GS.TS Nguyễn Đình Đức – Trường đại học Công nghệ Hà Nội – nhận định phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội hôm 16-5 là chỉ đạo có ý nghĩa chiến lược, không chỉ đối với riêng Đại học Quốc gia Hà Nội, mà còn đối với toàn bộ hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
Thông điệp cốt lõi nhất trong bài phát biểu là: Đại học Quốc gia Hà Nội phải ý thức sâu sắc hơn nữa sứ mệnh quốc gia của mình. Hai chữ “quốc gia” không chỉ là danh xưng, mà là trách nhiệm, danh dự và sứ mệnh phụng sự đất nước.
Theo ông Đức, trong bối cảnh hiện nay, cạnh tranh giữa các quốc gia trước hết là cạnh tranh về tri thức, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực.
Một quốc gia muốn phát triển nhanh, bền vững và tự chủ thì phải có những đại học mạnh, những trung tâm nghiên cứu mạnh, những nhóm nghiên cứu mạnh và những thế hệ trí thức có khát vọng lớn. Vì vậy, Đại học Quốc gia Hà Nội không thể chỉ dừng lại ở vai trò đào tạo và nghiên cứu theo nghĩa truyền thống, mà phải vươn lên thành một đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực, vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia.
Muốn hiện thực hóa yêu cầu đó, trước hết cần đột phá về quản trị đại học. Đại học Quốc gia Hà Nội cần được vận hành theo mô hình “one VNU – một mái nhà chung Đại học Quốc gia Hà Nội”, khai thác tối đa các nguồn lực dùng chung, gắn với mục tiêu, chất lượng, kết quả đầu ra và tác động xã hội.
Mỗi trường đại học thành viên, mỗi viện nghiên cứu, mỗi phòng thí nghiệm, mỗi nhóm nghiên cứu mạnh của Đại học Quốc gia Hà Nội cần có nhiệm vụ rõ ràng, chỉ tiêu rõ ràng và trách nhiệm rõ ràng. Không thể chỉ đánh giá đại học bằng số lượng tuyển sinh, số lượng đề tài hay số bài báo công bố.
Những tiêu chí đó là cần thiết, nhưng chưa đủ.
Cần đánh giá bằng chất lượng học thuật, bằng sáng chế, sản phẩm công nghệ được chuyển giao, doanh nghiệp khoa học – công nghệ được hình thành, chính sách được tư vấn, nhân tài được đào tạo và mức độ đóng góp thực chất cho đất nước.
Thứ hai, cần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, tài chính, nhân lực và tự chủ đại học. Đại học Quốc gia Hà Nội cần được trao quyền chủ động cao hơn nữa trong học thuật, trong tuyển dụng, đãi ngộ nhân tài, sử dụng nguồn lực, hợp tác quốc tế, đầu tư phòng thí nghiệm, triển khai các hoạt động khoa học – công nghệ, thành lập doanh nghiệp khoa học – công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Nếu đặt mục tiêu đến năm 2030 Đại học Quốc gia Hà Nội thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á, đến năm 2035 thuộc nhóm 300 đại học hàng đầu thế giới và có một số ngành mũi nhọn đứng trong nhóm 100 toàn cầu, thì cơ chế phát triển dành cho Đại học Quốc gia Hà Nội cũng phải tương xứng với mục tiêu đó.
Không thể yêu cầu một đại học cạnh tranh quốc tế nhưng lại vận hành bằng những cơ chế chưa đủ linh hoạt, chưa đủ sức hấp dẫn nhân tài và chưa đủ mạnh về nguồn lực.
Thứ ba, phải đầu tư có trọng điểm cho các lĩnh vực mũi nhọn. Đó là những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, vật liệu mới, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn, năng lượng mới, công nghệ xanh, khoa học bền vững, khoa học giáo dục, khoa học chính sách, văn hóa và Việt Nam học.
