Có ý kiến cho rằng nên bỏ kỳ thi tuyển sinh lớp 10 nhằm “cởi trói” cho học sinh khỏi cuộc đua chuyển cấp khốc liệt và giảm áp lực tâm lý nặng nề ở tuổi 15; giúp tiết kiệm nguồn lực tài chính, thời gian của gia đình và xã hội đổ vào các lớp học thêm, lò luyện đề…
Như Thanh Niên đã thông tin, TP.HCM định hướng từ năm 2027 sẽ tính toán mở rộng khu vực xét tuyển, học sinh không phải thi lớp 10, giảm áp lực thi cử. Nhiều ý kiến tranh luận về việc xây dựng tiêu chí để đảm bảo công bằng, nguyện vọng của học sinh. Vấn đề này hiện thu hút nhiều ý kiến bàn luận sôi nổi, từ bài viết của các chuyên gia giáo dục, thầy cô cho đến bình luận của bạn đọc (BĐ).
Để lý giải nguyên nhân vì sao cuộc đua vào lớp 10 trường công lập chưa bao giờ “hạ nhiệt”, BĐ Phạm Nhiên Khánh Nhi nêu lý do: “Gốc rễ sâu hơn là nỗi lo tài chính của phụ huynh (PH). Lao vào tìm trường công, trường điểm không phải để “khoe” mà để giảm gánh nặng lâu dài”.
BĐ Nguyễn Trung Trực nhận định: “Áp lực thi lớp 10 phản ánh một vấn đề lớn hơn chuyện thi cử, đó là chi phí. Nhiều PH không phải “mê” trường công tuyệt đối, mà vì trường công là lựa chọn còn “gồng” nổi về tài chính. Một khi trường công chất lượng tốt quá ít thì dĩ nhiên PH phải đẩy con vào cuộc cạnh tranh quyết liệt. Muốn giảm áp lực thật thì phải mở rộng hệ thống trường công, đặc biệt ở các đô thị đông dân… Tâm lý xã hội vẫn xem đại học là con đường duy nhất nên mọi áp lực đều dồn lên cấp THPT”.
Chính vì tính chất quyết định ấy, nhiều BĐ nhận xét áp lực học tập đã dồn xuống đôi vai của những đứa trẻ mới chỉ 14, 15 tuổi một cách quá sức. “Thực tế, số lượng trường công chất lượng vẫn có giới hạn, nên vẫn phải có cách tuyển chọn. Nhưng cách tổ chức hiện nay đang đẩy mọi thứ đi quá xa. Con tôi học lớp 9 mà lịch học kín từ sáng tới tối, cuối tuần cũng không nghỉ. Nhiều lúc nhìn cháu ngồi giải đề tới 11 giờ đêm thấy thương…. Các cháu học để né “bẫy đề”, nhớ mẹo, canh từng 0,25 điểm. Kỳ thi đáng lẽ chỉ để phân loại, trở thành “cuộc chạy đua” của cả gia đình. Nên giữ thi nhưng phải điều chỉnh lại độ khó và mục tiêu của đề thi; không cần đề kiểu đánh đố để lựa ra vài trường top…”, BĐ Trần Vũ Hà Ngân đề xuất.
Trước thực trạng nói trên, giải pháp xóa bỏ kỳ thi để chuyển sang phương thức xét tuyển bằng học bạ lập tức thu hút nhiều ý kiến thảo luận, song không phải là không có băn khoăn về nguy cơ phát sinh một cuộc đua “làm đẹp” học bạ.
BĐ Phạm Trần Hoàng Minh phân tích: “Cùng một mức học lực nhưng mỗi trường cho điểm khác nhau; có trường điểm kiểm tra rất dễ đạt 9 – 10 điểm, có trường giáo viên chấm nghiêm hơn nhiều. Nếu lấy học bạ làm chính thì PH sẽ tìm cách cho con vào nơi dễ có “điểm đẹp”. Thi tuyển tuy căng nhưng ít ra còn có mặt bằng chung để so…”.
Theo BĐ Trần Đức Trung, PH nào cũng muốn con vào vài trường được xem là “ổn định”, “có đầu ra tốt”, “ít tệ nạn”. Thành ra, đề thi phải ngày càng khó để phân loại. Nếu bỏ thi mà giữ nguyên sự chênh lệch hiện nay giữa các trường thì PH vẫn tiếp tục tìm cách cạnh tranh bằng học bạ, chứng chỉ hay chuyển hộ khẩu. “Tôi cũng hơi lo nếu chuyển hoàn toàn sang xét học bạ. Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn sẽ chịu áp lực rất lớn từ chuyện điểm số. Không phải trường nào cũng có mặt bằng đánh giá giống nhau. Học sinh lúc đó chưa chắc bớt áp lực mà có khi còn căng thẳng từ lớp 6 vì sợ mất điểm từng năm học. Cái gốc vẫn là nâng chất lượng đồng đều giữa các trường công”, BĐ Trần Đức Trung đúc kết.
