Xả súng tại Mexico trước thềm World Cup, 10 người thiệt mạng

Thỏa thuận hòa bình chưa cận kề

"Sẽ là chính xác nếu nói rằng chúng tôi đã đạt được kết luận đối với phần lớn các vấn đề đang được thảo luận. Tuy nhiên, nếu bảo rằng điều này đồng nghĩa với việc việc ký kết một thỏa thuận đã cận kề, thì không ai có thể đưa ra lời khẳng định như vậy", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 25/5 cho biết.

Ông Baghaei nói thêm, Iran đang đàm phán về việc chấm dứt xung đột chứ không thảo luận về các vấn đề hạt nhân ở thời điểm hiện tại. Ông cũng nhắc lại rằng những thay đổi trong lập trường của các quan chức Mỹ đang gây ra nhiều trở ngại cho bất kỳ thỏa thuận nào.

Đây là bình luận chính thức đầu tiên của Iran sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối ngày 23/5 thông báo thỏa thuận hòa bình tiềm năng với Iran “phần lớn đã đàm phán xong”.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 24/5 cho biết, một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột với Iran có thể sẽ thành hình "ngay hôm nay”. Tuy nhiên, không lâu sau đó, Tổng thống Trump cho biết, ông đã chỉ đạo đoàn đàm phán của Mỹ không vội ký thỏa thuận với Iran vì “thời gian đang đứng về phía chúng ta”.

Các nguồn tin cho hay, theo dự thảo thỏa thuận đình chiến giữa Mỹ và Iran, 2 bên sẽ gia hạn ngừng bắn 60 ngày. Trong thời gian này, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại, Iran sẽ có thể tự do bán dầu và các cuộc đàm phán sẽ được tiến hành nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.

Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran và ban hành một số lệnh miễn trừ trừng phạt để cho phép Iran tự do bán dầu.

Bản dự thảo thỏa thuận cũng bao gồm các cam kết từ phía Iran về việc không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời tiến hành đàm phán về việc đình chỉ chương trình làm giàu uranium và loại bỏ kho dự trữ uranium đã được làm giàu ở cấp độ cao của nước này.

Thế tiến thoái lưỡng nan của ông Trump

Khi có thêm nhiều chi tiết của một thỏa thuận tiềm năng được tiết lộ, ông Trump sẽ phải đối mặt với một vài câu hỏi quan trọng. Thứ nhất, liệu thỏa thuận cuối cùng của ông có chặt chẽ hơn thỏa thuận với Iran năm 2015 dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama không? Thứ hai, liệu việc ông Trump hủy bỏ thỏa thuận đó có đưa Mỹ vào một vị thế tốt hơn đối với Iran hay không?

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột do chính ông lựa chọn để chống lại Iran đang đến rất gần. Tuy nhiên, mỗi lần như vậy, những dự đoán của ông đều hóa ra chỉ là hy vọng.

Những chi tiết đang dần lộ diện về một thỏa thuận tiềm năng với Iran cho thấy các điều khoản của một thỏa thuận hòa bình có thể nằm ngoài khả năng của ông Trump trong việc biến nó thành một chiến thắng vang dội.

Cuối cùng, Mỹ có thể giải băng một số tài sản của Iran và từng bước dỡ bỏ lệnh phong tỏa để thuyết phục Iran mở cửa lại eo biển Hormuz.

Trong khi đó, khoảng thời gian đề xuất 60 ngày để đàm phán nhằm giải quyết các rào cản còn lại đối với việc làm giàu uranium của Iran dường như cũng khá gấp rút nếu xét đến tính chất phức tạp của vấn đề. Lịch sử cho thấy Iran muốn kéo Mỹ vào một giai đoạn ngoại giao kéo dài và không đi đến kết quả nào trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Mỹ và Israel đã coi việc loại bỏ các kho chứa uranium làm giàu ở mức độ cao của Iran là một mục tiêu then chốt. Tuy nhiên, những thương vong có thể xảy ra từ một nỗ lực nhằm thu giữ số vật liệu đó bằng vũ lực là quá lớn, trong khi những nhượng bộ mà Iran sẽ yêu cầu để bàn giao số vật liệu đó thông qua con đường ngoại giao có khả năng sẽ rất cao.