Trong mỗi lĩnh vực, cần hình thành các trung tâm xuất sắc và nhóm nghiên cứu mạnh theo chuẩn quốc tế. Những nhóm này phải có trưởng nhóm đủ uy tín, đội ngũ kế cận mạnh, nghiên cứu sinh giỏi, phòng thí nghiệm hiện đại, hợp tác quốc tế thực chất và ngân sách ổn định dài hạn. Không thể có nghiên cứu đỉnh cao nếu đầu tư ngắn hạn, manh mún, dàn trải và thiếu tính liên tục.
Thứ tư, Đại học Quốc gia Hà Nội cần gắn nghiên cứu khoa học với các bài toán lớn của đất nước. Đây là yêu cầu rất đúng và rất cấp thiết. Đại học không thể chỉ nghiên cứu những gì mình có, mà phải nghiên cứu những gì đất nước đang cần và sẽ cần.
Đặc biệt, Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành “túi khôn” của quốc gia. Khi Nhà nước cần luận cứ khoa học cho những quyết sách chiến lược, Đại học Quốc gia Hà Nội phải là một địa chỉ tin cậy. Khi doanh nghiệp cần công nghệ, nhân lực chất lượng cao và mô hình đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội phải là một đối tác chiến lược. Khi địa phương cần mô hình phát triển, chuyển đổi số, quản trị đô thị, phát triển nguồn nhân lực, Đại học Quốc gia Hà Nội phải có khả năng đồng hành.
Thứ năm, Khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc cần được phát triển như một thành phố đại học – công nghệ – đổi mới sáng tạo, chứ không chỉ là một khu giảng đường mới.
Một đại học đổi mới sáng tạo trước hết phải có khoa học cơ bản rất mạnh, có như vậy mới làm chủ được các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, đồng thời phải tạo được dòng chảy liên tục từ đào tạo đến nghiên cứu, từ nghiên cứu đến công nghệ, từ công nghệ đến sản phẩm, từ sản phẩm đến doanh nghiệp, và từ doanh nghiệp quay trở lại nuôi dưỡng đại học.
Thứ sáu, cần đột phá về chính sách nhân tài. Cạnh tranh đại học ngày nay thực chất là cạnh tranh nhân tài. Muốn Đại học Quốc gia Hà Nội vươn lên tầm khu vực và quốc tế, phải có cơ chế đủ mạnh để thu hút giáo sư giỏi, nhà khoa học trẻ xuất sắc, chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài và học giả quốc tế.
Chính sách nhân tài không thể chỉ dừng ở lời mời gọi, mà phải đi kèm điều kiện làm việc, phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu, kinh phí, nhà ở, học bổng nghiên cứu sinh, quyền tự chủ học thuật và môi trường khoa học chuyên nghiệp.
Thứ bảy, Đại học Quốc gia Hà Nội phải đổi mới đào tạo theo hướng khai phóng, liên ngành, hiện đại và gắn với trách nhiệm quốc gia. Đại học phải đào tạo con người có tư duy phản biện, năng lực tự học, năng lực liên ngành, năng lực số, ngoại ngữ, tinh thần sáng tạo và ý thức phụng sự.
Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội phải có năng lực toàn cầu, nhưng đồng thời phải có căn cốt văn hóa Việt Nam, lòng tự trọng dân tộc và trách nhiệm với đất nước.
Cuối cùng, Đại học Quốc gia Hà Nội cần phát huy mạnh mẽ vai trò ngoại giao học thuật. Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành địa chỉ tiêu biểu của trí tuệ Việt Nam, triển khai thật tốt đối ngoại nhân dân và ngoại giao nhà nước, nơi các học giả lớn, các đại học hàng đầu, các tập đoàn công nghệ và sinh viên quốc tế tìm đến để hợp tác, trao đổi và hợp tác.
Sở GD&ĐT TPHCM vừa công bố số liệu học sinh lớp 12 đăng ký chọn môn thi tốt nghiệp năm 2026.
