Từ mùa thu năm 2024 đến tháng 11/2025, quân đội Nga đã tiến hành hơn 30 cuộc tấn công phối hợp quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng đường sắt Ukraine. Các mục tiêu chính bao gồm:
Trạm biến áp: Cung cấp điện cho đầu máy điện, đây là mục tiêu “phẫu thuật nội soi” gây mất điện trên hàng chục km đường ray. Máy biến áp 25 kilovolt là mặt hàng độc nhất, sản xuất mất hàng tháng và chủ yếu từ châu Âu.
Ga giao nhau và bãi tập kết: Shepetivka, Kozyatyn, Hrechany, Znamenka, Lozovaya, Kupyansk và Zdolbuniv. Tấn công vào đây không chỉ gián đoạn dịch vụ mà còn ảnh hưởng đến khả năng phân phối lại luồng hàng hóa và định tuyến lại các chuyến tàu.
Kho bảo dưỡng: Nơi đặt và bảo trì đầu máy và đoàn tàu tự hành. Việc phá hủy kho bảo dưỡng làm tê liệt toa xe, việc khôi phục còn khó khăn hơn sửa chữa máy biến áp.
Nga sử dụng đa dạng vũ khí, từ tên lửa hành trình Kalibr, Kh-101, Iskander-K cho các mục tiêu kiên cố và xa, đến UAV Geran-2/3 để bao phủ các mục tiêu khu vực và trạm biến áp. Điều này cho thấy một kế hoạch tấn công bài bản, có chọn lọc.
Bí quyết giúp hệ thống đường sắt Ukraine không sụp đổ
Hệ thống đường sắt Ukraine, dài khoảng 22.000km, được các kỹ sư Liên Xô thiết kế từ những năm 1950-1970 với mục đích đối phó với chiến tranh. Các nguyên tắc thiết kế bao gồm:
Thứ nhất, mật độ đường ray cao: Ở các khu vực phía tây và trung tâm.
Thứ hai, nhiều tuyến chính dự phòng: Đảm bảo giao thông không bị gián đoạn khi một tuyến bị hư hại.
Thứ ba, tuyến đường vòng quanh các đầu mối quan trọng: Chuyển hướng giao thông khi một nút giao bị vô hiệu hóa.
Thứ tư, trạm điện phân tán và đi ngầm: Giảm thiểu thiệt hại khi bị tấn công.
Khoảng 47% mạng lưới đường sắt Ukraine đã được điện khí hóa, nhưng vẫn còn một lượng lớn đầu máy diesel sẵn sàng thay thế khi hệ thống cung cấp điện bị hỏng. Tính dự phòng này cho phép mạng lưới tiếp tục hoạt động ngay cả trong kịch bản thảm khốc nhất, như việc đối phương sử dụng vũ khí hạt nhân.
Phía Ukraine thừa nhận thiệt hại đáng kể, với hàng trăm cơ sở hạ tầng đường sắt bị hư hại và hàng chục trạm biến áp cần thay thế. Một số tuyến đường phải tạm thời chuyển sang sử dụng đầu máy diesel, dẫn đến giảm công suất và tăng tiêu thụ nhiên liệu. Sự thiếu hụt máy biến áp công suất lớn là một điểm nghẽn, do thời gian sản xuất kéo dài.
Tuy nhiên, các đội sửa chữa Ukraine đã làm việc hiệu quả. Hư hỏng đường ray và đường dây điện được khắc phục trong vài giờ hoặc vài ngày. Trạm biến áp được sửa chữa trong vài ngày hoặc vài tuần, tùy thuộc vào sự sẵn có của thiết bị dự phòng và nguồn cung từ EU.
Các tuyến đường chính vẫn hoạt động, giao thông vận tải hàng hóa và hành khách tiếp tục. Những huyết mạch vận chuyển hàng xuất khẩu và nhập khẩu của Ukraine qua biên giới phía tây vẫn hoạt động bình thường.
