Theo Hãng tin Reuters, ngày 19-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố vừa hoãn cuộc không kích nhằm vào Iran để mở đường cho tiến trình đàm phán hòa bình.
Ông cũng tự tin khẳng định có “khả năng rất cao” hai bên sắp đạt thỏa thuận ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Theo Reuters, ông Trump nói đã chỉ thị quân đội “không tiến hành đợt tấn công đã lên lịch nhằm vào Iran vào ngày 19-5”. Tuy nhiên ông vẫn yêu cầu các lực lượng “sẵn sàng triển khai một đợt tấn công quy mô lớn ngay lập tức” nếu hai bên không đạt được thỏa thuận mà ông cho là chấp nhận được.
“Có vẻ có khả năng rất cao họ tìm ra giải pháp. Nếu chúng tôi làm được điều đó mà không phải ném bom họ tan tành, tôi sẽ rất hạnh phúc”, ông chia sẻ với báo chí.
Tổng thống Mỹ cho biết động thái tạm hoãn trên được đưa ra sau khi lãnh đạo nhiều nước Trung Đông, bao gồm Qatar, Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đề nghị Washington làm như vậy.
Theo ông, các nước này cho rằng việc hoãn tấn công “sẽ giúp đạt được một thỏa thuận rất phù hợp” cho Washington và toàn khu vực.
Ngày 18-5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố gia hạn thêm 30 ngày giấy phép miễn trừ cho phép mua bán dầu Nga vận chuyển bằng đường biển.
Thông báo trên X, ông Bessent cho biết Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy phép chung mới sau khi giấy phép cũ hết hạn hôm 16-5.
Cơ quan này cho rằng việc làm trên sẽ giúp các tàu chở dầu thô và sản phẩm dầu mỏ Nga tạm thời được tiếp cận thị trường mà không vi phạm lệnh trừng phạt khắc nghiệt áp lên các tập đoàn dầu khí nước này.
Qua đó, Washington có thể gián tiếp hỗ trợ các quốc gia “dễ tổn thương về năng lượng” do tác động của cuộc chiến với Iran.
“Giấy phép chung sẽ giúp ổn định thị trường dầu thô và đảm bảo dầu đến được các quốc gia dễ tổn thương về năng lượng nhất”, ông Bessent khẳng định, đồng thời cho biết Washington sẽ phối hợp cấp thêm các giấy phép cụ thể khi cần.
Sau khi chiến sự Ukraine bùng nổ, Mỹ đã áp nhiều vòng lệnh trừng phạt lên dầu mỏ Nga, khiến việc mua bán mặt hàng này trở nên vô cùng khó khăn.
Việc cấp giấy phép miễn trừ cấm vận trên sẽ giúp “mở khóa” lượng lớn nguồn cung dầu Nga đang có sẵn trên biển, với giá thành phải chăng cho nhiều nước.
Ngày 18-5, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lập một quỹ trị giá gần 1,8 tỉ USD để bồi thường cho các nạn nhân của hành vi “vũ khí hóa” chính trị, qua đó dàn xếp vụ kiện do chính ông Trump khởi xướng chống lại Chính phủ Mỹ.
Trước đó, ông Trump đã đòi Cơ quan Thuế vụ liên bang (IRS) bồi thường 10 tỉ USD vì cho rằng cơ quan này đã không ngăn được một cựu nhà thầu rò rỉ hồ sơ thuế của ông ra truyền thông.
Theo thỏa thuận dàn xếp, ông Trump sẽ nhận lời xin lỗi từ IRS nhưng không nhận tiền đền bù.
Thay vào đó, Bộ Tư pháp sẽ lập “Quỹ chống vũ khí hóa” do các đồng minh của ông kiểm soát, dùng để chi trả cho những người tự nhận là nạn nhân của hành vi “vũ khí hóa hoặc tấn công pháp lý” từ chính phủ.
Tổng giá trị quỹ là 1,776 tỉ USD, gợi nhắc đến năm lập quốc của Mỹ (1776).
“Mục tiêu của Bộ là sửa chữa những sai lầm trong quá khứ và đảm bảo điều đó không bao giờ tái diễn”, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche tuyên bố.