Theo số liệu đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026, TPHCM ghi nhận 142.899 thí sinh đăng ký tham gia kỳ thi.
Trong số này có 7.978 thí sinh đã tốt nghiệp THPT từ các năm trước nhưng tiếp tục đăng ký dự thi. TPHCM tiếp tục là địa phương có quy mô tổ chức kỳ thi lớn nhất cả nước.
Về lựa chọn môn thi, nhóm khoa học tự nhiên và ngoại ngữ ghi nhận số lượng đăng ký cao nhất .
Trong cơ cấu đăng ký môn tự chọn, nhóm khoa học tự nhiên dẫn đầu với tổng 113.328 lượt đăng ký, trong đó vật lí chiếm 44,90% (64.162 thí sinh), hóa học chiếm 26,68% (38.120 thí sinh) và sinh học chiếm 7,73% (11.046 thí sinh).
Môn ngoại ngữ ghi nhận 65.475 thí sinh đăng ký (45,82%) - cao nhất trong tất cả các môn tự chọn xét riêng lẻ.
Nhóm khoa học xã hội có lượng đăng ký đáng kể nhưng vẫn xếp sau nhóm khoa học tự nhiên.
Cụ thể, môn lịch sử có 41.113 thí sinh đăng ký, chiếm 28,77%; địa lý có 33.574 thí sinh, chiếm 23,49%; giáo dục kinh tế và pháp luật có 23.061 thí sinh, chiếm 16,14%.
Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM, tổng tỷ trọng nhóm khoa học xã hội vẫn thấp hơn so với nhóm khoa học tự nhiên, tiếp tục phản ánh định hướng đặc trưng của học sinh TPHCM theo các ngành kỹ thuật - công nghệ, phù hợp với cơ cấu kinh tế của thành phố.
Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT, Sở GD&ĐT TPHCM yêu cầu lãnh đạo các trường THPT và cơ sở giáo dục thường xuyên bám sát quy chế thi của Bộ GD&ĐT và các văn bản hướng dẫn của Sở, tuyệt đối không tự ý điều chỉnh hoặc áp dụng theo cách hiểu riêng. Sở nhấn mạnh không để xảy ra sai sót hoặc thiếu thông tin ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của học sinh.
Các trường phải triển khai đầy đủ, kỹ lưỡng đến giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh và học sinh về quy trình đăng ký dự thi, các yêu cầu và lưu ý quan trọng đối với thí sinh.
Đồng thời, các đơn vị phải thực hiện đúng khung thời gian quy định, không để xảy ra tình trạng đăng ký trễ hạn làm ảnh hưởng tiến độ chung của thành phố.
Liên quan công tác điều động cán bộ coi thi và chấm thi, Sở GD&ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm quy định về quản lý và xét duyệt đi nước ngoài đối với viên chức, người lao động trong thời gian diễn ra kỳ thi.
Ban giám hiệu các trường có trách nhiệm bảo đảm đầy đủ nhân sự tham gia công tác thi khi được điều động; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng từ chối nhiệm vụ với lý do cá nhân, kể cả đối với thành viên ban giám hiệu.
Chiều 23/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Tham gia nêu ý kiến, ĐBQH Nguyễn Văn Cảnh (đoàn Gia Lai) cho biết, hiện nay, nhiều cử tri kiến nghị quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy thêm học thêm còn nhiều bất cập.
Theo đại biểu, nếu đầu tư tốt cho hạ tầng số của ngành giáo dục thì vấn đề dạy thêm học thêm có thể được giải quyết tốt hơn.
"Theo tôi, sự quan tâm của thầy cô đối với học sinh và sự kính trọng của học sinh đối với thầy cô đã dần thay đổi, trong đó có nguyên nhân liên quan đến việc một số thầy cô không khách quan về điểm số giữa học sinh học thêm và học sinh không học thêm", đại biểu nói.
