Yêu cầu này được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đưa ra trong cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội sáng 18/5, về tình hình triển khai các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 cũng như định hướng nhiệm vụ cho cả nhiệm kỳ.
Luật đã ban hành phải có nghị định, thông tư hướng dẫn
Theo Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban đã hoàn thành các nhiệm vụ lập pháp được giao trong nhiệm kỳ 2021-2026, trong đó có nhiều dự án Luật có tính chất phức tạp, tác động lớn đến đời sống xã hội như Luật Điện ảnh, Luật Quảng cáo, Luật Nhà giáo, Luật Báo chí, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Khám chữa bệnh…
Ủy ban cũng đã rất khẩn trương, phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thể chế hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị; thẩm tra, trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam.
Chủ tịch Quốc hội cũng đặc biệt ghi nhận việc Ủy ban đã triển khai nhiều hoạt động giám sát, giải trình có tác động sâu sắc đến quản lý Nhà nước và quản trị xã hội.
Trong đó, nhiều vấn đề nóng, nhạy cảm đã được Ủy ban đưa ra giải trình, giám sát như: chính sách đối với giáo viên mầm non, giáo viên phổ thông; thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; phòng, chống tác hại thuốc lá; thực phẩm giả; sách giáo khoa; chính sách pháp luật về y tế cơ sở, y tế dự phòng…
Trong nhiệm kỳ mới, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là “đột phá của đột phá” nên Ủy ban phải đổi mới cách nghĩ, cách làm, không làm theo lối mòn, không làm hình thức, mà phải thực chất, hiệu quả, chất lượng.
Theo Chủ tịch Quốc hội, khối lượng công việc, nhiệm vụ của Ủy ban rất lớn và cần hoàn thành trong thời gian ngắn. Trong kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, Ủy ban chủ trì thẩm tra 10 luật, tham gia phối hợp thẩm tra 36 luật, nghị quyết; chủ trì tham mưu Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và nhiều hoạt động giám sát, khảo sát của Ủy ban.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Ủy ban tập trung triển khai thực hiện tốt một số nhiệm vụ thời gian tới.
Trong công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội lưu ý Ủy ban cần tập trung tham mưu hoàn thiện pháp luật trong các lĩnh vực phụ trách, chuẩn bị thật tốt 10 dự án luật dự kiến trình Quốc hội xem xét tại các kỳ họp thứ hai.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách; phối hợp thẩm tra các dự án luật, nghị quyết bảo đảm đúng quy trình, quy định, đáp ứng yêu cầu chất lượng và tiến độ.
Nhấn mạnh vai trò của Quốc hội là khâu kiểm soát cuối cùng trước khi luật, nghị quyết được thông qua, Chủ tịch Quốc hội quán triệt dù cơ quan nào chủ trì soạn thảo, các cơ quan của Quốc hội, trong đó có Ủy ban Văn hóa và Xã hội, phải theo sát đến cùng, kịp thời phát hiện, kiến nghị những vấn đề chưa đúng, chưa trúng.
“Không được để tình trạng văn bản trình ra nhưng chưa bảo đảm chất lượng, chưa đủ hồ sơ, chưa đúng quy trình mà vẫn thông qua”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.
Ủy ban cũng được yêu cầu tăng cường giám sát việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh luật đã ban hành phải có nghị định, thông tư hướng dẫn kịp thời, đúng tinh thần của luật, không để tình trạng “luật một đường, nghị định một nẻo, thông tư một kiểu”.
Không để bộ máy đông nhưng hiệu quả chưa tương xứng
Cho biết Đảng và Nhà nước có nhiều chủ trương, chính sách mới về văn hóa mang tính đột phá, Chủ tịch Quốc hội nói điều đó đòi hỏi Ủy ban phải có cách làm mới, suy nghĩ mới, hành động mới, quyết tâm mới và sản phẩm mới. “Nếu vẫn làm theo cách truyền thống, cách làm cũ thì khó có thể tạo được chuyển biến nổi bật”, Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.
Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban quán triệt phương châm “giám sát thực chất”; giám sát thường xuyên, thiết thực, hiệu quả, xác định rõ trách nhiệm và tăng cường theo dõi sau giám sát.
Về quyết định các vấn đề quan trọng, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban tiếp tục phát huy vai trò tại các diễn đàn, hội thảo lớn. Chủ tịch Quốc hội thống nhất với chủ trương tổ chức Hội thảo “Thể chế, chính sách về nguồn lực phát triển giáo dục và đào tạo”, đồng thời đề nghị Ủy ban phối hợp triển khai hiệu quả, thiết thực.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt yêu cầu Ủy ban đổi mới trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức công việc; quan tâm đào tạo nâng cao chất lượng cán bộ, công chức.
Đi kèm với nhiệm vụ này, theo Chủ tịch Quốc hội, cần tiếp tục nghiên cứu, kiện toàn tổ chức, sắp xếp mô hình tổ chức; phân công, phân nhiệm hợp lý, “một người có thể làm nhiều việc”, phát huy tối đa sở trường của từng cán bộ.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh làm việc phải có sản phẩm, có sáng kiến, có đề xuất cụ thể; không để tình trạng bộ máy đông nhưng hiệu quả chưa tương xứng.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội khóa XVI có 66 Ủy viên, gồm: 1 Chủ nhiệm Ủy ban, 6 Phó Chủ nhiệm, 16 Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách và 43 Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động kiêm nhiệm.
Về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, trong công tác lập pháp, Ủy ban Văn hóa và Xã hội chủ trì thẩm tra 7 dự án luật, nghị quyết đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phân công và 3 dự án luật, pháp lệnh phát sinh mới theo đề nghị của Chính phủ.
Ngày 29.4, Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng (cơ sở 1) mở phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo K' Lộc (26 tuổi, người dùng súng truy sát cha vợ) về các tội giết người, cướp tài sản và tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.
Liên quan vụ án, bị cáo K' Vương (22 tuổi) bị xét xử về tội tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.
Theo cáo trạng, K' Lộc sống chung như vợ chồng với K.N (20 tuổi) nhưng không đăng ký kết hôn. Trong quá trình chung sống, giữa K' Lộc và cha của K.N là ông M.Đ phát sinh mâu thuẫn.
Tối 19.1.2025, K' Lộc mang súng đến tìm ông Đ. nhưng không gặp, sau đó bắn chỉ thiên 2 phát rồi rời đi.
Tối 27.2.2025, bị cáo tiếp tục mang theo 2 khẩu súng quay lại. Tại đây, K' Lộc nổ súng về phía ông Đ. nhưng không trúng. Khi nạn nhân bỏ chạy, bị cáo tiếp tục bắn nhưng không gây thương tích.
Sau khi gây án, K' Lộc phát hiện một xe máy dựng trước sân có sẵn chìa khóa nên chiếm đoạt, lái vào rừng cất giấu để phục vụ việc bỏ trốn. Khi bị người dân và lực lượng chức năng truy đuổi, bị cáo nhiều lần bắn chỉ thiên nhằm uy hiếp rồi chạy sâu vào rừng lẩn trốn.
Trong thời gian trốn truy nã, K' Lộc tiếp tục thu gom nhiều khẩu súng và đạn từ các thợ săn không rõ lai lịch, đem cất giấu trong rừng. Sau đó, bị cáo nhờ K' Vương mang đi bán, tuy nhiên số vũ khí chưa kịp tiêu thụ thì bị phát hiện.
Ngày 20.5.2025, K' Lộc bị bắt giữ. K' Vương sau đó ra trình diện và giao nộp tang vật. Kết luận giám định xác định toàn bộ số súng, đạn thu giữ đều là vũ khí quân dụng.
Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhận định hành vi của K' Lộc đặc biệt nguy hiểm, thể hiện sự coi thường pháp luật khi dùng súng để truy sát cha vợ và tiếp tục tàng trữ nhiều vũ khí trong thời gian bỏ trốn, do đó đề nghị mức án nghiêm khắc.
