Ở Trung Quốc, kỳ thi tuyển sinh lớp 10, hay còn gọi là zhongkao (trung khảo), là một trong những cột mốc học thuật được cho là quan trọng hàng đầu trong cuộc đời vì quyết định liệu học sinh sẽ vào trường THPT hay bị phân luồng sang trường nghề. Theo tờ Sixth Tone, tỷ lệ học sinh trúng tuyển trên toàn quốc hằng năm thường chỉ dao động quanh mức 60%. Năm 2025, tỷ lệ này đạt 62,36%, theo Bộ Giáo dục Trung Quốc.
Để giảm áp lực thi cử, thành phố Thành Đô ở phía tây nam Trung Quốc tháng 9 năm ngoái đã triển khai chương trình thí điểm giáo dục liên thông 12 năm ở 8 trường, cả công lập lẫn tư thục. Theo đó, những em học các lớp giáo dục liên thông có thể học lên thẳng bậc THPT mà không cần thi tuyển sinh lớp 10. Tuy nhiên, các em vẫn được quyền rời chương trình để dự thi nếu muốn, tờ China Daily đưa tin.
Cơ quan chức năng lý giải cải cách này nhằm xây dựng lộ trình giáo dục xuyên suốt từ tiểu học tới THPT, chuyển trọng tâm từ điểm số sang phát triển toàn diện cho học sinh.
Thành phố Thượng Hải cũng có kế hoạch liên thông tương tự, cho biết mô hình hướng đến việc thống nhất trong thiết kế chương trình giảng dạy, đồng thời sẽ tối ưu hóa chia sẻ nguồn lực giữa các cấp học như phòng thí nghiệm, thư viện, các khóa học chuyên biệt… trong bối cảnh biến động số lượng tuyển sinh. Thành phố hướng tới phát triển các trường trung học tích hợp – kết hợp giữa trường THCS với trường THPT hiện hữu – để phục vụ mục đích này.
Tuy nhiên, chính quyền 2 thành phố trên đều nhấn mạnh việc triển khai chương trình liên thông không đồng nghĩa với bãi bỏ kỳ thi tuyển sinh lớp 10 trên toàn thành. Giới chức cho rằng phân luồng là điều cần thiết nhằm hỗ trợ những nhóm học sinh có năng lực khác nhau, đồng thời giúp mở rộng cơ hội việc làm và phát triển kinh tế địa phương. Thế nên giáo dục nghề nghiệp được cho là một phần quan trọng trong toàn bộ hệ thống giáo dục.
Các sáng kiến cho phép miễn thi lớp 10 cũng đã xuất hiện ở một số thành phố khác dù phần lớn chỉ dành cho những học sinh xuất sắc. Song, một số địa phương cũng đang mở rộng cơ hội cho cả những em có học lực trung bình.
Đơn cử, Bắc Kinh từ năm 2022 bắt đầu thử nghiệm mô hình tuyển sinh THPT đa dạng hơn, cho phép các em có điểm tổng kết từ mức “B” trở lên được nộp hồ sơ xét vào một số trường thông qua hình thức phỏng vấn. Một số trường riêng rẽ cũng triển khai lộ trình học thẳng từ THCS lên THPT mà không cần thi lớp 10, tuy nhiên quy mô các chương trình này còn hạn chế và thường do những trường có tỷ lệ chọi không cao triển khai.
Bãi bỏ thi tuyển sinh lớp 10 từ lâu đã là mong muốn của nhiều phụ huynh Trung Quốc – những người lo ngại con mình có thể bị buộc phải học trường nghề nếu đạt kết quả không tốt trong kỳ thi. Bởi lẽ, giáo dục nghề nghiệp thường bị gắn với định kiến “giáo dục hạng thấp” hoặc chỉ dành cho những học sinh bị loại khỏi con đường học thuật.