Đại biểu đoàn Gia Lai cho rằng, học sinh yếu cần được củng cố kiến thức cơ bản để đạt yêu cầu, học sinh giỏi cần được bồi dưỡng nâng cao để tham gia các kỳ thi học sinh giỏi, học sinh trung bình khá cần được ôn luyện để vào các trường tốt. Như vậy, phần lớn học thêm đều là tốt.
Việc giáo viên dạy thêm cho chính học sinh của mình có mang lại một số mặt tích cực. Trong đó, hiểu rõ năng lực của học sinh từ đó hệ thống kiến thức tốt hơn, kịp thời bù đắp những phần chưa hiểu rõ trên lớp, chọn chương trình phương pháp bồi dưỡng phù hợp với học sinh giỏi.
Thầy cô cũng có thể quan tâm hơn tới tâm trạng của học sinh khi không có đủ thời gian trao đổi với các em ở trên lớp, giúp tiết kiệm thời gian chi phí và an toàn hơn cho các em so với học ở ngoài nhà trường.
Nếu cho phép học sinh, phụ huynh được tự chọn người dạy, thầy cô được dạy học sinh mà phụ huynh gửi gắm không vì thiên vị điểm thì đây là điều kiện rất tốt để các em vừa học lễ vừa học văn.
Chúng ta cũng tạo điều kiện học thêm ở trung tâm nếu phụ huynh thấy thầy cô ở đó phù hợp với năng lực của các con, điều kiện kinh tế của gia đình.
Để thực hiện việc này, đại biểu đề xuất cách đánh giá đúng với năng lực thực sự của học sinh đó là tổ chức làm bài kiểm tra thường xuyên và định kỳ bằng hình thức ra đề trực tuyến.
Đề kiểm tra được tạo ngẫu nhiên theo ma trận từ hàng nghìn câu hỏi cho mỗi độ khó, từ ngân hàng câu hỏi do chính Bộ GD&ĐT quản lý. Đề được chọn trực tuyến ngay trước khi bắt đầu làm bài kiểm tra, đáp án được gửi lại trực tuyến ngay sau khi hết giờ kiểm tra.
Đề và đáp án cũng được gửi ngay đến các thầy cô có liên quan, ban đại diện cha mẹ học sinh. Bài tự luận hay bài trắc nghiệm được làm bằng bút mực không tẩy xóa, khi nộp bài thì các bạn ở đầu bàn ghi tên mình vào góc của các bài kiểm tra như một xác nhận.
Đại biểu cho rằng, nếu đề xuất này được tiếp thu thì chắc chắn học sinh sẽ học thật, có năng lực thật và kết quả đúng với năng lực.
Để cách đánh giá này sớm được áp dụng, đại biểu đề nghị Bộ GD&ĐT có hướng dẫn trường nào đủ điều kiện áp dụng hình thức ra đề kiểm tra trực tuyến từ ngân hàng câu hỏi do Bộ quản lý thì trường đó được phép cho giáo viên dạy thêm cho chính học sinh của mình.
Quan tâm đến vấn đề giáo dục, ĐBQH Nguyễn Thị Mai Thoa (đoàn Tp.Hải Phòng) băn khoăn về sự công bằng trong cơ hội tiếp cận giáo dục của trẻ em.
Bà Thoa cho hay, vừa qua Chính phủ đã đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú cho 248 xã biên giới đất liền. Đây là một trong những chính sách an sinh xã hội vô cùng ưu việt và lợi ích thu được hết sức toàn diện, lâu dài.
Đại biểu kiến nghị Chính phủ đồng thời quan tâm xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú tại một số đặc khu hải đảo, coi đây là một giải pháp bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục đối với học sinh ở địa bàn đặc thù.
