Chương trình lãnh đạo TP.HCM gặp thanh niên ngày 2-4 được Thành ủy TP.HCM tổ chức dịp kỷ niệm 95 năm thành lập Đoàn (26-3).
Không chỉ lắng nghe, ông Trần Lưu Quang đối thoại và đặt hàng với thanh niên thành phố cùng nhắn nhủ “phải trưởng thành hơn, làm được nhiều việc hơn, đóng góp nhiều hơn để xứng đáng với sự đầu tư và kỳ vọng”.
Cùng tham dự có Bí thư thường trực Trung ương Đoàn Nguyễn Minh Triết, Phó bí thư thường trực Thành ủy Lê Quốc Phong, Phó bí thư Thành ủy Văn Thị Bạch Tuyết và đại diện lãnh đạo thành phố. Cuộc gặp trở thành diễn đàn để người trẻ đặt câu hỏi trực diện và lãnh đạo thành phố lắng nghe, phản hồi với tinh thần cầu thị.
Bí thư Thành ủy chia sẻ xúc động khi nhìn lại tuổi trẻ của chính mình qua hình ảnh cán bộ Đoàn hôm nay. Ông bảo ai cũng có một thời tuổi trẻ và nhắc lại những ngày còn khó khăn, thiếu thốn, ngay cả chiếc áo Đoàn không phải lúc nào cũng đồng bộ nhưng tinh thần luôn rực cháy.
Theo ông Quang, thanh niên ngày nay có nhiều điều kiện thuận lợi hơn nhưng cũng đối diện với nhiều tác động phức tạp từ xã hội hiện đại, đặc biệt là mạng xã hội và dòng thông tin đa chiều. “Điều quan trọng là các bạn phải có bộ lọc của riêng mình”, ông nhấn mạnh.
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là sự thay đổi trong tổ chức bộ máy và chính sách đối với cán bộ Đoàn. Đó cũng là câu chuyện tinh gọn bộ máy, nâng cao năng suất đặt ra thách thức không nhỏ. Trao đổi việc này, ông Quang thẳng thắn nhìn nhận bộ máy hiện nay còn cồng kềnh và xu hướng sắp tới là ít người hơn, mỗi người phải làm việc hiệu quả hơn, có sự hỗ trợ của công nghệ.
Điều này đồng nghĩa rằng cán bộ Đoàn cũng phải thích nghi với môi trường năng động hơn, đa nhiệm hơn và chịu áp lực cao hơn. Những mô hình cũ, cách làm cũ nếu không còn phù hợp sẽ phải thay đổi. Ông Quang nói những thay đổi có thể tạo ra tâm tư, thậm chí là “cú sốc” với một bộ phận cán bộ trẻ. Tuy nhiên nếu nhìn theo hướng tích cực, đây là cơ hội để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động.
Một cách mới mẻ, lãnh đạo TP.HCM muốn tuổi trẻ tiếp cập hướng mới từ hỗ trợ đơn thuần sang đặt hàng thanh niên. TP sẽ giao những nhiệm vụ cụ thể cho tổ chức Đoàn và thanh niên thực hiện từ các dự án xã hội, công trình cộng đồng đến các sáng kiến, đổi mới sáng tạo. Điều này đồng nghĩa thanh niên không chỉ là đối tượng được hỗ trợ mà trở thành chủ thể tham gia giải quyết các vấn đề của thành phố.
Kết quả công việc sẽ là thước đo năng lực, uy tín của tổ chức Đoàn. Một số ý tưởng được gợi mở ngay tại buổi gặp như: xây dựng các không gian sinh hoạt cộng đồng, cải thiện ý thức giao thông, phát triển công viên do thanh niên quản lý… Những việc tưởng nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn trong việc hình thành văn hóa đô thị.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp, Bí thư Thành ủy TP.HCM đặc biệt nhấn mạnh vai trò của khoa học – công nghệ, xem đây gần như là con đường duy nhất để đi tới tương lai.