Ông Xiong Bingqi, Chủ tịch Viện Nghiên cứu giáo dục thế kỷ 21 tại Trung Quốc, cho rằng việc bỏ thi lớp 10 sẽ đòi hỏi những cải cách mang tính cấu trúc sâu rộng hơn, bao gồm xóa bỏ hệ thống phân cấp trường học và thu hẹp khoảng cách giữa giáo dục phổ thông với giáo dục nghề nghiệp.
“Chừng nào hệ thống các trường THPT tinh hoa vẫn còn tồn tại, nỗi lo về thi lớp 10 sẽ vẫn chưa thể giảm bớt”, ông Bingqi nhận định.
Một động thái đáng chú ý khác của nhiều địa phương Trung Quốc để giảm áp lực thi cử là bỏ môn sinh học và địa lý khỏi hệ thống tính điểm trong kỳ thi lớp 10, bắt đầu từ 2027. Điều này diễn ra trong bối cảnh ở một số tỉnh, thành, học sinh tiểu học phải học tới 11 môn mỗi tuần, còn số môn học ở bậc THCS tăng lên đến 15.
Tỉnh Cát Lâm là địa phương mới nhất công bố cải cách này vào ngày 17.3. Theo thông báo của Sở Giáo dục tỉnh, từ năm sau, môn sinh và địa sẽ không còn được tính vào tổng điểm thi lớp 10. Thay vào đó, hai môn này sẽ được đánh giá thông qua hình thức thi đề mở, với kết quả thể hiện bằng xếp loại chữ cái thay vì điểm số cụ thể.
Những cải cách tương tự cũng đang được triển khai trên khắp Trung Quốc.
Thành phố Hoàng Sơn, tỉnh An Huy, sẽ bỏ sinh, địa khỏi điểm thi lớp 10, thay vào đó yêu cầu học sinh chỉ cần ở mức “đạt” là đủ điều kiện vào các trường THPT tốp đầu. Thành phố Cát An thuộc tỉnh Giang Tây thì áp dụng hình thức thi trên máy tính cho hai môn này và kết quả thi chỉ mang tính tham khảo.
Trong khi đó, thành phố Tương Đàm tại tỉnh Hồ Nam giảm số môn tính điểm xuống còn 8 với tổng điểm tối đa 655, loại môn sinh lẫn địa khỏi hệ thống tính điểm, đồng thời mở rộng hình thức thi đề mở và tăng chỉ tiêu tuyển sinh cho các trường khó khăn.
Ông Gao Hang, Phó hiệu trưởng Trường Giáo dục, ĐH Nhân dân Trung Quốc, cho biết mô hình giảm số môn thi ngày càng phổ biến và nhiều địa phương khác cũng đang cân nhắc thực hiện các cải cách tương tự. Các cải cách thường gồm 3 yếu tố chính: chuyển một số môn từ “thi” sang “đánh giá”, chuyển từ thi đề đóng sang thi đề mở, cũng như thay điểm số bằng hình thức xếp loại theo chữ cái.
“Những biện pháp này giúp giảm áp lực học tập và áp lực giảng dạy trong nhà trường, đồng thời giảm bớt lo âu vì cạnh tranh từng con điểm. Bởi trước đây, chỉ cần chênh lệch một điểm cũng có thể khiến hàng trăm học sinh có thứ hạng khác nhau”, ông Hang chia sẻ.
Song song với giảm số môn thi, nhiều địa phương Trung Quốc cũng đang mở rộng quy mô tuyển sinh và tăng chỉ tiêu vào các trường THPT. Hồi tháng 1, huyện Thặng Tứ thuộc thành phố Chu Sơn (tỉnh Chiết Giang) thậm chí có động thái táo bạo hơn, thu hút sự chú ý của toàn quốc khi tuyên bố xóa sổ chức năng phân luồng của kỳ thi lớp 10, bảo đảm tất cả học sinh THCS đủ điều kiện đều có thể vào học các trường THPT trên địa bàn.
