Cuối năm 2025, phiên điều trần vụ tấn công tình dục tại Tòa án Tối cao bang Punjab và Haryana (Ấn Độ) bị đình trệ với lý do hy hữu: thẩm phán không thể đọc báo cáo y tế pháp lý.
Tòa án sau đó đề xuất đưa kỹ năng viết tay vào chương trình đào tạo y khoa, đồng thời yêu cầu số hóa toàn bộ đơn thuốc trong hai năm.
Vụ việc làm dấy lên tranh luận về chữ viết của giới y bác sĩ. Dữ liệu từ Viện Y học Quốc gia Mỹ (IOM) cho biết chữ viết tay cẩu thả góp phần gây ra hơn 7.000 ca tử vong và khiến 1,5 triệu bệnh nhân gặp sự cố y khoa mỗi năm tại Mỹ.
Hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Mỹ (ASHP) cũng xác nhận khoảng 25% sai sót y khoa bắt nguồn từ việc không thể đọc rõ y lệnh. Đặc biệt, nghiên cứu trên tạp chí BMJ chỉ ra rằng với các loại thuốc có tên gọi gần giống nhau, nguy cơ dược sĩ đọc sai có thể lên tới 60% nếu bác sĩ kê đơn bằng tay không rõ ràng.
Để xử lý tình trạng này, các hiệu thuốc tại Mỹ phải thực hiện khoảng 150 triệu cuộc gọi xác nhận mỗi năm với người kê đơn.
Tiến sĩ Gobil Thapa tại Bệnh viện Tinsukia, bang Assam (Ấn Độ), cho biết có ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.
Đầu tiên, sinh viên y khoa phải ghi chép khối lượng kiến thức lớn dưới áp lực thời gian khiến chữ viết mất dần độ rõ nét. Khi hành nghề, bác sĩ phải tiếp nhận đến 100 bệnh nhân mỗi ca trực nên buộc phải viết nhanh. Cuối cùng, bác sĩ thường có tâm lý ỷ lại, tin rằng dược sĩ địa phương quen thuộc và sẽ đọc được chữ của mình. Ông Thapa cũng cho biết phần mô tả bệnh lý thường được viết dễ đọc hơn phần tên thuốc.
Bác sĩ Dilip Bhanushali, Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Ấn Độ (IMA), cho biết khoảng 10% bài thi y khoa hiện nay ở mức thách thức giám khảo vì chữ quá khó đọc.
Tuy nhiên, giới chuyên môn vẫn có những ý kiến khác. Bác sĩ gây mê Aishwarya Singh Solanki Thomas nói chữ viết là lựa chọn cá nhân, bởi nhiều người vẫn giữ được nét chữ đẹp dù áp lực cao. Trong khi đó, một bác sĩ chỉnh hình tại Delhi cho biết chữ viết mơ hồ đôi khi là cách che giấu sự thiếu tự tin hoặc không nhớ chính xác tên hoạt chất thuốc.
Dù vậy, các chuyên gia đều cho biết áp lực quá tải bệnh nhân là rào cản lớn nhất.
Thực tế, các dược sĩ tại Mumbai và Delhi kể họ thường phải dựa vào kinh nghiệm và thói quen kê đơn của bác sĩ trong khu vực để giải mã. Việc suy đoán này tiềm ẩn rủi ro, khiến họ phải liên tục gọi điện xác nhận lại với người kê đơn.
Bà Kunjal Gala, huấn luyện viên viết chữ tại Mumbai, cho biết viết tay là hoạt động phức tạp huy động hơn 30 nhóm cơ. Khi việc kê đơn lặp lại quá nhiều, não bộ xử lý nhanh hơn tốc độ của bàn tay, làm chữ viết biến dạng dần vào cuối ngày.
Để khắc phục, tiến sĩ Gobil Thapa đề xuất sử dụng đơn thuốc in sẵn hoặc bắt buộc viết tên thuốc bằng chữ in hoa. Các bệnh viện lớn tại Ấn Độ như Apollo, LH Hiranandani hay Max đã triển khai số hóa từ lâu. Tuy nhiên, tại các phòng khám nhỏ, chi phí đầu tư máy móc vẫn là trở ngại.
Hiện nay, các công cụ trí tuệ nhân tạo từ Google hay các ứng dụng như Prescription Reader đang được phát triển để giải mã nét chữ viết tay của bác sĩ. Dù vậy, giới chuyên gia cho biết công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, bệnh nhân vẫn cần xác nhận trực tiếp với bác sĩ khi có nghi ngờ về đơn thuốc.