Quyết định trên của chính quyền ông Trump vấp phải không ít chỉ trích từ đối thủ. Dân biểu Dân chủ Jamie Raskin đã gọi đây là “vụ lừa nhằm rút 1,7 tỉ USD tiền thuế ra khỏi kho bạc và đổ vào một quỹ đen khổng lồ”.
Ngày 18-5, bồi thẩm đoàn liên bang Mỹ ra phán quyết bác đơn kiện của tỉ phú Elon Musk nhằm vào OpenAI, kết luận công ty trí tuệ nhân tạo không phải chịu trách nhiệm về cáo buộc đi chệch sứ mệnh ban đầu là phục vụ nhân loại.
Trong đơn kiện, ông Musk cáo buộc OpenAI cùng hai lãnh đạo trên đã thao túng để ông góp 38 triệu USD, sau đó âm thầm gắn một thực thể vì lợi nhuận vào tổ chức phi lợi nhuận ban đầu và nhận hàng chục tỉ USD từ Microsoft cùng các nhà đầu tư khác.
Trong phán quyết đạt đồng thuận tuyệt đối tại Tòa án liên bang ở Oakland (bang California), bồi thẩm đoàn nhận định ông Musk đã khởi kiện quá muộn.
Phán quyết được xem là dọn đường cho OpenAI tiến hành đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), có thể đưa định giá công ty lên 1.000 tỉ USD.
Ngay lập tức, ông Musk tuyên bố sẽ kháng cáo.
“Ông Altman và ông Brockman đã làm giàu bằng cách ăn trộm một tổ chức từ thiện. Câu hỏi duy nhất là họ làm điều đó khi nào!”, ông viết trên X, ám chỉ CEO OpenAI Sam Altman và Chủ tịch HĐQT Greg Brockman.
Ngày 18-5, Tổng giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử nhà nước Nga (Rosatom) Alexei Likhachev đã cảnh báo tình hình quanh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga kiểm soát ở Ukraine đang tiến gần “điểm không thể vãn hồi” do các đợt tấn công ngày một gia tăng của lực lượng Kiev.
“Chúng ta đang ngày càng tiến gần điểm không thể vãn hồi, và toàn châu Âu giờ phải nỗ lực để hạ nhiệt tình hình quanh nhà máy. Đây là chơi với lửa, và trước hết là nguy hiểm cho các nước Đông Âu”, truyền thông Nga dẫn lời ông Likhachev.
Tuyên bố được đưa ra sau khi ban quản lý nhà máy do Nga bổ nhiệm cáo buộc quân đội Ukraine đã tấn công cơ sở này ba ngày liên tiếp.
Ông Likhachev cho biết nhà máy hiện chứa khoảng 2.600 tấn nhiên liệu hạt nhân. Cơ sở này không phát điện nhưng vẫn phải vận hành để làm mát nhiên liệu.
Trên Telegram, ban quản lý nhà máy thông báo đợt tấn công mới nhất không gây thương vong hay thiệt hại cho các cơ sở và nhà máy vẫn hoạt động bình thường.
Ngày 18-5, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel đã cảnh báo mọi hành động quân sự của Mỹ nhằm vào Cuba sẽ dẫn đến một cuộc “tắm máu” với hậu quả khôn lường cho hòa bình và ổn định khu vực.
“Mối đe dọa tấn công quân sự Cuba đến từ cường quốc mạnh mẽ nhất thế giới là điều đã được biết rõ. Bản thân việc đe dọa đã cấu thành tội ác quốc tế. Nếu được thực hiện, nó sẽ gây ra thảm kịch tắm máu với hậu quả không thể đong đếm, cùng với tác động hủy diệt lên hòa bình và ổn định khu vực.
Cuba không phải là mối đe dọa, và cũng không có kế hoạch hay ý định tấn công bất kỳ nước nào”, ông Diaz-Canel viết trên nền tảng X.