Lực lượng nòng cốt chính là thanh niên, những người có khả năng tiếp cận nhanh, làm chủ công nghệ và tạo ra giá trị mới. Ông khuyến khích các bạn trẻ mạnh dạn đề xuất sáng kiến, tham gia nghiên cứu, có thể hình thành các trung tâm nghiên cứu, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo do thanh niên dẫn dắt.
Câu chuyện của Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM Nguyễn Hồng Huy – Tổng giám đốc Công ty TNHH Sô Cô La Hallelu – chia sẻ tại buổi gặp cho thấy khát khao khởi nghiệp, tạo giá trị và thương hiệu mang tầm quốc gia của người trẻ. Câu chuyện gây chú ý không chỉ vì thành công mà còn ở cách tiếp cận sáng tạo. Anh Huy đã xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm vào các khách sạn cao cấp.
Lắng nghe, ông Quang gợi ý thay vì chỉ bán sản phẩm hãy biến quá trình sản xuất thành trải nghiệm du lịch. Ở đó du khách có thể tham gia làm sô cô la và mang về sản phẩm “cá nhân hóa”, khi ấy giá trị của sản phẩm sẽ được nâng lên.
“Cái bánh do chính tay mình làm ra sẽ có giá trị rất khác. Bạn có thể bán với giá trên trời”, ông Quang dí dỏm.
Tham dự có Phó bí thư Thành ủy - Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh, Phó bí thư Thành ủy Văn Thị Bạch Tuyết, Phó chủ tịch UBND TP Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Hiếu cùng đại diện các sở, ban, ngành.
Một trong những phát biểu nhận được nhiều sự chú ý là của học sinh Hoàng Minh Phước (lớp 9, phường Thủ Dầu Một). Phước nói rất tâm đắc với quan điểm "phát triển phải đi cùng bảo tồn" bởi nếu TP chỉ phát triển mà quên giữ gìn ký ức văn hóa sẽ dần đánh mất bản sắc riêng.
"Theo em, gìn giữ bản sắc không chỉ là giữ lại những công trình cũ mà phải làm cho di sản sống lại với thế hệ Z, Alpha thông qua các nền tảng số hóa, trải nghiệm thực tế và không gian văn hóa sáng tạo", Phước nói.
Bạn mong TP tiếp tục đầu tư các không gian văn hóa để trẻ em được lớn lên trong môi trường hiện đại nhưng vẫn hiểu về lịch sử, cội nguồn. "Chúng em muốn lớn lên trong một TP thông minh nhưng vẫn vẹn nguyên ký ức", Phước chia sẻ.
Cũng từ góc nhìn văn hóa, học sinh Lê Hoàng Phương Linh đề xuất tổ chức thường niên tuần lễ văn hóa "Chạm vào bản sắc - thắp sáng tương lai". Theo Phương Linh, nhiều bạn trẻ hiện nay ít tiếp xúc với nghệ thuật truyền thống nên cần tạo thêm các hoạt động trải nghiệm như xem cải lương, đờn ca tài tử, hóa trang nhân vật lịch sử hay triển lãm số kết hợp công nghệ thực tế ảo giúp văn hóa truyền thống gần gũi hơn với học sinh.
Lo ngại trước thực trạng ma túy có thể len lỏi vào học đường một cách trá hình, Võ Hoài An (lớp 8) nói quan trọng không chỉ là tuyên truyền "nói không với ma túy" mà phải dạy học sinh kỹ năng từ chối trước lời dụ dỗ. Đồng thời còn phải hỗ trợ phụ huynh hiểu cách đồng hành cùng con.
Trong khi đó, vấn đề sức khỏe tâm lý học đường được nhiều bạn nhỏ đặc biệt quan tâm. Bạn Cao Quỳnh Thư chia sẻ nhiều học sinh hiện không có nơi giãi bày tâm sự. "Nếu nói với ba mẹ thì có khoảng cách thế hệ, nói với bạn bè thì các bạn chưa đủ trải nghiệm còn nói với thầy cô thì tụi em ngại", Thư bộc bạch.