Sau khi nghị án, Hội đồng xét xử tuyên phạt K' Lộc 12 năm tù về tội giết người, 3 năm tù về tội cướp tài sản, 2 năm tù về tội tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng, tổng hợp hình phạt là 17 năm tù. Bị cáo K' Vương bị tuyên phạt 1 năm tù về tội tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.
Khoảng 5h, ôtô container chở hàng nghìn bao xi măng chạy từ đường Mai Chí Thọ về cảng Cát Lái. Khi gần cầu Giồng Ông Tố, xe tông vào dải phân cách giữa đường, làm gãy hai trụ biển báo rồi lao lên lề.
Ít phút sau, lửa bùng lên từ gầm xe. Tài xế kịp thoát ra ngoài. Ngọn lửa nhanh chóng bao trùm phần đầu kéo, cột khói đen bốc cao.
Hai xe chữa cháy cùng 12 chiến sĩ đến hiện trường, dập lửa sau khoảng 10 phút. Vụ cháy không gây thương vong nhưng thiêu rụi đầu kéo, làm hư hỏng nhiều hàng hóa.
Xe bị cháy nằm chắn ngang làn đường hỗn hợp khiến khu vực bị ùn ứ cục bộ. Cảnh sát giao thông đến phân luồng, xử lý hiện trường.
Đồng Văn Cống và Võ Chí Công là hai trục chính kết nối cửa ngõ phía đông TP HCM với khu vực quận 7 cũ và cảng Cát Lái, mỗi ngày có hơn 20.000 lượt xe container lưu thông.
Ngày 21.5, Phòng Cảnh sát điều tra về tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (PC03) - Công an tỉnh Tây Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can liên quan đường dây làm giả thức ăn "ba con cò" gồm Đỗ Hồng Phát (38 tuổi, ở phường An Lạc, TP.HCM), Nguyễn Quốc Huy (32 tuổi, ở phường Thanh Điền, tỉnh Tây Ninh) và Nguyễn Hữu Thế (39 tuổi, ở phường An Phú Đông, TP.HCM) về hành vi "Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp".
Trước đó, đầu tháng 3.2026, lực lượng chức năng phát hiện một đường dây chuyên sản xuất, phân phối phân bón giả mạo nhãn hiệu lớn do Nguyễn Hữu Thế, Giám đốc Công ty TNHH phân bón Hưng Điền Cửu Long (địa chỉ tại xã Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh) cầm đầu.
Nhóm này vận hành quy trình khép kín, tinh vi, sản xuất phân bón nhãn hiệu "CONCOPHAP" có kiểu dáng, nhãn mác gây nhầm lẫn, giả mạo nhãn hiệu phân bón "BACONCO" (ba con cò) vốn đã được doanh nghiệp khác đăng ký bảo hộ độc quyền.
Sau thời gian lập chuyên án trinh sát, ngày 12.5, PC03 Công an tỉnh Tây Ninh phối hợp cùng cảnh sát cơ động và Công an xã Đức Hòa huy động 100 cán bộ chiến sĩ, chia làm 7 tổ công tác đồng loạt bao vây, khám xét trụ sở Công ty TNHH phân bón Hưng Điền Cửu Long cùng 5 điểm tập kết, trung chuyển tại Tây Ninh và TP.HCM.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng bắt quả tang các đối tượng đang sản xuất hàng giả; tạm giữ 39 đối tượng liên quan và tịch thu hơn 64 tấn phân bón giả mạo nhãn hiệu "BACONCO" (trị giá ước tính trên 4,5 tỉ đồng). Lực lượng chức năng cũng đã thu giữ lượng lớn máy móc sang chiết, bao bì, tem chống giả không có hóa đơn chứng từ.