Phát biểu được đưa ra sau khi trang Axios đơn phương dẫn “thông tin tình báo mật” cho rằng Cuba sở hữu hơn 300 máy bay không người lái (drone) quân sự và xem xét kế hoạch sử dụng chúng tấn công căn cứ hải quân Mỹ ở Vịnh Guantanamo.
La Habana đáp trả rằng Washington đang dựng chuyện để biện minh cho khả năng can thiệp quân sự.
Bộ Quốc phòng Nga hôm nay thông báo lực lượng phòng không trực chiến đã đánh chặn 264 máy bay không người lái (UAV) Ukraine, thêm rằng binh sĩ nước này đang "đáp trả tương xứng".
Bộ Giao thông vận tải Nga cho biết 13 sân bay ở miền nam nước này đã phải ngừng hoạt động sau khi một UAV Ukraine đánh trúng tòa nhà của chi nhánh Cơ quan Điều phối Hàng không Miền nam Nga.
Hiệp hội Các hãng lữ hành Nga (ATOR) cho biết tính đến 10h, hơn 80 chuyến bay đã bị hoãn hoặc hủy ở miền nam đất nước.
"Ít nhất 14.000 hành khách đang chờ khởi hành, chủ yếu là các chuyến bay nội địa. Sochi là nơi có tình hình khó khăn nhất, khi các biện pháp hạn chế mới đã khiến tình trạng gián đoạn lịch trình nghiêm trọng trong hai ngày qua trở nên tồi tệ hơn", ATOR cho hay.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 67 UAV để tập kích nước này trong đêm, con số thấp nhất trong gần một tháng qua. Tuy nhiên, theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Nga cũng tiến hành hàng trăm cuộc tấn công trên tiền tuyến bằng thiết bị bay không người lái tầm ngắn và các nỗ lực xung kích.
"Thậm chí không có nỗ lực tượng trưng nào từ phía Nga nhằm ngừng bắn ở tiền tuyến. Ukraine hôm nay cũng sẽ đáp trả như đã làm trong 24 giờ qua", ông khẳng định.
Lãnh đạo Ukraine cũng ca ngợi cuộc tấn công của quân đội nước này nhằm vào một nhà máy lọc dầu ở vùng Yaroslavl, cách Moskva khoảng 200 km về phía đông bắc.
Nga đã tuyên bố lệnh ngừng bắn đơn phương với Ukraine trong 2 ngày 8-9/5, trùng thời điểm nước này tổ chức lễ Duyệt binh Chiến thắng thường niên ở Quảng trường Đỏ. Ukraine chưa bao giờ nói sẽ chấp nhận lời kêu gọi của Nga, đồng thời cáo buộc Tổng thống Vladimir Putin chỉ muốn ngừng giao tranh để có thể tổ chức duyệt binh.
Ông Zelensky trước đó đề xuất đình chiến từ ngày 6/5, nhằm đáp lại đề nghị ngừng bắn vào ngày 8-9/5 do Nga đưa ra. Tuy nhiên, Moskva không bình luận hay tuyên bố sẽ tuân thủ lời kêu gọi ngừng bắn của Kiev.
Nga đe dọa sẽ tiến hành cuộc tập kích quy mô lớn vào "trái tim của Kiev" nếu Ukraine làm gián đoạn lễ duyệt binh. Moskva cũng nhiều lần kêu gọi các nhà ngoại giao nước ngoài sơ tán khỏi thủ đô của Ukraine trước thời điểm đó.
"Chúng tôi một lần nữa nhắc nhở người dân Kiev và nhân viên tại các cơ quan ngoại giao nước ngoài rằng họ cần phải rời thành phố kịp thời", Bộ Quốc phòng Nga tối 7/5 cho biết.
Hãng thông tấn AFP dẫn lời một nguồn tin cấp cao thân cận với Tổng thống Zelensky cho biết lãnh đạo Ukraine sẽ ở lại Kiev trong cuối tuần này. Liên minh châu Âu (EU), Đức và Anh nằm trong số các bên đã bác bỏ lời kêu gọi sơ tán nhân viên ngoại giao từ Nga, đồng thời lên án động thái đe dọa của Moskva.
