Sáng qua 2.4 (giờ VN), Tổng thống Donald Trump lần đầu phát biểu trước toàn dân vào giờ vàng trên truyền hình Mỹ kể từ khi phát động chiến dịch quân sự tại Iran hôm 28.2.
Trong bài phát biểu kéo dài gần 20 phút, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định Washington sẽ sớm hoàn tất chiến dịch và quân đội Mỹ gần như đạt được mọi mục tiêu chiến lược cốt lõi. Ông Trump cũng tuyên bố Mỹ tiếp tục chiến dịch cho đến khi đạt được toàn bộ mục tiêu quân sự. “Chúng tôi sẽ tấn công họ dữ dội trong 2 đến 3 tuần tới. Chúng tôi sẽ đưa họ quay về thời đồ đá”, AFP dẫn lời Tổng thống Mỹ nói.
Cuộc xung đột cũng đối mặt nguy cơ tiếp tục leo thang sau khi Tổng thống Trump cảnh báo có thể phá hủy tất cả các nhà máy điện và tấn công những cơ sở dầu mỏ của Iran nếu nước này không đồng ý ký vào thỏa thuận. Dù nhấn mạnh mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, ông Trump thừa nhận “không quá quan tâm” đến lượng uranium làm giàu đang được tồn trữ sâu trong lòng đất, và cho rằng Mỹ có thể giám sát số vật liệu hạt nhân này bằng vệ tinh.
Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo cũng quy trách nhiệm cho chính quyền Iran trong việc giá xăng dầu tăng cao tại Mỹ và trên toàn cầu. Ông kêu gọi các nước phụ thuộc vào eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng vận chuyển dầu mỏ toàn cầu, phải “tự đứng ra bảo vệ và kiểm soát” khu vực. Còn nếu vẫn thiếu dầu, ông Trump khuyên các nước nên mua dầu Mỹ, vì “chúng tôi có rất nhiều”.
Phát biểu của Tổng thống Trump rất được chờ đợi bởi Nhà Trắng trước đó thông báo rằng tổng thống sẽ “cập nhật thông tin quan trọng”. Truyền thông Mỹ đã đồn đoán nhà lãnh đạo sẽ thông báo phát động tấn công trên bộ hay đưa ra tuyên bố “chấn động” nào đó. Tuy nhiên, bài phát biểu của ông Trump gần như không có gì mới so với những thông điệp được ông đưa ra trước đó trên mạng xã hội và các cuộc phỏng vấn.
Iran lập tức đáp trả bài phát biểu của Tổng thống Trump bằng những đợt tấn công mới nhằm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh vào hôm qua, theo AP. Quân đội Iran cũng cho biết các cơ sở sản xuất và kho chứa vũ khí của nước này được che chắn kỹ và nằm ngoài tầm tấn công của Israel lẫn Mỹ. Quân đội Iran đồng thời tuyên bố sẽ tiếp tục cuộc chiến ở Trung Đông cho đến khi Mỹ và Israel phải đối mặt với tình thế “đầu hàng và mãi mãi hối tiếc”. Cùng ngày, giới chức Iran cho hay nhận được nhiều thông điệp thông qua các bên trung gian, trong đó có Pakistan, nhưng hiện không có bất kỳ cuộc thương thuyết trực tiếp nào với Mỹ.
Diễn biến trên một lần nữa làm dấy lên quan ngại cho vùng Vịnh, bởi cuộc xung đột có thể kết thúc nhưng sẽ không đạt được những đảm bảo rõ ràng về cục diện tiếp theo. “Vấn đề nằm ở việc chấm dứt xung đột mà không đạt được kết quả thực chất”, Reuters hôm qua dẫn nhận định của ông Mohammed Baharoon, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu B’huth (UAE). Theo chuyên gia này, Tổng thống Trump có thể ngừng chiến dịch quân sự, nhưng lại không đảm bảo Iran sẽ làm điều tương tự.
Bên cạnh đó, trong thư ngỏ gửi người dân Mỹ vào rạng sáng 2.4 (giờ VN), Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đặt câu hỏi liệu cuộc xung đột tại Trung Đông có thực sự vì chính sách “Nước Mỹ trước hết” hay không. Ông Pezeshkian cho hay các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đang gieo rắc sự bất ổn, làm gia tăng tổn thất về con người và kinh tế, đồng thời gieo xuống những mầm mống oán hận sẽ kéo dài suốt nhiều năm nữa. “Vậy thì cuộc xung đột này đang mang lại lợi ích gì cho người dân Mỹ?”, Tổng thống Iran viết.
