Theo bác sĩ Ngô Quỳnh Trang, Bệnh viện Bạch Mai, theo khuyến cáo của World Health Organization (WHO), người trưởng thành nên bổ sung tối thiểu khoảng 3.510mg kali mỗi ngày. Việc duy trì lượng kali phù hợp giúp giảm huyết áp và hạn chế nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ.
Tuy nhiên các chuyên gia cảnh báo điều này không đồng nghĩa với việc ai cũng nên tăng kali một cách tự do, đặc biệt là những người có bệnh lý nền.
Không phải mọi trường hợp đều cần bổ sung nhiều kali trong khẩu phần ăn. Một số nhóm đối tượng có nguy cơ tăng kali máu cần kiểm soát chặt chẽ lượng kali đưa vào cơ thể, bao gồm người mắc bệnh thận mạn; người đang sử dụng thuốc làm giảm khả năng đào thải kali; người bệnh nặng hoặc có rối loạn chuyển hóa.
Theo các chuyên gia, khi kali trong máu tăng cao, người bệnh có thể gặp rối loạn nhịp tim nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Vì vậy việc điều chỉnh chế độ ăn với nhóm bệnh nhân này cần có sự theo dõi và tư vấn từ nhân viên y tế, tránh tự ý kiêng khem hoặc bổ sung quá mức.
Theo bác sĩ Trang, kali có mặt trong hầu hết các loại thực phẩm, đặc biệt phổ biến ở rau xanh, trái cây, các loại đậu và thủy hải sản.
Theo phân loại dinh dưỡng, thực phẩm chứa từ 200mg kali/100g trở lên được xem là giàu kali.
Một số thực phẩm giàu kali quen thuộc gồm khoai sọ, khoai lang, khoai tây; đậu tương, đậu xanh, hạt điều, lạc; rau ngót, rau đay, rau dền, ngó sen; chuối, bơ, mít, đu đủ, sầu riêng; cá thu, cá ngừ, cá trích.
Trong khi đó các loại thực phẩm như bầu, bí xanh, dưa chuột, táo, lê, cam, bưởi… có hàm lượng kali thấp hơn.
Theo chuyên gia dinh dưỡng, nhiều người thường chỉ chú ý đến kali từ rau củ, trái cây mà quên rằng các thực phẩm chế biến sẵn cũng có thể chứa lượng kali rất cao.
Hiện nay nhiều sản phẩm công nghiệp sử dụng các hợp chất chứa kali như potassium chloride, potassium phosphate hay potassium citrate để thay thế muối natri, tăng hương vị hoặc bảo quản thực phẩm.
Đáng lưu ý, kali từ phụ gia thực phẩm có khả năng hấp thu nhanh hơn kali tự nhiên, làm tăng nguy cơ tăng kali máu ở những người có bệnh lý nền.
Các thực phẩm như mì ăn liền, xúc xích, đồ hộp, thực phẩm chế biến sẵn hay các loại muối “ít natri” đều có thể là nguồn kali “ẩn” mà người dùng khó nhận biết.
Với người mắc bệnh thận hoặc có nguy cơ rối loạn kali máu, việc hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và ưu tiên thực phẩm tươi là nguyên tắc rất quan trọng.
“Người khỏe mạnh nên duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối, tăng cường rau xanh và trái cây tươi. Ngược lại, người có bệnh lý thận hoặc nguy cơ rối loạn kali máu cần được tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp để tránh cả thiếu hụt lẫn dư thừa kali”, bác sĩ Trang nhấn mạnh.
Bí quyết để ông Kennedy Jr. duy trì sự trường thọ và vẻ ngoài phong độ này nằm ở ba phương pháp cốt lõi là nhịn ăn gián đoạn, tập tạ hàng tuần và leo núi mỗi ngày để xây dựng một cơ thể cơ bắp săn chắc.
Trong cuộc phỏng vấn năm 2023 với Lex Fridman, một nhà khoa học máy tính kiêm người dẫn chương trình podcast nổi tiếng, ông Kennedy Jr. cho biết thực hiện "nhịn ăn gián đoạn", đồng nghĩa với việc nhịn ăn suốt 18 tiếng và chỉ ăn trong "cửa sổ" 6 tiếng còn lại. Phương pháp này còn được gọi là chế độ nhịn ăn 18/6. Ông thường bắt đầu bữa đầu tiên vào khoảng giữa trưa và cố gắng không ăn sau 18-19h.