Nêu thực tế, hiện nay tại nhiều đảo và cụm đảo xa bờ, điều kiện học tập của học sinh còn rất nhiều khó khăn. Khoảng cách đi học xa, phụ thuộc nhiều vào phương tiện đường thủy, tiềm ẩn rủi ro do thời tiết.
Nhiều trẻ em trong các gia đình nuôi trồng, đánh bắt hải sản luôn sống trên nhà bè hoặc bám biển, thời gian sinh hoạt không ổn định, phụ huynh khó có điều kiện đưa đón con em hằng ngày như ở đất liền.
Bởi thế, việc duy trì sĩ số và chất lượng học tập của các em có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Vấn đề lớn hơn là nếu vẫn tổ chức việc dạy và học như ở đất liền thì học sinh ở đảo sẽ luôn trong tình trạng bất lợi hơn về khả năng tiếp cận giáo dục ổn định, liên tục và bình đẳng.
Từ thực tế trên, đại biểu Thoa cho rằng, mô hình trường phổ thông nội trú không chỉ là giải pháp giáo dục mà còn là giải pháp an sinh xã hội tổng thể, trong đó học sinh được học tập ổn định, liên tục trong tuần, giảm gánh nặng cho gia đình, nhất là các hộ ngư dân, tạo điều kiện nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ cho các đặc khu biển đảo là khu vực có ý nghĩa đặc biệt về kinh tế và quốc phòng.
Ngày 1/6, thí sinh tại TPHCM vừa hoàn thành hai môn thi ngữ văn và tiếng Anh trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027.
Theo báo cáo nhanh của Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, trong buổi thi môn ngữ văn sáng 1/6, có 603/151.557 thí sinh vắng mặt (chiếm tỷ lệ 0,39%).
Tại các điểm thi T058 và T038, một số thí sinh gặp vấn đề sức khỏe trong quá trình làm bài, phải xuống phòng y tế 5-10 phút.
Các điểm thi đã lập biên bản về sự cố bất thường theo quy định. Do nguyên nhân xuất phát từ phía thí sinh, các trường hợp này không được cộng thêm thời gian làm bài.
Ngoài ra, điểm thi T117 ghi nhận một thí sinh sử dụng máy trợ thính trong phòng thi nhưng chưa thông báo trước cho hội đồng thi.
Sau khi tiếp nhận thông tin, Phòng Quản lý Chất lượng yêu cầu điểm thi lập biên bản bất thường, đồng thời cho phép thí sinh tiếp tục sử dụng thiết bị trong suốt thời gian làm bài. Điểm thi được yêu cầu hướng dẫn thí sinh bổ sung đầy đủ hồ sơ, giấy tờ chứng nhận khuyết tật sau khi kết thúc buổi thi.
Trong khi đó, tại điểm thi T009 tại Trường THCS Kiến Thiết (phường Bàn Cờ), một thí sinh có biểu hiện thường xuyên mất ổn định trong phòng thi, ảnh hưởng đến trật tự chung.
Sau buổi thi, hội đồng thi đã lập biên bản bất thường và mời phụ huynh đến làm việc. Nếu tiếp tục có hành vi tương tự trong buổi thi chiều, thí sinh sẽ được bố trí làm bài tại phòng thi dự phòng.
Theo xác minh ban đầu, thí sinh này được xác định có vấn đề về trí tuệ, tuy nhiên chưa hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận khuyết tật theo quy định.
Đối với môn tiếng Anh diễn ra vào chiều cùng ngày, toàn thành phố có 611 thí sinh vắng mặt, tương đương 0,4%. Ngoài ra, địa bàn ghi nhận một trường hợp vi phạm quy chế thi do sử dụng tài liệu trong giờ làm bài.
Trong quá trình tổ chức thi, một số điểm thi phát hiện đề thi bị mất chữ tại trang 2 và trang 3. Ngay sau đó, các điểm thi liên quan đã được yêu cầu sử dụng đề thi dự phòng và lập biên bản xử lý sự cố theo đúng quy định.