Một người đàn ông tối 25/4 tìm cách vượt qua chốt an ninh bên trong khách sạn Washington Hilton để tiếp cận bữa tiệc của hiệp hội phóng viên chuyên trách Nhà Trắng, sự kiện Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự. Người này đã đấu súng với lực lượng hành pháp, bắn trúng một sĩ quan mặc áo chống đạn trước khi bị khống chế. Tổng thống Trump đã được sơ tán sau khi có tiếng súng nổ.
Trong cuộc họp báo sau đó, ông Trump cho biết nghi phạm đến từ bang California và đặc vụ liên bang đang khám xét nhà của người này. Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin giới hành pháp cho biết nghi phạm là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, sống ở thành phố Torrance tại bang California.
Một hồ sơ trên mạng xã hội LinkedIn có ảnh và tên trùng khớp với nghi phạm cho thấy người này là giáo viên bán thời gian tại C2 Education, công ty chuyên luyện thi và dạy kèm. C2 từng vinh danh Allen là "giáo viên của tháng" hồi cuối năm 2024.
Allen tốt nghiệp Viện Công nghệ California (Caltech) vào năm 2017 với tấm bằng cử nhân kỹ thuật cơ khí. Anh ta nhận bằng thạc sĩ về khoa học máy tính tại Đại học Bang California - Dominguez Hills hồi năm ngoái.
Khi còn là sinh viên tại Caltech, Allen từng xuất hiện trên một bản tin địa phương vào năm 2017 nhờ phát triển một nguyên mẫu phanh khẩn cấp dành cho xe lăn.
Theo hồ sơ của Ủy ban Bầu cử Liên bang, Allen đã quyên góp 25 USD cho chiến dịch tranh cử tổng thống của ứng viên đảng Dân chủ Kamala Harris vào tháng 10/2024. Dù vậy, người này đăng ký bầu cử với tư cách cử tri tự do.
Allen còn tự mô tả mình là nhà phát triển game trong hồ sơ trên LinkedIn và dường như đã phát hành một tựa game độc lập có tên Bohrdom trên nền tảng Steam, với mức giá 1,99 USD. Anh ta đã đăng ký thương hiệu cho tên tựa game của mình vào năm 2018, theo hồ sơ liên bang. Trên LinkedIn, Allen cho biết đang phát triển tựa game thứ hai có tên tạm thời là "First Law".
Người đàn ông 50 tuổi sống gần nhà Allen cho biết gia đình anh này rất thân thiện. "Chúng tôi gặp họ mỗi ngày và chào hỏi nhau. Họ rất tốt bụng. Họ là những người hiền lành, không gây ồn ào và luôn chào khi gặp người khác", ông mô tả.
Colin, người hàng xóm 39 tuổi, cho biết gia đình Allen mới chuyển đến cách đây 6 tháng. "Thật bi thảm", anh nói. "Không cần phải dùng đến bạo lực trong thời đại này".
Cảnh sát trưởng thành phố Washington cho biết nghi phạm hành động một mình và hiện chưa rõ mục tiêu cùng động cơ của anh ta, dù Tổng thống Trump nghĩ rằng bản thân là mục tiêu.
Dựa vào thông tin đã có, lãnh đạo Mỹ không cho rằng sự việc có liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho biết các hành động do ông tiến hành nhằm vào Iran có thể khiến bản thân trở thành mục tiêu và ông sẽ không chùn bước.
Theo Reuters, phòng thí nghiệm nghiên cứu quốc gia của CHDC Congo đã phát hiện vi rút Ebola trong 13/20 mẫu xét nghiệm. Africa CDC ngày 15.5 đã triệu tập một cuộc họp khẩn với CHDC Congo, Uganda, Nam Sudan và các đối tác quốc tế nhằm tăng cường giám sát, chuẩn bị và ứng phó xuyên biên giới.
Africa CDC bày tỏ lo ngại nguy cơ dịch tiếp tục lan rộng do bối cảnh đô thị tại Bunia và Rwampara (tỉnh Ituri), cùng tình trạng di chuyển dân cư mạnh và hoạt động khai thác mỏ tại các khu vực bị ảnh hưởng, nằm gần biên giới Uganda và Nam Sudan.