Tin Gốc: Dân Trí

Ngày 3.6 (theo giờ Mỹ), Hạ viện nước này, do đảng Cộng hòa chiếm đa số, đã thông qua nghị quyết ngăn chặn Tổng thống Trump tiếp tục cuộc chiến Iran sau hơn 3 tháng xung đột chưa kết thúc.

Nghị quyết trên được thông qua với 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống, khi 4 hạ nghị sĩ cùng đảng Cộng hòa với ông Trump đã "quay xe" bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết. Không có hạ nghị sĩ Dân chủ nào bỏ phiếu chống và có tổng cộng 7 nghị sĩ không bỏ phiếu. Theo kết quả trên, Hạ viện yêu cầu Nhà Trắng phải rút quân khỏi cuộc chiến, trừ khi Quốc hội Mỹ tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng lực lượng quân sự đối với Iran.

Trước đó, 3 nghị quyết về hạn chế quyền lực gây chiến đối với ông Trump đã thất bại tại Hạ viện. Do đó, với kết quả thông qua nghị quyết, cuộc bỏ phiếu lần này phản ánh sự lo lắng của một số đảng viên Cộng hòa về cách Tổng thống Trump xử lý cuộc xung đột. Kết quả bỏ phiếu cũng đánh dấu nỗ lực hiếm hoi của lưỡng đảng nhằm kiềm chế quyền lực chiến tranh của vị chủ nhân Nhà Trắng.

"Việc thông qua nghị quyết báo hiệu bước ngoặt quan trọng: ngày càng có nhiều đảng viên Cộng hòa lắng nghe các cử tri của họ, những người không muốn một cuộc chiến tranh ở Trung Đông", Reuters dẫn lời hạ nghị sĩ Gregory Meeks (Dân chủ), người bảo trợ cho nghị quyết quyền lực chiến tranh và là thành viên cấp cao của Ủy ban Đối ngoại, phát biểu sau khi có kết quả.

Tuy nhiên, việc được thông qua ở Hạ viện chỉ mang tính biểu tượng, vì nghị quyết trên cần được thông qua ở Thượng viện thì mới có giá trị thực thi.

Trả lời Thanh Niên vào hôm qua (4.6), chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) đánh giá: "Những gì đang diễn ra chứng minh người Iran đã chọn đúng chiến lược. Giới tinh hoa chính trị Mỹ không còn đủ kiên nhẫn và sẽ tìm kiếm hòa bình ngay khi thấy dấu hiệu bất mãn của cử tri. Để đạt được mục tiêu, Tổng thống Trump lẽ ra nên tiếp tục gây áp lực lên chế độ cầm quyền Iran cho đến khi Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận. Giờ thì ông Trump đã hết thời gian".

"Có thể cần thêm khoảng 10 ngày để Thượng viện Mỹ thông qua nghị quyết. Vì vậy, ông Trump phải đạt được một thỏa thuận tốt trước ngày 30.6 hoặc muộn nhất là chấp nhận những gì Iran đề nghị trước ngày 31.7. Điều này một lần nữa chứng minh rằng kết quả một cuộc chiến tranh không chỉ được quyết định trên chiến trường", cựu đại tá Schuster đánh giá. Ngày 30.6 và ngày 31.7 là các mốc thời gian sau cùng mà Thượng viện bỏ phiếu và nghị quyết có giá trị thực thi.