Những người theo đuổi phương pháp 18/6 tin rằng việc giới hạn thời gian ăn giúp giảm cân, giảm viêm và cải thiện sức khỏe tim mạch cũng như não bộ. Phương pháp này mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như giảm căng thẳng oxy hóa và viêm mạn tính, hạ thấp nồng độ cholesterol xấu (LDL) và chất béo trung tính, đồng thời thúc đẩy quá trình tự thực giúp loại bỏ các tế bào hư tổn. Ngoài ra, việc nhịn ăn còn giúp tăng tiết hormone tăng trưởng, cải thiện khả năng điều tiết lượng đường trong máu và giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh ung thư, suy tim hay suy giảm thần kinh.
Song song với chế độ ăn uống, ông vẫn duy trì cường độ vận động rất cao dù đã bước sang tuổi 70. Thói quen hàng ngày của ông bao gồm việc đi bộ leo núi. "Việc đầu tiên tôi làm vào sáng sớm là tham gia một buổi họp 12 bước, sau đó tôi đi bộ và leo dốc", ông Kennedy Jr. giải thích với người dẫn Fridman khi được hỏi về thói quen tập luyện của mình. "Tôi đi bộ khoảng 2,4 km lên dốc và 2,4 km xuống dốc cùng các cún cưng, sau đó tôi dành thời gian để thiền định".
Việc đi bộ leo dốc và xuống dốc 2,4 km mỗi chiều đồng nghĩa với việc ông đi bộ tổng cộng 4,8 km mỗi ngày. Theo tổ chức Ramblers, tốc độ đi bộ trung bình của một người trưởng thành là khoảng 4 km/giờ, tức mất khoảng 15 phút để hoàn thành 1 km.
Như vậy, ông sẽ mất khoảng 72 phút cho quãng đường hơn 4,8 km hàng ngày của mình. Nếu duy trì thói quen này đều đặn tất cả các ngày trong tuần, ông đạt được 504 phút tập cardio cường độ trung bình mỗi tuần, tương đương với gần 8,5 giờ.
Với tổng thời gian đi bộ khoảng 72 phút mỗi ngày, ông Kennedy Jr. đã vượt xa khuyến nghị 150 phút mỗi tuần của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Việc leo núi không chỉ giúp tăng cường sức khỏe tim mạch, thúc đẩy trao đổi chất mà còn rèn luyện sức bền cho cơ bắp; trong đó quãng đường lên dốc giúp tăng nhịp tim và đốt cháy calo hiệu quả, còn quãng đường xuống dốc giúp làm khỏe cơ tứ đầu đùi và nhóm cơ lõi.
Bên cạnh việc đi bộ leo dốc để rèn luyện tim mạch, lịch trình tập luyện của ông còn chú trọng vào các bài tập rèn luyện sức mạnh (tập tạ). Ông cho biết đã duy trì việc tập gym suốt 50 năm qua với tần suất 4 buổi tập tạ mỗi tuần, mỗi buổi kéo dài 35 phút. Lịch tập của ông được chia cụ thể cho từng nhóm cơ: một ngày tập lưng, một ngày tập ngực, một ngày tập chân và một ngày tập tổng hợp.
Trong mỗi bài tập, ông Kennedy Jr. thường thực hiện hiệp đầu tiên với 12 lần lặp cho đến khi cơ mỏi hoàn toàn và hiệp cuối áp dụng phương pháp "drop set", liên tục giảm mức tạ để đẩy cơ bắp tới giới hạn. Phong cách tập luyện của ông có cường độ kháng lực cao và gần như không nghỉ giữa các bài, tương tự hình thức tập luyện xoay vòng (circuit training).
Phương pháp này đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng cơ bắp, duy trì tốc độ trao đổi chất cơ bản và chống lại tình trạng mất cơ do tuổi tác.
Bên cạnh rèn luyện thân thể, ông Kennedy Jr. cũng tiết lộ việc bổ sung đa dạng các loại vitamin và dưỡng chất thiết yếu hàng ngày. "Tôi uống rất nhiều vitamin, thậm chí không thể liệt kê hết ở đây vì không nhớ xuể nhưng tóm lại là tôi nạp vào cơ thể một lượng lớn vitamin và dưỡng chất", ông nói trong cuộc phỏng vấn podcast.
Ông cũng thừa nhận đang theo một phác đồ chống lão hóa từ bác sĩ, trong đó có liệu pháp thay thế testosterone (TRT), nhưng nhấn mạnh không sử dụng các loại steroid tăng cơ hay bất kỳ chất tương tự nào.
Liệu pháp TRT ông Kennedy Jr. đang dùng là dạng sinh học hoàn toàn tương thích với những gì cơ thể tự sản sinh. Thông thường sau tuổi 30, nồng độ testosterone ở nam giới giảm 1-2% mỗi năm, dẫn đến các tình trạng như giảm ham muốn, mất cơ, mệt mỏi và trầm cảm.