Ảnh vệ tinh thương mại được công ty Mỹ Planet Labs công bố ngày 19/7 cho thấy oanh tạc cơ chiến lược Tu-95MS nằm trên bãi đỗ ở sân bay quân sự Engels-2 tại tỉnh Saratov, miền nam nước Nga. Phần đuôi phi cơ đã bị gãy rời và nằm dưới đất.
Hình ảnh góc rộng hơn, được đăng tải bởi nhóm theo dõi thông tin tình báo nguồn mở AviVector, cho thấy gần đó còn một chiếc Tu-95MS nguyên vẹn, không có dấu vết trúng đòn tập kích. "Các phi cơ đang trong quá trình bảo dưỡng luân phiên, chủ yếu được dùng cho công tác huấn luyện", nhóm phân tích cho hay.
AviVector nhận định máy bay không người lái (UAV) Ukraine đã đánh trúng đuôi máy bay, gây cháy và phá hủy khoang chứa nhiên liệu. "Thiệt hại cũng lan đến khu vực khoang chứa vũ khí, đồng nghĩa máy bay đã hư hỏng nặng về cấu trúc và không thể sửa chữa", nhóm này nhận định.
Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) ngày 17/7 thông báo triển khai đòn tập kích tầm xa bằng UAV và đánh trúng sân bay quân sự Nga cách biên giới khoảng 800 km. "Với mỗi oanh tạc cơ chiến lược bị tiêu diệt, chúng tôi đã hạn chế được hàng chục tên lửa nhắm vào các thành phố Ukraine, cứu được nhiều sinh mạng và tránh được hàng chục triệu USD tổn thất không thể bù đắp", SBU cho hay.
Một số tài khoản mạng xã hội có liên hệ với quân đội Nga sau đó xác nhận một oanh tạc cơ Tu-95MS đã trúng đòn, thêm rằng phi cơ được dùng cho hoạt động huấn luyện và không tham gia những chiến dịch tập kích hiệp đồng nhằm vào Ukraine.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Tu-95 là máy bay ném bom chiến lược được Liên Xô biên chế từ năm 1956, với tổng cộng hơn 500 chiếc xuất xưởng. Trong số này có 88 máy bay Tu-95MS chuyên làm bệ phóng tên lửa hành trình, được chế tạo trong giai đoạn 1981-1993. Điều này khiến chúng có tuổi thọ thấp hơn mọi loại oanh tạc cơ chiến lược trong biên chế phương Tây, chỉ trừ máy bay tàng hình B-2 Mỹ.
Tương tự phi đội B-52 Mỹ, những chiếc Tu-95 có khả năng nâng cấp liên tục, cho phép chúng sở hữu tính năng hiện đại, phù hợp với điều kiện tác chiến trong thế kỷ 21. Phi đội Tu-95MS dự kiến hoạt động trong không quân Nga ít nhất đến năm 2040.
Tính đến trước khi xung đột Ukraine bùng phát, không quân Nga còn khoảng 50-60 máy bay Tu-95MS trong trạng thái sẵn sàng hoạt động. Dữ liệu nguồn mở cho thấy ít nhất 5 oanh tạc cơ chiến lược Tu-95MS đã bị phá hủy và 3 chiếc bị hư hại trong chiến dịch "Mạng nhện" do Ukraine tiến hành hồi tháng 6/2025.
Engels-2 là một trong hai căn cứ chủ lực của lực lượng máy bay chiến lược Nga.
Sau chiến dịch Mạng nhện, không quân Nga đã điều chuyển phần lớn phi cơ đến căn cứ ở vùng Viễn Đông. Oanh tạc cơ làm nhiệm vụ chiến đấu sẽ đáp xuống căn cứ Engels-2 để nạp tên lửa. Mỗi đợt triển khai oanh tạc cơ từ Viễn Đông đến khu vực phóng tên lửa gần tỉnh Saratov rồi quay trở lại có thể dài khoảng 12.400 km, tương đương gần 23 giờ bay.