Hôm 20/5, trang weibo của Dazhong Daily đăng tải video một học sinh tiểu học ở thành phố An Dương, tỉnh Hà Nam, vừa làm bài tập, vừa đạp chân vào bàn đạp của chiếc máy khâu cũ theo nhịp đều đặn. Đầu cậu bé hơi lắc theo chuyển động, trong khi tay cầm bút lướt trên trang giấy.
Mẹ cậu bé cho biết nghĩ ra cách này nhằm giúp con cải thiện khả năng tập trung. Lý do là con trai thường xuyên rung chân, nghịch tẩy và rời khỏi chỗ ngồi khi đang học.
Trước đó, người mẹ tra dầu vào máy khâu để không gây tiếng động, thay mặt bàn mới và gắn giá đỡ để con không phải cúi đầu quá thấp khi học. Chị cho rằng nhờ đó con có thể tập trung trong hơn một giờ, hiệu quả học tập cải thiện rõ rệt.
Đoạn video gây tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc về phương pháp dạy con. Nhiều bình luận cho rằng người mẹ có mẹo độc đáo, sáng tạo, và có cơ sở khoa học.
Theo quan niệm y học cổ truyền Trung Quốc, các động tác vận động bằng mũi chân có thể giúp dẫn nhiệt đi xuống, kích thích lưu thông khí huyết, từ đó khiến đầu óc tỉnh táo và dễ tập trung hơn khi học tập hoặc làm việc căng thẳng. Một người khác nhận định việc chuyển động nhịp nhàng và rung động nhẹ có thể kích thích não bộ, đồng thời giúp xoa dịu những đứa trẻ khó ngồi yên.
Một số người nói rằng câu chuyện gợi nhớ đến thời thơ ấu của họ, khi gia đình không đủ tiền mua bàn học tử tế và họ phải làm bài tập về nhà trên máy may của bà.
Nhưng không phải ai cũng xem đây là sáng kiến về kỷ luật học tập. Họ cho rằng nhiều phụ huynh cần xem xét việc cân bằng giữa học tập và cuộc sống hàng ngày của con. Khối lượng bài tập về nhà quá nhiều thường chiếm hết thời gian nghỉ ngơi của trẻ, dẫn đến mệt mỏi, khó tập trung và thị lực suy giảm.
Theo SCMP, bài tập về nhà từ lâu là câu chuyện gây căng thẳng trong các gia đình Trung Quốc. Sau giờ học, nhiều phụ huynh "lấp kín" thời gian trống của con bằng các lớp học online và gia sư.
Cán bộ quản lý nhiều trường mầm non cho biết từ ngày 25.5, các trường sẽ tiến hành tổng kết năm học 2025-2026, ngày mầm non TP.HCM nghỉ hè do tùy trường quyết định, miễn nằm trong khung thời gian năm học của thành phố.
Theo kế hoạch thời gian năm học 2025-2026 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn thành phố được UBND TP.HCM ban hành, bậc mầm non kết thúc năm học trước ngày 31.5.2026.
Theo lịch, ngày 31.5 là chủ nhật, do đó, ngày kết thúc năm học của các trường mầm non tại TP.HCM sẽ trễ nhất là 29.5 (thứ sáu).
Như tại Trường mầm non Sơn Ca 14, phường Phú Nhuận, trẻ sẽ học hết ngày 27.5. Cô Lê Cẩm Linh, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết ngày 28.5, trường tổ chức lễ ra trường cho các trẻ lớp lá và trẻ bắt đầu nghỉ hè từ ngày 29.5.
Tại Trường mầm non Sóc Nâu, phường An Hội Tây, TP.HCM, trường tổ chức lễ tổng kết năm học vào ngày 28.5 cho khối nhà trẻ, mầm và chồi. Vào ngày 29.5, trường tổng kết năm học kết hợp lễ tri ân - ra trường cho trẻ khối lá 5 tuổi. Các trẻ nghỉ hè từ ngày 30.5.2026.