Với các mốc thời gian trên, khó có khả năng Washington đủ sức khiến Tehran lùi bước, nhất là khi thực tế những gì đã diễn ra cho thấy Iran vẫn chống chịu hiệu quả và chế độ cầm quyền của nước này vẫn duy trì quyền lực. Trong khi đó, với khoảng thời gian ngắn ngủi còn lại, Tổng thống Trump khó có giải pháp nào khả thi để chiếm ưu thế nhiều hơn nữa trước Tehran. Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, TS Ian Bremmer, nhà khoa học chính trị và là Chủ tịch Eurasia Group (Mỹ) - đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, chỉ ra rằng dù "lệnh ngừng bắn" được duy trì, thì eo biển Hormuz thực tế đang đóng cửa gây tổn thất không nhỏ cho kinh tế toàn cầu. Cứ mỗi ngày Hormuz còn đóng cửa thì mức độ thiệt hại càng tăng thêm, sức ép cũng trở nên lớn hơn với Tổng thống Trump.

Tuy nhiên, eo biển Hormuz chỉ mở cửa trở lại khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận, hoặc Mỹ phải điều động một lực lượng quân sự đủ lớn để đổ bộ vào Iran nhằm buộc mở cửa eo biển Hormuz. Tổng thống Trump dường như đang muốn tránh sự leo thang quân sự đáng kể kéo Mỹ vào sâu hơn cuộc xung đột. Hôm qua (4.6), tờ The Wall Street Journal dẫn lời một số quan chức Mỹ tiết lộ Tổng thống Trump đã chia sẻ với các cấp dưới thân cận rằng ông chỉ tấn công trở lại Iran nếu có thêm binh sĩ Mỹ bị thiệt mạng trong cuộc chiến này. Điều này được hiểu rằng chính bản thân ông Trump hiện không muốn tái diễn tấn công.

Với thực tế như vậy, ông Trump khó có thể đạt một chiến thắng chính trị trong cuộc chiến Iran, dẫn đến ảnh hưởng không nhỏ cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào tháng 11 tới.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Hôm nay, các biện pháp trừng phạt tầm xa của chúng ta đối với Nga vì cuộc chiến này một lần nữa vươn tới Trung tâm liên lạc vũ trụ Dubna", Tổng thống Ukraine Zelensky nói ngày 30.6.

Theo ông Zelensky, cơ sở Dubna nằm cách biên giới Ukraine khoảng 500 km, là trung tâm liên lạc vệ tinh quan trọng, được Nga sử dụng cho nhiều mục đích, trong đó có thu thập tình báo quân sự và điều phối lực lượng tại Ukraine.

Đây là lần thứ 2 trong vòng 8 ngày cơ sở này bị tấn công, theo The Kyiv Independent. Trong vụ tập kích ngày 22.6, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết một ăng-ten liên lạc vệ tinh MARK-IV dài 32 m và tòa nhà điều khiển chính của trung tâm đã bị hư hại.

Ông Zelensky nói lực lượng Ukraine gần đây đã tấn công 4 trung tâm liên lạc vệ tinh tương tự của Nga tại các khu vực Moscow và Vladimir, đồng thời cho biết các chiến dịch nhằm vào những cơ sở quân sự khác đang được chuẩn bị.

Các vụ tấn công khiến hoạt động tại sân bay Domodedovo và Zhukovsky ở Moscow tạm thời bị gián đoạn, theo Kyiv Post.

Phía Nga chưa bình luận về các vụ tấn công của Ukraine vào Trung tâm liên lạc vũ trụ Dubna.

Về phần mình, Bộ Quốc phòng Nga nói tổng cộng 419 UAV Ukraine đã bị bắn hạ trên lãnh thổ Nga và bán đảo Crimea trong đêm 29.6, một trong những đợt tấn công xuyên biên giới quy mô lớn nhất gần đây. Thị trưởng Moscow Sergei Sobyanin ngày 30.6 cho biết phòng không Nga đã phá hủy 61 máy bay không người lái (UAV) tiếp cận thủ đô kể từ tối 29.6.