Việc bổ sung hormone theo chỉ định chuyên khoa có thể cải thiện các triệu chứng này, tuy nhiên cần phải cân nhắc kỹ lưỡng các rủi ro về tuyến tiền liệt và sự gia tăng quá mức hồng cầu.
Thể hình "cơ bắp cuồn cuộn" của ông Robert F. Kennedy Jr. ở tuổi 72 là kết quả của sự kiên trì bền bỉ suốt nửa thế kỷ. Chính sự kết hợp chặt chẽ giữa việc leo núi, tập tạ, nhịn ăn gián đoạn và quản lý các chỉ số cơ thể dưới sự tư vấn của chuyên gia y tế đã tạo nên một minh chứng cho sức mạnh của kỷ luật và lối sống khoa học trong việc chinh phục thời gian.
Ông Amit Kulkarni, bác sĩ thần kinh tại Ấn Độ, cho biết cho biết dữ liệu cho thấy cứ khoảng 6 đến 7 ca đột quỵ thì có 1 ca xảy ra ở người dưới 45 tuổi, theo tờ Hindustan Times.
Hội đồng Nghiên cứu Y khoa Ấn Độ ICMR cũng ghi nhận khoảng 14% ca đột quỵ tại nước này thuộc nhóm tuổi trẻ. Điều này cho thấy đột quỵ không còn là bệnh chỉ gặp ở người lớn tuổi.
Theo ông Kulkarni, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn là yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ ở người trẻ.
Tình trạng này khiến hơi thở ngừng nhiều lần khi ngủ, làm giảm lượng oxy trong cơ thể, tăng huyết áp và gây áp lực lên tim, mạch máu. Nếu không điều trị, nguy cơ đột quỵ sẽ tăng lên.
Tăng huyết áp cũng là yếu tố nguy cơ quan trọng và có thể kiểm soát được. Bệnh thường không gây triệu chứng rõ ràng nên người trẻ dễ bỏ qua nếu không khám sức khỏe định kỳ.
Tiểu đường và cholesterol cao có thể âm thầm làm tổn thương thành mạch máu, khiến động mạch bị hẹp và xơ cứng. Tình trạng này làm giảm lưu lượng máu và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông gây đột quỵ thiếu máu não.
Ông Kulkarni khuyến cáo người béo phì, có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc có yếu tố nguy cơ chuyển hóa nên tầm soát định kỳ để phát hiện bệnh sớm.
Rung nhĩ và các rối loạn nhịp tim khác có thể tạo ra cục máu đông trong tim. Cục máu đông sau đó có thể di chuyển lên não và gây đột quỵ.
Người thường xuyên hồi hộp, đánh trống ngực, chóng mặt không rõ nguyên nhân hoặc từng ngất trong thời gian ngắn nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Bóc tách động mạch có thể xảy ra sau chấn thương khi chơi thể thao, tập gym, tai nạn giao thông hoặc cử động cổ đột ngột. Đây là tình trạng xuất hiện vết rách nhỏ ở động mạch dẫn máu lên não.
Ông Kulkarni khuyến cáo cần đến bệnh viện ngay nếu đau cổ kéo dài kèm yếu tay chân, tê bì, khó nói hoặc giảm thị lực.
Béo bụng, ít vận động, chế độ ăn kém lành mạnh, cholesterol cao và kháng insulin đều làm tăng nguy cơ đột quỵ ở người trẻ. Thừa cân cũng làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, tiểu đường và ngưng thở khi ngủ.
Ông Kulkarni cho biết gần 80% ca đột quỵ có thể phòng ngừa nếu phát hiện và kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ.
Việc kiểm soát huyết áp, đường huyết, cholesterol, duy trì cân nặng hợp lý, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu, tập thể dục đều đặn, điều trị ngưng thở khi ngủ và khám khi có rối loạn nhịp tim sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ.
Ông Kulkarni cũng lưu ý không được bỏ qua cơn thiếu máu não thoáng qua. Các triệu chứng có thể chỉ kéo dài vài phút rồi biến mất, nhưng đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ xảy ra đột quỵ thực sự trong thời gian ngắn và cần được cấp cứu kịp thời.
"Ung thư tuyến giáp đang trở thành một vấn đề nổi lên trong hệ thống y tế, không phải vì tỷ lệ tử vong cao, mà vì sự gia tăng nhanh chóng về số ca mắc và những thách thức trong quản lý hợp lý", TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết tại hội thảo Cập nhật phương pháp điều trị, đánh giá tổn thương do ung thư tuyến giáp và liệu pháp hormone, hôm 4/4 tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc.