Trước đó, ngày 16.5, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai 4 tổ công tác đồng loạt khám xét 4 địa điểm sản xuất, lưu trữ (tại Tây Ninh và TP.HCM) của Công ty TNHH XNK thương mại tổng hợp T.C, thu giữ 27.511 chai dầu gió hiệu "Eagle Brand" (con ó) giả thành phẩm (trị giá gần 1,5 tỉ đồng). Cơ quan chức năng còn niêm phong 1 bồn phối trộn nguyên liệu, 3 hệ thống máy sang chiết đóng gói, 21 thùng tem nhãn, logo cùng 12 can nhựa chứa hóa chất không rõ nguồn gốc chuyên dùng để pha chế dầu gió.
Công an tỉnh Tây Ninh xác định đường dây làm giả sản phẩm bảo vệ sức khỏe con người này do C.K.C, Giám đốc Công ty TNHH XNK thương mại tổng hợp T.C (địa chỉ tại xã Phước Lý, tỉnh Tây Ninh) cầm đầu. Hiện, C.K.C cùng 13 người khác có liên quan đang bị tạm giữ phục vụ công tác điều tra.
Theo thượng tá Nguyễn Thanh Hiền, Phó trưởng phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Tây Ninh, điểm chung của các nhóm tội phạm về sở hữu trí tuệ vừa bị triệt phá là dùng phương thức hoạt động khép kín, phân công vai trò chặt chẽ và sử dụng mạng xã hội để quảng bá, mở rộng thị trường tiêu thụ tại các tỉnh phía nam.
Các thủ đoạn phạm tội ngày càng xảo quyệt và có sự dịch chuyển rõ rệt về phương thức hoạt động. "Thay vì bày bán công khai tại các chợ truyền thống hay cửa hàng lớn như trước, các đối tượng hiện nay triệt để lợi dụng sự bùng nổ của công nghệ và thương mại điện tử để hoạt động ẩn mình", thượng tá Hiền cho hay.
Các thủ đoạn thường thấy như lập ra hàng loạt tài khoản ảo trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo hoặc các sàn thương mại điện tử livestream quảng cáo sản phẩm. Để thu hút người mua, người bán liên tục tung ra các chiêu như "hàng xả kho", "hàng hải quan thanh lý" hay "hàng tồn từ nhà máy" với mức giá rẻ hơn từ 50% đến 70% so với hàng chính hãng. Khi có khách chốt đơn, hàng hóa sẽ được đóng gói tại các kho bãi nằm sâu trong các khu dân cư, ngõ hẻm hoặc các vùng giáp ranh, sau đó dịch vụ chuyển phát nhanh và các đơn vị logistics sẽ giao thẳng đến tay người tiêu dùng.
Chính phương thức bán hàng không kho bãi cố định, giao hàng qua bên thứ ba này đã gây ra không ít khó khăn cho công tác trinh sát, theo dõi của lực lượng chức năng. Trong đó, các đối tượng cầm đầu hầu như không xuất hiện trực tiếp tại kho hàng, dòng tiền dịch chuyển chủ yếu qua các tài khoản ngân hàng ảo hoặc tài khoản của người làm thuê, khiến việc xác định chủ mưu tốn rất nhiều thời gian và công sức.
Cũng theo lãnh đạo Công an tỉnh Tây Ninh, các mặt hàng bị làm giả, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp chủ yếu là những sản phẩm có sức tiêu thụ mạnh trên thị trường, từ hàng tiêu dùng, mỹ phẩm, quần áo thời trang đến các loại vật tư nông nghiệp. Lợi dụng lòng tin của người tiêu dùng với các thương hiệu lớn, các đối tượng còn thường pha trộn tỷ lệ hàng thật - hàng giả hoặc sao chép nguyên vẹn kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu thương mại để thu lợi bất chính với số tiền cực lớn.
Công an tỉnh Tây Ninh cũng khuyến cáo các doanh nghiệp cần chủ động hơn nữa trong việc đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để nhận diện, xử lý sai phạm.
Về phía người tiêu dùng, cần nâng cao cảnh giác, chọn mua hàng hóa ở những địa chỉ uy tín, tuyệt đối không tiếp tay cho các sản phẩm giá rẻ bất thường, không rõ nguồn gốc để tự bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của chính mình.