Theo Thư, khi không được lắng nghe kịp thời, nhiều học sinh sẽ tìm đến các hội nhóm trên mạng xã hội hoặc trí tuệ nhân tạo (AI) để chia sẻ cảm xúc. Và điều này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Do đó, bạn đề xuất xây dựng phòng tư vấn tâm lý học đường với chuyên gia tâm lý chuyên nghiệp. Đồng thời tạo thêm các hoạt động kết nối giữa cha mẹ và con cái để thu hẹp khoảng cách thế hệ.
Còn Đỗ Gia Huy đề xuất giáo dục kỹ năng an toàn mạng trong trường học, hướng dẫn học sinh nhận biết các hành vi lừa đảo và sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm. Nhóm học sinh khác trình bày về công dân số còn đưa ra nhiều ý tưởng mới như xây dựng lớp học không biên giới, ứng dụng AI cá nhân hóa việc học, triển khai công nghệ thực tế ảo trong môn lịch sử, địa lý và phát triển trợ lý số dành cho trẻ em...
Tại buổi gặp, Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh chia sẻ: "Tiếng nói hồn nhiên nhưng xác đáng của các cháu hôm nay càng nhắc nhở những người làm công tác lãnh đạo, quản lý nâng cao hơn nữa trách nhiệm chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thế hệ trẻ, đặc biệt là thế hệ măng non được phát triển một cách toàn diện".
"Đầu tư cho trẻ em là đầu tư cho tương lai của thành phố và đất nước", ông Minh nhấn mạnh và đề nghị các ban ngành xem xét, điều gì thiếu nhi đề xuất đúng, phù hợp phải bắt tay hiện thực hóa ngay, tạo ra thay đổi hiện hữu trong môi trường sống và học tập của thiếu nhi.
"Kiến tạo một môi trường thực sự an toàn và ngập tràn tình yêu thương cho các em. Tập trung xây dựng trường học hạnh phúc và môi trường hoạt động Đội để trẻ em TP được phát triển toàn diện", ông Minh phát biểu.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Hiếu đánh giá nhiều đề xuất của các em sáng tạo và có giá trị thực tiễn cao.
"Các em không chỉ nói về quyền lợi của mình mà còn thể hiện trách nhiệm đối với sự phát triển của thành phố", ông Hiếu nói. Ông Hiếu cho biết thành phố sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng số, xây dựng thư viện số và kho dữ liệu dùng chung nhằm tạo điều kiện tiếp cận công nghệ đồng đều hơn cho học sinh.
Trong khi đó, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ cho biết thành phố đang triển khai nhiều chương trình xây dựng môi trường số an toàn, nâng cao kỹ năng số và bảo vệ dữ liệu cá nhân cho trẻ em.
"Ít nhất một vài ý tưởng hôm nay sẽ được nghiên cứu để đưa vào thực tiễn", vị này nói.
Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Nguyễn Thị Thanh Thúy cũng ghi nhận nhiều ý tưởng liên quan đến bảo tồn nghệ thuật truyền thống, xây dựng sân chơi văn hóa cho thiếu nhi. Theo đó, Thành phố đang khảo sát để phát triển các thiết chế văn hóa phù hợp cho trẻ em, đồng thời tăng cường thư viện lưu động, bảo tàng số và hoạt động nghệ thuật học đường.
Một gia đình sống tại Chobham, Surrey (Anh) đang gây chú ý khi đăng tuyển giúp việc chăm sóc biệt thự rộng lớn cùng 2 chú chó cưng với mức lương lên tới 50.000 bảng Anh mỗi năm (hơn 1,7 tỷ đồng).
Công việc sẽ bắt đầu từ tháng 9/2026, làm việc 40 giờ mỗi tuần từ thứ Hai đến thứ Sáu, có thể linh hoạt về thời gian.
Công việc chính bao gồm chăm sóc 2 chú chó của gia đình như dắt đi dạo, cho ăn và theo dõi sinh hoạt thường ngày. Người này cũng sẽ đảm nhận việc dọn dẹp, sắp xếp nhà cửa, giặt giũ, là ủi và quản lý tủ quần áo.
Bản mô tả công việc nhấn mạnh đây là vị trí phù hợp với người có khả năng làm việc độc lập, chủ động xử lý các công việc thường ngày.