Việt Nam ghi nhận khoảng 6.100–6.200 ca mắc mới ung thư tuyến giáp, 850–900 trường hợp tử vong mỗi năm. Căn bệnh đứng trong top 10 ung thư phổ biến, đặc biệt ở nữ giới. Tỷ lệ nữ mắc bệnh cao gấp khoảng 3-4 lần nam giới.
Đặc biệt tỷ lệ mắc tăng nhanh trong 20 năm qua. Ví dụ tại TP.HCM, tăng từ 2,4 lên 7,5/100.000 dân (1996–2015), với tốc độ tăng trung bình khoảng 8,7%/năm. Mới nhất, tại Bệnh viện Ung Bướu TP HCM năm 2025, ung thư tuyến giáp chiếm 23% trong hơn 42.000 ca mới, tiếp theo là ung thư vú (18,1%).
"Đây là một trong những mức tăng nhanh nhất trong các loại ung thư", ông Khoa nói, thêm rằng khác với các ung thư như gan, phổi hay dạ dày, ung thư tuyến giáp có những đặc điểm rất đặc biệt. Tỷ lệ mắc tăng nhanh nhưng tử vong thấp, là ung thư có tiên lượng tốt nhất trong nhiều loại ung thư với tỷ lệ sống 5 năm trên 90% nếu phát hiện sớm.
Theo các nghiên cứu quốc tế, sự gia tăng tỷ lệ mắc chủ yếu do tăng phát hiện, không phải tăng thực sự bệnh lý. Ví dụ, tại Hàn Quốc, chỉ trong vòng 10 năm, tỷ lệ chẩn đoán ung thư tuyến giáp đã tăng 15 lần với hơn 40.000 người được phát hiện, tuy nhiên, không có khác biệt về số tử vong.
TS Dương Đức Bình, Bệnh viện K Tân Triều, cũng nhìn nhận thực trạng gia tăng nhanh chóng số ca phát hiện bướu giáp nhân, chủ yếu nhờ sự phổ biến của siêu âm độ phân giải cao. Tuy nhiên, thách thức hiện nay không còn nằm ở việc phát hiện, mà là làm sao phân biệt chính xác tổn thương lành tính và ác tính, từ đó tránh tình trạng chẩn đoán và điều trị quá mức.
Trong điều trị, xu hướng nổi bật hiện nay là chuyển từ "cắt toàn bộ tuyến giáp" sang tiếp cận cá thể hóa. Nhiều trường hợp ung thư tuyến giáp biệt hóa giai đoạn sớm có thể chỉ cần cắt thùy thay vì cắt toàn bộ, giúp giảm biến chứng, bảo tồn chức năng tuyến giáp và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Đồng thời, chiến lược theo dõi chủ động cũng đang được áp dụng cho một số trường hợp ung thư nguy cơ thấp.
Trong lĩnh vực y học hạt nhân, TS Bình cho biết, việc sử dụng I ốt 131 (I-131) hiện nay không còn mang tính đại trà mà được chỉ định dựa trên phân tầng nguy cơ. Bệnh nhân nguy cơ thấp thường không cần điều trị I-131, trong khi nhóm nguy cơ trung bình và cao sẽ được cân nhắc liều lượng phù hợp nhằm tối ưu hiệu quả và giảm tác dụng phụ.
Đáng chú ý, khoảng 5 - 15% bệnh nhân có thể tiến triển thành ung thư tuyến giáp kháng I-131 – một thách thức lớn trong điều trị. Với nhóm này, các liệu pháp nhắm trúng đích, đặc biệt là các thuốc ức chế tyrosine kinase, đang mở ra hướng điều trị mới, dựa trên phân tích đột biến gen như BRAF hay RET để cá thể hóa phác đồ. Bên cạnh đó, Việc phối hợp giữa chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, phẫu thuật và y học hạt nhân trong các Hội đồng Ung thư được xem là chìa khóa để đưa ra quyết định điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.
TS Khoa cho biết thêm Bộ Y tế xác định rõ ung thư tuyến giáp không phải là ưu tiên giảm tử vong, mà là ưu tiên quản lý hợp lý, tránh lạm dụng y tế. Cần chuyển từ "phát hiện càng nhiều càng tốt" sang "phát hiện đúng – điều trị đúng – quản lý phù hợp". Thời gian tới, Bộ Y tế định hướng giảm tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết, giảm chỉ định siêu âm tràn lan, chuẩn hóa 100% cơ sở ung bướu áp dụng phân tầng nguy cơ, xây dựng hướng dẫn quốc gia cập nhật theo quốc tế và tăng tỷ lệ quản lý ngoại trú, theo dõi dài hạn.