Ukraine ngày 29.6 cho biết đang đạt tiến triển trong đàm phán với Pháp về khả năng được cấp phép sản xuất vũ khí tầm xa, trong đó có tên lửa hành trình SCALP. Đây là loại tên lửa tương đương Storm Shadow của Anh, có tầm bắn khoảng 250 km, theo The Kyiv Independent.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết Tổng thống Zelensky và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã trao đổi về khả năng chia sẻ giấy phép sản xuất SCALP trong chuyến thăm Pháp gần đây của ông Zelensky. Theo ông Fedorov, các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn với chính phủ Pháp và các công ty liên quan, song còn nhiều vấn đề về sở hữu trí tuệ, mở dây chuyền sản xuất và thủ tục hành chính cần xử lý.

"Chúng tôi chưa thể công bố bất kỳ chi tiết nào, nhưng khả năng cấp phép sản xuất được công bố sau G7 và việc những cuộc thảo luận như vậy bắt đầu là điều chưa từng có tiền lệ", ông Fedorov nói.

Ukraine từng sử dụng tên lửa SCALP/Storm Shadow do Pháp và Anh cung cấp để tấn công các mục tiêu của Nga. Việc được cấp phép sản xuất vũ khí phương Tây được Ukraine xem là bước quan trọng để mở rộng năng lực tấn công tầm xa trong bối cảnh chiến sự kéo dài.

Trong một diễn biến khác, Ủy ban châu Âu ngày 30.6 thông báo Liên minh châu Âu (EU) sẽ chi 3,9 tỉ euro (khoảng 4,5 tỉ USD) để mua UAV cho Ukraine. Khoản tiền này nằm trong đợt giải ngân ban đầu trị giá 6 tỉ euro cho hoạt động mua sắm UAV thuộc gói vay hỗ trợ Ukraine 90 tỉ euro đã được phê duyệt hồi tháng 4.

Gói vay được xem là nguồn tài chính quan trọng nhằm tăng cường năng lực phòng thủ của Ukraine và hỗ trợ nhu cầu ngân sách trong giai đoạn 2026 - 2027, theo The Kyiv Independent. Khoảng 2/3 gói vay 90 tỉ euro nói trên được phân bổ cho nhu cầu quốc phòng của Ukraine, bao gồm UAV, đạn dược, tên lửa và hệ thống phòng không.

"Sự sáng tạo của Ukraine là cốt lõi trong thành công của nước này trước cuộc tấn công từ Nga. Đó là điều chúng tôi muốn hỗ trợ", Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 30.6 nói. Theo bà, khoản đầu tư này sẽ giúp Ukraine bảo vệ người dân, giữ vững chủ quyền và tăng cường an ninh châu Âu.

Hàn Quốc và Ukraine ngày 30.6 đã thảo luận "mang tính xây dựng" về số phận của 2 binh sĩ CHDCND Triều Tiên bị lực lượng Ukraine bắt giữ khi tham gia chiến sự tại Nga, theo AFP.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết vấn đề trên được Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun và người đồng cấp Ukraine Andriy Sybiha trao đổi trong cuộc hội đàm tại Seoul. Hai binh sĩ Triều Tiên bị Ukraine bắt giữ hồi đầu năm 2025 khi tham gia chiến đấu cùng lực lượng Nga tại tỉnh Kursk (Nga).

Theo phía Hàn Quốc, 2 bên đã nhất trí xử lý vụ việc trên cơ sở luật pháp quốc tế và các nguyên tắc nhân đạo. "Chính phủ sẽ tiếp tục nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy và giải quyết vấn đề tù binh Triều Tiên", một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hàn Quốc nói.

Vụ việc được xem là nhạy cảm vì Triều Tiên và Nga đều đã yêu cầu dẫn độ 2 binh sĩ này. Hàn Quốc đang thúc đẩy việc tiếp nhận 2 binh sĩ này trên cơ sở quy định trong hiến pháp nước này.

Trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Ukraine Sybiha ngày 30.6 cho biết ông và Ngoại trưởng Cho đã thảo luận "rất chi tiết" về vấn đề này. Ngoại trưởng Ukraine cho hay thêm ông và ông Cho cũng đã thảo luận về "những thách thức chung phát sinh từ sự hợp tác ngày càng sâu rộng giữa Nga và Triều Tiên".

Tin Gốc: Thanh Niên