Chiến dịch tấn công đường sắt của Nga được đánh giá là một hoạt động quy mô lớn, có phương pháp và kỹ thuật hoàn thiện. Tuy nhiên, hệ thống đường sắt Ukraine, được thừa hưởng từ trường phái kỹ thuật Xô Viết, đang trụ vững nhờ khả năng phục hồi vốn có, các dịch vụ sửa chữa được tổ chức tốt và sự hỗ trợ từ bên ngoài.
Điều này một lần nữa chứng minh rằng các tính toán kỹ thuật đã tồn tại lâu hơn cả quốc gia đã tạo ra chúng, và khả năng phục hồi là yếu tố then chốt trong chiến tranh hiện đại.
Hãng TASS đưa tin cuộc duyệt binh kỷ niệm 81 năm ngày Liên Xô chiến thắng Đức Quốc xã trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (1941-1945) đã được tổ chức vào hôm nay 9.5 tại Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moscow của Nga.
Cuộc duyệt binh bắt đầu bằng màn rước cờ của đội danh dự thuộc Trung đoàn Preobrazhensky, mang theo quốc kỳ Nga và lá cờ Chiến thắng băng qua Quảng trường Đỏ. Đây là lá cờ Chiến thắng đã được các binh sĩ thuộc Sư đoàn Bộ binh Idritskaya số 150 treo trên tòa nhà Quốc hội Đức vào đêm 1.5.1945.
Tổng thống Nga Vladimir Putin, các cựu chiến binh, khách mời và các lãnh đạo nước ngoài theo dõi cuộc duyệt binh từ khán đài trung tâm trên Quảng trường Đỏ.
Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrey Belousov đã duyệt qua đội hình diễu binh, do Tư lệnh Lục quân, Đại tướng Andrey Mordvichev chỉ huy.
Phát biểu tại buổi duyệt binh, Tổng thống Putin bày tỏ lòng tin vào chiến thắng trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Nhà lãnh đạo ca ngợi các binh sĩ Nga đang chiến đấu ở Ukraine, nói rằng họ "đang đối mặt với một lực lượng hung hãn được trang bị vũ khí và hỗ trợ bởi toàn bộ khối NATO".
"Chiến thắng luôn thuộc về chúng ta và sẽ mãi thuộc về chúng ta. Chìa khóa thành công là sức mạnh tinh thần, lòng dũng cảm và sự quả cảm, sự đoàn kết, khả năng vượt qua gian khổ và mọi thách thức", AP dẫn lời ông Putin phát biểu.
Lần đầu tiên trong gần 2 thập niên, cuộc duyệt binh thường niên diễn ra mà không có các xe tăng, tên lửa và những vũ khí hạng nặng khác tham gia, ngoại trừ màn trình diễn truyền thống của các chiến đấu cơ.
Các quan chức Nga cho biết sự thay đổi đột ngột về thể thức là do "tình hình chiến dịch hiện tại" và chỉ ra mối đe dọa từ các cuộc tấn công của Ukraine. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết chính quyền đã thực hiện "các biện pháp an ninh bổ sung".
Hôm 8.5, trước thềm cuộc duyệt binh, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng Nga và Ukraine đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn ba ngày từ ngày 9-11.5, bao gồm việc ngừng giao tranh và trao đổi tù binh quy mô lớn.
Thông tin này đã được Điện Kremlin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận, trong đó ông Zelensky cho biết việc trao đổi tù binh sẽ diễn ra theo tỷ lệ "1.000 đổi 1.000".
Ngày 3.6, Mỹ thông báo Li Băng và Israel đã đồng ý thi hành thỏa thuận ngừng bắn với điều kiện lực lượng Hezbollah ngừng bắn và rút quân khỏi các khu vực miền nam Li Băng, gần biên giới Israel.
