệnh nhân phải điều trị hóa chất sau mổ.
Trong ca phẫu thuật, ê-kíp đã cắt bỏ hoàn toàn khối u lớn ở buồng trứng phải. Khi kiểm tra bệnh phẩm, các bác sĩ phát hiện bên trong chứa nhiều răng, tóc, xương và các tổ chức kém biệt hóa - đặc trưng của u tế bào mầm. Đồng thời, một khối u khác kích thước khoảng 8cm ở buồng trứng trái cũng được bóc tách, giữ lại tối đa phần mô lành để bảo tồn chức năng sinh sản và nội tiết cho bệnh nhi. Hiện tại, sau phẫu thuật, bệnh nhi tỉnh táo, diễn biến ổn định, ăn uống bình thường.
TS.BS Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, trường hợp u buồng trứng nặng hơn 4kg ở trẻ 14 tuổi rất hiếm gặp. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ qua do thiếu triệu chứng rõ ràng.
U nang buồng trứng là bệnh lý phụ khoa khá phổ biến, phần lớn là lành tính. Dù tỉ lệ chuyển thành ung thư không cao nhưng ung thư buồng trứng lại có mức độ ác tính lớn và thường không có biểu hiện ở giai đoạn sớm. Người bệnh chỉ có thể phát hiện thông qua khám phụ khoa và siêu âm.
Bác sĩ Thắng khuyến cáo không nên xem nhẹ các dấu hiệu như bụng to bất thường, đau bụng kéo dài. Cần phân biệt rõ giữa thay đổi sinh lý và biểu hiện bệnh lý.
"Chủ động đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ, đồng thời duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ. Phát hiện sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn mở ra cơ hội bảo tồn chức năng sinh sản, đảm bảo chất lượng cuộc sống lâu dài cho trẻ", bác sĩ Thắng khuyến cáo.