Tin Gốc: Vnexpress
Gia Đình
Đang tập thể dục, hai cha con bất ngờ phát hiện cảnh tượng hiếm gặp nổi trên sông
Ngày 2/5, ông Hồ Như Biển – Chủ tịch UBND xã Tiểu Cần (Vĩnh Long) – xác nhận địa phương đã phát cảnh báo về việc xuất hiện hai con cá sấu trên sông Cần Chông (sông Tiểu Cần).
Trước đó, khoảng 18h ngày 1/5, hai cha con ngụ xã Tiểu Cần trong lúc đi tập thể dục phát hiện hai con cá sấu nổi lên mặt nước trên sông Tiểu Cần, đoạn gần cầu đường D6 – nơi đang chuẩn bị thi công. Ước tính mỗi con nặng khoảng 100kg.
Ngay lúc đó, 2 cha con đã dùng điện thoại ghi lại hình ảnh và trình báo công an. Tiếp nhận thông tin, Công an xã Tiểu Cần báo cáo UBND xã, đồng thời phối hợp với các đơn vị chức năng của tỉnh đến kiểm tra, xác minh thực tế, từ đó triển khai phương án xử lý phù hợp.
"Ngay khi nhận được thông tin, chúng tôi đã phát loa để cảnh báo bà con. Sáng nay, lực lượng kiểm lâm tỉnh đang phối hợp với địa phương tích cực tìm kiếm nhưng đến nay vẫn chưa phát hiện hai con cá sấu", ông Biển cho biết.
Hiện lực lượng chức năng đang tăng cường theo dõi và lên phương án để đảm bảo an toàn cho khu vực, tuyệt đối không lại gần nơi đang theo dõi, không xuống sông tắm, đánh bắt cá hay tụ tập hiếu kỳ. Đồng thời, khuyến cáo người dân cần chú ý quản lý, bảo vệ trẻ em trước nguy cơ tiềm ẩn để tránh rủi ro.
Trường hợp tiếp tục phát hiện cá sấu, người dân nhanh chóng thông tin đến chính quyền địa phương để kịp thời xử lý để đảm bảo an toàn cho mọi người.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Gia Đình
Ăn 1 mớ rau này như "nhân sâm của người nghèo", nghe tên thấy lạ nhưng ở quê mọc um tùm như cỏ
Rau tàu bay là một loại thực vật có hoa trong họ Cúc. Loại cây này không chỉ dùng để nấu ăn mà trong Đông y, rau tàu bay còn được sử dụng để làm nguyên liệu trong một số bài thuốc. Loại rau này mọc dại ở khắp nước ta từ Bắc vào Nam, thường thấy ở miền núi nhiều hơn đồng bằng. Từ xa xưa, cha ông ta vẫn thường sử dụng rau tàu bay như một loại rau dại ăn hàng ngày, không chỉ ngon mà còn có nhiều công dụng cho sức khỏe.
Rau tàu bay có tên khoa học là Gynura crepidioides Benth, một loại thực vật có hoa trong họ Cúc. Rau tàu bay còn được gọi với nhiều tên gọi khác nhau như cây Ngải Rét, Kim Thất, Lảo Lộc, Sra Tây...
Rau tàu bay là loại rau có thân thảo mập, có rãnh mọc đứng, chiều cao có thể cao đến 1m, rễ cây có màu trắng hoặc nâu. Lá cây to mỏng, hình trứng dài, có khía, răng cưa, có mùi thơm.
Tuy là rau thân thảo nhưng rau tàu bay rất cao có thể cao đến 1m, rễ cây có màu trắng hoặc nâu. Lá cây to mỏng, hình trứng dài, có khía, răng cưa, có mùi thơm. Thường hoa nở từ tháng 9 đến tháng 2 và kết trái khoảng từ tháng 10 đến tháng 3, quả bé có mào lông. Đầu nhụy hoa khô biến thành những túm bông nhẹ, chứa hạt sẽ khuếch tán theo gió đến những vùng đất dễ sinh trưởng để tạo mầm thành cây non.
Người dân thường hái đọt non của rau tàu bay. Loại rau này chế biến các món như ăn sống, muối chua, xào tỏi, nấu canh, làm gỏi,... Trong đó đọt tàu bay luộc là ấn tượng và ngon hơn cả.