Tuy nhiên, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem chỉ trích cuộc đàm phán và phản đối tuyên bố của Mỹ. Ông gọi đó là "lộ trình cho sự hủy diệt một bộ phận người dân Li Băng và bắt phần còn lại làm nô lệ". "Chừng nào việc chiếm đóng còn diễn ra, cuộc kháng chiến sẽ tiếp tục", ông Qassem tuyên bố, theo Reuters.
Thủ lĩnh Hezbollah yêu cầu một thỏa thuận toàn diện và Israel rút quân khỏi Li Băng. Ông cảnh báo chừng nào làng mạc Li Băng còn bị ném bom và phá hủy, thì các khu định cư miền bắc Israel vẫn chưa an toàn.
Cùng ngày, Lãnh đạo lực lượng tinh nhuệ Quds của Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Esmail Qaani yêu cầu Israel rút khỏi tiền tuyến tại Li Băng về vị trí trước khi xung đột bùng phát.
"Hỗ trợ kháng chiến tại Li Băng là bổn phận của tất cả chúng ta, và loại bỏ Israel khỏi khu vực là mục tiêu khả thi đối với người Hồi giáo", ông Qaani nói.
Phía Iran đã ra điều kiện Israel phải chấm dứt chiến sự tại Li Băng như một phần của thỏa thuận tiềm tàng với Mỹ. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng hai cuộc xung đột là riêng rẽ.
Trong ngày 4.6, quân đội Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu tại Li Băng. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz của Israel tuyên bố quân đội sẽ tiếp tục chiến dịch trên bộ tại miền nam Li Băng và không rút quân, đồng thời cảnh báo người đã rời bỏ nhà cửa sẽ không được quay về.
Ông Katz nhấn mạnh quân đội Israel vẫn giữ quyền tự do hành động với sự hậu thuẫn của Mỹ để oanh tạc tại Beirut nhằm đáp trả việc các cộng đồng Israel bị tấn công.
Trích dẫn 2 quan chức Israel và 1 quan chức Mỹ, trang Axios cho biết Israel đã gửi hệ thống phòng không Vòm sắt cùng nhân sự đến UAE "ngay từ đầu cuộc chiến" giữa Mỹ - Israel và Iran.
Các quan chức Israel nói trên cho biết Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã ra lệnh cho Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) gửi một hệ thống Vòm sắt với các tên lửa đánh chặn cùng hàng chục binh sĩ đến UAE sau khi điện đàm với Tổng thống Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nayhan.
Đây là lần đầu tiên hệ thống Vòm sắt được sử dụng tại một quốc gia ngoài Israel hoặc Mỹ.
Bộ Quốc phòng Israel và Bộ Ngoại giao UAE không trả lời yêu cầu bình luận về thông tin trên.
Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch nhằm vào Iran ngày 28-2, Tehran đã đánh trả vào các mục tiêu thân Mỹ tại Trung Đông. UAE trở thành nơi hứng chịu của tên lửa và máy bay không người lái (drone).
Theo Bộ Quốc phòng UAE, Iran đã bắn khoảng 550 tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình cùng hơn 2.200 drone vào nước này. Mặc dù hầu hết bị đánh chặn, một số đã vượt qua mạng lưới phòng không, đánh trúng các mục tiêu quân sự và dân sự.
UAE đã tăng cường quan hệ quân sự với Israel kể từ Hiệp định Abraham - một loạt các thỏa thuận chung giữa Israel và một số quốc gia Ả Rập do Mỹ làm trung gian hồi năm 2020.
Theo tờ Wall Street Journal, các trang web theo dõi chuyến bay cho thấy các máy bay vận tải quân sự đã di chuyển qua lại giữa căn cứ Nevatim của Israel và UAE trong suốt cuộc xung đột.
Bà Liselotte Odgaard, chuyên gia tại Viện Hudson ở thủ đô Washington (Mỹ), nhận định động thái triển khai hệ thống Vòm sắt ở UAE là một "bước ngoặt" trong liên kết an ninh ở Trung Đông, báo hiệu phòng không đang trở thành mối quan tâm chung trong khu vực.