"Do lượng người di chuyển cao giữa các khu vực bị ảnh hưởng và các nước láng giềng, việc phối hợp khu vực nhanh chóng là điều cần thiết", ông Jean Kaseya, Tổng giám đốc Africa CDC, nhấn mạnh trong tuyên bố.
Theo Africa CDC, các ca Ebola tại CHDC Congo thường liên quan chủng Zaire, vốn đã có vắc xin. Tuy nhiên, các xét nghiệm ban đầu cho thấy đợt bùng phát hiện nay có thể liên quan một chủng khác. Kết quả giải trình tự gien đầy đủ dự kiến được công bố trong vòng 24 giờ tới. Việc xác định một chủng vi rút khác có thể làm phức tạp công tác ứng phó, theo The Guardian.
Tiến sĩ Michael Head, nghiên cứu viên về sức khỏe toàn cầu tại Đại học Southampton (Anh), cho hay CHDC Congo thường xuyên ghi nhận các ca tử vong do Ebola. "Các đợt bùng phát lặp lại có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó có tiếp xúc gần giữa con người và vật chủ trung gian là động vật, nhiều khả năng là dơi hoặc linh trưởng. Những yếu tố khác gồm sự di chuyển giữa khu vực nông thôn và đô thị, khí hậu nhiệt đới và mật độ rừng mưa cao", theo ông.
Ebola là bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng, có tỷ lệ tử vong cao. Vi rút lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, chẳng hạn máu hoặc chất nôn, cũng như qua đồ đạc bị ô nhiễm hoặc thi thể người tử vong vì bệnh, bao gồm trong quá trình chuẩn bị tang lễ.
CHDC Congo đã nhiều lần đối mặt với Ebola kể từ khi vi rút được phát hiện lần đầu tại nước này vào năm 1976. Đợt bùng phát gần đây nhất tại tỉnh Kasai được tuyên bố kết thúc vào ngày 1.12.2025 sau 3 tháng, với 64 ca mắc, trong đó 45 người tử vong.
Trong lịch sử, đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng nhất xảy ra tại Tây Phi giai đoạn 2014 - 2016, khiến khoảng 28.000 người mắc bệnh và 11.000 người tử vong.
Theo Hãng tin Reuters ngày 8-7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng hải quân và không quân của nước này đã phối hợp thực hiện chiến dịch tấn công nhắm vào 85 địa điểm thuộc "các cơ sở quân sự quan trọng của Mỹ" ở Trung Đông.
Các cuộc tấn công đã đánh trúng căn cứ của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ tại Bahrain và căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait.
IRGC gọi đây là "phản ứng ban đầu" trước việc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn khi tiến hành các cuộc không kích nhằm vào căn cứ ven biển và một số cơ sở phi quân sự ở miền nam Iran hôm 7-7.
IRGC cũng cáo buộc Washington mở đợt tấn công vào thời điểm Iran tổ chức các hoạt động tang lễ dành cho cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei nhằm làm lu mờ "sự kiện lịch sử" của nước này.
Trước đó, quân đội Kuwait thông báo hệ thống phòng không nước này đang ứng phó với "các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (drone) thù địch", kêu gọi người dân tuân thủ các hướng dẫn an toàn và an ninh.
Theo ghi nhận của Đài Al Jazeera, còi báo động phòng không đã được kích hoạt trên khắp lãnh thổ Kuwait.
Tại Bahrain, Bộ Nội vụ nước này cũng xác nhận còi báo động đã vang lên, yêu cầu người dân "giữ bình tĩnh và di chuyển đến nơi an toàn gần nhất".
Bahrain hiện là nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ - lực lượng phụ trách hoạt động tại vịnh Ba Tư, biển Đỏ và biển Ả Rập. Các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain và nhiều nước Trung Đông đã nhiều lần trở thành mục tiêu của Iran trong cuộc chiến.
Ngoài ra, IRGC cũng thông báo hệ thống phòng không Iran vừa bắn hạ một drone MQ-9 của Mỹ trên bầu trời Khormuj, thuộc tỉnh Bushehr.
Người phát ngôn IRGC Hossein Mohbi cho biết chiếc drone bị đánh trúng và rơi xuống sau hành động mà ông mô tả là "cuộc tấn công trên không" của quân đội Mỹ.