Dưới đây là một số lợi ích của rau tàu bay:
- Thuốc trong y học cổ truyền: Rau tàu bay thường được dùng như một liều thuốc trong y học cổ truyền. Không những thế, các nhà nghiên cứu ý học hiện đại đã phát hiện ra được nhiều thành phần dinh dưỡng có chứa trong loại cây này. Rau tàu bay có chứa khoảng 80% là nước. Bên cạnh đó, người ta cũng phát hiện ra một số chất khác nhưng với hàm lượng thấp như gluxit, protid, vitamin và chất sắt.
- Giàu vitamin: Cũng như các loại rau xanh khác, rau tàu bay cung cấp các loại vitamin nói chung và vitamin A, C là những vitamin chống ôxy hóa, khử gốc tự do. Rau tàu bay có nhiều xơ gây nhuận tràng và giảm hấp thu chất béo, làm thức ăn kiêng cho người béo phì.
- Mát gan: Nghiên cứu chỉ ra rằng, rau tàu bay cung cấp dồi dào vitamin A, vitamin C vốn là những vitamin cần thiết cho cơ thể. Bởi những loại vitamin này giúp cơ thể chúng ta phòng được nhiều bệnh do đặc tính chống oxy hóa, từ đó phòng tránh được nhiều nguy cơ mắc bệnh. Ngoài ra ăn rau tàu bay thường xuyên có thể giúp làm mát và bảo vệ gan, làm tăng men gan, chữa bướu cổ, phì đại hoặc u xơ tuyến tiền liệt, điều trị đau nhức xương khớp ở người già, cải thiện tình trạng tiêu chảy, giúp cầm máu và chữa lở ghẻ.
- Chống côn trùng, trị vết rắn rết cắn: Một tác dụng khác có thể kể đến là rau tàu bay giúp chống côn trùng. Ngoài ra, theo y học dân gian, người dân thường giã nhuyễn rau tàu bay rồi đắp lên vùng da bị rắn hoặc rết cắn với mục đích để vết thương nhanh chóng lành hơn.
- Chống táo bón: Một trong những tác dụng của rau tàu bay lên đường tiêu hoá của con người là chống táo bón vì trong loại rau này có chứa hàm lượng chất xơ phong phú. Chất xơ có trong loài thực vật này giúp thúc đẩy co bóp và tống chất thải ra ngoài, chính vì lẽ đó nó có tác dụng hạn chế chứng táo bón ở con người.
- Giảm cân hiệu quả: Rau tàu bay chứa rất nhiều chất xơ đồng nghĩa với việc nó có tác dụng hỗ trợ giảm cân hiệu quả. Những người đang trong quá trình ăn kiêng có thể chọn loại rau này bởi nó sẽ khiến bạn no và không có nhu cầu nạp thêm calo từ các thực phẩm khác. Cảm giác thèm ăn cũng không còn, từ đó phòng tránh được tình trạng ăn mất kiểm soát gây thừa cân.
Đọt non của rau được người dân thu hái, chế biến các món như ăn sống, muối chua, xào tỏi, nấu canh, làm gỏi,... Trong đó đọt tàu bay luộc là ấn tượng và ngon hơn cả.
- Rau tàu bay hái đọt non, rửa sạch, để ráo nước, đun nước sôi, nêm muối, bột ngọt hoặc có thể cho thêm chút gừng băm nhỏ để nước có vị thơm của gừng
- Thả rau tàu bay đã rửa sạch vào xoong nước sôi khoảng 30 giây đến 1 phút, vớt rau ra đĩa ngay.
- Rau tàu bay luộc vị hơi đắng, có mùi thơm đặc trưng, rất hợp khi chấm cùng nước mắm gừng, ớt cay cay… Có thể nói chúng là món ăn dân dã, chẳng cao sang nhưng lại rất sạch.
Ngoài những công dụng kể trên thì bạn cũng cần lưu ý một số điểm khi tận dụng loại rau này trong cuộc sống hàng ngày hay các bữa ăn:
- Rau tàu bay thường có mùi hơi hắc, để loại bỏ mùi này khi nấu canh bạn chỉ cần hớt bỏ phần dầu thừa nổi trên mặt nước, sau đó mới nêm nếm gia vị.
- Không ăn quá nhiều rau tàu bay bởi suy cho cùng chúng vẫn xuất phát từng những nơi hoang dại (cánh rừng, bìa rừng)
Nhiều người cho rằng ăn nhiều rau tàu bay sẽ dễ bị thiếu máu và sỏi thận. Để hạn chế điều đó, bạn nên ăn kèm với gia vị có chanh hoặc giấm để tăng khả năng hấp thụ sắt.
Tin Gốc: Người Đưa Tin