BĐ Quan Lê hiến kế: “Sắp xếp và phân bổ học sinh vào các trường THPT công lập theo tuyến đường và khu vực địa lý gần nhà để đáp ứng quyền lợi học tập đại trà. Sau khi học sinh nhập học ổn định, các trường mới tiến hành một bài khảo sát đánh giá năng lực nội bộ để phân chia mô hình lớp học phù hợp với tiến độ và tư duy của từng nhóm đối tượng học sinh. Cách làm này vừa dập tắt được cuộc đua chọn trường khốc liệt từ đầu cấp, vừa đảm bảo tính phân hóa trong giáo dục mà không đẩy các em vào nỗi sợ mang tên rớt công lập”.
Ngoài ra, nhiều ý kiến cho rằng Nhà nước cần ưu tiên đầu tư ngân sách để xây dựng thêm trường lớp, tận dụng các công trình quỹ đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy để mở rộng mạng lưới giáo dục phổ thông tại các khu vực đông dân cư. Đồng thời, công tác phân luồng sau THCS cần phải được thực hiện thực chất bằng việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp. Xã hội cần thay đổi tư duy xem đại học là con đường duy nhất, và điều đó chỉ khả thi khi các trường nghề được đầu tư bài bản, chứng minh được cơ hội việc làm và thu nhập ổn định cho học sinh sau khi tốt nghiệp.
Sáng 25.4, chính quyền phường Phước Hội (thuộc thị xã La Gi, Bình Thuận trước đây) đã tổ chức lực lượng quy mô lớn để xử lý tình trạng dầu vón cục xuất hiện dọc bãi biển Cam Bình. Hơn một trăm người được huy động, gồm cán bộ quân sự, công an, đoàn viên thanh niên và người dân địa phương, chia thành nhiều nhóm triển khai thu gom trên diện rộng.
Theo ghi nhận của chúng tôi, các mảng dầu màu đen, vón cục, dính lẫn cát biển xuất hiện rải rác dọc hàng trăm mét bờ biển, gây ảnh hưởng đến cảnh quan và sinh hoạt của người dân.
Trước tình hình này, UBND phường đã khẩn trương chỉ đạo lực lượng tại chỗ phối hợp tổ chức thu gom thủ công kết hợp dụng cụ chuyên dụng, hạn chế tối đa việc dầu tiếp tục phát tán.
Công tác thu gom dầu vón cục được triển khai theo từng khu vực, ưu tiên các điểm tập trung đông người và khu vực có hoạt động du lịch. Lực lượng tham gia được trang bị bảo hộ, túi chứa và phương tiện thu gom, vận chuyển hàng trăm túi dầu vón cục đi xử lý theo quy định.
Đại diện địa phương cho biết, việc ra quân đồng loạt nhằm nhanh chóng làm sạch bãi biển, không để tình trạng ô nhiễm kéo dài ảnh hưởng đến môi trường và hình ảnh bãi biển Cam Bình nổi tiếng.
Song song đó, địa phương cũng tiếp tục theo dõi diễn biến trên biển, kịp thời phát hiện nếu còn dầu trôi dạt, đồng thời báo cáo cơ quan chức năng của tỉnh Lâm Đồng để xác minh nguyên nhân, có biện pháp xử lý phù hợp.
Theo một cán bộ phường Phước Hội, tình trạng dầu vón cục trôi dạt vào ven biển không phải lần đầu. Nguyên nhân của tình trạng này chủ yếu do hoạt động của tàu bè trên biển xả thải dầu cặn, dầu máy và cả sự cố dầu tràn ra môi trường. Sau khi dầu nhẹ bốc hơi, phần nặng đặc lại vón cục trôi dạt vào bờ.
Vì vậy, cần tuyên truyền công tác bảo vệ môi trường biển bằng nhiều hình thức, giải pháp trong đó ngăn chặn dầu tràn và xả thải ra môi trường biển là giải pháp quan trọng nhất.
Khoảng 19h, hỏa hoạn xảy ra tại căn nhà rộng khoảng 60 m2 trên đường Trường Chinh, phường Bảy Hiền, phía sau giáo xứ Tân Châu.
Thời điểm cháy, một cô gái trong nhà phát hiện lửa bốc lên từ lầu một nên chạy ra ngoài tri hô, cùng hàng xóm tìm cách dập lửa nhưng không thành.
Ông Hưng, sống gần hiện trường, cho biết nhiều người dân cùng tổ dân phố mang hơn chục bình chữa cháy đến ứng cứu, song ngọn lửa nhanh chóng lan rộng.