Trường mầm non Sóc Nâu, phường An Hội nhắn gửi phụ huynh trong thời gian trẻ nghỉ hè, mong gia đình quan tâm chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn cho trẻ; tăng cường giáo dục kỹ năng tự phục vụ, phòng tránh tai nạn thương tích và đuối nước cho trẻ.
Thông thường, các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn thành phố cần căn cứ hướng dẫn của Sở GD-ĐT TP.HCM về tổ chức hoạt động hè đối với giáo dục mầm non, đồng thời căn cứ tình hình thực tế của nhà trường và nhu cầu gửi trẻ trong hè của cha mẹ học sinh, từ đó xây dựng các kế hoạch hoạt động hè, trình UBND phường/xã/ đặc khu mà trường đóng trên địa bàn, phê duyệt.
Theo dự kiến trong hè 2026, các trường mầm non công lập hoạt động hè từ 15.6 tới 14.8, các hoạt động hè được tổ chức trên tinh thần tự nguyện, dành cho trẻ đang học tại trường trong năm học 2025 - 2026.
Các hoạt động hè nhằm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện và chuẩn bị tâm thế sẵn sàng bước vào năm học mới; nghiêm túc thực hiện các quy định về phòng, chống dịch bệnh; an toàn sức khỏe cho trẻ, an toàn trường học, an toàn vệ sinh thực phẩm.
Trường mầm non Sơn Ca 14, phường Phú Nhuận dự kiến hoạt động hè 2026 từ 15.6 cho đến 14.8.
Theo dự thảo kế hoạch tổ chức hoạt động hè của Trường mầm non Sóc Nâu, phường An Hội Tây, thời gian tổ chức hè tại trường dự kiến từ ngày 15.6 đến ngày 14.8, trong đó chia làm 2 đợt. Đợt 1, từ ngày 15.6 đến 15.7. Đợt 2 từ ngày 16.7 đến 14.8. Việc tổ chức hoạt động hè cho trẻ thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện theo điều kiện thực tế; nhu cầu gửi trẻ của cha mẹ học sinh, người chăm sóc trẻ; sự tự nguyện đăng ký tham gia của giáo viên.
Cô Nguyễn Thị Vân, Hiệu trưởng Trường mầm non Sóc Nâu, cho biết theo dự kiến, các hoạt động hè được tổ chức nhằm tạo điều kiện thuận lợi để hỗ trợ phụ huynh yên tâm công tác trong thời gian nghỉ hè. Các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ trong hè được tổ chức theo phương châm "Chơi mà học - Học bằng chơi", bảo đảm phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi.
Các trường mầm non ngoài công lập, các cơ sở mầm non độc lập/tư thục tại TP.HCM cũng sẽ có một số ngày nghỉ hè, sau đó tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ xuyên suốt trong hè.
Toán, Văn là hai môn bắt buộc, còn lại thí sinh được lựa chọn hai trong số 9 môn: Ngoại ngữ, Hóa học, Vật lý, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ.
Sau đây là đề thi các môn thi tốt nghiệp THPT 2026 và đáp án gợi ý (đáp án chính thức được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố sau):
Thí sinh sẽ biết điểm thi tốt nghiệp vào sáng 1/7. Sau đó, các em có 5 ngày để phúc khảo bài thi nếu có nhu cầu. Trong công thức tính điểm xét tốt nghiệp, điểm các môn thi chiếm 50%; còn lại là điểm học bạ lớp 10, 11, 12 (50%) và điểm ưu tiên.
Từ ngày 2-14/7, thí sinh đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học.
Theo quy chế tuyển sinh 2026, dù xét tuyển đại học bằng phương thức nào, thí sinh phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp của ba môn theo tổ hợp từ 15 trở lên. Kết quả đỗ - trượt sẽ có sau 17h ngày 9/8.