Rạng sáng qua (21.6), quân đội Ukraine được cho là đã tấn công các bến trung chuyển nhiên liệu và cơ sở hạ tầng cảng ở cả hai bờ eo biển Kerch, theo trang The Kyiv Independent. Eo biển Kerch - tuyến đường thủy dài khoảng 35 km nối biển Đen với biển Azov - ngăn cách bán đảo Kerch thuộc Crimea do Nga kiểm soát với bán đảo Taman của Nga, đồng thời đóng vai trò là hành lang hậu cần quan trọng của Moscow.
Trong vài tháng qua, Kyiv đã tăng cường sử dụng máy bay không người lái (UAV) để nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng quân sự của Nga tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng, cũng như các cơ sở dầu mỏ và công nghiệp hỗ trợ chiến dịch quân sự của Moscow.
Theo Viện Nghiên cứu Hội đồng Đại Tây Dương (Mỹ), nhờ các đợt tấn công mở đường bằng UAV, quân lực Ukraine đã tiến về phía nam tỉnh Zaporizhzhia trong tháng 5 và đầu tháng 6, đảo ngược tiến bộ mà quân Nga đạt được trong nhiều tháng. Phần lãnh thổ mà Ukraine giành lại tuy vẫn còn hạn chế nhưng các chiến dịch thành công này cho thấy những bước tiến nhỏ nhờ vai trò của UAV là điều khả thi.
CNN dẫn phân tích từ các chuyên gia cho biết những UAV tầm trung thế hệ mới của Ukraine như FP-2 hay Behemoth (tầm tấn công từ 50 - 300 km) đang gây gián đoạn nghiêm trọng tuyến tiếp tế của quân đội Nga tại mặt trận miền nam Ukraine, giúp Kyiv có cơ hội phá hỏng kế hoạch của Moscow cho một cuộc tiến công vào mùa xuân.
Lực lượng Các hệ thống không người lái của Ukraine cho biết trong một năm qua, số lượng các nhiệm vụ tấn công tầm trung đã tăng 28 lần. Mục tiêu là kiềm chế tiềm lực tấn công của Nga, tạo ra những vấn đề hậu cần và tiếp tế không thể vượt qua cho lực lượng đối phương và xóa sổ hệ thống phòng không của Nga ở các khu vực bị chiếm đóng để mở ra "hành lang" cho UAV tầm xa của Ukraine.
Bên cạnh đó, những đợt tấn công tầm xa của Kyiv cũng đã phơi bày lỗ hổng phòng không bên phía Moscow. Trong tháng này, Ukraine đã tấn công mục tiêu tại TP.Saint Petersburg ngay trong ngày thành phố khai mạc diễn đàn kinh tế thường niên. Ngày 18.6, UAV Ukraine cũng oanh tạc Moscow trong đợt tấn công lớn nhất từ đầu chiến sự. Đến ngày 20.6, Tổng thống Zelensky xác nhận UAV đã đánh trúng một cơ sở lọc dầu tại vùng Tyumen ở miền tây Siberia (Nga), cách biên giới Ukraine gần 2.000 km.
Các đợt tấn công vào hạ tầng năng lượng đã làm thiếu hụt xăng dầu tạm thời tại một số khu vực ở Nga và bán đảo Crimea, buộc nhà chức trách áp dụng các biện pháp kiểm soát giá cả và dừng kinh doanh, theo Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW, Mỹ).
Một số nhà quan sát cho rằng những cuộc tấn công tầm xa vào hạ tầng năng lượng là đòn chính trị, gây tác động tâm lý đến người dân Nga và áp lực trước thềm bầu cử Duma Quốc gia (hạ viện Nga) vào tháng 9. Trong khi đó, những đợt tấn công tầm trung nhắm vào các cơ sở hậu cần trên chiến trường dường như đang giúp Ukraine chiếm ưu thế và làm suy yếu sự kiểm soát của Nga đối với các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng thử thách tiếp theo sẽ là làm thế nào để tận dụng ưu thế này để thực sự giành lại đất đai. Theo tuyên bố của ông Zelensky, quân đội Ukraine sẽ tiếp tục chiến dịch tấn công tầm trung và tầm xa trong thời gian tới, tập trung vào lĩnh vực dầu mỏ.