"Khói đen kèm mùi khét bao trùm cả hẻm, nhiều gia đình phải bế con nhỏ chạy ra ngoài", ông Hưng nói.
Theo người dân, căn nhà thường có hai vợ chồng cùng 5 người con sinh sống. Khi cháy xảy ra, chỉ một người con gái lớn ở nhà.
Nhiều xe cứu hỏa cùng hơn 20 chiến sĩ được điều đến hiện trường. Do căn nhà nằm sâu trong hẻm nhỏ rộng hơn một mét, lực lượng chức năng phải kéo vòi rồng vào bên trong để khống chế đám cháy.
Sau khoảng 20 phút, hỏa hoạn được dập tắt. Vụ cháy không gây thiệt hại về người nhưng nhiều tài sản, đồ đạc trong nhà bị thiêu rụi.
Nhiều năm làm lao động bốc xếp tại cảng cá Trần Đề (xã Trần Đề, thành phố Cần Thơ), anh Thạch Vinh (34 tuổi, ngụ xã Trần Đề) cho biết những chuyến biển trúng đậm là lúc anh em làm không kịp nghỉ tay. Công việc phụ thuộc hoàn toàn vào lịch tàu cập cảng và sản lượng khai thác. Có ngày làm từ sáng sớm đến chiều muộn, nhưng có khi chỉ vài giờ.
Tiền công bốc xếp tính theo sản lượng, bình quân 150.000 đồng/tấn cá. Nhờ đó, anh Vinh có thu nhập khoảng 8 triệu đồng/tháng, riêng mùa cao điểm thì cao hơn. "Cá tôm nhiều thì thu nhập tăng nên anh em làm bốc xếp đều mong mỗi tàu về đầy ắp cá", anh Vinh nói.
Theo Ban Quản lý cảng cá Trần Đề, lực lượng bốc xếp đã được tổ chức thành nghiệp đoàn với hơn 120 người, chia thành 5 tổ hoạt động bài bản. Trước mỗi chuyến tàu cập bến, chủ tàu liên hệ tổ trưởng để điều phối nhân lực, đảm bảo giải phóng hàng nhanh chóng. Vào chính vụ kéo dài khoảng 3 tháng giữa năm, thu nhập của lao động có thể đạt 14 - 15 triệu đồng/tháng.
Không chỉ không khí làm việc ở khu bốc xếp luôn sôi động mà khu vực sửa chữa ngư cụ cũng tấp nập không kém. Hơn nửa đời gắn bó với nghề, ông Bùi Văn Hớn (gần 60 tuổi) cho biết công việc vá lưới, làm cào là nguồn sống chính của nhiều hộ dân địa phương.
"Tiền công làm cào mỗi ngày khoảng 250.000 đồng và được lo cơm trưa. Nhờ có việc đều đều nên gia đình tôi đủ trang trải chi phí và lo cho con cái học hành đến nơi đến chốn", ông Hớn chia sẻ.
Công việc làm cào được phân chia theo từng công đoạn: xỏ khoen, kẹp chì, làm rường phao, đan dây… Theo anh Dương Văn Nghĩa, một thợ lành nghề, để hoàn thiện một tấm lưới cào dài hơn 200 m mất khoảng 10 ngày công, nếu làm mới hoàn toàn thì kéo dài nửa tháng.
Những công đoạn làm cào đòi hỏi kỹ thuật cao. Chẳng hạn, đan dây thừng do thợ giỏi đảm nhận, tiền công khoảng 400.000 đồng/ngày. "Nghề không khó, nhưng phải chịu khó học, làm lâu ngày mới thành thạo", anh Nghĩa nói.
Trong khi đàn ông đảm nhận các công việc nặng thì phần lớn phụ nữ gắn bó với nghề vá lưới. Công việc này đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Chị Thanh Tuyền (38 tuổi, ngụ xã Trần Đề) cho biết, vá lưới dễ học nhưng muốn vá cho đẹp thì phải tinh mắt, từng mũi khâu phải đều và chặt; phải tìm đúng chỗ rách, xử lý kỹ lưỡng để khi cá dính vào không bị bung lưới.
Không còn là công việc nhỏ lẻ, nghề vá lưới được tổ chức thành các nhóm chuyên nghiệp. Mỗi nhóm hàng chục người, sẵn sàng nhận sửa chữa khi chủ tàu cá có nhu cầu. Thu nhập dao động từ 200.000 đến 450.000 đồng/người/ngày.
Từ bốc xếp, vận chuyển đến sửa chữa ngư cụ… chuỗi dịch vụ hậu cần nghề cá tại cảng cá Trần Đề đang tạo sinh kế bền vững cho hàng ngàn lao động địa phương. Không chỉ góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống, những mắt xích thầm lặng này còn giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển, giúp ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển.