Gia đình này có 4 người con trong độ tuổi từ 12 đến 22. Trong các kỳ nghỉ hè của trẻ, người giúp việc sẽ hỗ trợ đưa đón trẻ đến các hoạt động thể thao, dự tiệc, mua sắm, hoặc các lịch trình cá nhân khác.
Khi gia đình đi vắng, người giúp việc sẽ chịu trách nhiệm trông coi toàn bộ căn nhà cũng như chăm sóc 2 chú chó.
Theo yêu cầu, ứng viên cần có kinh nghiệm làm việc trong các hộ gia đình, khả năng tự quản lý công việc hiệu quả, kinh nghiệm lái xe tốt, sử dụng tiếng Anh lưu loát và có quyền làm việc hợp pháp tại Anh. Mức lương gia đình đưa ra khoảng 50.000 bảng Anh/năm. Chủ nhà cho biết đây là công việc ổn định và lâu dài, làm việc trong môi trường thân thiện và hỗ trợ lẫn nhau.
Trước đó, vào năm 2023, mạng xã hội Trung Quốc cũng từng "dậy sóng" khi biết tin một quý bà ở Thượng Hải đăng tuyển "giúp việc riêng" với mức lương trên trời 140.000 nhân dân tệ (hơn 500 triệu đồng)/tháng.
Tuy nhiên, để nhận được mức lương đó, người giúp việc phải đáp ứng nhiều yêu cầu "quái chiêu" của bà chủ như: sẵn sàng quỳ chân xuống khi phục vụ giống như các hầu gái thời cổ đại. Ngoài ra, người giúp việc phải tinh ý, không có lòng tự trong cao, biết đón ý chủ ví như khi chủ duỗi chân ra là phải đi giày vào cho chủ, khi chủ lắc vai là phải hiểu đó là tín hiệu chủ muốn cởi quần áo.
Chưa hết, quý bà Thượng Hải còn yêu cầu nữ giúp việc phải cao trên 1,65m và nặng không quá 55kg, trình độ học vấn từ cấp 2 trở lên, khuôn mặt ưa nhìn, biết bơi và nhảy giỏi.
Theo Hongxing News, quảng cáo tìm người giúp việc này được đăng bởi một công ty dịch vụ dọn nhà chuyên phục vụ hầu hết khách hàng "tầng lớp trung lưu", có trụ sở ở Thượng Hải.
Khi một phóng viên Hongxing News đóng giả là khách hàng gọi điện tới cho công ty môi giới dịch vụ này, nhân viên của công ty tên Lisa cho biết quý bà này đã tuyển hai giúp việc làm việc theo ca, mỗi ca 12 tiếng và không sống cùng chủ nhà. Mỗi người giúp việc được trả lương 140.000 nhân dân tệ (gần 500 triệu đồng)/tháng.
Theo Lisa, giúp việc ban ngày của quý bà này làm việc từ 7h sáng đến 7h tối ngoài các yêu cầu dọn dẹp nhà cửa thông thường sẽ phải làm thêm việc là đi tất cho chủ nhân và đứng đợi ngoài cửa 10 phút trước khi chủ nhân về nhà để cởi giày cho nữ chủ.
Giúp viên ban đêm phải rửa và xoa bóp chân cho nữ chủ nhân, chuẩn bị nước và trái cây bất cứ lúc nào cô ấy yêu cầu. Lisa cho biết công việc không hề dễ dàng nhưng các bảo mẫu đã "làm việc chăm chỉ để giữ công việc".
Mùa đông năm ngoái, bà Bao Yi, 73 tuổi, ở Thượng Hải bị viêm khớp dạng thấp khiến một cánh tay gần như mất khả năng vận động. Lần đầu tiên, bà phải dựa vào chồng, ông Shi Mingao, 75 tuổi, để mặc quần áo, rửa mặt và mở nắp chai.
Bao kết hôn năm 28 tuổi. Hai vợ chồng từng mong có con, nhưng sau nhiều lần sảy thai cùng áp lực chăm sóc cha mẹ già, kế hoạch này dần khép lại. Giai đoạn 38 tuổi, Bao tin rằng bản thân không thể mang lại cuộc sống ổn định cho con khi thường phải đối mặt với sự mệt mỏi trong công việc.
Dù gia đình và đồng nghiệp phản đối gay gắt, bà vẫn quyết định dừng việc sinh đẻ. Áp lực mà bà Bao chịu rất phổ biến trong một xã hội đặt nặng tư tưởng nối dõi tông đường. Tuy nhiên, sự kỳ vọng này đang mờ dần ở các thế hệ sau. Đối mặt với chi phí sinh hoạt đắt đỏ và thị trường việc làm khắc nghiệt, nhiều thanh niên thuộc Gen Z hiện nay chủ động chọn lối sống DINK hoặc phong trào "nằm thẳng" (tang ping - từ chối áp lực thăng tiến) để tự giải thoát khỏi các gánh nặng truyền thống.
Bà Bao được cho là thế hệ DINK đầu tiên ở Trung Quốc, trong bối cảnh kết hôn mà không có con còn hiếm và khó được chấp nhận. Hiện nay, lựa chọn này dần phổ biến. Theo điều tra dân số năm 2020, nước này có khoảng 188 triệu hộ gia đình hai người (không con cái), chiếm 38% tổng số hộ, tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn như Thượng Hải, Bắc Kinh.
Bước vào tuổi già, câu hỏi của họ hiện ra rõ ràng: Không có con, sẽ dựa vào ai? Với Bao, câu trả lời không nằm ở sự hối tiếc. Bà cho rằng ngay cả khi có con, chúng cũng sẽ có cuộc sống riêng.
Nhịp sống của vợ chồng Bao tại căn hộ 30 m2 diễn ra chậm rãi. Họ thức dậy muộn, mua sắm trực tuyến, uống cà phê và dắt hai chú chó đi dạo công viên. Sau khi nghỉ hưu, Bao lấy bằng lái xe, học tâm lý học và dành nhiều thời gian trò chuyện với trí tuệ nhân tạo (AI).
Đôi khi, bà lướt danh bạ điện thoại rồi dừng lại ở một cái tên của bạn bè nhưng không gọi. "Việc chủ động liên lạc với người khác cũng trở thành áp lực ở tuổi này", bà nói. "Trò chuyện với AI dễ hơn vì không sợ làm phiền".
Với Bao, tuổi già gắn liền với khả năng tự xoay xở. Tuy nhiên, căn bệnh viêm khớp đã thử thách điều đó. Một năm qua, ông Shi giúp bà mọi việc sinh hoạt cá nhân. Việc tự chăm sóc lẫn nhau là lựa chọn bất đắc dĩ nhưng thiết thực, trong bối cảnh hệ thống dưỡng lão của Trung Quốc đang đối mặt với khủng hoảng thiếu hụt nhân sự. Dự kiến trong 5 năm tới, nước này sẽ thiếu hơn 5 triệu điều dưỡng viên. Thực tế này khiến những người thuộc thế hệ DINK đầu tiên càng thêm chật vật khi muốn tìm kiếm dịch vụ chăm sóc chất lượng vào cuối đời.
Nhưng bà Bao nói không hối tiếc về lựa chọn thời trẻ, bởi bà quan niệm dù có con, chúng cũng sẽ phải bận rộn với cuộc sống riêng. Trong nhà, Bao vừa mua thêm một con chó máy và gọi nó là "em út". Buổi tối, bà thường ngồi cạnh những chú chó của mình và trò chuyện.
"Chúng lẽ ra là con của chúng tôi", bà nói
Vợ chồng ông Zhou Ming ở Thượng Hải mang đến một góc nhìn khác. Ông nghỉ hưu sớm do mất thính lực nặng, không dùng smartphone và chỉ quanh quẩn trong căn hộ và công viên. Vợ ông, bà Jin Chenghua trở thành người chăm sóc chính, đưa chồng đi khám và hỗ trợ giao tiếp.
Hai người từng mong có con nhưng không thể. Đến khi về già, cảm giác thiếu vắng vẫn còn. "Những lúc mệt mỏi, tôi từng tưởng tượng có một đứa con hỏi han", bà nói.
